ASKAR SURIYAN AH OO LAGU DILAY GOBOLKA IDLIB.

(MUUQAALKA)-ASKAR.

(DAMASCUS/SYRIA)-Laba ka tirsan shaqaalaha Wasaaradda Difaaca Suuriya ayaa Arbacadii lagu dilay AL-Fowcah, sida ay ku warantay warbaahinta dawladdu. Wakaaladda Wararka Carabta ee Suuriya (SANA) ayaa soo warisay dhimashada ka dhacday magaalada ku taal baadiyaha waqooyi-bari ee gobolka Idlib ee waqooyi-galbeed Suuriya iyada oo aan faahfaahin ka bixin aqoonsiga dhibanayaasha iyo duruufaha toogashada. Ma aysan aqoonsanin kuwa mas'uulka ka ah. Wasaaradda Difaaca ayaa hore u soo sheegtay dhimashada askar ka dhalatay toogashooyin kala duwan oo ay geysteen dad aan la garanayn oo ka dhacay bariga Suuriya horraantii bishan. Askari ayaa lagu dilay Oktoobar 19 weerar ka dhacay AL-Baghuuz oo ku taal baadiyaha bari ee Deir ez-Zor, sida uu ku warramay telefishanka Alikhbaria, isagoo soo xiganaya ilo wareed ka tirsan Waaxda Warbaahinta iyo Isgaarsiinta ee wasaaradda. Wasaaraddu waxay ku dhawaaqday Oktoobar 10 in askari kale uu u dhintay dhaawac soo gaaray markii dabley aan la garanayn ay rasaas ku fureen magaalada Buqrus ee ku taal bariga miyiga Deir ez-Zor fiidkii Oktoobar 6, sida laga soo xigtay kanaalka.

ISHA-AA.

LAN NUSEYBAH MA NOQON DOONTAA XOGAHAYAHA QM EE SOO SOCDO?

(MUUQAALKA)-LAN NUSEYBAH.

(LONDON/UK)-Kormeerayaasha xuquuqda aadanaha ayaa Talaadadii dhaleeceeyay musharraxnimada diblomaasi sare ee Imaaraadka Carabta Lana Nusseibeh ee rabta inay noqoto Madaxa cusub ee Qaramada Midoobay, iyadoo lagu eedeeyay doorkeeda ku aaddan u doodidda siyaasadda arrimaha dibadda ee dalka iyo in la beeniyo doorka Imaaraadka ee ku aaddan hurinta colaadda Suudaan. Cadaadis ka dhan ah musharraxa caanka ah ee Bariga Dhexe ayaa xoogeystay tan iyo markii ay goor dambe soo gashay usbuucii hore. Dalabkeeda ayaa caqabad ku noqday tartanka adag ee lagu doonayo in lagu beddelo Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres, isagoo dhammaysanaya muddo xileedkiisii ​​​​shanta sano ahaa ee labaad sanadkan. Iyadoo bilo badan ay olole ka wadeen dhowr xubnood oo sare oo ka tirsan Qaramada Midoobay iyo hoggaamiyeyaashii hore ee dalka, tartanka ayaa ku dhibtooday inuu soo saaro doorasho isku raacsan oo ka dhex dhacda dalalka ugu awoodda badan Golaha Amniga. Dagaalka Suudaan , oo qarxay Abriil 2023 ka dib markii uu dagaal awoodeed dhex maray militariga iyo Ciidamada Taageerada Degdegga ah (RSF), ayaa barakiciyay in ka badan 14 milyan oo qof wuxuuna abuuray mid ka mid ah dhibaatooyinka bani'aadamnimada ee ugu xun adduunka. "Waxaa la weydiiyay doorka Imaaraadka Carabta ee hubeynta iyo taageeridda RSF, waxayna si cad u beenisay iyada oo aan tixgelinayn xaqiiqooyinka, taasi ma’aha waxa aan u baahanahay Xoghaye Guud ee Qaramada Midoobay," Kenneth Roth, oo ahaa Agaasimihii hore ee fulinta ee Human Rights Watch, ayaa u sheegay webinar ay soo qabanqaabisay kooxda ololaha internetka ee Avaaz. Bishii hore, guddi xaqiiqo raadin ah oo ka socda Qaramada Midoobay ayaa sheegay in hubka shisheeye, tignoolajiyada militariga, dagaalyahannada iyo shabakadaha saadka, oo ay ku jiraan shakhsiyaadka iyo hay'adaha ku sugan Imaaraadka Carabta , iyo kuwo kale, ay gacan ka geysanayaan sii wadista colaadda Suudaan. "Tani waa liddi ku ah nooca mowqifka akhlaaqeed ee hoggaanka xuquuqda aadanaha ee aan ka rabno Xoghaye Guud oo Qaramada Midoobay ah," Roth ayaa u sheegay webinar-ka cinwaankiisu yahay "Baaq lagu joojinayo dalabka Wasiirka Imaaraadka Carabta ee ah inuu shaqo sare ka qabto Qaramada Midoobay xilligii Xasuuqa Suudaan". Barnaamijka webinar-ka ayaa sidoo kale lagu soo bandhigay khubaro reer Suudaan ah, iyo sidoo kale qof ka badbaaday xasuuqii EL Fasher , iyagoo ka hadlayay walaacooda ku saabsan musharaxnimada Nusseybeh iyo saameynta ay ku yeelan karto ballanqaadka Qaramada Midoobay ee ah inay ilaaliso dadka rayidka ah, sida ay sheegeen qabanqaabiyeyaasha. "Doorashada diblomaasi sare ee Imaaraadka Carabta ee Xoghayaha Guud waxay hoggaanka hay'adaha (Qaramada Midoobay) u dhiibi doontaa difaaca ugu weyn ee dawladdaas, waqtigaas oo ay dadka rayidka ah ee Suudaan u baahan yihiin Qaramada Midoobay si ay ula xisaabtamaan dowladaha awoodda leh," ayuu yiri Xusam Maxjuub, oo ah u doode Suudaani ah iyo aasaasaha warbaahinta Madaxa-bannaan ee Sudan Bukra TV. Nusseybeh oo wax laga weydiiyay Suudaan intii uu socday wadahadalkii Golaha Guud ee Talaadadii, ayaa yiri: "Haddii aan noqdo xoghaye guud, Suudaan waxay noqon doontaa mudnaanta koowaad, maadaama ay tahay mid ka mid ah khilaafaadkii ugu naxdinta badnaa ee aan aragnay taariikhda dhow." "Dhumista nolosha aadanaha ee dhulka waa musiibo, xasuuqii ay geysteen RSF waa wax laga xumaado, waxaana taageeri lahaa shaqada dhammaan howlgallada xaqiiqo raadinta ee Qaramada Midoobay ee la xisaabtanka iyo caddaaladda ku-meel-gaarka ah," ayay raacisay. Nusseybeh ayaa warbaahinta u sheegtay wadahadalka ka dib in, iyada oo ah xoghaye guud, ay ka shaqayn doonto sidii ay u noqon lahayd "qof khatar qaada" iyo "qofka ugu horreeya ee dadaallada dhexdhexaadinta." Waxay sidoo kale si gaar ah u sheegtay inay "taageerada buuxda ee siyaasadeed iyo tan wax ku oolka ah ee Qaramada Midoobay ay ka geysan doonto dadaallada socda ee lagu gaarayo xabbad joojin iyo geeddi-socod siyaasadeed oo la isku halleyn karo oo loo dhan yahay oo ka tarjumaya himilooyinka dimuqraadiyadda ee dadka Suudaan." Nusseybeh waxay ahayd safiirka Imaaraadka Carabta ee Qaramada Midoobay in ka badan toban sano. Waxay horey u hoggaaminaysay ololihii guusha lahaa ee Imaaraadka Carabta ee loogu doortay Golaha Amniga iyadoo ah xubin aan joogto ahayn 2022-23. Diblomaasiyiinta ka shaqeeya New York waxay si weyn ugu tilmaamaan inay tahay maareeye karti leh, gorgortan xirfad leh, iyo qof si cad u gudbiya. Ra'yi ururin aan rasmi ahayn oo golaha deegaanka ah oo bishan la sameeyay ayaa Madaxweyne ku xigeenkii hore ee Costa Rica Rebeca Grynspan ka dhigtay musharraxa ugu cadcad. Laakiin iyada iyo dhammaan musharrixiinta kale waxay heleen laba ama in ka badan oo codad iska soo horjeeda oo ka yimid shanta xubnood ee joogtada ah ee golaha, Ruushka, Shiinaha, Mareykanka, Faransiiska iyo Ingiriiska, kuwaas oo ugu dambeyntii go'aamiyay natiijada. Qofkii guuleysta waa inuu wax ka qabtaa dhibaatooyin badan, oo ay ku jiraan dagaallo dhowr ah, dhimista lacagaha Mareykanka uu ku bixiyo Qaramada Midoobay , iyo hoos u dhaca muhiimadda siyaasadeed ee 193-ka xubnood ee golaha maadaama Washington ay ka baxday daraasiin hay'adeeda ah. Codbixinta xigta ee cawska ayaa dhici karta isla Jimcaha, laakiin diblomaasiyiinta ayaa wali ka wada xaajoonaya qaabka iyo waqtiga saxda ah.

XIGASHO-AJ.

KOOXDA IMAARAATKU TAAGEERO EE RSF OO DAD KU LAAYSAY NYALA.

(MUUQAALKA)-MALEESHIYAADKA RSF.

(KHARTOUM/SUDAN)-Weerar diyaaradeed oo aan duuliye lahayn ayaa lagu qaaday suuq ku yaal Nyala, oo ah caasimadda dhabta ah ee Ciidamada Taageerada Deg degga ah ee Milatariga Suudaan ee galbeedka Darfur, waxaana ku dhintay 21 qof, ugu yaraan 40 kalena way ku dhaawacmeen, sida ay AFP u sheegeen ilo caafimaad iyo goobjoogayaal. Mid ka mid ah dadka deegaanka Nyala ayaa sheegay in suuq ku yaal waqooyiga magaalada uu ku dhacay diyaarad aan duuliye lahayn Isniintii abbaare 8 fiidnimo (1800 GMT). Mid kale ayaa sheegay in suuqa ay ku badan yihiin rag dhallinyaro ah, gaar ahaan dagaalyahannada RSF. "Kow iyo labaatan qof ayaa ku dhintay qaraxii xalay, in ka badan 40 kalena way ku dhaawacmeen," ayuu yiri dhakhtar ka tirsan Isbitaalka Nyala, inkastoo uusan awoodin inuu aqoonsado inta dagaalyahan ee RSF ah. Milatariga Suudaan, oo dagaal kula jiray RSF tan iyo Abriil 2023, ayaa si joogto ah u weerara Nyala, halkaas oo RSF ay ku dhawaaqday dowlad la tartamaysa midda ay ciidanku caalamka ka aqoonsan yihiin ee Khartuum. Dagaalka hadda waxaa si weyn loogu adeegsanayaa diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyadoo labada dhinacba ay weeraro casri ah ka geysanayaan guud ahaan dalka, iyagoo hal mar dilay tobanaan qof oo rayid ah. Saddexdii toddobaad ee ugu horreeyay Oktoobar oo keliya, duqeymaha diyaaradaha aan duuliyaha lahayn waxay dileen in ka badan 300 oo qof waxayna dhaawaceen boqolaal kale, sida laga soo xigtay tirakoob ay soo saartay Qaramada Midoobay. Tan iyo markii uu billowday, dagaalku wuxuu dilay in ka badan 200,000 oo qof, sida ay sheegeen shaqaalaha gargaarka, wuxuuna kiciyay dhibaatooyinka gaajada iyo barakaca ugu weyn adduunka.

ISHA-AN.

DALKA URDUN OO SOO QABTAY RAGII GEYSTAY WEERARKII KANIISADDA.

(MUUQAALKA)-MEYD LA SIDO.

(AMMAN/JORDAN)-Boqor Abdullaha labaad ee dalka Urdun ayaa Isniinta maanta ah xaqiijiyay xarigga dadkii mas'uulka ka ahaa weerarkii kaniisadda ee AL-Karak. Qoraal uu Boqorku ku daabacay akoonkiisa X, ayuu ku yiri: "Nashama waxay eryadeen ilaa dhammaadkii. Waxaan ku dhaarannay in argagixisadu aysan ka baxsan doonin ciqaabta, oo aan loo dulqaadan doonin qof taageersan fikradaha mugdiga ah ee kala qaybiya dadka reer Urdun." Ciidamada amniga ee Urdun ayaa xiray saddex qof oo lagu eedeeyay weerarkii aan horay loo arag ee lagu qaaday kaniisad Giriig ah oo Orthodox ah taasoo lagu dilay sagaal qof isla markaana lagu dhaawacay 25 kale, sida uu sheegay TV-ga dawladdu maanta oo Isniin ah. "Ka dib hawlgal wadajir ah oo amniga ah, kooxo baaritaan iyo weerar ah ayaa qabtay saddexdii argagixiso ee mas'uulka ka ahaa weerarkii argagixisada ee fulaynimada ahaa," ayuu ku yiri barta X, isagoo intaa ku daray in saddexdooduba ay ku dhaawacmeen iskahorimaad hubaysan. Dabley hubeysan ayaa weerar ku qaaday dhismaha Kaniisadda St. George ee tuulada Xammoud ee gobolka Karak intii lagu jiray aas Jimcihii, waxayna rasaas ku fureen, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Urdun. Karak waxay hoy u tahay bulsho muhiim ah oo Masiixiyiin ah oo ku nool boqortooyada ay Muslimiintu ku badan yihiin, halkaas oo Masiixiyiintu ay ka kooban yihiin inta u dhaxaysa laba ilaa saddex boqolkiiba dadweynaha. "Waxaan qabanay gacan ku dhiiglayaasha, waxaan baareynaa dhammaan duruufaha dhalinyarada u horseedaya xagjirnimada, waxaanan la xisaabtami doonnaa qof kasta oo lagu helo inuu ku lug lahaa," ayuu Wasiirka Arrimaha Gudaha ee Urdun Mazen AL-Faraya ku yiri qoraal uu soo dhigay barta X maanta oo Isniin ah. Boqor Cabdallaha labaad oo la kulmay dadkii ku waxyeeloobay weerarka ka dib, ayaa sheegay intii lagu jiray shirkii Golaha Amniga Qaranka ee dhacay Sabtidii in "amniga iyo badbaadada dadka reer Urdun ay yihiin khad cas," isagoo raaciyay in "gacanta caddaaladdu ay gaari doonto argagixisa kasta." Jimcihii ayuu sheegay in toogashadaas ay la kulmi doonto "aargoosigii ugu adkaa" ee suurtogalka ah. Ra'iisul Wasaare Jacfar Xasan ayaa amray in saddex maalmood oo baroordiiq qaran ah la sameeyo laga bilaabo Jimcaha, iyadoo calanka la suro bartamaha caasimadda iyadoo la dul saarayo hay'adaha dowladda iyo kuwa dowladda. Axaddii, siddeed ka mid ah sagaalka qof ee la dilay ayaa lagu aasay meel u dhow kaniisadda, aas ay dad badan soo jiiteen. Saxarado ay ku jireen meydadkooda oo calan lagu dahaadhay ayaa la dhex mariyay dadkii isugu soo baxay, kuwaas oo ay ku jireen dad diimeedyo badan iyo ciidamo badan, sida ay muujiyeen muuqaallada AFP.

ISHA-AN.

FIRIR DAD KU DHAAWACAY GURYANA KU BURBURIYEY SACUUDIGA.

(MUUQAALKA)-GURYO.

(RIYAD/KSA)-Firir ka dhashay laba gantaal oo ballistic ah oo ay rideen Xuutiyiinta Yemen ee ay taageerto Iran ayaa dhaawacay laba qof, waxayna burburiyeen guryo iyo gawaari ku yaal Sacuudi Carabiya Axadda maanta ah, sida ay sheegeen mas'uuliyiintu. Afhayeen u hadlay Difaaca Madaniga ah ee Sacuudiga ayaa sheegay in muwaadin Sacuudiyaan ah iyo qof Aasiyaan ah oo deganaa ay ku dhaawacmeen burburka ka dhashay burburka ka dhacay Khamis Mushayt iyo Ahad Rafidah. Saddex dhisme oo la deggan yahay iyo toddobo gaari ayaa burburay. Dhacdadan ayaa ka dambeysay markii la qabtay mid la mid ah Sabtidii, markii burburka laba gantaal oo Xuutiyiin ah ay ku dhaceen dhowr goobood oo ku yaal galbeedka Sacuudi Carabiya, oo ay ku jirto meel u dhow magaalada barakeysan ee Makkah. Qaar ka mid ah burburka ayaa ku dhacay Wadi AL-Mugammas, oo qiyaastii 20 km u jirta Masjidka Weyn ee Makkah, oo ah goobta ugu barakeysan Islaamka, sida uu sheegay afhayeenka. Firirka wuxuu sidoo kale ku dhacay xaafadda AL-Nuzha ee Jiddah, Wadi Jalil oo Tayf ah iyo Masturah oo ku taal gobolka Rabiiix. Difaaca Madaniga ah ma soo sheegin wax khasaare ah ama faahfaahin ah oo ku saabsan burburka ka dhashay qabsashada Sabtidii.
Isbahaysiga Soo Celinta Sharciyadda ee Yemen ayaa Axaddii sheegay inay qabteen oo ay burburiyeen laba diyaaradood oo aan duuliye lahayn iyo gantaal ballistic ah oo loo diray Riyadh, iyo gantaal dalxiis ah oo ku sii jeeday magaalada koonfureed ee Khamis Mushait. Waxay markii dambe sheegeen inay qabteen 10 gantaal oo ballistic ah oo loo riday koonfurta Sacuudi Carabiya. Maleeshiyaadka Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan ayaa toddobaadyadii u dambeeyay kordhiyay weerarrada ka dhanka ah Sacuudi Carabiya, iyagoo bartilmaameedsanaya garoomada diyaaradaha, kaabayaasha tamarta iyo goobaha rayidka, xitaa waxay weerarro ku qaadeen laba ka mid ah goobaha ugu muhiimsan Islaamka ee Makka iyo Madiina.

ISHA-AN.

CIIDAMADA DAWLADDA YEMEN OO GOOBAHA XUUTIYIINTA WEERARAY….

(MUUQAALKA)-GAADIIDKA DAGAALKA EE CIIDAMADA YEMEN.

(ADEN/YEMEN)-Ciidamada dowladda Yemen ayaa sheegay iney 753 weerar ku qaadeen bartilmaameedyada Xuutiyiinta muddo 24 saacadood gudahood ah, taasoo qayb ka ah ololaha ay ku qaadayaan maleeshiyada ay taageerto Iiraan, sida uu sheegay afhayeen u hadlay militariga Yemen Axadda maanta ah. Col. Maajid AL-Nuzayli ayaa sheegay in bartilmaameedyada ay ka mid yihiin taliska sare ee goobta, xarumaha xakamaynta iyo maamulka, qalcadaha, goobaha rasaasta laga rido, goobaha ciidamada la geeyo iyo xoojinta. Weerarrada ayaa carqaladeeyay dhaqdhaqaaqa maleeshiyada, awoodda saadka iyo ciidamada la geeyay, iyagoo taageeraya ciidamada Yemen ee duullaanka, weerarrada iyo dhaqdhaqaaqa, ayuu ku yiri X. Ugu yaraan 218 xubnood oo ka tirsan Xuutiyiinta iyo taliyayaasha goobta ayaa "lagu dhex dilay," halka 78 baabuur, hub iyo qalab la burburiyay ama la curyaamiyay, ayuu yiri. "Ciidamadeennu waxay sii wadaan inay horumariyaan weerarka iyagoo leh go'aan dagaal oo heer sare ah, iyagoo ku dhufanaya awoodda maleeshiyada ee ah inay abaabulaan oo ay dib u abaabulaan, iyagoo ka taxaddaraya inay bartilmaameedsadaan ujeeddooyin milatari oo sharci ah iyo inay qaataan taxaddarrada lagama maarmaanka ah si loo ilaaliyo dadka rayidka ah iyo hantida rayidka," ayuu yiri AL-Nuzayli.

ISHA-AN.

XUUTIYIINTA OO CADAN KU WEERARAY SEDDEX GENTAAL OO BALAASTIK AH.

(MUUQAALKA)-GENTAALADDA BALAASTIKADA AH.

(ADEN/YEMEN)-Agaasinka Guud ee Hagidda iyo Xiriirka Dadweynaha ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Cadan ayaa ku warramay in laba xarun oo Ilaalada Xeebaha ah ay maanta kooxda Xuutiyiinta ku bartilmaameedsadeen gantaallo ballistik ah. War-saxaafadeed maanta soo baxay, Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa lagu sharraxay: "Maleeshiyada argagixisada Xuutiyiinta, oo ay taageerto nidaamka Iiraan, ayaa weerar ku qaaday xarunta Ilaalada Xeebaha ee xarunta Wasaaradda ee caasimadda ku meel gaarka ah ee Cadan, galabnimadii Sabtida iyagoo adeegsanaya laba gantaal oo ballistik ah, dhismaha Ilaalada Xeebaha ee degmada Tawahi-na waxay ku bartilmaameedsadeen gantaal ballistic ah oo saddexaad, weerar lagu bartilmaameedsanayo amniga caasimadda iyo xarumaha dadweynaha iyo adeegga." Bayaanka ayaa lagu daray: "Weerarkan waa ballaarin weerarro taxane ah oo lagu beegsanayo xarumaha rayidka iyo kuwa muhiimka ah ee caasimadda ku meel gaarka ah, Cadan, gaar ahaan Garoonka Caalamiga ah ee Cadan, kaas oo lagu weeraray gantaallo ballistik ah iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn in ka badan hal mar." Bayaanka ayaa lagu tilmaamay in "weeraradani ay ka tarjumayaan hab loogu talagalay in lagu carqaladeeyo amniga iyo xasilloonida, lagu cabsi geliyo muwaadiniinta, laguna waxyeeleeyo hay'adaha dadweynaha iyo xarumaha muhiimka ah ee bixiya adeegyada muwaadiniinta." Bayaanka ayaa lagu xaqiijiyay in mas'uuliyiinta awoodda leh ay sii wadayaan qaadista tallaabooyinka lagama maarmaanka ah, ururinta macluumaadka iyo caddaymaha si loo qiimeeyo khasaaraha ka dhashay weerarkan argagixisada ah, iyo inay qaadaan tallaabooyin ku habboon si loo xoojiyo amniga iyo xasilloonida caasimadda ku meel gaarka ah ee Cadan, loona hubiyo badbaadada muwaadiniinta iyo ilaalinta xarumaha dadweynaha.

XIGASHO-AA.

TOOGASHO QAADATAY 4-DAQIIQO OO KA DHACDAY URDUN.

(MUUQAALKA)-AMABALAASKA.

(AMMAN/JORDAN)-Qof goobjooge ah ayaa ka sheekeeyay faahfaahinta dhacdadii toogashada ahayd ee lagu bartilmaameedsaday kaniisad ku taal magaalada Xamud ee Gobolka Karak ee koonfurta Urdun , taasoo muujinaysa in rag hubaysan ay ka soo degeen gaari xamuul ah oo rasaas ku furay dadkii joogay kaniisadda horteeda, taasoo keentay dhimasho iyo dhaawac.

TOOGASHO QAADATAY 4-DAQIIQO:

Markhaati William Halsa ayaa sheegay in dadkii goobta joogay ay ka qayb qaadanayeen duco loogu duceynayo haweeney dhimatay oo ah ina-adeerkiis tiro ka mid ahna ay taagnaayeen bannaanka kaniisadda, markii gaari xamuul ah oo rasaas ka buuxdo uu istaagay meel u dhow, laba qofna ay ka soo degeen oo ay bilaabeen inay rasaas ku furaan kuwa joogay iyo daaqadaha kaniisadda, halka kuwa joogay ay isku dayeen inay baxsadaan oo ay naftooda badbaadiyaan. Wuxuu intaas ku daray in toogashada ay socotay ilaa afar daqiiqo, iyadoo la beegsaday dadki joogay kaniisadda horteeda iyo albaabka Kaniisadda Xamud, isagoo sharraxay inuu arkay mid ka mid ah ragga hubeysan oo xiran "dishdasha" iyo inuu hubkiisa dib u buuxinayay mar kasta oo rasaastiisu dhammaato.

“XASUUQ AAN HORAY LOO ARAG TAARIIKHDA KARAK”.

Sidoo kale, goobjooge kale oo lagu magacaabo Khaled Burqan ayaa la hadlay AL-Carabiya isagoo ka hadlaya faahfaahinta weerarka, isagoo leh, "Laba nin oo gaari aan la garanayn watay, mid watay bastoolad kan kalena watay Kalashnikov, ayaa si aan kala sooc lahayn rasaas ugu furay qoyska Halsa ee kaniisadda ku sugnaa." Burqan wuxuu dhacdadan ku tilmaamay "xasuuq aan horay loo arag taariikhda Gobolka Karak," isagoo xusay inaysan aqoonsanin dadkii weerarka soo qaaday. Wuxuu xusay in tirada dadka ku nool kaniisadda iyo agagaarkeeda ay u dhaxaysay 150 ilaa 200, isagoo tilmaamay in dadka dhintay ay ahaayeen dad da' ah, da'dooduna u dhaxayso 50 ilaa 70, halka tiro badan oo dad ah ay dhaawacmeen, qaarkoodna ay xaaladdoodu halis tahay. Ilo amni ayaa ku warramay in ugu yaraan toddobo qof ay dhinteen, toban kalena ay ku dhaawacmeen, qaarkoodna ay xaaladdoodu liidato, toogasho ka dhacday gudaha kaniisad ku taal Gobolka Karak, oo qiyaastii 118 kiiloomitir koonfur ka xigta caasimadda Amman, sida laga soo xigtay telefishanka rasmiga ah ee Urdun. Hay'adda Amniga Dadweynaha ee Urdun ayaa sidoo kale xaqiijisay in la daba joogo dadkii toogashada ka geystay Karak, iyagoo ka digaya faafinta macluumaad kasta oo ku saabsan dhacdada, waxayna ku boorrinayaan inay u hoggaansamaan hadallada rasmiga ah ee la soo saaray si degdeg ah, iyadoo lagu ciqaabayo isla xisaabtanka sharciga ah.

ISAH-AA.

ASKAR SURIYAAN AH OO LAGU DILAY XADKA LUBNAAN.

(MUUQAALKA)-SURIYA.

(DAMASCUS/SYRIA)-Laba askari oo ka tirsan ciidamada amniga Suuriya ayaa la dilay shan kalena waa la dhaawacay maanta oo Khamiistii ah intii lagu guda jiray howlgal lagu bartilmaameedsanayay unug xiriir la leh kooxda Daacish ee Rankous, oo u dhow xadka Lubnaan, sida ay sheegeen ilo-wareedyo amni. Ciidamada Amniga Gudaha ayaa sheegay inay howlgalka la fuliyeen Ciidanka Sirdoonka Guud ee ku sugan baadiyaha galbeed ee Dimishiq. Bayaankoodii ugu horreeyay ma uusan faahfaahin ka bixin natiijada iyo duruufaha khasaaraha. Hawlgalkan ayaa daba socday howlgallo taxane ah oo ka dhan ah koox looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin Daacish, oo ay ku jiraan mid ka mid ah mas'uuliyiinta oo sheegay in ay carqaladeeyeen shirqool lagu weerarayay roondo booliis oo ka dhacay baadiyaha Dimishiq. Oktoobar 16, Hay'adda Sirdoonka Guud iyo Ciidamada Amniga Gudaha ayaa ku dhawaaqay in la xiray laba qof oo looga shakisan yahay shirqoolkaas. Warbaahinta dawladdu waxay ku aqoonsatay oo keliya xarfaha M. Kh. iyo AH waxayna sheegeen in mas'uuliyiintu ay qabteen qalab qarxa oo diyaar u ah in la qarxiyo. Hawlgal gaar ah oo ay Jimcihii sameeyeen, Ciidamada Amniga Gudaha ayaa sheegay inay burburiyeen unug xiriir la leh Daacish oo ku sugnaa aagga Houla ee waqooyiga gobolka Homs, iyagoo xiray laba xubnood isla markaana qabtay laba qalab oo qarxa. Tuhmanayaasha ayaa kooxda u soo gudbiyay walxaha qarxa, waxayna la socdeen goobaha cibaadada iyo ilaalada amniga si ay ugu diyaar garoobaan weerarrada, sida ay sheegeen ciidanku. Waxay sheegeen in weerarrada la qorsheeyay loogu talagalay "in lagu kiciyo colaadda lana wiiqayo amniga iyo xasilloonida aagga." Ciidamada amniga ayaa sidoo kale howlgallo iyo xarig ka sameeyay magaalada u dhow ee Taldo, taasoo qayb ka ah baaritaan lagu sameeyay weerar lagu qaaday bas siday shaqaale u dhow buundada Masyaf dabayaaqadii bishii hore. Dadka la bartilmaameedsaday waxaa looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin kooxda xagjirka ah. Hawlgallada ayaa ka dambeeyay markii la xiray nin ay mas'uuliyiintu ku tilmaameen inuu ahaa taliye sare oo ka tirsan Daacish oo mas'uul ka ahaa weerarrada ka dhacay Homs. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sheegtay Oktoobar 6 in Khaled Raed Birouni, oo sidoo kale loo yaqaan Abu Xasan Dushka, lagu xiray Xujayra, oo ku taal baadiyaha Dimishiq. Mas'uuliyiintu waxay u aqoonsadeen inuu yahay taliyaha ugu sarreeya ee militariga ee kooxda isku magacawday "Gobolka Xoms." Wasaaraddu waxay ku eedeysay Birouni inay qorsheyneysay oo ay kormeeraysay qaraxyada iyo weerarrada diimeed, oo ay ku jirto qaraxii bishii Diseembar 2025 ee Masaajidka Cali bin Abi Talib ee xaafadda Wadi Al-Dhahab ee Xoms. Siddeed qof ayaa ku dhintay 18 kalena way ku dhaawacmeen markii walxo qarxa lagu qarxiyay gudaha masaajidka intii lagu jiray salaadda Jimcaha, sida ay sheegtay Wasaaradda Caafimaadka waqtigaas. Tan iyo markii uu dhacay madaxweynihii muddada dheer soo maamulayay ee Bashar Assad Diseembar 8, 2024, mas'uuliyiinta ku meel gaarka ah ee Suuriya waxay daba galeen tuhmanayaal la raadinayo waxayna bilaabeen howlgallo amni oo ka dhan ah kooxaha hubaysan iyagoo doonaya inay soo celiyaan kala dambeynta iyo inay hubka hoos geeyaan maamulka dowladda.

ISHA-AN.

HAYADDA CAAFIMAADKA ADDUUNKA WHO OO SHEEGTAY IN YEMEN LAGU DILAY 1574-QOF.

(MUUQAALKA)-SANCA/YEMEN.

(GENEA/SWITZERLAND)-Ugu yaraan 1,574 qof ayaa lagu dilay Yemen, 6,939 kalena waa ay ku dhaawacmeen tan iyo markii uu bilowday kacdoonkii militari ee ugu dambeeyay bishii Agoosto, sida ay sheegtay Hay'adda Caafimaadka Adduunka (WHO) maanta oo khamiis ah. Warbixin ay aragtay Anadolu, hay'adda caafimaadka ee Qaramada Midoobay ayaa sheegtay inay diiwaan gelisay 8,513 dhimasho ah tan iyo bilowgii bishii Agoosto. Tirada waxaa ku jiray 1,574 dhimasho iyo 6,939 dhaawac ah ilaa Oktoobar 19, sida ay sheegtay WHO, iyada oo aan la cayimin in khasaaraha uu ahaa rayid, shaqaale militari ama labadaba. Hay'addu waxay sheegtay in 292 qof ay dhinteen 1,048 kalena ay dhaawacmeen muddadii ugu dambeysay ee warbixinta siddeedda maalmood ahayd. Khamiistii la soo dhaafay, WHO waxay sheegtay inay diiwaangelisay 1,282 dhimasho iyo 5,891 dhaawac tan iyo markii uu sii kordhayay cudurka bishii Agoosto 6, 2026, ka hor inta uusan tiradaasi gaarin tirakoobkii ugu dambeeyay. Yemen ayaa waxaa ka taagnaa colaado tan iyo markii Xuutiyiintu ay qabsadeen Sanca iyo dhowr gobol oo kale sanadkii 2014, taasoo keentay in isbahaysi uu hogaaminayo Sacuudiga uu soo farageliyo bishii Maarso 2015 si loo taageero dowladda caalamku aqoonsan yahay. Xuutiyiinta ayaa maamula inta badan waqooyiga iyo galbeedka Yemen, halka ciidamada dowladda iyo xulafadoodu ay haystaan ​​​​Cadan iyo qaybo badan oo ka mid ah gobollada koonfureed iyo bariga ee dalka.

ISHA-AA.

GAROONKA DIYAARADAHA MALIK FAHAD EE DAMAAM OO DIB U HAWLGALAY.

(MUUQAALKA)-GAROONKA MALIK FAHAD EE DAMAAM.

(RIYAD/KSA)-Hay'adda duulista rayidka ee Sacuudi Carabiya ayaa Khamiista maanta ah sheegtay in howlihii garoonka diyaaradaha ee King Fahd ee Dammam ay dib u bilaabeen, duulimaadyadii diyaaradahana ay si caadi ah ugu soo laabteen. Hay'adda Guud ee Duulista Rayidka (GACA), qoraal ay soo dhigtay baraha bulshada, ayaa sidoo kale ku sheegtay dhimashada, hal muwaadin oo Sacuudiyaan ah iyo qof Hindi ah oo deganaa, weerarkii lagu beegsaday garoonka diyaaradaha habeenkii Arbacada. "Dadka dhintay waa muwaadin Sacuudiyaan ah waxayna degan yihiin dhalashada Hindiya," ayay tiri hay'addu. Hay'addu waxay sidoo kale sheegtay in siddeedda qof ee dhaawacmay ay ahaayeen: "Hal muwaadin, laba qof oo degan midkiiba wuxuu ka soo jeedaa Hindiya, Yaman, iyo Bangladesh, hal qof oo deganna wuxuu ka soo jeedaa Nepal." "Dhaawacyadooda waxay u dhexeeyaan kuwo fudud ilaa kuwo daran, waxayna hadda ku qaadanayaan daryeel caafimaad oo lagama maarmaan ah isbitaallo dhowr ah," ayay hay'addu raacisay. Waxaa socda dadaallo lagu qiimeynayo burburka garoonka diyaaradaha, iyo sidoo kale in la hubiyo badbaadada dadka safarka ah iyo shaqaalaha, sida ay sheegtay GACA.

GOOBTA SALIID EE SHAYBAH OO LA BARTILMAAMEEDSADAY:

Wasaaradda tamarta ee Sacuudiga, ayaa qoraal hore oo ay soo saartay ku sheegtay in laba qof la dilay ka dib markii la bartilmaameedsaday xarun shidaal oo ku taal Gobolka Bari. Wasaaradda tamarta ayaa sheegtay in burbur ka soo dhacay diyaarad aan duuliye lahayn oo ku dhacday xarun shidaal oo ku taal goobta shidaalka ee Shaybah ee dalka Sacuudiga ay ku dhinteen laba qof, halka laba kalena ay ku dhaawacmeen. Wasaaradda Tamarta, ayaa bayaan ay soo saartay ku tiri: "Isku dayga weerarka wuxuu sababay dhimashada laba qof, Filibiin iyo Nepali, iyo dhaawac laba kale." Dhacdada Shaybah ayaa sababtay in dab uu ka kaco gaari uu leeyahay qandaraasle ka shaqeynayay goobta shidaalka, oo ka baxsan agagaarka xarunta, sida ay wasaaraddu sheegtay. Hawlgalladu wax saameyn ah kuma yeelan, ayay raacisay. Shilka ka dhacay xarunta shidaalka ayaa sidoo kale waxaa ku dhaawacmay qof u dhashay Pakistan iyo qof Hindi ah. Dhanka kale, afar diyaaradood oo aan duuliye lahayn ayaa lagu soo riday Gobolka Bari ee Sacuudi Carabiya, sida ay sheegeen Isbahaysiga Soo Celinta Sharciyadda ee Yemen aroornimadii hore ee Khamiista.

ISHA-AN.

HOGAAMIYAHA GOLAHA SARE EE SUUDAAN OO U DIGAY KUWA U ADEEGA SHISHEEYAHA.

(MUUQAALKA)-HOGAAMIYE AL-BURHAN.

(KHARTOUM/SUDAN)-Madaxa Golaha sare ee Suudaan Gen.C/fataax AL-Burhani ayaa Arbacada maanta ah in la xaqiijiyay in aysan jirin meel uu ku sugan yahay wakiil, khaa'inul waddan, ama calooshood u shaqeystayaal Suudaan. Ciidanka Suudaan ayaa ku sheegay bayaan ay maanta ku daabaceen boggooda Facebook in tani ay timid intii uu Burhan booqanayay Wadi Xalfa iyo Gobolka Waqooyi si uu u qiimeeyo xaaladda guud ee gobolka iyo heerka bixinta adeegyada lagama maarmaanka ah ee muwaadiniinta. Intii uu khudbad u jeedinayay dadweynaha ku nool Xalfa, Burhan wuxuu tilmaamay in albaabada dalka ay u furan yihiin dhammaan dadka reer Suudaan ee doonaya nabadda, soo noqoshada, iyo wadahadalka, isagoo ku nuuxnuuxsaday inuu si gaar ah u diiday wax kasta oo dibadda laga soo faray. Wuxuu intaas ku daray in kulanku uu matalayo farriin wax ku ool ah oo ku saabsan midnimada dadka iyo hoggaankooda, isagoo carabka ku adkeeyay in dadka Suudaan ay xaq u leeyihiin inay go'aamiyaan masiirkooda oo ay doortaan cidda maamusha iyada oo loo marayo doorashooyin. Wuxuu sidoo kale salaamay ciidamada ku sugan dhammaan dhinacyada si ay u difaacaan madaxbannaanida Suudaan, amniga iyo xasilloonida, isagoo ku celiyay go'aanka ah in la ciribtiro maleeshiyada fallaagada ah. AL-Burhan wuxuu u mahadceliyay Masar, isagoo carabka ku adkeeyay in muwaadiniinta Masar ee ku sugan Suudaan ay haystaan ​​​​ammaan iyo daryeel dhammaystiran, wuxuuna ku nuuxnuuxsaday muhiimadda ay leedahay iskaashiga joogtada ah iyo dib u soo noolaynta ganacsiga wadajirka ah si loo xoojiyo danaha labada dal. AL-Burhan ayaa sidoo kale ammaanay doorka ay culimada diinta ku leeyihiin kor u qaadista midnimada qaranka iyo isku xirnaanta dadweynaha ee Suudaan, isagoo sheegay inay "matalaan iftiiminta runta iyo hagitaanka." AL-Burhan wuxuu sharraxay in dadka Suudaan ay aaminsan yihiin dhexdhexaadnimada oo ay diidaan xagjirnimada iyo xagjirnimada diinta, isagoo ammaanay doorka ay kooxaha Suufiyada ku leeyihiin xoojinta xiriirka midnimada qaranka. Wuxuu sheegay in booqashadiisa gobolka ay ahayd sidii loo ogaan lahaa dhibaatooyinka haysta beeraha Gobolka Waqooyi, gaar ahaan saddexda mashruuc ee ay matalaan AL-Barqiq, Karma iyo AL-Dafuufa. Dagaal ayaa ka socday ciidamada Suudaan iyo Ciidamada Taageerada Degdegga ah si ay u maamulaan dalka iyo kheyraadkiisa dhaqaale tan iyo bishii Abriil 2023. Tobanaan kun oo qof ayaa ku dhintay, in ka badan 14 milyan oo qofna way ku barakaceen colaadda awgeed.

ISHA-AA.

DIFAACA HAWADA SACUDIGA OO BURBURIYEY AFAR DRONE OO XUUTIYIINTU SOO GEMEEN.

(MUUQAALKA)-DRONE-KA LA BURBURIYEY.

(RIYAD/KSA)-Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ayaa Arbacadii hore sheegay inay qabteen oo ay burburiyeen shan diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo loo diray Sacuudi Carabiya. Afhayeenka Isbahaysiga S/G.Turki AL-Maliki ayaa ka sheegay barta warbaahinta bulshada ee Mareykanka ee X inay qabteen oo ay burburiyeen afar diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo ku sugnaa gobollada Medina iyo Gobolka Bari. War-saxaafadeed kale oo uu soo saaray al-Maliki ayuu ku sheegay in ciidamada isbahaysigu ay qabteen oo ay burburiyeen diyaarad aan duuliye lahayn oo ku sii jeeday gobolka bari. Dhacdooyinkan ayaa imaanaya iyadoo ay sii kordhayaan colaadaha u dhexeeya Sacuudiga iyo kooxda Xuutiyiinta Yemen, kuwaas oo gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku weeraray boqortooyada, halka isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga uu duqeymo ka geystay goobaha Xuutiyiinta ee Yemen. Sacuudi Carabiya ayaa hoggaaminaysay isbahaysi milatari oo taageeraya dowladda caalamku aqoonsan yahay ee Yemen oo ka dhan ah kooxda Xuutiyiinta tan iyo 2015. Xuutiyiinta ayaa maamulayay caasimadda Sanca iyo dhowr gobol tan iyo 2014.

ISHA-AA.

DAWLADAHA KHLAIIJKA AYAA SHIR AAN CAADI AHAYN KU LEH MAGAALADDA RIYAAD.

(MUUQAALKA)-GOLAHA ISKAAHSIG KHALIIJKA.

(RIYAD/KSA)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Boqortooyadda Sacuudiga ee Riyaad ayaa sheegaayo in Dowladaha xubnaha ka ah Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) ay maanta oo Arbaca ah kulan aan caadi ahayn ku yeesheen caasimadda Riyadh si ay uga wada hadlaan xoojinta iskaashiga iyo isku-dubaridka ciidamadooda qalabka sida xilli ay sii socdaan weerarrada kooxda Xuutiyiinta Yemen ay ku qaadayaan Sacuudi Carabiya. Kulanka waxaa qabtay Guddiga Hawlgallada iyo Tababarrada Ciidamada Qalabka Sida ee GCC, sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Wasaaradda Difaaca Imaaraadka Carabta. Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) wuxuu ka kooban yahay Sacuudi Carabiya, Imaaraadka Carabta, Kuwait, Qatar, Baxrayn iyo Cumaan. Wasaaraddu waxay sheegtay in kulanka aan caadiga ahayn uu ka dhacay xarunta dhexe ee Xoghaynta Guud ee GCC laakiin ma aysan shaacin magacyada ka qaybgalayaasha. Waxay sheegtay in kulanku uu ka hadlay "dhowr arrimood oo loogu talagalay xoojinta iskaashiga wadajirka ah ee militariga ee hawlgallada iyo tababarka," iyo sidoo kale "horumarinta hababka isku-dubaridka iyo isdhexgalka" ee ciidamada qalabka sida ee Khaliijka. Wadahadallada ayaa sidoo kale lagu doonayay in lagu "taageero dadaallada wadajirka ah ee difaaca Khaliijka iyo in la xoojiyo diyaargarowga iyo hufnaanta milatari ee dhinacyada hawlgallada iyo tababarka," ayay tiri wasaaraddu. Bayaanka laguma faahfaahin wax go'aan ah oo laga gaaray kulanka ama si toos ah looguma xusin wadahadallada ku saabsan weerarrada Xuutiyiinta ee ka dhanka ah Sacuudiga. Kulankan ayaa imaanaya iyadoo ay sii kordhayaan weerarrada kooxda Xuutiyiinta Yemen ay ku qaadayaan Sacuudi Carabiya iyo Khaliijka iyo dadaallada caalamiga ah ee lagu joojinayo. Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) ilaa hadda war kama soo saarin kulanka. Si kastaba ha ahaatee, Xoghaye Guud Jasem Mohamed Albudaiwi ayaa Axaddii ku baaqay tallaabo caalami ah oo "wax ku ool ah" oo ka dhan ah kooxda Xuutiyiinta markii la soo gabagabeeyay shir wasiirro ah oo ka dhacay Manama. Yemen ayaa tan iyo bishii Luulyo waxaa ka jiray xiisad militari oo u dhaxaysa ciidamada dowladda oo ay taageerayaan isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga iyo Xuutiyiinta, ka dib markii ay jirtay xaalad deggan oo la xiriirta xabad joojintii bilaabatay bishii Abriil 2022. Colaadda Yemen ayaa bilaabatay ka dib markii Xuutiyiintu ay qabsadeen caasimadda Sanca iyo dhowr gobol bishii Sebtembar 2014.

ISHA-AA.

DRONE LAGU WEERARAY BARKOONTAROOL OO KU TAALO SWEYDA’A.

(MUUQAALKA)-MAGAALADDA SWEYDA’A.

(SWEIDA/SYRIA)-Warbaahinta Suuriya ayaa werisay in kooxo hubaysan ay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Drones-ka ku soo rideen saldhigyo amni oo gudaha ah oo ku yaal gobolka koonfurta Suwayda ee Suuriya Talaadadii. Telefishinka Alikhbaria, oo soo xiganaya ilo amni, ayaa sheegay in kooxo lagu tilmaamay "sharci-darro" ay bartilmaameedsadeen goobaha amniga ee miyiga galbeed ee gobolka. Ma jiraan warar degdeg ah oo sheegaya khasaaraha iyo burburka, Wasaaradda Arrimaha Gudaha Suuriya weli kama aysan hadlin. Oktoobar 2, kooxo hubaysan ayaa rasaas ku furay xarumo amni iyo guryo ku yaal aagga Mazraa ee galbeedka Suwayda, sida laga soo xigtay TV-ga Alikhbaria. Dhacdadan ayaa ka dambeysay weerarro dhacay Agoosto 31 oo ay ku dhaawacmeen afar askari oo ka tirsan ciidamada amniga iyagoo la dagaallamaya kooxo hubeysan oo ku sugan isla aaggaas, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Suuriya.

ISHA-AA.

SACUUDIGA OO SHEEGAY INUU SOO RIDAY DRONES XIRAYNE BARTA X.

(MUUQAALKA)-DRONES.

(RIYAD/KSA)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Sacuudiga ee Riyaad ayaa sheegaayo in Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ayaa Talaadada maanta ah sheegay inay qabteen oo ay burburiyeen diyaarad aan duuliye lahayn oo ku dhacday gobolka caasimadda Sacuudiga ee Riyadh. Isbahaysiga ayaa ku dhawaaqay in la xiray barnaamijka warbaahinta bulshada ee Mareykanka ee X, iyagoo aan bixin faahfaahin dheeraad ah. Talaadadii hore, isbahaysigu wuxuu sheegay inay qabteen oo ay burburiyeen gantaal balaastig ah oo kooxda Xuutiyiinta ay ku soo rideen dhanka Riyadh, ka dib markii qaraxyo laga maqlay caasimadda ka dib digniin amni. Dhacdooyinkan ayaa imaanaya iyadoo ay sii kordhayaan colaadaha u dhexeeya Sacuudiga iyo kooxda Xuutiyiinta Yemen, kuwaas oo gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku weeraray boqortooyada, halka isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga uu duqeymo ka geystay goobaha Xuutiyiinta ee Yemen. Sacuudi Carabiya ayaa hoggaaminaysay isbahaysi milatari oo taageeraya dowladda caalamku aqoonsan yahay ee Yemen ee ka dhanka ah Xuutiyiinta tan iyo 2015. Kooxdu waxay gacanta ku haysay caasimadda Sanca iyo dhowr gobol tan iyo sannadkii kii hore.

ISHA-AA.

JENERAAL XAFTAR OO HESHIIS LA GALAY DALKA TURKIGA,MAXAA XIGI KARA?

(MUUQAALKA)-HAKAN IYO XAFTAR.

(BENGHAZI/LIBYA)-Guul weyn oo ay gaareen sheegashada Turkiga ee Bariga Mediterranean-ka, baarlamaanka bariga Liibiya ayaa Talaadada maanta ah ansixiyay heshiis xaddidaad badeed oo lala galay Turkiga . Qoraal rasmi ah oo ay ku qoreen boggooda internetka, Aqalka Wakiillada Liibiya ee Benghazi ayaa lagu sheegay inay sidoo kale laaleen go'aan qaadacaadda 2020 ee lagu bartilmaameedsanayay Ankara, taasoo muujinaysa horumar laga gaaray xiriirka Turkiga iyo maamulka bariga Liibiya. Turkiga iyo dowladda caalamku aqoonsan yahay ee Liibiya ee fadhigeedu yahay Tripoli ayaa saxiixay heshiiska xaddidaadda badda sannadkii 2019 si looga hortago sheegashada Giriigga iyo Qubrus ee gobolka. Heshiisku wuxuu sugayay oggolaansho rasmi ah sannado badan iyadoo Liibiya ay u qaybsan tahay laba maamul. Si kastaba ha ahaatee, sanadihii la soo dhaafay, Ankara waxay dib u soo celisay xiriirkii ay la lahayd hoggaamiyaha dhabta ah ee bariga Liibiya, Khalifa Xaftar, oo ah taliyaha Ciidamada Qalabka Sida ee Liibiya (LAAF), gaar ahaan wiilkiisa Saddam. Ilo wareedyo dhowr ah ayaa u sheegay Middle East Eye in go'aanka baarlamaanka bariga Liibiya ee uu ku ansixiyay heshiiska isla maalintaas uu booqday taliyaha sirdoonka Turkiga Ibrahim Kalin ee Tripoli uu ahaa mid aan la fileyn. "Kalin wuxuu xiriir qoto dheer la sameeyay Xaftar wuxuuna sameeyay horumar la taaban karo oo ku aaddan sidii arrintan loo gaarsiin lahaa dhammaadka," ayuu yiri ilo wareed fadhigiisu yahay Liibiya oo arrintan ka warqaba oo u warramay MEE. Ilo wareedyo dhowr ah oo gobolka ah ayaa MEE u sheegay sannadkii hore in Giriiggu uu cadaadis weyn saaray Xaftar si uusan u ansixin heshiiska, kaas oo dhaawac weyn ku noqon doona sheegashada badda ee Giriigga ee gobolka. Bilgehan Ozturk, oo ah xubin aan deganayn Machadka Caalamiga ah ee Cilmi-baarista Istaraatiijiyadda ee fadhigiisu yahay Qatar, ayaa u sheegay MEE in Xaftar uu raadinayay inuu kala duwanaado xiriirkiisa gobolka iyo in Ankara ay bixinayso waxyaabo aysan Giriiggu awoodin. "Turkigu waa mid ka mid ah dalalka ugu awoodda badan gobolka oo gacan weyn ka geysan kara warshadaha difaaca iyo maalgashiga, isla markaana ka caawin kara Haftar inuu helo aqbalaad ka timaada bulshada caalamka," ayuu yiri. "Giriiggu ma haysto qalabkan." Ilo wareedyo laga helay Libya ayaa sheegay in Ankara ay bilo badan la gorgortantay Haftar, kaasoo horraantii bishan xilka ka qaaday Aguila Saleh oo ahaa afhayeenka Aqalka Wakiillada ee Libya, kuna beddelay Al-Salhin Abdelnabi al-Obeidi.

'Tani waa bilow uun... waxaan arki doonnaa isbeddello waaweyn oo ku yimaada qaab-dhismeedka maamulka Liibiya'

- Ilo ku sugan Liibiya

Turkiga iyo dalalka kale ee gobolka ayaa gacan ka geystay dhexdhexaadinta heshiis uu Mareykanku taageeray oo wakiillo ka socda xeryaha siyaasadeed ee iska soo horjeeda ee Liibiya ay ku ansixiyeen Tripoli bishii Agoosto. Heshiisku wuxuu horseedi karaa in la qabto doorashooyinka madaxweynaha iyo sharci-dejinta laba sano gudahood. Ilo wareedka ayaa u sheegay MEE in Ankara ay ka codsatay dowladda Haftar inay muujiso kalsooni dhisid si ay u muujiso in Turkigu uu ku kalsoonaan karo. "Kani waa bilow," ayuu yiri ilo wareedku. "Waxaan arki doonnaa isbeddello waaweyn oo ku yimaada qaab-dhismeedka maamulka Liibiya." Ilo wareedka ayaa sheegay in heshiis kama dambays ah oo ka dhaca Liibiya, oo ay taageerayaan maamulka Trump iyo ergaygiisa Massad Boulos, uu u horseedi karo Abdul Hamid Dbeibeh inuu noqdo ra'iisul wasaare halka Haftar ama mid ka mid ah wiilashiisa uu noqdo madaxweyne, isagoo isku daraya labada maamul ee iska soo horjeeda hal dowlad. Ozturk wuxuu intaas ku daray in xiriirka qoto dheer ee Ankara ay la leedahay Masar , Sacuudi Carabiya iyo kuwa kale ee gobolka ay ku riixayaan Haftar inuu Turkiga u oggolaado saameyn ballaaran. "Waxay jeclaan lahaayeen inay ikhtiyaarradooda furnaadaan," ayuu yiri.

SIYAASADDA LIIBIYA OO HAL AH:

Heshiiskan ayaa ka dambeeyay booqasho uu Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Turkiga Hakan Fidan ku tagay Tripoli, markii ugu horreysayna uu ku tagay Benghazi horraantii Agoosto. Benghazi, Fidan wuxuu la kulmay Xaftar, wiilashiisa Saddam iyo Belkacem, iyo afhayeenka baarlamaanka Salex. Ankara waxay safarka ku tilmaantay mid qayb ka ah siyaasaddeeda "Hal Liibiya". Isagoo ka jawaabaya go'aanka Talaadada, Jalel Harchaoui, oo ah khabiir ku takhasusay Liibiya oo ka tirsan Machadka Adeegyada Boqortooyada ee Boqortooyada, ayaa yiri: "Waa wax aan macquul ahayn in la buunbuuniyo muhiimadda dhacdadan. Waa mid aad u istaraatiiji ah, aadna u qoto dheer." Harchaoui ayaa u sheegay MEE in heshiisku uu calaamad u noqon doono "dabacsanaan" siyaasadeed oo dhawaan ka jirtay Liibiya, taasoo abuureysa ka hor iyo ka dib. Wuxuu ku tilmaamay tallaabo muhiim ah oo loo qaaday sidii dalka kala qaybsan loogu soo dhaweyn lahaa xal siyaasadeed ka dib sannado dagaallo iyo is-afgarad la'aan. Heshiisku sidoo kale waa guul uu gaaray Saddam Haftar, kaasoo Harchaoui uu sheegay inuu "ku sii socdo". Harchaoui wuxuu ka digay in Giriigga, Qubrus, Israa'iil iyo Imaaraadka Carabta "ay u badan tahay inaysan aad ugu faraxsanayn heshiiska maanta". Wuxuu sheegay in dalalku ay ku tiirsanaayeen colaad kala qaybsan oo barafowday oo ka jirta Liibiya sababo la xiriira tixgelintooda istiraatiijiyadeed, oo ay ku jiraan dadaallada lagu hareereynayo Turkiga. Falanqeeyaha ayaa sidoo kale si taxaddar leh u rajo qabay bilaha soo socda, maadaama dagaalka Suudaan qayb ahaan loo maalgeliyay bariga Liibiya. "Haddii saadaashaydu run noqoto, waxaad arki doontaa Saddam oo diyaar u ah inuu joojiyo taageerada Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Suudaan," Harchaoui ayaa ka yiri kooxda milatariga ee ka dagaallamaysa dagaalka sokeeye ee dhiigga badan ku daatay ee Suudaan.

XIGASHO-MEE.

MUFTIGA LIIBIYA SHEEKH SAADAQ OO KA HORYIMID QORSHAHA MARAYKANKA IYO ISRA’IIL EE LIIBIYA.

(MUUQAALKA)-MUFTIGA LIIBIYA.

(TRIPOLI/LIBYA)-Muftiga weyn ee Liibiya, Sheekh Sadiq AL-Gharyani, ayaa ku eedeeyay Mareykanka iyo Israa'iil inay doonayaan inay Saddam Xaftar, oo ah wiilka taliyaha militariga bariga Liibiya Khalifa Xaftar, iney u magacaabaan hoggaamiyaha dalka, isagoo ka digay in tallaabada noocaas ahi ay kicin karto iskahorimaad hubeysan. Qoraallo lagu daabacay barihiisa gaarka ah, LA-Gharyani wuxuu ku eedeeyay Washington iyo Tel Aviv inay taageerayaan himilooyinka siyaasadeed ee Saddam Xaftar iyadoo qayb ka ah dadaallada loo soo bandhigay sidii xal loogu heli lahaa kala qaybsanaanta siyaasadeed iyo hay'adaha ee daba dheeraatay ee Liibiya. Muftiga Guud wuxuu tilmaamay warbixinno sheegaya in kulan suurtagal ah uu dhexmari doono Saddam Xaftar iyo Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu oo ka dhacaya Abu Dhabi, isagoo ku tilmaamay kulanka la sheegay inuu yahay mid muujinaya dadaallada lagu doonayo in taageero caalami ah loo helo wiilka Xaftar. AL-Gharyani wuxuu sheegay in Saddam Xaftar uu leeyahay sifooyin ay Washington iyo Tel Aviv ka raadinayaan hoggaamiye suurtagal ah oo Liibiyaan ah, isagoo ku tilmaamay muwaadinimadiisa Mareykanka iyo waxa uu ku tilmaamay inuu diyaar u yahay inuu horumariyo danaha Mareykanka iyo Israa'iil. Wuxuu ka digay in isku dayada lagu doonayo in Saddam Haftar lagu soo rogo xukunka Liibiya ay horseedi karto in dalka uu galo dagaal hubaysan oo cusub. Hadalkiisa ayaa daba socday warar ay warbaahintu baahisay oo sheegaya in Netanyahu iyo Saddam Xaftar ay ku kulmeen Imaaraadka Carabta dabayaaqadii Sebtembar taasoo qayb ka ah dadaallada uu wiilka Haftar ku xoojinayo xiriirkiisa caalamiga ah iyo inuu helo taageero siyaasadeed. Warbixinnadu waxay qayb ahaan ka soo qaateen macluumaad uu daabacay wargeyska Talyaaniga Il Foglio oo ku saabsan dhaqdhaqaaqa diyaaradaha, iyo sidoo kale hadallo uu jeediyay falanqeeye siyaasadeed oo Liibiyaan ah. Si kastaba ha ahaatee, labada dhinac ee ku lugta leh si rasmi ah uma xaqiijin kulanka la soo sheegay iyo eedeymaha ku saabsan taageerada Mareykanka iyo Israa'iil ee himilooyinka hoggaamineed ee Saddam Xaftar.

ISHA-MEMO.

XERO TABABAREED OO LAGU DILAY ILAA IYO 58 ASKAR CUSUB AH.

(MUUQAALKA)-XARUNTA GOBOLKA SHABWA.

(SHABWA/YEMEN)-Guddoomiyaha Gobolka Shabwa ee dalka Yemen, Cawad Maxamed Bin AL-Wazir, ayaa ku dhawaaqay in tirada dhimashada weerarkii Xuutiyiinta ee xerada tababarka ee Shabwa ay gaartay 58, iyadoo in ka badan 200 oo qof ay ku dhaawacmeen 14 kalena la la'yahay. Bin AL-Wazir ayaa ku sharraxay war-saxaafadeed uu soo saaray in Xuutiyiintu ay weerarka ku qaadeen iyagoo adeegsanaya saddex gantaal oo laga soo riday buuraha Marib una socday xerada. Ma uusan shaacin wax xiriir toos ah oo ka dhexeeya unugyada la qabsaday iyo weerarkii gantaalka. Tirakoobyada uu ku dhawaaqay guddoomiyuhu waxay muujinayaan heerka khasaaraha aadanaha ee ka dhashay weerarka, halka masiirka dadka maqan uusan weli caddayn. Guddoomiyaha Shabwa ayaa xaqiijiyay in weerarka lagu qaaday saddex gantaal oo Xuutiyiintu ay ka soo rideen buuraha Marib una socdeen xerada tababarka. Hadalladani waxay qayb ka yihiin dadaallada lagu ogaanayo duruufaha weerarka, ka dib markii tirada dhimashada ay kor u kacday 58.

ISHA-AL-AYAAM.

GENTAAL EY RIDEEN XUUTIYIINTA YEMEN AYAA DADNA KU DHINTAY KUWANA KU DHAAWACMEEN.

(MUUQAALKA)-XARUNTA LA WEERARAY.

(SHABWA/YEMEN)-Maamulka deegaanka ee Gobolka Shabwa ayaa Isniinta maanta ah ku dhawaaqay in in ka badan 53 askari oo la qoray la dilay in ka badan 200 oo kalena ay ku dhaawacmeen ka dib markii maleeshiyada Xuutiyiinta ay duqeeyeen Xarunta Tababarka ee Shahiid Axmed AL-Sulaymani iyagoo adeegsanaya tiro gantaallo ballistic ah, halka askarta cusub ee ku biiray amniga gudaha ee gobolka ay heleen tababar iyo shahaadooyin amni. Maamulka deegaanka ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in weerarku uu bartilmaameedsaday askartii la qorayay intii lagu jiray marxaladda diyaarinta iyo tababarka, isla markaana uu mas'uul ka ahaa weerarka iyo khasaaraha dadka. Golaha Hoggaanka Madaxweynaha, dowladda, iyo isbahaysiga taageeraya sharcinimada ayaa lagu booriyay inay bixiyaan nidaamyada difaaca cirka, la socodka iyo qalabka digniinta hore, iyo inay xoojiyaan awoodaha difaaca ee Gobolka Shabwa. War-saxaafadeedka ayaa intaa ku daray in maamulka deegaanku uu faray in daryeel caafimaad la siiyo dadka dhaawaca ah ee ku jira Isbitaalka Guud, Isbitaalka Hooyada iyo Dhallaanka iyo isbitaallada gaarka loo leeyahay, iyo in la qaado diyaargarow caafimaad isla markaana kiisaska halista ah loo wareejiyo xarumaha takhasuska leh marka loo baahdo. Waxay sidoo kale ku dhawaaqday aqoonsiga dadka dhintay inay yihiin shahiidiintii waajibka ahaa, xaqiijinta mushaharkooda qoysaskooda, iyo dammaanad qaadka bixinta xuquuqda iyo xuquuqda dadka dhintay iyo kuwa dhaawacmay iyadoon dib loo dhigin. Afhayeenka rasmiga ah ee ciidamada qalabka sida, Korneyl Majid Al-Nuzaili, ayaa ku dhawaaqay in Xuutiyiintu ay weerareen Gobolka Shabwa iyagoo adeegsanaya saddex gantaal oo ballistic ah oo ku dhacay xarun tababar oo loogu talagalay xubnaha amniga iyo ciidamada booliiska. Ilo deegaanka ah ayaa sheegay in qiyaastii 700 oo qof ay ka qayb qaadanayeen koorsada tababarka ee dhawaan la aasaasay, halka qiyaasaha bilowga ah ee tirada dadka dhintay ay isku dhaceen, iyadoo laga hadlayo inta u dhaxaysa 30 iyo 45 dhimasho. Dhaqanka nuucaan ah waa midkii lagu yaqiin ALshabaab, waane hubanti in ALshabaab iyo Xuutiyiintu yihiin Argagixiso dhaqan xun leh oo laaya mawaadiniinta Yemen iyo Soomaaliya.

XIGASHO-AM.