REYSAL WASAARAHA DALKA QADAR OO SI ADAG UGU JAWAABAY ISRA’IIL.
(SAWIRKA)-DHISMIHII ISRA’IIL EY WEERARTAY SHALAY.
(DOHA)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Qadar ee Dooxa ayaa sheegaayo in dawladda Qatar ey si adag ugu jawaabtay Raysal Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu bayaan si adag u soo baxay subaxnimadii hore maanta, isagoo ku dhaleeceeyay hadalkiisii ku saabsanaa in dalka Qadar uu martigelinayo Xafiiska Xamaas oo uu ku tilmaamay "Taxadir la'aan". Arbacada maanta ah ayuu Netanyahu waxa uu uga digay Qatar iney waajib ku tahay iney dalkeeda ka saarto mas’uuliyiinta Xamaas ama ey sharciga horkeento, isagoo yiri, “Haddii eydnaan yeelin, inaga aayaa sameyn doono. Sidan oo kale, Raysall Wasaaraha Qatar Sheikh Maxammed bin Cabdulrahman AL Thani ayaa ku baaqay in Raysal Wasaaraha Israa’iil la horkeeno cadaaladda. Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu sheegay in Qatar ey dib u qiimeyn ku sameyneyso doorkeeda dhex dhexaadinta iyo mustaqbalka Xamaas ee dalkaasi. Wareysi uu siiyay CNN, ayuu u arkayay in weerarka lagu dilay hogaamiyayaasha Xamaas ee Dooxa uu baabi'iyay rajo kasta oo laga qabay in lagu sii daayo la haystayaasha Gaza, isagoo intaa ku daray in ficillada Netanyahu ey burburiyeen fursad kasta oo xal looga gaari lahaa arrintan, isagoo si buuxda mas'uul uga ah Israa'iil fashilka dadaallada socda. Wuxuu sheegay in Netanyahu uu isku dayayay inuu wiiqo fursad kasta oo nabadeed. Hadalo uu siiyay CNN, ayuu Netanyahu ku eedeeyay inuu gobolka u horseeday fowdo, isagoo xusay inuu waqti luminayo dhexdhexaadiyeyaasha. Waxa uu intaasi ku daray in wax walba oo ku saabsan kulanka Hogaamiyayaasha Xamaas ey si weyn u garanayeen Isra’iil iyo Maraykanka, Qadarna eysan qarinin, sidaas darteedna eysan jirin wax qiil ah oo loo haysto weerarka Isra’iil. Duqeynta ey Isra’iil ka geysatay Dooxa Talaadadii ayaa lala beegsaday hogaamiyayaasha Xamaas, xilli ey ku kulmayeen xarun ey degan yihiin. Isra’iil ma eysan shaacin natiijada howlgalkaasi, halka Xamaas ey xaqiijisay in hogaamiyayaasheeda la bartilmaameedsaday ey ka badbaadeen, waxaana weerarkaasi lagu dilay lix qof. Ilo ka tirsan dhaqdhaqaaqa ayaa sheegay Talaadadii in shaqo joojintan ey dhacday kulan ka dhacay xafiiska hoggaamiyihii hore ee Xamaas Ismail Haniyeh, oo Isra’iil ey ku dishay Tehran sanadkii hore. Kulanka ayaa ujeedkiisu ahaa "in lagaga wadahadlo go'aan masiiri ah oo la xiriira soo jeedintii ugu dambeysay ee Mareykanka" ee xabbad joojinta Gaza. Tiro ka mid ah Madaxda Xamaas iyo xubno ka mid ah Ergada wada xaajoodka u qaabilsan ayaa looga yeeray Turkiga iyo Masar ujeeddadaas, sida ey sheegeen isla ilahaasi. Jariidada Wall Street Journal ayaa Arbacada maanta ah sheegtay in Israa’iil ey u qoondaysay hawlgalkaasi ugu yaraan toban diyaaradood oo kuwa dagaalka ah, kuwaasoo mid kastaa ey sido gantaallada riddada dheer, kuwaasoo bartilmaameedyadooda ka soo qaadi kara meel ammaan ah. Dalka Qatar ayaa tan iyo sanadkii 2012-kii martigelineysay xubno ka tirsan Xafiiska Siyaasadda Xamaas, oo ey ku jiraan AUN-Ismaaciil Haniyeh, hogaamiyihii ka horreeyay Khaled Meshcal, iyo Khalil AL-Xayah, oo u soo baxay inuu noqdo Madaxa wadahadalka ee wada hadaladda xabad joojinta ee Marinka Gaza.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
ISRA’IIL OO MAR KALE WEERARTAY CAASIMADDA YEMEN EE SANCA.
(SAWIRKA)-SANCA OO GUBANEYSA.
(SANA’A/YEMEN)-Wararka laga helaayo caasimada dalka Yemen ee Sanca ayaa sheegaayo in Ciidamada Isra’iil ey maanta oo Arbaca ah ey mar kale duqeymo ku bartilmaameedsadeen fariisimo ey kooxda Xuutiyiinta ku leeyihiin Sanca iyo Al-Jawf, waxaana ka dhashay dhimasho iyo dhaawac. Xuutiyiinta ayaa xaqiijiyay in weeraradaasi ey ku dileen 35-Qof 131-kalena ey ku dhaawacmeen. Dhankooda, ciidamada Isra’iil ayaa sheegay iney duqeeyeen dhowr "bartilmaameedyo militari" oo ey leeyihiin kooxda Xuuthiyiinta ee kuna kala yaallo Sanca iyo AL-Jawf. War qoraal ah oo ka soo baxay ciidanka ayaa lagu yiri: "Wax yar ka hor, diyaaradaha dagaalka ee ciidamadu waxay weerar ku qaadeen bartilmaameedyo militari" oo ey leeyihiin kooxda Xuutiyiinta "ee Gobollada Sanca iyo AL-Jawf, oo ey ku jiraan xeryo lagu arkay xubno ka tirsan militariga Xuutiyiinta, marka laga soo tago xarunta dhexe ee hoggaanka warbaahinta militariga ee Xuutiyiinta iyo goob lagu keydiyo shidaalka oo loo isticmaalo dhaqdhaqaaqyada militari ee maamulka Xuutiyiinta." Dhanka kale, ilo-wareedyo ka tirsan Tv-ga AL-Carabiya ayaa sheegay in "ciidamada cirka ee Israa'iil ey weerarayaan bartilmaameedyada Xuutiyiinta," iyaga oo ka hadlayay duqeynta "lix bartilmaameed oo Xuutiyiinta Sanca," oo ey ku jiraan "Xarunta difaaca ee xaafadda Al-Cardi" ee bartamaha magaalada. Ilaha Tv-ga AL-Carabiya ayaa sidoo kale tilmaamay in weerarada Israa'iil iney la beegsadeen "fagaaraha Wasaaradda Maaliyadda" ee bartamaha Sanca, xarunta taliska guud, iyo bakhaar shidaalka Xuutiyiinta kaasoo ku yaal jidka AL-Siteen ee magaalada. Wariyaha Tv-ga AL-Carabiya ayaa soo sheegay in duqeynta Isra’iil sidoo kale lala beegsaday Xarunta Bankiga Dhexe ee degmada AL-Xazm iyo Xarunta dowladda ee AL-Jawf. Qiiq badan ayaa ka kacay magaalada Sanca, iyadoo qaraxyo laga maqlay guud ahaan magaalada caasimadda ah ee Xuutiyiinta ey maamulaan. Warbaahinta Israa’iil ayaa xaqiijisay in duqeymaha cirka ey ku garaaceen bartilmaameedyada Xuutiyiinta ee Sanca iyo AL-Jawf, iyagoo ku warramaya in Waaxda warbaahinta Xuutiyiinta ee magaalada “la beegsaday”. Arrintan ayaa ku soo beegmaysa xilli milatariga Israa’iil ey ku dhawaaqeen in ay ka hortageen gantaal ay Xuutiyiinta Yemen ka sheegteen Talaadadii. Dhankiisa, afhayeenka Xuutiyiinta Yahya Saree ayaa sheegay in kooxdu ey weerar ku qaadday "bartilmaameedyo dhowr ah oo xasaasi ah" oo ku xeeran Qudus, iyaga oo adeegsanaya "gantaal ballistic ah oo madaxo badan leh," iyo mid kale oo "saddex diyaaradood oo aan duuliyaha lahayn oo bartilmaameedsanayey Garoonka Ramon iyo laba bartilmaameed oo muhiim ah" Eilat ee koonfurta Israa'iil. Maalintii Khamiista, Wasiirka difaaca Israa’iil Yisrael Katz waxa uu Xuutiyiinta ugu hanjabay jawaab adag ka dib kororka weerarada gantaalaha ee ey kooxdaasi geysato. Gantaalada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee laga soo riday dalka Yemen ayaa daba socda dilkii Axmed Qaalib AL-Rahwi oo ahaa Madaxii Xukuumadda aan caalamku aqoonsanayn ee Xuutiyiinta ee magaalada Sanca iyo 11 sarkaal oo kale oo sar-sare oo kale oo lagu dilay weerar ey Isra’iil ku qaaday caasimadda Yemen ee Sanca Taariikhdu markeey ahayd 28/8/2025-ka.
ISHA-AA.
ISRA’IIL OO KU FASHILANTAY WEERARKII DOOXA EE MAANTA DHACAY.
(SAWIRKA)-HOGAAMIYEYAASH XAMAAS EE KA BADBAADAY ISKU DAYGA DIL EE ISRA’IIL.
(NEW YORK)-Wararka laga helaayo Xarunta Qaramada Midoobe ee New York ayaa sheegaayo in Golaha Amaanka ee Qaramada Midoobe ey berri oo Arbaca ah kuna beegan 10/9/2025-ka ey yeelan doonaa kulan deg deg ah kuna saabsan weerarka Isra’iil ey ku qaaday caasimadda Dawladda Qadar ee Dooxa maanta oo Talaada ah,ilo ku dhaw Qaramada Midoobe ayaa sheegay in kulanka berri loo balansan yahay ey codsadeen dalalka Aljeeriya iyo Pakistaan. Isra’iil ayaa maanta isku dayday iney disho Hogaamiyeyaash Siyaasadda ee Ururka Xamaas kuna sugan caasimadda Dooxa ee dalka Qadar,iyadoo balaarisay hawlgalkeeda Mileteri ey ka wado Gobolka Bariga dhexe,aqlka cad ee dalka Maraykanka ayaa weerarka Isra’iil ku tilmaamay inuu yahay mid hal dhinac ah faa’iidana uusan u lahayn Maraykanka iyo Isra’iil. Isra’iil ayaa difaaday weerarka dalka Qadar balse Qadar ayaa sheegtay in 100% weerarka uu yahay hawlgal khiyaano ah,uuna u dhigan yahay Argagixiso Caalamia ah. Reysal Wasaaraha Qadar Sheekh Maxmed Bin C/raxmaan AL-Tani ayaa sheegay in weerarka Irsa’iil uu halis ku yahay wada hadalada ey garwadeenka ka tahay Qadar una dhexeeyo Xamaas iyo Isra’iil. Weerarka Isr’iil ee dalka Qadar ayaa waxaa cambaareeyey dallaka Sacuudiga, Masar, Imaaraatka Carabta, Midawga Yurub iyo Soomaaliya, waxa eyna sheegeen in Isra’iil ey tahay halista Gobolka Bariga dhexe. Hogaamiyeyaasha Dooxa lagu beegsaday ayaa kala ah: (1)-Khaliil AL-Xayeh,magaciisa oo dhammaystiran waa Khaliil Ismaaciil Ibraahim Al-Xayeh,laguna naaneyso ABU USAAMA. Khaliil waxa uu ku dhashay Magaaladda Gaza taariikhdu markey ahayd 1960-kii. Khaliil ayaa ah Madaxa Xarakadda Xamaas balse dibad joog ah. (2)-Zaahir Jabaareyn,waxa uu Xamaas u qaabilsan yahay dhaqaale ururinta dibadda waane ninka dhaqaala ahaan kooxda Xamaas ey ku tiirsan tahay,Maraykanka iyo Isra’iil ayaa Zaahir ku sheegay inuu yahay 55-jir isla markaasne xiriir fiican la leh dalka Iraan,Jabaareyn ayaa xabsiga Isra’iil laga soo daayey sannadkii 2011-kii. Zaahir ayaa dhashay sannadkii 1968-dii,waxa uuna ku soo barbaaray degaanka la yiraahdo Salfiit kana taallo Waqooyiga Daanta galbeed. (3)-Khaalid Mashcal,Siyaasigaan reer Falastiin ayaa horay uga badbaaday isku day dila sannadkii 1997-dii ka dib markii Sirdoonka Isra’iil ey ku dureen Cirbad Sun ah caasimadda dalka Urdun. Khaalid ayaa ku dhashay degaanka Salwaad una dhaw Raamallah,waxa uuna Kuweyt ula soo guuray Qoyskiisa. (4)-Nzaar Cawadallah,waxa uu ka mid yahay gudiga wdaa hadaladda ee Isra’iil,Cawadallah ayaa ah Injineer dhismo,da’adiisuna waa 68-jir,waxa uuna ku dhashay xaafadda Sheekh Ridwaan ee Gaza,Isra’iil ayaana gurigiisa duqeysay dhawr mar isaga oo ka maqan,waxa uuna hogaanka Xamaas kula tartamay Yaxye Sinwaar oo ey Isra’iil dishay sannadkaan 2025-ka,waxa uu horay u soo noqday Madaxa Xafiiska Siyaasadda ee Xamaas Gaza sannadkii 2021-kii,Cawadallah ayaa ah nin aan dhinaca ciidamadda ku shaqo leheyn balse u janjeero dhinaca Siyaasadda iyo Hogaaminta. Isra’iil ayaa horay waxa ey u dishay Ismaaciil Haniyah isaga oo ku suga caasimadda Tehraan ee dalka Iraan taariikhdu markeey ahayd Juulay-2024-kii.
ISHA-SB-MEDIA.
MADAXWEYNAHA MARAYKANKA OO KA HADLAY WEERARKII ISRA’IIL EE DALKA QADAR.
(SAWIRKA)-MW.TRUMP.
(WASHINGTON)-Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in militariga Mareykanka ey ku wargeliyeen in Israa’iil ey weerar ku qaaday xarunta Xamaas ee magaalada Dooxa. Waxa uu xusay in go’aanka uu qaatay Raysal Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu, isla markaana weerar hal dhinac ah oo laga sameeyo gudaha Qatar eysan ku guuleysan doonin hadafyada Isra’iil iyo Mareykanka midna. Trump waxa uu intaa ku daray inuu isla markiiba ku amray Ergeyga gaarka ah Steve Witkoff inuu ku wargeliyo Qadariyiinta weerarka ku soo fool leh, taasoo uu sameeyay, balse nasiib darro aad u daahay. Trump ayaa sidoo kale sheegay in weerarka Isra’iil uu fursad u noqon karo nabadda. Waxa uu u xaqiijiyay Amiirka iyo Raysal Wasaaraha Qadar in arrintan oo kale eysan dib u dhici doonin, isagoo u sheegay Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio inuu dhameystiro heshiiska iskaashiga difaaca ee Qatar. Trump ayaa bartiisa bulshada ku soo qoray, “Duqeymaha hal dhinac ah ee lagu hayo Qadar, oo ah dal Madax bannaan, Saaxiib dhowna la ah Mareykanka, si adag, geesinimo leh, oo halis noogu gala si aan nabad u dhexdhigno, midna uma adeego Isra’iil iyo Mareykanka midna. Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu yiri “Si kastaba ha ahaatee, baabi’inta Xamaas oo ka macaashay dhibaatada ey ku hayaan shacabka Gaza, waa hadaf wanaagsan”. Horaantii Talaadadii, Aqalka Cad ayaa xaqiijiyay in Trump uusan taageersaneyn go’aanka Isra’iil ee duqeynta ka dhanka ah Xamaas ee Qatar. Af hayeenka Aqalka Cad Caroline Levitt ayaa u sheegtay wariyeyaasha in iyadoo meesha laga saarayo Xamaas ey tahay " hadaf qiimo leh," in la sameeyo weerar ku wajahan Dooxa "midna uma adeegayo hadafyada Isra’iil iyo America toona." Waxay intaas ku dartay, sida lagu sheegay bayaanka ey akhriday, "Madaxweynuhu wuxuu Qatar u arkaa xulufo adag oo saaxiib la ah Mareykanka, aadna uguma qanacsana goobta weerarka."Levitt waxa uu sheegtay in Wasaaradda Difaaca ee Maraykanka (Pentagon) ey ku wargelisay Madaxtooyada Maraykanka in “Israa’iil ey weerar ku tahay Xamaasta joogta Qatar”, waxa uu intaa ku daray in Trump uu ka codsaday ( Ergeyga Maraykanka ee gobolka Steve Witkoff) inuu ku wargeliyo Qatariyiinta weerarka soo socda. Waxay u tixgelisay duqeynta mid "mid dhinac ah oo ka jirta waddan madaxbannaan," iyadoo ku nuuxnuuxsatay "Weerarka ma ahan mid u adeegaya hadafyada Isra’iil ama Maraykanka." Waxa ey daaha ka qaaday in Madaxweynaha Mareykanka uu la hadlay Amiirka Qadar Tamim bin Hamad AL Thani iyo Raysal Wasaaraha Isra’iil Benjamin Netanyahu weerarka ka dib. Levitt waxa ey sheegay in Maraykanku uu ka xun yahay goobta uu weerarka ka dhacay, iyada oo intaas ku dartay, “Waxa aanu Qadar u xaqiijinay in dhacdadan oo kale aanay ku soo noqon doonin dalkeeda”. Afhayeenka Aqalka Cad ayaa sidoo kale sheegtay in Netanyahu uu u sheegay Trump intii lagu guda jiray wicitaankii maanta inuu " doonayo inuu nabad ku gaaro si deg deg ah." Arrintan ayaa kusoo beegmaysa xilli ciidamada Israa’iil ey ku dhawaaqeen iney maanta duqeymo cirka ah ku bartilmaameedsadeen madaxda sare ee Xamaas ee ku sugan magaalada Dooxa, halka Qadar ey cambaareysay weerar lagu qaaday dhismayaal ey degan yihiin mas’uuliyiin ka tirsan Ururka Xamaas. Ciidanku waxa ey xaqiijiyeen in shakhsiyaadka la beegsaday ey "hogaaminayeen dhaqdhaqaaqyada Xamaas muddo sanado ah eyna si toos ah u lahaayeen mas'uuliyadda weerarkii Oktoobar 7 iyo "maareynta dagaalka ka dhanka ah Israa'iil."
ISHA-AA.
ELIZABETH TSURKOV OO DIB U HESHAY XURIYADEEDA KA DIB MARKII…
(SAWIRKA)-ELIZABETH TSURKOV.
(WASHINGTON)-Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku dhawaaqay in kooxda Xisbullah ee Ciraaq ey sii daayeen Elizabeth Tsurkov oo ah ardayad wax ka barata Jaamacadda Princeton, isla markaana la dhalatay muwaadin Mareykan ah. Trump ayaa intaa ku daray, "Elizabeth Tsurkov hadda waxay si nabad ah ku joogtaa Safaaradda Mareykanka ee dalka Ciraaq ka dib markii la jirdilay muddo bilo ah." Dhanka kale, Raysal Wasaaraha Ciraaq, Maxamed Shayaac AL-Sudani, ayaa qoraal uu soo dhigay bartiisa X, wuxuu ku yiri, "Iyada oo ey soo gabagabeynayaan dadaalladii weynaa oo ey sameeyeen adeegyadayada ammaanku bilo badan, waxaan ku dhawaaqeynaa sii deynta muwaadin Ruush ah Elizabeth Tsurkov."
SHARDI: “KA DAAYA CIRAAQ WIXII KHILAAF AH”:
Illo ka tirsan garabka taageersan Iran Kataib Hezbollah ayaa wakaalada wararka ee AFP u sheegay fiidnimadii Talaadada in sii deynta cilmi-baadhaha Israa’iil-Ruushka lagu xidhay shardi ah “Ciraaq ha laga daayo khilaaf kasta”.
Inkastoo jabhaddaasi eysan sheegan mas’uuliyadda afduubka Tsurkov, haddana ilo-wareedka ayaa yiri “Howlgalka dhacay wuxuu ahaa mid lagu sii daayay, ma ahan mid xornimo ah, ma jirin howlgal ciidan oo lagu soo furtay haweeneyda, balse waxaa lagu sii daayay shuruudo, waxaana ugu muhiimsanaa in loo gogol xaaro sidii ciidamada Mareykanka ey uga bixi lahaayeen dagaal la’aan, lagana badbaadinayo Ciraaq khilaaf iyo dagaal.
WAA TUMA ELIZABETH TSURKOV?
Elizabeth Tsurkov, oo haysata laba dhalasho kalan ah Ruush-Israa'iil waxay ahayd ardayad Doctorate(PHD) ah oo dhigata Jaamacadda Princeton. Waxay timid Baqdaad bishii Diseembar 2022 si ey cilmi-baaris ugu sameyso Arrimaha Bariga Dhexe. Waxa la waayay dabayaaqadii bishii March 2023 iyada oo ka soo baxaysa kafateeri ku taal Xaafadda Karrada. Ma jirto cid sheegatay mas’uuliyadda afduubkeeda. Muuqaalo dhawr ah oo ey duubtay kaamirada ilaalada ee goobta laga qaxweeyo ayaa muujinayay gabadha yar oo meesha ka baxeysa oo uu la socdo nin la rumeysan yahay inuu yahay afduubka iyo xubin ka tirsan kooxda Ciraaq ee daacadda u ah Iran. Israa'iil ayaa ku eedaysay kooxda Xisbullah ee Ciraaq iney ka dambeeyeen afduubka, taasoo ey kooxdu si cad u beenisay. Walaasheed, Emma, ayaa sidoo kale u xaqiijisay Tv-ga AL-Carabiya bishii Abriil 2024 iney la joogto Xisbullah, iyadoo ku nuuxnuuxsatay iney weli ku sugan tahay gudaha Ciraaq. Barteeda twitter-ka ee Elizabeth waxaa u dambeysay iney isticmaasho taariikhdu markeey ahayd Maarso 21, 2023, markaasoo ey la wadaagtay maqaal ey u diyaarisay Machadka Khadadka Cusub ee akoonkeeda Twitter-ka. Gabadhan da’da yar ee u dhalatay Ruushka iyo Israa’iil, isla markaana si fiican u taqaana luuqadda Carabiga, waxa ey cilmi-baaristeeda Gobolka diiradda ku saartay kooxaha taageersan Iran iyo dhaqdhaqaaqa Sadrist ee uu hoggaamiyo Hoggaamiyaha Shiicada Ciraaq ee Muqtada AL-Sadr, sida ey sheegeen dhawr suxufi oo la kulmay.
ISHA-AA.
WEERARKII ISRA’IIL EE SANCA OO DHALIYEY KALA SHAKIN XOOG LEH.
(SAWIRKA)-SANCA.
(YEMEN)-Magaca hogaamiyaha Xuutiyiinta "Abu Raagib" ayaa soo baxay isagoo ka mid ah saraakiisha ugu muhiimsan ee mas'uulka ka ah isku dubaridka ammaanka iyo aqoonsiga goobaha lagu kulmo ee xukuumadda aan la aqoonsan ee Xuutiyiinta, weerarka saxda ah ee Israa'iil ey ku bartilmaameedsatay dowladda Xuutiyiinta 28-kii Agoosto caasimadda Sanca. Saxafi u dhashay Yemen oo lagu magacaabo Faris AL-Xumayri ayaa tilmaamay in “Abu Raagib” loo xilsaaray abaabulka goobta lagu bartilmaameedsanayay kulanka, isagoo soo saaray wareegto gudaha ah oo uu soo saaray fiidnimadii Arbacada ee 27-kii Agoosto, isagoo soo mariyay koox WhatsApp ah. Waxaa lagu tiriyaa inuu yahay kormeeraha ugu weyn ee dhaqdhaqaaqa Raysall Wasaare Axmed AL-Rahwi, iyo isaga ka hor, Dr. Cabdulcaziz Bin Xabtoor. AL-Xumayri waxa uu intaa ku daray in “Abu-Raagib”, oo si toos ah ugu xiran waxa loogu yeero “Xafiiska Masterka”, isla markaana ah shakhsi fikir ahaan daacad ah oo saaxiib la ahaa aasaasihii kooxda, Xuseen Badar AL-Diin AL-Xuuti, uu la wadaagay qaar ka mid ah tilmaamaha dawladda subaxnimadii shaqo joojinta.
Waa kuma "Abu-Raagib"?
Magaca Jihadi: Abu Raagib AL-Sufyaani
Magaca madaniga ah: Dhaha Muxsin Naasir AL-Sancaani
Magaalada uu ka soo jeedo: Sufyaan, G/Camraan.
Booska: Xubin ka tirsan Xafiiska fulinta ee kooxda oo horay u soo noqday Agaasimaha Xafiiska Raysal Wasaaraha ee Bin Xabtuur.
Waxa uu soo noqday Madaxa Waaxda Difaaca iyo Amniga ee Xafiiska Raysall Wasaaraha tan iyo markii la aas aasay 2020-kii, isagoo darajadiisu tahay Sareeye Guuto, halka Badar Axmed AL-Mu’adin loo magacaabay Ku Xigeenkiisa. Waxa uu ahaa kormeeraha dhabta ah ee Xafiiska Madaxtooyada ee dawladda Xuutiyiinta, waxaanu saamayn ku dhex lahaa Wasaaradaha. Markii la dhisay Xukuumadda AL-Rahwi, waxaa soo baxay baaqyo lagu bedelayo Agaasimaha Xafiiska Raysal Wasaaraha. Si kastaba ha ahaatee, kooxdan ayaa isku dayday iney xakamayso khilaafkaas iyagoo soo saaray wareegto 24-kii August lagu magacaabay Maxammed Qaasim Maxammed Cali AL-Kibsi (Abu Qaasim) oo ah Agaasimaha Xafiiska Raysal Wasaaraha, halka AL-Sufyani markii dambe warbaahinta loo aqoonsaday inuu yahay kaaliyaha Agaasimaha Xafiiska. Waxaa xusid mudan in Maxammed AL-Kibsi, oo uu weheliyo Xoghayihiisii, Zahid Maxammed AL-Cumdi AL-Mufiin, lagu dilay duqeynta ey Israa’iil ku dishay Raysal Wasaare Axmed AL-Rahwi iyo dhowr Wasiir.
XIGASHO-AL-MASDAR.
CIIDAMADA LUBNAAN OO GAARAY DHUL XISBULLAHI MAAMULAAN.
(SAWIRKA)-UNIFIL.
(BEIRUT)-Ciidamada Qaramada Midoobay ee ku meel gaarka ah ee dalka Lubnaan (UNIFIL) ayaa xaqiijiyay in ciidamada Lubnaan iney gaareen in ka badan 120 goobood oo Koonfurta ah. Waxa ey bayaan ey soo saartay UNIFIL Isniinta maanta ah ku dartay in diritaanku uu xoojinayo awoodda gobolka si waafaqsan Qaraarka Qaramada Midoobay 1701.
ISKU DUBARID IYO TABABARO MAALINLA AH:
UNIFIL ayaa sidoo kale tilmaamtay in ey si dhow ula shaqeyneyso ciidanka si loo soo celiyo xasiloonida deegaanka, ayna ka caawineyso sidii ey u xoojin lahaayeen joogitaankooda roondo, tababaro, iyo isku xirka maalinlaha ah. Todobaadki hore ayey aheyd markii ciidamada Qaramada Midoobay ey carabka ku adkeeyeen in ey sii wadayaan howlahooda shaqo, si waafaqsan go’aankii Golaha Ammaanka, iyagoo caddeeyay in ey ka shaqeynayaan sidii dadka ku nool Koofurta Lubnaan ey guryahooda ugu soo laaban lahaayeen si nabad ah. Waxaa xusid mudan in heshiiska xabbad-joojinta oo dhaqan galay 28-kii November ka dib isku dhacyo rabshado wata oo Israa’iil iyo Xisbullah ku dhex maray Lubnaan, uu dhigayay xabbad-joojin, in ciidammada Lubnaan la geeyo Koonfurta oo taageero ka helaya ciidammada Qaramada Midoobay, ka bixitaanka Xisbullah ee koonfurta Wabiga Litani, in la xaddido hubka dawladda, iyo in Isra’iil laga saaro dhulka Lubnaan. Si kastaba ha ahaatee, ciidamada Israa’iil ayaa weli ku sugan shan goob oo istaraatiiji ah oo ku yaalla xuduudka Lubnaan, iyagoo diiday iney ka baxaan ilaa hubka Xizbollah laga saaro gebi ahaanba. Israa’iil ayaa sidoo kale ku dhawaad maalin kasta weeraro ku qaada magaalooyin iyo goobo dhowr ah oo ku yaalla koonfurta Lubnaan. Iyadoo dowladda Lubnaan ey ansixisay go’aan lagu xadidayo haysashada hubka dowladda, waxay u xilsaartay ciidamada iney dejiyaan qorshe lagu dhaqan gelinayo iyo iney soo gudbiyaan warbixinno bille ah oo ku saabsan halka uu maraayo hawlgalka.
ISHA-AA.
REYSAL WASAARAH CIRAAQ OO KA HADLAY XARUNTA NATO EE BRUSSELS.
(SAWIRKA)-RW-CIRAAQ.
(Brussels)-Raysal Wasaaraha dalka Ciraaq Maxamed Shayaac AL-Sudani ayaa isniinta maanta ah u xaqiijiyay xulafada NATO iney ka go’an tahay dowladdiisa iney ku xaddido haysashada hubka dowladda iyo dib u habeynta hay’adaha ammaanka.
CIRAAQ HADDA MA AHA MID QABTA WALAAC AMNI:
Xafiiska Warbaahinta ee Raysall Wasaaraha ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in AL-Sudani uu maanta khudbad ka hor jeediyay Madaxda iyo Wakiillada dalalka Waqooyiga Atlantic ee xarunta NATO ee magaalada Brussels ee dalka Belgium, ka dib casuumaad uu ka helay Xoghayaha Guud ee NATO Mark Rutte. Qudbadiisa, AL-Sudani waxa uu tilmaamay in kulankani uu ku jiro wanaaga iyo isbeddellada aasaasiga ah ee ka socda Bariga Dhexe, ku xad-gudubka mabaadi’da nidaamka caalamiga ah, dembiyada ka dhanka ah bini’aadantinimada, iyo khatarta amniga gobolka. Waxa kale oo uu carabka ku adkeeyay in la sameeyey iskaashi wax ku ool ah oo lala yeesho NATO, oo ku salaysan go'aan madaxbannaan, looga golleeyahay in la dhiso xiriir dhammaystiran, oo muddo dheer ah oo dhinacyo kala duwan leh. Waxa uu sidoo kale tilmaamay in Ciraaq eysan hadda ahayn mid uu ka jiro walaac amni, balse ey tahay saaxiib istaraatiiji ah oo la isku halayn karo.
MABAADIIDA AASAASIGA AH:
Waxa xusid mudan in Suudaani uu marar badan ku cel-celisay in ku xad-gudbida haysashada hubka iyo ku-dhaqanka sharciga ey tahay mabaadi’da aasaasiga ah ee aan la dhayalsan karin. AL-Sudani waxa uu tilmaamay in mabaadi’daasi ey yihiin tilmaamo la jaan qaadaya baaqyada Hay’adaha Diiniga ah ee aan loo beegsanayn cid gaar ah.
ISHA-AA.
WASIIRKII HORE EE SHIDAALKA LIIBIYA OO LA DHIGAY XABSIGA.
SWAIRKA)-WASIIR CAWN.
(LIBYA)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Liibiya ee Tripoli ayaa sheegaayo in Ciidamada Ammaanka Liibiya ayaa Sabtida maanta ah Garoonka Diyaaradaha Mitiga ee caasimadda Tripoli ka xireen Wasiirkii hore ee Shidaalka iyo Gaaska ee Xukuumadda Midnimada Qaran, Maxammed Cawn, xilli uu doonayay inuu dalka ka dhoofo. Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Liibiya ayaa bayaan uu soo saaray fiidnimadii Sabtida ku sheegay in Cawn loo xiray si uu u dhaqan geliyo xukun afar sano ah oo lagu xukumay isaga oo dalka ka maqan, ka dib markii uu ku takri-falay awoodda rasmiga ah iyo dayacaada waajibaadkiisa ilaalinta Hantida Dadweynaha sannadkii 2006-dii, xilligaasoo uu ahaa Guddoomiyaha shirkadda Zueitina Oil Company. Waxa uu intaa ku daray in go’aanka lagu sii daayay uu ka dambeeyay markii la ogaaday in maxbuuskaasi uu horay uga soo muuqday Maxkamadda Racfaanka ee Tripoli, taasi oo dib u dhigtay kiiska, isla markaana u muddeysay dhageysiga dacwadda Talaadada soo socota. Xariga Wasiirka Shidaalka Maxammed Cawn ayaa dhaliyay muran baahsan oo ka taagan Liibiya, waxaana loo arkayay in dad badan la dejiyo ka dib markii ey isku afgaran waayeen Madaxa Xukuumadda Midnimada Qaran, Cabdul-Xamiid Dabayba. Dhanka kale, Madaxa Hay’adda Xuquuqul Insaanka ee dalka Libya, Axmed Xamza, ayaa bayaan uu soo saaray ku cambaareeyey cadaadiska iyo Xariga lagu hayo dadka doonaya iney la dagaalamaan musuq-maasuqa ka jira qaybta Shidaalka iyo Gaaska, isla markaana ey ka hortagaan dhammaan xad-gudubyada, isagoo dhanka kale indhaha ka qarsaday waxa uu ugu yeeray “Sida musuq-maasuqa”. Dhankiisa, Saxafiga iyo Siyaasiga Axmed EL-Senuusi, ayaa wax lala yaabo ku tilmaamay, qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook-ga, go’aanka lagu xiray Wasiirka Shidaalka, loogana mamnuucay inuu u safro kiis soo socday sannadkii 2005-tii, isagoo iska indho-tiray kiisas kale oo musuqmaasuq oo dhinaca Shidaalka ah iyo heshiisyo shaki ku jiro oo lala galay shirkado caalami ah. Wasiirka batroolka ayaa ka mid ahaa Wasiiradii ugu caansanaa ee ku caan baxay mucaaradnimada Madaxa Xukuumadda Midnimada Cabdul-xamid Dbeybah. Waxa uu hore ugu eedeeyay Dbeibah inuu saxiixay heshiisyo lagu lunsanayo hantida Liibiya, taasoo jawaab u ah heshiisyada ey la saxiixdeen Turkiga iyo Talyaaniga. Waxa uu sidoo kale ku eedeeyay Dbeybah in uu ka batay awoodiisa isla markaana uu maroorsaday awoodihii Wasaaradihiisa ka dib markii uu sameeyay Golaha Sare ee arrimaha Tamarta.
ISAH-AA.
GAARI UU WATAY SARKAAL XUUTI AH OO DAD KU DILAY G/IBB.
(SAWIRKA)-GOOBTA SHILKU KA DHACAY.
(YEMEN)-Wararlka laga helaayo Gobolka IBB ee bartamaha dalka Yemen ayaa sheegaayo in hal nin iyo laba caruur ah oo iibisa faakihada loo yaqaano Rumaanka ey ku dhinteen shil naxdin kaaso uu geystay gaari ey ku xirneed Taaragad Kooxda Xuutiyiinta uuna watay sarkaal sare oo ka tirsan Xuutiyiinta ugana masuula ah Gobolka IBB. Goobjoogayaal iyo dadka degaanka ayaa sheegay in silkaan uu dhacayfiidnimadii Jimcihii shalay ahaa,waxa uuna shilka ka dhacay wadada Galbeed ee aada Garoonka Cayaaraha, gaariga shilka galay ayaa ku socday xawaare aad u sareeyo ka dibne waxa uu dulmaray dadka dhintay kuwaaso aan naf dhulka la dhicin. Wararka la helaayo ayaa sheegaayo in gaariga galay shilka uu watay nin dhallinyara ah kaaso aan joojin gaarigiisa ka dib shilka,waxa uuna ku sii dhuftay Mooto meel ka foga tiilay. Dhacdadaan ayaa carro balaaran ka dhex dhalisay shacabka magaaladda,waxaane soo baxay warar sheegaayo in gaariga galay shilka uu iska leeyahay sarkaal sare oo ka tirsan kooxda Xuutiyiinta. Cabsi weyn ayaana ka dhalatay isku day lagu doonaayey in lagu qariyo shilka goobtana uu isaga baxsado ninka wday gaariga. Dhinaca kale, Warbaahinta militariga ee xiriirka la leh Isbaheysiga Qaranka, oo uu hoggaamiyo Tariq Saalax, ayaa ku waramay in Qeybta Sirdoonka Guud ey heshay macluumaad ku saabsan "qeylo" shaki leh oo ka dhacday meel u dhow marinka Maraakiibta Caalamiga ah ee Badda Cas. Waxa uu intaa ku daray, "Koox ka tirsan Ciidamada Badda ee Qaranka iska caabinta ayaa qabtay shixnadda, waxayna u jiiteen meel ammaan ah, shixnaddiina waa laga soo dajiyay," sida ey sheegtay Wakaaladda Wararka ee mucaaradka dawladda ee December 2. Sida laga soo xigtay muuqaal muuqaal ah oo ey daabacday hay'addu, shixnadda ayaa waxaa ku jiray noocyo kala duwan oo bastoolado ah, laakiin tirada ayaa weli aan caddayn. Mukhalasiinta la qabtay ayaa lagu wadaa baaritaan lagu ogaanayo hay’adda ey u shaqeeyaan.
ISHA-WAKAALADDO.
WAFDI HEER SARE AH OO KA SOCDAY XAMAAS OO GAARAY QAAHIRA.
SAWIRKA)-BURBURKA SOO GAARAY MARINKA GAZA.
(CAIRO)-Wargayska AL-Araby AL-Jadeed ayaa ogaaday in wafdi heer sare ah oo Hoggaanka Xamaas ka socda ey maanta oo Sabti ah ey gaareen caasimada dalka Masar ee Qaahira, ka dib markii ey casuumaad ka heleen saraakiil ka tirsan Hay’adda Sirdoonka Guud ee Masar. Wafdiga waxaa ka mid ah dhowr xubnood oo ka tirsan Xafiiska Siyaasadda ee Xarkada Xamaas, oo uu madax u yahay Zaaher Jabaariin , oo ah sarkaalka Xamaas ee Daanta Galbeed. Sida ey sheegayaan wararka uu helayo Wargayska AL-Caraby AL-Jadiid, wafdiga Xarakada Xamaas ayaa lagu wadaa iney kala hadlaan mas’uuliyiinta Masar ee ku howlan dhexdhexaadinta, qaar ka mid ah qodobbadii uu dhawaan soo bandhigay Ergayga Mareykanka ee Bariga Dhexe Steve Witkoff. Booqashada wafdiga Xamaas ee Qaahira ayaa ku soo beegantay xilli ciidamada maamulka Israa’iil ey bilaabeen iney burburiyaan dhismayaal dhaadheer oo ku yaalla magaalada Qaza, taasoo qeyb ka ah qorshaha ey ku doonayaan iney magaalada ku qabsadaan. Wasiirka arrimaha dibadda ee Masar Badar Cabdulcaadhi ayaa shir Jaraa’id oo ey si wadajir ah u qabteen isaga iyo Madaxa Hay’adda UNRWA, Philippe Lazzarini ku sheegay horaantii Sabtida maanta ah in “ciidamo caalami ah la geyn doono haddii uu jiro codsi uga yimid dhanka Falastiin”. Waxa uu ugu baaqay Israa’iil iney aqbasho soo jeedinta Ergeyga Maraykanka Steve Witkoff ee ku aaddan xabbad joojinta Gaza, isaga oo carabka ku adkeeyay in is-diiddannimada Israa’iil ey caqabad weyn ku tahay horumarka laga gaaray hannaanka xabbad joojinta. Wasaaradda arrimaha dibadda Masar ayaa goor sii horeysay oo sabti ah shaaca ka qaaday in Cabdulcaadhi iyo Witkoff ey ku wada hadleen taleefoon fiidnimadii Jimcaha. Wasaaraddu waxay intaa ku dartay bayaan ey soo saartay in baaqa lagu soo hadal qaaday dadaallada wadajirka ah ee lagu doonayo in xabad-joojin laga gaaro Gaza, iyadoo laga duulayo qodobbada uu soo jeediyay Witkoff. Cabdulcaadhi waxa uu carabka ku adkeeyay baahida loo qabo in Isra’iil ey ka jawaabto heshiiska la soo jeediyay ee lagu sii daayo Maxaabiista Isra’iil, lagana dejiyo xaalada. Isla xaaladdan, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Jimcihii sheegay in Washington ey wadahadal "aad u qoto dheer" la sameyneyso Xamaas, wuxuuna ku boorriyay iney sii deyso dhammaan Maxaabiista ku xiran Gaza. Waxa uu intaa ku daray: "Waxaan ku niri, "Dhammaan hadda sii daaya, dhammaantoodna sii daaya, oo wax ka sii wanaagsan ayaa ku dhici doona. Laakin haddii aad dhammaan sii deyn weeydo,wey adkaan doontaa,waxayna noqon doontaa Musiibo”.
XIGASHO-A.AL-JADEED.
BUUNDADII ISKU XIRAY BAQDAAD IYO G/KARBALLA OO DUNTAY.
(SAWIRKA)-BUUNDADA AL-CADHEYSHI.
(IRAQ)-BREAKING NEWS: Ilo deegaanka ah iyo dad goob joogayaal ah ayaa ku waramay iney duntay Buundada Al-Cateyshi oo ku dhow halka laga galo Bab Baqdaad ee Gobolka Karbala ee dalka Ciraaq, iyadoo la soo sheegayo in dad rayid ah ey ku dhinteen burburka hoostiisa. Warbaahinta Ciraaq ayaa ku warantay in saddex qof ey dhinteen, lix kalena ey sooo gaareen dhaawacyo halis ah, waxaana loo qaaday isbitaal ka dib markii qeyb ka mid ah buundada ey duntay. Guddoomiye Ku Xigeenka maamulka Gobolka Karbala ayaa yiri “Burburka ku yimid Buundada AL-Cateyshi ee isku xirta magaalada Karbala iyo caasimadda Baqdaad, waxaa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac oo soo gaaray dad rayid ah, ilaa hadda lama oga tirada ugu dambeysa ee buundada, welina waxaa socda dhismaha Buundada, welina lama dhameystirin, waxaa furmi doona baaritaan lagu ogaanayo sida uu shilku u dhacay. Illo ka tirsan Difaaca Madaniga ah ayaa ku waramaya in kooxuhu ey hadda ku sugan yihiin goobtii uu burburka ka dhacay, iyaga oo sii wada iney guraan burburka iyagoo baadi goobaya in dad ku hoos jiraan.
ISHA-AA.
DAD KU SUMOOBAY CUNTO EY CUNEEN GOBOLKA MINYA EE DALKA MASAR.
(SAWIRKA)-GAARIGA AMBALAASKA.
(EGYPT)-Magaalada Minya ee Koonfurta dalka Masar ayaa waxaa ka dhacay shil cunno taaso ey ku sumoobeen dad badan oo ay ka mid yihiin tobanaan muwaadiniin ah ka dib markii ey wax ka cuneen Maqaayad caan ah oo ku taal magaalada. Dad goob joogayaal ah ayaa soo sheegay in dad badan oo shacab ah iney la ildaran yihiin cunno badan oo ku sumoobeen ka dib markii ey wax ka cuneen maqaayad ku taal agagaarka Abuu Hilaal. Gaadiidka Ambalaasta ayaa isla markiiba dadkii ku sumoobay cuntada ula cararay isbitaalada. Wararka laga helayo Agaasinka caafimaadka ee Gobolka ayaa xaqiijiyay in 104 qof oo ey ku jiraan caruur ey la soo deristay cunno ey ku sumoobeen ka dib markii ey cuneen cuntadii, ayey dareemeen Lallabbo, Matag, Shuban iyo Qandho. Maamulka ayaa go’aan ku gaaray in dadka uu cudurkani soo ritay ee laga soo qaaday raashiinka ee sananay matag, in loo diray shaybaarada dhexe ee Wasaaradda Caafimaadka, si baaritaan loogu sameeyo sababta cudurkan iyo sida ey ugu habboon tahay raashinka la siiyo muwaadiniinta. Waxaa xusid mudan in dhawaan Gobolka Minya ey ka dhacday dhacdo dad badan oo ku sumoobay cunno, iyadoo tobanaan qof oo muwaadiniin ah ey ku xanuunsadeen ka dib markii ey wax ka cuneen maqaayad ku taal magaalada Malawi laba bilood ka hor. Ciidamada ammaanka ayaa xiray milkiilihii Maqaayadda, waxayna muunado ka mid ah cunnada ey u direen sheybaarada dhexe ee Wasaaradda Caafimaadka si baaritaan loogu sameeyo.
XIGASHO-AA.
DRONES DUQEYN KA GEYSATAY GOBOLKA XALAB EE DALKA SURIYA.
(SAWIRKA)-GAARIGA LA BEEGSADAY.
(XALAB/SURIYA)-Waraka laga helaayo Gobolka Xalab ee dalka Suriya ayaa sheegaayo in diyaarad nooceedy yahay kuwa aan duuliyaha lahayn ey Khamiista maanta ah ey weerar la beegsatay gaari rayid ah oo marayey waddo aada Garoonka Diyaaradaha ee magaalada Xalab ee Waqooyiga dalka Suuriya. Wakaaladda Wararka u Faafisa Suriya ee SANA oo soo xiganaysa Wasaaradda caafimaadka ayaa sheegtay in weerarka uu sababay “dhimashada hal qof,” iyadoo aan faahfaahin dheeraad ah laga bixin. Cali AL-Yuusuf, oo ah sarkaal ka tirsan ciidamada ammaanka ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee magaalada Xalab, ayaa Wakaaladda Wararka ee AFP u sheegay in duqeynta ey sababtay dhimashada laba qof oo gaariga saarnaa. Ilo-wareedyo ku sugan Gobolka Xalab ayaa u sheegay Wakaaladda Wararka ee Jarmalka (DPA) in diyaaradda Drone-ka la rumeysan yahay iney ka tirsan tahay isbaheysiga caalamiga ah ee ka dhanka ah Daacish. Dhankeeda, SANA ma eysan sheegin diyaarada aan duuliyaha lahayn iyo shaqsiyaadka ey beegsatay. Ilo wareedka ayaa xaqiijiyay in “Ciidamada amaanka ey bilaabeen baaritaano ku aadan sida ey wax u dhaceen, si loo ogaado dadkii gaariga ku jiray. Maamulka cusub ee Suuriya ayaa waday dadaallo xooggan oo lagu sugayo ammaanka dalkaasi tan iyo markii xukunka laga tuuray xukuumadda Bashaar AL-Asad 8-dii December 2024-kii, ka dib 24 sano oo uu xukunka haayay. Israa'iil iyo isbahaysiga caalamiga ah ee uu Maraykanku hoggaamiyo ee ka dhanka ah Daacish ayaa horay habkan uga adeegsaday Suuriya. Si kastaba ha ahaatee, labada dhinac midkoodna kama hadlin weerarkii Khamiista maanta ah dhacay. Isbaheysiga ayaa horey duqeymo uga bilaabay Waqooyiga dalka Suuriya oo ey ku bartilmaameedsanayaan kooxaha Xagjirka ah. Warbaahinta dowladda Suuriya ayaa sheegtay bishii Agoosto in ciidamada isbaheysiga ey dileen hoggaamiyihii kooxda Daacish ee Adhmah, oo ku taalla Waqooyi Galbeed ee dalkaasi.
XIGASHO-AA.
KU XIGEENKA BURHAN OO SHEEGAY INAAN SUDAN WADA HADAL KA DHECEYN KA HOR..
(SAWIRKA)-KABBASHI
(KHARTUM/SUDAN)-Wararka laga heaayo dalka Suudaan ayaa sheegaayo in Taliye Ku Xigeenka ciidamada Sudan Sareeye Guud. Shams-EL-Din Kabbashi ayaa ku dhawaaqay khamiista maanta ah in "Wax wadahadal ah eysan dhici doonin ka hor inta taako kasta oo Sudan ah la xoreeyo." “Balanqaadkeena waa inaan xoreyno dhulka, waxaana u dagaalameynaa shacabka Suudaan, anagoo kaashanayna shacabka,” ayuu yiri Kabash. Wuxuu intaas ku daray, "Waxaan ka shaqeyneynaa sidii aan dib ugu soo celin lahayn dhammaan deegaannada Daarfuur, oo aan ka qaadi lahayn go'doominta Ceel-Fasher." Weerarada EL Fashir ee ciidamada deg dega ah ee ka soo horjeeda ciidamada Sudan uuna hogaamiyo Abdel Fataax AL-Burhan, Gudoomiyaha Golaha Madaxbanaanida, ayaa socday muddo toddobaadyo ah, iyadoo ey jiraan digniino caalami ah oo ku saabsan khatarta dagaalka, iyadoo EL Fashir ey tahay xarunta hawlaha bini'aadantinimo ee shanta gobol ee Darfur. Ciidamada Taageerada Deg dega ah ayaa go'doomiyay EL Fashir tan iyo Maajo 2023, oo ah magaalada kaliya ee ugu weyn gobolka ee wali ey gacanta ku hayaan ciidamada. Bishii la soo dhaafay, dagaal ba’an ayaa ku dhex maray ciidamada Sudan iyo xoogaga Taageerada deg dega ah ee ku sugan Galbeedka Kordofan, oo xuduud la leh Khartuum, Niilka cad, iyo gobolada Darfur. Ciidamada Taageerada Deg dega ah ayaa hadda gacanta ku haya shan degaan oo ka tirsan Waqooyiga Kordofan, halka ciidankuna ey gacanta ku hayaan saddex. Dagaalka ayaa ka socda xadka uu la wadaago Gobolka Galbeedka Kordofan oo ey gacanta ku hayaan ciidamada Taageerada deg dega ah, marka laga reebo magaalada Babanusa. Koonfurta Kordofan, Ciidamada Taageerada Deg dega ah ayaa maamula qaybaha Waqooyi. Taas bedelkeeda, ciidanku waxay maamulaan inta badan gobolka, oo ey ku jirto caasimaddiisa, Kaduqali. Waxaa xusid mudan in tan iyo bartamihii bishii April ee sanadkan 2023 ey ciidamada Sudan iyo xoogaga taageerada deg dega ah wadeen dagaal sababay dhimashada in ka badan 20,000 oo qof iyo barakaca iyo aqoonsiga Qaxootinimo ee ku dhawaad 15 milyan, sida ey sheegeen Qaramada Midoobay iyo maamulada dalka ka jira. Daraasad ey sameeyeen Jaamacado Maraykan ah ayaa lagu qiyaasay dhimashada in ku dhow 130,000. Dagaalka ayaa ku qasbay malaayiin reer Suudaan ah iney qaxaan, iyadoo macaluul ey ku sii fideyso inta badan dalka. Colaadda ayaa Suudaan u kala qeybisay goobo saameyn ku leh, iyadoo ciidamada ey maamulaan Waqooyiga iyo Bariga dalkaas, halka ciidamada taageerada deg dega ah ey maamulaan inta badan Gobolka Darfur ee Galbeedka iyo qeybo ka mid ah Koonfurta.
XIGASHO-AA.
ERGAYGA GAARKA AH EE QM U QAABILSAN LIBIYA OO KA HADASHAY…
(SAWIRKA)-HANNA.
(TRIPOLI)-Wararka laga helaayo caawa caasimadda dalka Liibiya ee Tripoli ayaa sheegaayo in Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Liibiya, Hanna Tetteh, ey xaqiijisay in howlgalka Qaramada Midoobay uu dhab ahaantii bilaabay fulinta qodobbada qorshaha Qaramada Midoobay ee doorashooyinka.
MAGACAABIDDA XUBNO DHEERAAD AH:
Waxay sharaxday in Ku Xigeenkeedaa, Stephanie Khoury, ey kulan la qaadatay Madaxa Golaha Sare ee dawladda si ey ugala hadasho magacaabista xubnaha dheeraadka ah ee Komishanka Doorashooyinka Qaranka, tallaabo aasaasi ah oo ku hoos jirta awoodaha Golaha. Tetteh waxa ey intaas ku dartay in ergadu ey sidoo kale la xiriirtay Xafiiska afhayeenka Golaha Wakiilada oo ku saabsan dib u habaynta sharci dejinta, iyo sidoo kale Xubnaha Golaha Sare ee dawlad-goboleedyada si ey u riixaan guddiga 6+6 una sii wataan shaqadooda. Waxay carabka ku adkeysay muhiimadda ey leedahay sii wadida wadashaqeynta Golaha Wakiillada iyo Golaha Gobolka si loo dardargeliyo is-afgaradka arrimahan.
WALAACA DARAN EE JIRA:
Dhinaca kale, Tetteh oo ka hadlaysa xaaladda ammaan ee caasimadda Tripoli, ayaa muujisay sida ey uga walaacsan tahay xiisadihii u dambeeyay, iyada oo xaqiijisay in hawl-galkan uu si buuxda u taageersan yahay dedaallada Golaha Madaxtooyada ee uu wado Guddiga Qabanqaabada Amniga, kaasoo ka shaqaynaya sidii ey is-faham uga dhex gaari lahaayeen Xukuumadda Midnimada Qaran iyo Ciidanka ka-hortagga, si looga hortago iney dillaacaan iska-hor-imaad kasta oo hubaysan. Waxay xustay iney subaxnimadii Arbacada la kulantay Guddoomiyaha Golaha Madaxtooyada Maxamed Menfi oo ey kala hadashay wixii ku soo kordhay wada-xaajoodyada. Waxay carabka ku adkeysay inu soo gudubka iskahorimaadka hubeysan ee Tripoli uu noqon doono "masiibo," iyo in howlgalka uu sii wadi doono bixinta khibradiisa farsamo si uu u taageero dadaaladda hoos u dhigista cabsida laga qabo isku dhac ciidan gudaha caasimadda.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
MADAXA CAYAARAHA SURIYA OO KA BADBAADAY ISKU DAY DIL CAAWA.
(SAWIRKA)-QARAX KA DHACAY DIMISHIQ.
(DIMISHIQ)-Wararka ka imaanaayo caasimadda dalka Suriya ee Dimisihiq ayaa sheegaayo in Qarax uu fiidnimadii Arbacada ka dhacay Xaafadda Mezzeh 86 ee magaalada Dimishiq ee caasimadda dalka Suuriya, ka dib markii Gaari walxaha qarxa ey ka buuxaan lala beegsaday afaafka hore ee xaafaddaas. Qaraxan ayaa argagax ku abuuray dadka deegaanka, iyadoo dhawaqa qaraxa uu ka dhacay magaalada oo dhan, sida ey sheegeen dad goob joogayaal ah oo la hadlay AL-Carabi AL-Jadeed.
Ilaa hadda oo aan warbixintan qoreyno, lama soo sheegin wax khasaare ah oo bini’aadan ah. Si kastaba ha ahaatee, ilo gaar ah ayaa u sheegay AL-Carabi AL-Jadeed in gaariga la beegsaday uu lahaa Sanaa’a Maxamed, oo ah Madaxa xiriirka Carabta ee Isboortiga Suuriya. Warku waxa uu xusay in ilaa shalay ey soo gaaraysay hanjabaado is daba joog ah, kuwaasoo aan la shaacin nooca ey yihiin, sidoo kalena aan la garanayn cidda ka dambaysa.
KOONTADA RASMIGA AH IYO BAARITAAN DEG DEG AH:
Sidan oo kale, Taliyaha Ciidamada Nabadsugidda Gudaha ee Gobolka Dimishiq, S/guuto Osama Maxammed Khayr Catika, ayaa war saxaafadeed uu soo saaray ku sheegay in qaraxa uu ka dhashay walxaha qarxa oo lala beegsaday ciidamo ka tirsan kuwa amniga gudaha deegaankaas. Waxa uu carabka ku adkeeyay in "cutubyadeena ey si deg deg ah uga jawaabeen, goobtana waa la go'doomiyay oo si buuxda loo adkeeyay, iyadoo aan la diiwaan gelin khasaaraha bini'aadamka." Waxa uu tilmaamay in "Masuuliyiinta awoodda u leh ey bilaabeen baaritaan deg-deg ah si loo ogaado cidda mas'uulka ka ah falkan Argagixisanimo." Dhankiisa, Qareen Maxammed Suleymaan, oo ah Madaxa Guddiga Xaafadda Mazzeh 86, ayaa bayaan uu siiyay AL-carbi Al-Jadiid ku sheegay in "qaraxa kaliya uu ka dhashay burbur alaab ah oo soo gaaray gaariga iyo qaar ka mid ah dukaamada ku xeeran," isagoo ku nuux-nuuxsaday "mas'uuliyiinta ayaa xiray xarumaha ganacsiga ee u dhow goobta uu shilku ka dhacay, taasoo ah tallaabo taxaddar leh si loo ilaaliyo dadka deegaanka iyo in la hubiyo ammaankooda ilaa baaritaannada la dhammeeyo." Qaraxa ka dib ayaa ciidamada amaanka waxa ey adkeeyeen baaritaanada xaafadaasi, iyadoo koox khubaro ah ey bilaabeen iney baaraan haraadiga walxa qarxa si ey usoo aruuriyaan cadeymo muujinaya cidii falkaasi geysatay. Ilaa hadda, maamulka Suuriya ma eysan bixin wax faahfaahin ah oo dheeri ah oo ku saabsan xaaladda Qaraxa. Sanaa’a Maxamed waa qof caan ka ah bahda ciyaaraha Suuriya. Muddo sanado ah, waxay hogaaminaysay Xiriirka Carabta ee Suuriya ee Isboortiga Dhammaan, iyada oo kormeeraysa abaabulka dhacdooyinka isboortiga iyo bulshada ee ballaaran. Dadka ku dhow dhow ayaa rumeysan in hanjabaadaha ey soo gaartay qaraxa ka hor ey la xiriirto khilaaf gudaha ah ama mowqifkeeda guud ee arrimaha qaar, balse baaritaannada ayaan weli wax natiijo ah laga gaarin. Bartilmaameedka ayaa kor u qaaday walaaca ciyaaraha iyo warbaahinta ee ku saabsan suurtagalnimada sii kordheysa rabshadaha ka dhanka ah dadka caanka ah ee ku sugan caasimadda Suuriya, gaar ahaan iyada oo aan la helin daahfurnaan rasmi ah oo ku saabsan dhacdooyinka ilaa maanta.
XIGASHO-AL-CARABI AL-JADEED.
XUUTIYIINTA YEMEN OO KA JAWAABAY EEDEYNTII QARAMADA MIDOOBE UJEEDISAY.
(SAWIRKA)-MEYDADKA XUUTIYIINTA EY DISHAY ISRA’IIL.
(SANA’A/YEMEN)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Yemen ee Sanca ayaa sheegaayo in Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Xuutiyiinta Yemen ayaa sheegtay in mas'uuliyiinta Qaramada Midoobay xasaanadooda sharciga ah eysan Gaashaanka u daruurin howlaha basaasnimada, maalmo ka dib markii ugu yaraan 11 ka mid ah shaqaalaha Qaramada Midoobay lagu xiray caasimadda Sanca. Qaramada Midoobay ayaa Axaddii sheegtay in fallaagada Xuutiyiinta ey weerareen Xaruntooda Sanca, eyna xireen shaqaale ka tirsan Qaramada Midoobay, ka dib weerar ey Israa'iil ku dishay Raysal Wasaaraha xukuumadda Xuutiyiinta iyo dhowr Wasiir oo kale. Wasaaraddu waxay sidoo kale ku eedaysay Qaramada Midoobay iney ka eexatay, iyadoo sheegtay iney cambaaraysay "tallaabooyin sharci ah oo ay dawladdu ka qaadday unugyada basaaska ee dambiyada ku lug leh," laakiin waxay ku guul-darraysatay iney cambaarayso weerarka Israa'iil, Wakaaladda Wararka ee Xuutiyiinta ee Saba ayaa sheegtay Arbacada maanta ah. Yemen ayaa u kala qaybsantay maamulka Xuutiyiinta ee Sanca iyo xukuumadda uu Sucuudiga taageero ee Cadan tan iyo markii Xuutiyiinta xulafada la ah Iran ey qabsadeen Sanca dabayaaqadii 2014, taasoo dhalisay colaad toban sano ah. Wasaaraddu waxay intaa ku dartay in Yemen ey ixtiraamto "Heshiiska 1946 ee Xuquuqda iyo Xasaannada ee Qaramada Midoobay ... iyadoo ku nuuxnuuxsatay in xasaanaddani eysan ilaalinaynin hawlaha basaasnimada ama kuwa ku lug leh, mana siinayso dabool sharci ah," ayey raacisay. Axadii, Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa sheegay in Xuutiyiintu ey xoog ku galeen Xarumaha Hay’adda Cunnada Adduunka ee WFP, oo ey qabsadeen hanti ey leedahay Qaramada Midoobay, iskuna dayeen in ey galaan Xafiisyada kale ee Qaramada Midoobay ee caasimadda Sanca.
ISHA-AN.
ISRA’IIL OO KA HORTIMID SOO JEEDINTA XARAKADA XAMAAS.
(SAWIRKA)-CIIDAMADA ISRA’IIL.
(ISRAEL)-Ka dib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu u soo bandhigay Xamaas iyo jawaabta dambe ee ku saabsan marinka Gaza, ayaa Isra’iil ka hadashay.
HADAL BEEN AH:
Wasiirka Difaaca Israa’iil Yisrael Katz oo ka jawaabayay ku dhawaaqista Xamaas ayaa yiri “Dhaqdhaqaaqa weli wuu khiyaamaynayaa oo ku hadlayaa erayo maran, laakiin waxa ey dhawaan ogaan doontaa in ey tahay in ey kala doortaan laba arrimood oo kala ah in ey aqbalaan shuruudaha Isra’iil ee soo afjarida dagaalka, gaar ahaan sii deynta dhammaan maxaabiista iyo hub ka dhigista, ama Gaza waxa ey noqon doontaa sida Rafax iyo Beyt Xanuun,” ayuu yiri. Wuxuu intaas ku daray in ciidamada Israa’iil iney si buuxda isugu diyaarinayaan. Dhinaca kale, Xafiiska Raysal Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa ka jawaabay warka ka soo baxay Xamaas isagoo sheegay in tani ey tahay isku day kale oo ey Xamaas sameeyeen, iyagoo aan soo bandhigin wax cusub. Waxa uu intaa ku daray in dagaalku uu si deg deg ah ku dhamaan karo iyadoo la raacayo shuruudaha Golaha Wasiirada Isra’iil oo ey ka mid yihiin in la sii daayo dhamaan la haystayaasha, hub ka dhigista Xamaas, ka dhigista militariga marinka Qaza, iyo maamulka Isra’iil ee ammaanka Gaza, oo ey weheliso in la dhiso dawlad rayid ah oo kale oo aan khatar ku ahayn Isra’iil, sida uu hadalka u dhigay. Waxa uu aaminsanaa in shuruudahan oo keliya ey ku filan yihiin in Xamaas laga ilaaliyo in ey soo kabato oo ey ku celiso wixii dhacay 7-dii Oktoobar, sidii ey ballan-qaadday, ayuu ku andacooday. Arrimahan oo dhan ayaa yimid ka dib markii Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu ka dalbaday Ururka Xamaas iney si deg deg ah ugu soo gacan geliyaan 20-ka qof ee la haysto ee Israa’iiliyiinta ah si ey dagaalka u joojiyaan. Trump ayaa bartiisa Twitter-ka ku soo qoray Truth Social Arbacadii, "U sheeg Xamaas iney si deg deg ah u soo celiso dhammaan 20-ka la haysto (ma aha 2, 5, ama 7), wax walbana si dhakhso ah ayey isu beddeli doonaan," isagoo raaciyay, "Dagaalku wuu dhammaan doonaa." Intaa waxaa dheer, ergeyga Maraykanka Steve Witkoff wuxuu tixgeliyey jawaabta Hamas ee soo jeedinta ah in qof walba la sii daayo "wanaagsan." Xamaas ayaa Arbacada ku dhawaaqday iney diyaar u tahay iney heshiis dhammaystiran ku soo gabagabayso marinka Gaza ee go'doonsan, waxayna bayaan ey soo saartay ku xaqiijisay iney diyaar u tahay iney sii deyso dhammaan maxaabiista Isra’iil.
“GAARITAANKA YOOLKA DAGAALKA”:
Waxaa xusid mudan in Wasiirka difaaca Israa’iil Yisrael Katz uu ansixiyay wax uu ugu yeeray baabuurta “Gideon 2” 21-kii Agoosto, iyaga oo ujeedkoodu ahaa in ey gebi ahaanba qabsadaan magaalada Gaza. Tani waxay timid in ka badan laba toddobaad ka dib markii uu bilaabay hawlgal ballaaran oo milatari oo ka socda xaafadda Zeytuun, kaasoo ku fiday xaafadda Sabra ee ku taal koonfurta magaalada Gaza. Dhanka kale, taliyaha ciidanka ee Israa’iil Eyal Zamir ayaa ku dhawaaqay Arbacada bilowga wejiga labaad ee Hawlgalka Gideon ee Marinka Gaza, isagoo ku nuux-nuux saday in hadafku yahay in la gaaro ujeedooyinka dagaalka iyadoo la xoojinayo dagaalka iyo xoojinta dhaq-dhaqaaqyada Mileteriga.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
XUUTIYIINTA YEMAN OO WEERARAY MARKAB MARAAYEY BADDA CAS.
(SAWIRKA)-MARKAB LALA HELAY GENTAAL BADDA CAS.
(YEMEN)-Wararka laga helaayo caasimadda Yemen ee Sanca ayaa sheegaayo in Kooxda Xuutiyiinta Yemen ey sheegeen Talaadada maanta ah iney beegsadeen Markab marayay Waqooyiga Badda Cas iyagoo adeegsaday laba diyaaradood oo kuwa aan duuliyaha lahayn iyo gantaal, iyagoo ku sababeeyay in Markabku uu xiriir la leeyihiin Israa’iil. Kooxda Xuutiyiinta ma eysan sheegin xilliga uu weerarka dhacay, sida ey ku warantay Wakaaladda Wararka ee Reuters. Gelinkii hore ee maanta ayaa ciidamada Isra’iil waxa ey sheegeen iney qabteen diyaarad nooca aan duuliyaha lahayn ee laga soo riday dalka Yemen ka hor inta eysan gudaha u galin hawada Isra’iil. Afhayeenka ciidanka Isra’iil ayaa ku qorqy bartiisa “X” in digniinaha aan la damin.
QABASHADA DIYAARAD AAN DUULIYE LAHAYN:
Diyaaradda aan duuliyaha lahay ayaa timid maalin ka dib mid labaad. Milatariga Israa’iil ayaa Isniintii ku sheegay iney qabteen diyaarad aan duuliye lahayn oo laga soo riday Yemen ka hor inta eysan gelin hawada Israa’iil. “Diyaarad laga soo tuuray Yemen ayaa la qabtay ka hor inta aysan gelin dhulka Israa’iil, mana jirto wax digniin ah oo la dejiyay, iyadoo la raacayo siyaasaddii la dejiyay,” ayaa lagu yiri bayaan ay soo saareen ciidamada. Kooxda Xuutiyiinta ayaa sidoo kale Isniintii ku dhawaaqay iney la beegsadeen markab shidaal oo ey la beegsadeen gantaal ballistic ah kaasoo marayey Xeebaha Badda Cas. Arrintan ayaa ku soo beegmaysa maalmo ka dib markii Israa’iil ey dishay Madaxii xukuumadda aan caalamku aqoonsanayn ee Xuutiyiinta iyo Wasiirro badan kuwaaso maalintii Khamiista lagu duqeeyay magaalada caasimadda ah ee Sanca. Taa baddalkeeda, hoggaamiyaha Xuutiyiinta, Cabdul-Maalik AL-Xuuti ayaa ugu hanjabay Israa'iil iney kordhinayaan weerarrada ey geysanayaan, iyagoo aan dib uga laabanayn, lana wiiqin, waa sida uu hadalka u dhigaye. Waxaa xusid mudan in duqeymahan ey ka dhigan yihiin kuwii ugu horeeyay ee noocooda ah oo ey Israa’iil isku daydo iney ku disho Hoggaamiyeyaasha iyo Mas’uuliyiinta Xuutiyiinta, taasoo ah xaalad ey dad badan oo indha-indheeya la barbar dhigeen wixii ka dhacay Lubnaan xagaagii hore. Tan iyo markii uu dagaalka Marinka Gaza billowday Oktoobar 7, 2023, Xuutiyiintu waxay si isdaba joog ah u bilaabeen gantaalada ballistic-ga iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Israa'iil, kuwaasoo intooda badan la qabtay. Waxay kaloo qaadeen tiro badan oo weeraro ah kuna qaadeen Maraakiib Ganacsi, oo lagu eedeeyay iney xiriir la leeyihiin Isra’iil, iyagoo wacad ku maray iney sii wadi doonaan taageerada dadka reer Falastiin ee Gaza. Iyadoo Maraykanka iyo Israa’iil ey qaadeen tobanaan weerar iyo duqaymo ey ku qaadeen fariisimaha Xuutiyiinta ee Yemen ka hor inta eysan Washington ku dhawaaqin xabbad joojin bilo ka hor, dhinaca Israa’iil ayaa xaqiijisay iney sii wadi doonto duqeymaha ey ku hayso kooxda ey Iran taageerto.
ISHA-AA.