DEMBIILE BAXSAD KA AHAA SURIYA OO LUBNAAN LAGU QABTAY.
(MUUQAALKA)-SULEYMAN HILAL.
(BEIRUT/LUBNAN)-Saacadihii la soo dhaafay, magaca Suleyman Hilal AL-Assad ayaa ahaa hadal haynta ugu badan ee dadka reer Suuriya, ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya in lagu xiray gobolka Baalbek ee bariga Lubnaan, lana xiray isaga iyo wiil uu dhalay Noah Zeaiter, oo lagu tilmaamay "nin daroogada ka ganacsada". Dad badan oo reer Suuriya ah ayaa baraha bulshada ku soo qoray "dambiyadii iyo tacadiyadii" uu geystay Suleymaan Ibn Hilal, oo ah ina-adeerkii Madaxweynihii hore ee Suuriya Bashar AL-Assad. Ninkan waxaa lagu yaqaanay awooddiisa iyo dambiyadiisa, gaar ahaan AL-Laadiqiyah xilligii Assad.
SARKAAL AYAA LAGU DILAY QOYSKIISA HORTIISA:
Magaciisa waxaa sidoo kale lala xiriiriyay dilkii Jeneraalkii hore ee dowladdii dhexe Xasan AL-Sheikh oo lagu hor dilay xaaskiisa iyo carruurtiisa Laadiqiyah 7-dii Agoosto, 2015, ka dib markii uu khilaaf ka dhashay gaadiidka. Sannadkii 2016 waxaa lagu xukumay 20 sano oo xabsi ah, laakiin waa la sii daayay 4 sano ka dib iyada oo aan wax faahfaahin ah la hayn, waana la waayay meel uu ku sugnaa. Waa in la ogaadaa in dambigan uu xilligaas kiciyay cadho baahsan, gaar ahaan taageerayaasha Assad. Asalka saameynta la xiriirta magaca Suleymaan wuxuu dib ugu laabanayaa aabihiis, Hilal al-Assad, kaasoo ka mid ahaa shakhsiyaadka ugu caansan ee hubaysan ee xiriirka la leh nidaamka Latakia, isagoo mas'uul ka ahaa "Difaaca Qaranka" ee gobolka, ka hor inta aan la dilin 2014, intii lagu jiray dagaallo uu la galay kooxaha mucaaradka ee baadiyaha waqooyiga Laadiqiyah. Ilo wareedyo ka tirsan Al-Arabiya/Al-Hadath ayaa shalay oo Jimce ahayd sheegay in ciidamada amniga Lubnaan ay weerar ku qaadeen bakhaar daroogo oo ku yaal gobolka Bekaa, howlgalkaasna waxaa lagu soo qabtay tiro dad ah, oo uu ku jiro Suleyman Hilal AL-Assad. Ilo-wareedyadu waxay intaa ku dareen in dhinaca Suuriya ay Lubnaan ka codsadeen inay soo wareejiyaan qaraabo la ah Assad, iyadoo lagu eedeeyay inuu ku lug lahaa dil iyo tahriibinta daroogada ee Suuriya. Xarigan ayaa yimid iyadoo laamaha amniga Lubnaan ay dhawaan xoojiyeen baacsiga ay ku hayaan saraakiishii hore ee nidaamkii hore ee Suuriya oo u cararay Lubnaan.
ISHA-AA.
XUKUMADA CIRAAQ OO XABSIGA DHIGTAY SARAAKIIL AMNI OO SARE.
(MUUQAALKA)-ISGOYSKA CIRAQ IYO IRAAN.
(BAGHDAD/IRAQ)-Mas'uuliyiinta Ciraaq ayaa bilaabay inay qaadaan tallaabo sharci ah iyo inay bilaabaan baaritaanno sirdoon si loo ogaado duruufaha jebinta iyo xadgudubyada ka dhacay isgoysyada xuduudaha ee Iiraan ka dib weeraradii lala beegsaday Sacuudi Carabiya. Dowladda Ciraaq ayaa sidoo kale ku dhawaaqday in shaqada laga joojiyay Agaasimayaasha Hay'adaha Amniga ee Gobolka Maysan, oo ay ka soo jeedaan weerarrada Boqortooyada, iyo in loo gudbiyo baaritaan. Dhinaceeda, War Media Cell ayaa ku dhawaaqday bayaan ay soo saartay Sabtida maanta ah in hay'adaha amniga ee awoodda leh ay bilaabeen qabanqaabada maamulka iyo amniga ee dhowr meelood oo xuduudaha laga gudbo, waxayna qaadeen tallaabooyin sharci oo lagama maarmaan ah iyagoo xoojinaya shaqada sirdoonka, baaritaanka, iyo hubinta si loo ogaado duruufaha jebinta iyo xadgudubyada ka dhacay meelahaas iyo in loo sameeyo xalal iyo xalal ku habboon.
ZARBAADHIYAH IYO AL-MUNDARIYAH:
Waxay sidoo kale caddeysay in "isgoysyada xuduudaha ee Zarbatiya iyo AL-Mundhiriya ay u furan yihiin taraafikada rakaabka." Dhanka kale, Afhayeenka Baarlamaanka Ciraaq, Heybat AL-Xalbuusi, ayaa cambaareeyay weerarrada lagu bartilmaameedsaday Sacuudi Carabiya, wuxuuna ku nuuxnuuxsaday hadal uu soo saaray in hubka lagu koobo dowladda ay ka hortagayso in dalka lagu jiido colaado goboleed. Gobolka Kurdistan ayaa sidoo kale ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in la hubiyo in dhulka Ciraaq aan loo isticmaalin meel lagu soo bandhigo khatar kasta oo soo food saarta waddamada deriska ah. Ilo xog ogaal ah oo Ciraaqiyiin ah ayaa u sheegay AL-Arabiya/Al-Hadath xalay in Ciraaq ay gebi ahaanba xirtay isgoysyada xuduudda Shalamcheh, Shib iyo Mandali ee ay la wadaagto Iiraan, halka shaqaduna ay ka socoto isgoysyada Zurbatiyah iyo AL-Mundhiriya. Ra'iisul Wasaare Cali Falex AL-Zaydi ayaa amray in la sameeyo guddi baaritaan ah subaxnimadii hore ee maanta si loo eego weerarrada ka dhanka ah Taliska Hawlgallada Maysan, oo ku yaal 400 kiiloomitir koonfur-bari Baqdaad. Sabah al-Nu'man, oo ah afhayeenka Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida, ayaa sheegay in AL-Zaydi uu shaqada ka eryay taliyihii hawlgallada ka dib markii la xaqiijiyay in weerarrada lagu bartilmaameedsanayo Sacuudi Carabiya ay ka yimaadeen goob ka mid ah gobolka. Gobolka Maysan, oo ku yaal xuduudda Iiraan ee koonfur-bari Ciraaq, ayaa muddo dheer loo arkayay inuu yahay meel ay ka howlgalaan kooxaha hubaysan ee Shiicada ah ee ay taageerto Iiraan. Tallaabooyinkan Ciraaq ayaa yimid ka dib markii Sacuudi Carabiya ay shalay ku dhawaaqday inay joojisay hawlgalladii dhuumaha saliidda ee ka imanaya Gobolka Bari una socda xeebta galbeed, ka dib weerar diyaaradeed oo Khamiistii ka dhacay Ciraaq. Ilo wareed ka tirsan Wasaaradda Tamarta ee Sacuudiga ayaa sheegay in "dhuumaha Bari-Galbeed ee gobollada Riyadh iyo Medina lagu qaaday weerarro dhowr ah subaxnimadii Khamiista, Sebtembar 10, 2026. Dhuumaha ayaa la xiray si taxaddar leh, weerarraduna waxay keeneen dhaawacyo," sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka ee Sacuudiga(SPA).
ISHA-AA.
MALEESHIYADDA XUUTIYIINTA OO ISKU DAYEY INEY ISTICMAALAAN AI.
(MUUQAALKA)-MALEESHIYAADKA XUUTIYIINTA.
(BEIRUT/LUBNAN)-Anthropic ayaa sheegtay in dadka isticmaala Claude ee Waqooyiga Yemen, oo ah dhul ay maamulaan fallaagada Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan, ay isku dayeen inay adeegsadaan qaabka AI si ay u horumariyaan gantaallo casri ah. AI waxay durbaba isu beddeshaa dagaalka laga bilaabo Ukraine ilaa Gaza, isticmaalkeedana goob dagaal oo adag oo fog ayaa u badan tahay inuu kordhiyo walaaca laga qabo faafitaankiisa degdegga ah. Anthropic waxay sheegtay in dadka isticmaala akoonnada, oo ay xannibtay ka dib markii ay aqoonsatay, aysan ku guuleysan "inay qalab hawlgal ah geliyaan" laakiin ay sameeyeen tijaabo guuldareysatay oo gantaal hagaya. Waxay sheegtay inay taas ogtahay sababtoo ah isticmaalayaashu waxay ku laabteen Claude chatbot si ay u ogaadaan sababta ay u fashilantay. Warbixin la soo saaray Khamiistii, shirkaddu ma aysan aqoonsanin dadka isticmaala. Laakiin Waqooyiga buuraleyda ah ee Yemen waxaa maamula Xuutiyiinta, taasoo soo jeedinaysa in fallaagadu ay raadinayaan hub casri ah xilli ay horey u haysteen diyaarado aan duuliye lahayn, gantaallo iyo rasaas kale oo ay ku doonayaan inay ku qabsadaan dhul badan oo Yemen ah iyo inay waxyeeleeyaan dhoofinta saliidda ee Sacuudi Carabiya. Xazam AL-Assad, oo xubin ka ah xafiiska siyaasadda ee Xuutiyiinta, ayaa sheegay inay "aan macquul ahayn oo aan macquul ahayn" inay ku tiirsanaadaan ilo furan si ay u horumariyaan una soo saaraan awoodo milatari. "Ciidamadeennu waxay leeyihiin awoodo wax soo saar oo casri ah, kala duwan oo horumarsan iyo tiknoolajiyad ay ururisay xilligii gardarrada Sacuudiga ee Yemen," ayuu yiri AL-Assad, isagoo ka hadlayay ku lug lahaanshaha boqortooyada ee dagaalka sokeeye ee 12-ka sano socday ee Yemen. Wuxuu sheegay in dhammaan hubka loo isticmaalo is-difaaca. Warbixintan ayaa ahayd tii saddexaad ee ay soo saarto Anthropic tan iyo Maarso 2025 oo ku saabsan si xun u isticmaalka aaladaha AI-ga adduunka, waxayna sharraxday natiijooyinka laga soo bilaabo Diseembar ilaa Agoosto, laga bilaabo kooxo ay dawladdu maalgeliso oo faafinaya dacaayad ilaa jilayaal aan la magacaabin oo baadhaya sida hubka bayoolojiga looga dhigo mid dilaa ah.
WAXAA LAGA YAABAA XUUTIYIINTU INEY RAADINAYEEN INEY HORUMARIYAAN AWOODOODA:
Horumariyaha shirkadda caanka ah ee Claude chatbot ayaa sheegay inay aqoonsadeen unug ku sugan Waqooyiga Yemen oo raadinaya saddex barnaamij oo hub oo kala duwan, oo ay ku jiraan gantaal noocyo badan leh oo ku socda xawaare sare iyo madax dagaal oo adeegsada qalabka taleefanka gacanta si uu u dhex maro bartamaha koorsada. Waxay sheegtay in jilayaasha Yemen ay isticmaaleen Claude Code halkii ay ka isticmaali lahaayeen injineerada software-ka aadanaha si ay u horumariyaan hagitaan, hagitaan iyo kontorool software. Gantaalada kala duwan waa kuwa madaxyada dagaalka iyo nidaamyada hagitaan ee kala duwan ay ku habboonaan karaan isla naqshadda saldhigga, taasoo ah hab dhaqaale ahaan ka dhaqaale badan oo lagu dhiso hubka dhulka, badda iyo cirka. Anthropic waxay sheegtay inay haysay caddayn muujinaysa in ka hor inta aan la mamnuucin akoonnada, dadka isticmaala ay horey u dhiseen qalab jilitaan oo offline ah oo aan isticmaalin Claude ama aaladaha kale ee kombiyuutarka. Trevor Ball, oo ah falanqeeye hubka oo ka tirsan Adeegyada Cilmi-baarista Hubka, ayaa sheegay in inkastoo Xuutiyiintu "ay ka baari karaan gantaalada hypersonic (gantaalada) iyagoo waydiinaya Claude," haddana ma haystaan meel ay ku qiyaasaan awoodda wax soo saarka ama farsamada si ay dhab ahaan u dhisaan. Wuxuu xusay in gantaalada hypersonic ee Mareykanka "wali lagu tijaabinayo." Wuxuu sheegay in Xuutiyiintu ay horey u haysteen gantaallo ka dhan ah maraakiibta oo ay samaysay Iiraan oo leh nidaamyo u oggolaanaya gantaallada inay hagaajiyaan hagitaanka bartamaha jihada. "Waxay u badan tahay inay isku dayayaan inay horumariyaan awooddooda, sidaa darteed kuma tiirsana shixnadaha hubka iyo qaybaha Iiraan," ayuu ku yiri farriin qoraal ah. Iiraan waxay ku faantay inay haysato gantaallo aad u xoog badan waxayna sheegtay inay sannadkii hore ku soo riday Israa'iil. Waxay beenisay inay hubaynayso Xuutiyiinta, taasoo jebinaysa cunaqabataynta Qaramada Midoobay, laakiin hubka Iiraan ayaa laga helay goobta dagaalka waxaana laga qabsaday shixnado u socday Yemen.
XUUTIYIINTA AYAA SII KORDHINAYA KHATARTA EY KU HAYAAN MARINADDA MUHIIMKA AH EE MARAAKIIBTA:
Xuutiyiinta ayaa weeraro xooggan ku qaaday xarumaha saliidda Sacuudiga iyo booyadaha shidaalka ee Badda Cas, taasoo halis gelinaysa ganacsiga adduunka iyadoo Iiraan ay sii waddo inay carqaladeyso maraakiibta ka howlgala Gacanka Hormuz. Mucaaradka ayaa tan iyo Arbacadii guulo waa-weyn ka gaaray dagaalkooda ay la galeen dowladda Yemen ee Sacuudigu taageero, iyagoo qabsaday dhulal istiraatiiji ah oo ku teedsan xeebta Badda Cas iyo marin biyoodka Bab AL-Mandeb, oo ah beddel muhiim ah oo ka duwan marin biyoodka Hormuz. Adam Baron, oo ah cilmi-baare diiradda saaraya Yemen oo ka tirsan hay'adda cilmi-baarista New America ee Washington, ayaa sheegay in Xuutiyiintu ay la socdaan horumarka tignoolajiyada. "Waxaa jira u janjeera in Xuutiyiinta loo arko kooxdan dagaalyahannada qabiillada ee caga-cad, taasina run ma aha," ayuu yiri. "Hadday tahay waxyaabo ay ka mid yihiin isticmaalkooda soo ifbaxay ee Claude, isticmaalkooda iyo wax ka beddelka sheekooyinka baraha bulshada ama awooddooda ay uga faa'iidaysan karaan wareejinta khibradda Iiraan iyo tan ballaaran ee dhidibka, waxaan ka hadlaynaa tiro cajiib ah - oo qoto dheer - oo ah aqoon yahanno farsamo oo hay'adeed." Xuutiyiinta waxaa la ogyahay inay heleen oo ay horumariyeen hub casri ah, oo ay ku jiraan gantaalada maraakiibta ee Iiraan lagu sameeyo iyo gantaalada ballistic-ga ah oo leh masaafo ka badan 2,000 kiiloomitir (1,200 mayl) iyo maraakiibta quusa ee aan duuliyaha lahayn ee loo isticmaalo weerarrada. Anthropic waxay sheegtay inay natiijooyinkeeda la wadaagtay la-hawlgalayaasha gaarka loo leeyahay iyo kuwa dadweynaha.
ISHA-AP.
DAGAALKA YEMEN KA SOO CUSBOONAADAY OO DHALIYEY BARAKAC BAAHSAN.
(MUUQAALKA)-BARAKACAYAAL.
(ADEN/YEMEN)-Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka(IOM) ayaa Jimcaha maanta ah ku dhawaaqday in ugu yaraan 46,000 oo qof ay ku barakaceen dagaalka sii kordhaya ee Yemen tan iyo usbuucii hore, badankooduna waxay ku sugan yihiin xeebta galbeed iyo gobolka Ticiz, halka Hay'adda Caafimaadka Adduunka(WHO) ay sheegtay in 1,078 qof ay dhinteen ama ay dhaawacmeen muddo bil ah oo ay ka sii dartay tiro ka mid ah gobollada. Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa ku sheegtay bayaan ay ka soo saartay Geneva in tirada dadka barakacay ay "si lama filaan ah u kordhayso saacad kasta," iyadoo sharraxaysa in wadarta guud ee 46,000 oo qof oo barakacayaal ah ay ku jiraan xeebta galbeed iyo gobolka Taiz laga bilaabo Khamiista, Sebtembar 10, welina ay u badan tahay inay sii kordhayaan inta iskahorimaadyadu sii socdaan. Waxay intaas ku dartay in tiro badan oo dad ah la arkay habeenkii iyagoo ka baxaya magaalada Mocha oo wata alaabtooda, halka wararku ay tilmaamayaan in dad cusub oo barakacayaal ah ay gaareen gobollada Lahj iyo Aden, kuwa kalena ay u sii jeedaan dhanka waqooyi ee gobolka Ibb. Hay'addu waxay xustay in tuulooyin dhan oo ku yaal degmooyinka Maqbana, Jabal Habashi iyo Al Ma'afer ee Gobolka Taiz laga saaray dadkii degganaa, iyadoo iskahorimaadyadu ay ku soo fool leeyihiin meelaha dadku ku badan yihiin, taasoo tilmaamaysa xiritaanka waddada Mocha-Taiz, oo ah waddo sahay badan, iyo cadaadiska sii kordhaya ee saaran bulshooyinka martida loo yahay ee gobolka. Waxay sheegtay in kooxda Raad-raaca Barakacayaasha (DTM) ay ka shaqeyneyso sidii loo aqoonsan lahaa tirooyinka cusub ee dadka barakacay si loo taageero jawaabta bani'aadamnimada, laakiin isgaarsiinta meelaha ay dhibaatadu saameysey waxay wajahaysaa dhibaatooyin waaweyn sababtoo ah carqaladeyn ballaaran oo ku timid adeegyada isgaarsiinta. Xaaladdan oo kale, Hay'adda Caafimaadka Adduunka ayaa warbixin ay dhawaan soo saartay ku sheegtay inay diiwaan gelisay dilka iyo dhaawaca 1,078 qof oo ku nool Yemen, oo ay ku jiraan 194 dhimasho ah iyo 884 dhaawac ah, taasoo ka dhalatay sii kordhayay dagaallada ka socda dhowr gobol intii u dhaxaysay Agoosto 6 ilaa Sebtembar 5. Ururku wuxuu sharraxay inay diiwaangelisay dilka iyo dhaawaca 402 qof ilaa Sebtembar 2, halka 676 dhibanayaal la diiwaan geliyay maalmihii Sebtembar 3, 4 iyo 5 oo keliya, oo ay ku jiraan 116 dhimasho ah iyo 560 dhaawac ah. Sida laga soo xigtay warbixinta, boqolkiiba ugu badan ee dhibanayaasha ayaa ku urursanaa gobollada Taiz iyo Hodeidah, 74 boqolkiiba, halka 20 boqolkiiba laga diiwaan geliyay gobolka Marib, inta soo hartayna kiisaska waxaa lagu kala qaybiyay Wadi Hadramawt, Laxj, Shabwa, AL-Daalic’ iyo Abyan. Iyadoo xaaladda amnigu ay sii xumaanayso, Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa sheegtay inay si ku meel gaar ah u hakisay dhammaan dhaqdhaqaaqyadeeda hawlgaleed laga bilaabo Jimcaha, iyadoo ka digtay inay sii kordheyso dhibaatada la xiriirta gaarista kuwa ay dhibaatadu saameysey iyo gaarsiinta gargaarka nafaha lagu badbaadiyo. "Qoysaska waxaa lagu qasbayaa inay cararaan markii labaad ama saddexaad inta lagu jiro colaaddan, waxna kama harsan," ayay tiri Amy Pope, Agaasimaha Guud ee Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka, iyadoo intaas ku dartay in baaxadda ballaaran ee dagaalku ay sii adkeynayso in dadka la gaarsiiyo gargaar nafo lagu badbaadinayo. Bob wuxuu ku baaqay in la helo gargaar bani'aadamnimo oo "ammaan ah oo aan caqabad lahayn", iyo ilaalinta dadka rayidka ah, shaqaalaha samafalka, sahayda, gawaarida iyo xarumaha loo isticmaalo gaarsiinta gargaarka. Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa sidoo kale ugu baaqday dhammaan dhinacyada inay hubiyaan helitaanka gargaarka bani'aadamnimada oo ammaan ah oo waara, ilaaliyaan shaqaalaha samafalka, goobaha iyo hantida dalka oo dhan, soo celinta adeegyada isgaarsiinta iyo waddooyinka gaadiidka ee furan ee lagama maarmaanka u ah gaarsiinta gargaarka. Hay'addu waxay ka digtay in kaydkii gurmadka degdegga ah uu durba dhammaaday ka dib markii ay daadadku dhawaan ka jawaabeen, iyadoo xustay in baahiyaha degdegga ah ee kuwa ay saameeyeen ay ka mid yihiin hoyga, cuntada, biyaha, agabka guryaha, adeegyada daryeelka caafimaadka iyo ilaalinta.
ISHA-AM.
MARAYKANKA OO KHUABRO DAGAAL U DIRAY SACUUDIGA.
(MUUQAALKA)-GOOBIHII LAGU DAGAALAMAY.
(RIYAD/KSA)-Khamiista maanta ah, Tv-ga CNN ayaa werisay in Mareykanka uu bixiyay sirdoon iyo taageero bartilmaameedsan oo uu ku taageerayo ololaha militari ee Sacuudi Carabiya ee ka dhanka ah Xuutiyiinta Yemen ee xulafada la ah Iran, iyadoo soo xiganaysa ilo badan oo ka warqaba dadaalka. In ka badan 100 la-taliyayaal milatari oo Mareykan ah ayaa ku sugan dalka Sacuudi Carabiya, halka sarkaal Mareykan ah uu tirada guud ee ciidamada ku lugta leh ku sheegay qiyaastii 200, sida lagu sheegay warbixinta. Sarkaal Mareykan ah ayaa u sheegay CNN in kaalmada ay ku jirto qalab bartilmaameed ah oo waqtiga dhabta ah lagu beegsado goobaha dagaalka, iyadoo la barbar dhigayo nidaamka Maven ee uu isticmaalo Pentagon-ka. Ilo kale ayaa sheegay in Washington ay sidoo kale bixinayso taageero bartilmaameedsan oo "geospatial" ah oo loogu talagalay duqeymaha lagu qaadayo goobaha Xuutiyiinta. Ilo wareedyadu waxay carabka ku adkeeyeen xadka iskaashiga. Mareykanka si toos ah ugama qayb qaadanayo duqeymaha, mana ka caawinayo dib u siinta shidaalka diyaaradaha dagaalka ee Sacuudiga ama bixinta taageero kale oo hawlgal ah oo uu ku kordhiyay wareegyadii hore ee dagaalka, sida ay ilo wareedyadu sheegeen. Sarkaal ka tirsan Pentagon-ka ayaa diiday inuu xaqiijiyo warbixinta, isagoo u sheegay CNN "dhaqan ahaan kama faalloonno arrimaha la xiriira sirdoonka." Yemen waxay la kulantay xasillooni qaar badan oo ka mid ah jiidaha hore tan iyo markii xabad joojin ay Qaramada Midoobay dhexdhexaadisay ay dhaqan gashay bishii Abriil 2022, laakiin dagaalladu waxay sii xoogeysteen tan iyo bishii Luulyo gobollo dhowr ah, oo ay ku jiraan Ticiz, Ma’arib, AL-Jawf iyo AL-Daalic. Xuutiyiinta ayaa gacanta ku hayay caasimadda qaranka, Sanca, iyo dhowr magaalo tan iyo Sebtembar 2014, halka dowladda Yemen ee caalamiga ah ee la aqoonsan yahay iyo ciidamada xulafada la ah ay maamulaan qaybo badan oo ka mid ah koonfurta, bari iyo galbeed ee dalka.
ISHA-AA.
CIIDAMADDA XUKUMADDA YEMEN OO SOO SAARAY DIGNIIN AAD U ADAG EE DAGAALKA.
(MUUQAALKA)_CIIDAMADDA XUKUMADA YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Ciidamada qalabka sida ee Yemen ayaa Khamiistii ku dhawaaqay inay bilaabi doonaan adeegsiga "dhammaan hubka" si ay u baabi'iyaan dhaqdhaqaaq kasta oo milatari oo ay maleeshiyaadka Xuutiyiinta ka wadaan deegaannada ku hareeraysan Mocha, xilli ciidamada dowladdu ay bilaabeen dib-u-dejin iyo xoojinta howlgalkooda xeebta galbeed, taasoo ku soo beegantay horumar degdeg ah oo ka socda goobo dagaal oo dhowr ah. Bayaan ay soo saareen, Ciidamada Qalabka Sida ee Yemen ayaa ugu baaqay dadka rayidka ah inay ka fogaadaan isticmaalka wadada Ticiz-Mokha ilaa amar dambe, isla markaana ay ka fogaadaan isu imaatinka Xuutiyiinta, walxaha qarxa iyo gawaarida ku sugan aagga. Tani waxay imaanaysaa iyadoo Madaxweyne Ku-xigeenka Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Yemen, Jeneraal Tariq Saleh, uu faray ciidamada qalabka sida ee ku sugan xeebta galbeed inay dib u habeeyaan safkooda, iyadoo la eegayo horumarradii ugu dambeeyay ee ka dhacay goobaha dagaalka ee ay la galeen Xuutiyiinta. Saalax wuxuu sheegay in tilmaamaha uu bixiyay ay sidoo kale ku jiraan sameynta xarun kale oo talis ah oo ku taal goob uu ku tilmaamay mid ammaan ah, iyadoo ujeedadu tahay in dib loo abaabulo ciidamada iyo abaabulka hawlgalladooda.
HORUMARKA GOOBAHA DAGAALKA:
Ilo wareedyo ayaa sheegaya in ciidamada dowladdu ay bilaabeen dib u dajin xeebta galbeed, iyagoo xusay in ciidamada qalabka sida ay ciidamo gurmad ah ka soo direen magaalada Mocha una soo jeesteen aagga Dhubab ee Gobolka Ticiz. Dhanka kale, ciidamada dowladda Yemen ayaa duqeeyay ciidamo xoojin ah oo ka tirsan maleeshiyada Xuutiyiinta, kuwaas oo ka soo ambabaxay Gobolka Sanca, iyagoo sii maraya isgoyska Farhat Nahm iyo AL-Jawf, una socday jiidaha dagaalka ee waqooyiga Gobolka Ma’arib. Ilo wareedyo militari ah ayaa u sheegay wariyaha Al-Arabiya/Al-Hadath in diyaaradaha dagaalka ee ciidamada qalabka sida ee Yemen, oo ay weheliyaan madaafiicda, ay bartilmaameedsadeen ciidamo xoojin ah oo Xuutiyiinta ah oo ku sugan aagga Madghal, taasoo keentay burburka tiro gaadiid dagaal ah iyo dhimashada iyo dhaawaca tiro ka mid ah xubnaha kooxda ee saarnaa.
ISHA-AA.
CIIDAMAD SUUDAAN OO DHULKA SOO DHIGAY DRONE EY LEEYIHIIN RSF.
(MUUQAALKA)-CAASIMADDA KHARTOUM.
(KHARTOUM/SUDAN)-Ciidamada Suudaan ayaa Khamiistia maanta ah soo riday diyaarado aan duuliye lahayn oo ay leeyihiin Ciidamada Difaaca Degdegga ah ee Milatariga, sida ay ilo-wareed militari u sheegeen AFP, ka dib markii qaraxyo laga maqlay caasimadda Khartoum. "Difaacayada cirka ayaa la dagaallamay oo soo riday dhammaan diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee malleeshiyaadka ee isku dayay inay bartilmaameedsadaan meelaha ku yaal waqooyiga Omdurman," oo ah goob ay ku badan yihiin aag militari iyo meel u dhow Khartoum, sida ay ilo-wareed militari u sheegeen AFP. "Midkoodna ma gaarin ujeeddooyinkooda." Weriye ka tirsan AFP oo ku sugan Khartoum ayaa maqlay rasaas liddi ku ah diyaaradaha oo ay ku xigto shan qarax subaxnimadii hore ee Khamiista. Bishii hore, RSF waxay Khartoum ku bartilmaameedsatay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn laba maalmood oo xiriir ah -- weeraro ay ciidanku qabteen. Tan iyo Abriil 2023, dagaalkii u dhexeeyay ciidanka Suudaan iyo kooxda ay xafiiltamaan ee RSF ayaa dilay tobanaan kun oo qof, wuxuuna kiciyay dhibaatooyinka gaajada iyo barakaca ugu weyn adduunka. Iyadoo ay jiraan weeraro soo noqnoqday, Khartoum waxay si tartiib tartiib ah ugu soo laabatay noloshii caadiga ahayd bilihii la soo dhaafay. Qiyaastii 2.3 milyan oo qof oo barakacayaal ah ayaa ku soo laabtay caasimadda, dadaallada dib-u-dhiska ayaa bilaabmay, dhaqdhaqaaqa suuquna wuu dib u bilaabmay.
ISHA-AN.
DALKA MAROOKO OO U SHARAXAN MARTIGELINTA KOOBKA ADDUUNKA 2030.
(MUUQAALKA)-GUDOOMIYAHA FIFA.
(RIBAT/MOROCCO)-Wakaaladda wararka ee Spain EFE ayaa soo xigatay Fouzi Lekjaa, Madaxweynaha xiriirka kubadda cagta Marooko, oo Khamiista maanta ah sheegay in finalka Koobka Adduunka ee 2030 lagu qaban doono Casablanca. FIFA weli ma shaacin garoonka martigelin doona finalka, iyadoo ay jiraan tartan xooggan oo u dhexeeya dalalka Isbeyn iyo Marooko si ay u martigeliyaan ciyaarta ugu weyn adduunka kubadda cagta. EFE ayaa soo xigatay Lekjaa isagoo leh, intii lagu guda jiray xaflad ka dhacday Bouznika, Marooko, Khamiista maanta ah: "Gobolka Bin Saleyman wuxuu yeelan doonaa sharafta martigelinta finalka Koobka Adduunka 2030." Bin Saleyman wuxuu ku yaal meel 60 kiiloomitir u jirta Casablanca, waana goobta uu ku yaallo Garoonka Xasan II oo qiimihiisu yahay $12 bilyan, kaas oo hadda loo dhisayo marti gelinta Koobka Adduunka. Waxaa la filayaa inuu qaadi karo 115,000 oo daawadayaal ah, wuxuuna noqon doonaa garoonka kubadda cagta ee ugu weyn adduunka. Wakaaladda wararka ee Reuters waxay la xiriirtay FIFA iyo Xiriirka Kubadda Cagta Isbeyn si ay faallo uga bixiyaan. Koobka Adduunka ee soo socda wuxuu noqon doonaa dhacdo aad u wanaagsan, maadaama ciyaaraha lagu qaban doono markii ugu horreysay lix waddan oo ku kala yaal saddex Qaaradood. Iyadoo saddexda kulan ee furitaanka ay ka dhici doonaan dalalka Argentina, Paraguay, iyo Uruguay, inta badan ciyaaraha tartanka waxaa martigelin doona Marooko, Burtuqaal, iyo Isbeyn. FIFA weli ma aysan go'aamin dhammaan magaalooyinka martigelin doona ciyaaraha, laakiin Marooko iyo Isbeyn labaduba waxay doonayaan inay martigeliyaan ciyaarta kama dambaysta ah. Rafael Luzán, oo ah dhiggiisa Lekjaa ee Xiriirka Kubadda Cagta Isbeyn, ayaa u sheegay warbaahinta maxalliga ah horraantii bishan: "Isbeyn waa inay martigelisaa finalka." Bishii Agoosto, FIFA waxay tilmaantay in warbixinnada warbaahinta ee sheegaya in Madaxweyne Gianni Infantino uu u ballan qaaday Marooko fursadda ay ku martigelin karto ciyaarta kama dambaysta ah ay yihiin "been abuur iyo marin habaabin".
ISHA-AW.
XUUTIYIINTA YEMEN OO QABSADAY DEKEDA MOKHA EE GALBEEDKA YEMEN.
(MUUQAALKA)-MALEESHIYAADKA XUUTIYIINTA YEMEN.
(MOCHA/YEMEN)-Ilo wareedyo ku sugan goobta laga helay ayaa sheegay in maleeshiyada Xuutiyiinta ay qabsadeen dekedda istaraatiijiga ah ee Mocha ee Badda Cas subaxnimadii Khamiista, ka dib iskahorimaadyo xooggan oo ay la galeen ciidamada dowladda oo si xawli ah u socday tan iyo habeenkii hore. Ilo wareedyadu waxay sheegeen in maleeshiyada Xuutiyiinta ay weerareen dhowr meelood oo ka tirsan degmada Mocha ka dib markii ay qabsadeen xerada Jabal al-Nar, oo ah xarunta ciidamada militariga ee xeebta galbeed. Subaxnimadii hore ee Khamiista, Tariq Salex, oo ah xubin ka tirsan Golaha Hoggaanka Madaxweynaha (taliyaha Iska caabinta Qaranka), ayaa faray ciidamada qalabka sida ee xeebta galbeed inay dib isu abaabulaan oo ay sameeyaan qol hawlgal oo koonfurta Mocha ah, iyagoo la tashanaya Golaha Hoggaanka iyo isbahaysiga. Ciidamada wadajirka ah (Guutooyinka Iska caabinta Qaranka, Guutooyinka Giant, iyo Guutooyinka Difaaca Gudaha) ayaa dib ugu gurtay goobaha koonfurta magaalada Mocha ka dib markii maleeshiyada Xuutiyiinta ay jabiyeen goobo kala duwan oo dagaal iyagoo adeegsanaya rasaas culus, iyagoo adeegsanaya hub kala duwan. Warbaahinta militariga ee Isbahaysiga Qaranka ayaa soo xigatay taliyihiisa, Tariq Salex, isagoo leh: "Ciidamada qalabka sida ee xeebta galbeed - Iska caabinta Qaranka, Guutooyinka Giants, iyo Difaaca Gudaha, marka lagu daro cutubyada dhidibka Ticiz ee galbeedka gobolka - waxay ku bixiyeen qiimo aad u badan shahiidiinta iyo dhaawacyada maalmihii la soo dhaafay iyagoo la dagaallamaya weerarka Xuutiyiinta, kaas oo ay qorsheeyeen, taageereen, oo ay fuliyeen Iiraan iyada oo adeegsanaysa wakiilladeeda kala duwan." Wuxuu intaas ku daray: "Waxaan u hoggaansannay sameynta xarun kale oo talis ah oo ku taal meel ammaan ah si dib loogu ururiyo ciidamada, iyadoo lala tashanayo hoggaanka Isbahaysiga Carabta iyo Golaha Taliska." Arbacadii fiidkii, Xuutiyiintu waxay dhammaystireen la wareegidda degmooyinka Hays iyo Khokha ee Gobolka Xudeydah waxayna bilaabeen duqayn culus oo ka dhan ah ciidamada badda ee dawladda ee ku sugan Jasiiradaha ay leeyihiin gobolka ee Badda Cas. Ilo wareedyo ayaa tilmaamaya in degmada Xays la saaray cadaadis milatari oo xooggan iyo jebinta nidaamkeeda isgaarsiinta militariga, taasoo keentay in ciidamada Gaashaandhigga Gudaha iyo Guutooyinka Giants ay ka baxaan. Ciidamada Tihami waxay joogeen dhowr saacadood ka hor inta aysan u bixin Khokha, ka dibna waxaa lagu qasbay inay ka baxaan Khokha si ay u ilaaliyaan shaqaalahooda. Xuutiyiinta ayaa xalay qabsaday xarunta militariga ee Khalid, oo ah saldhigga militari ee ugu weyn gobolka xeebta, saakana waxay qabsadeen isgoyska Mocha ee degmada Mawza. Saaka, diyaaradaha dagaalka ayaa duqeymo ka geystay goobaha Xuutiyiinta ee Salif, AL-Tuhayta, iyo Jaziiradda Kamaraan ee Gobolka Xudeydah.Dhinaca kale Warbaahinta Israel ee i24News ayaa iyadana wax ka qortay Xuutiyiinta qabsaday Mukha waxa eyna tiri sidan: Ciidamada Xuutiyiinta oo ay Iiraan taageerto ayaa la wareegay magaalada dekedda leh ee Mocha ee Badda Cas ee Yemen, oo wax ka yar 50 mayl u jirta marin biyoodka Bab EL-Mandeb, ka dib markii ciidamada dowladdu ay dib uga gurteen aagga habeenimo, inkastoo ay horumar ka sameeyeen gudaha saxaraha Yemen. Tani waxay timid inkastoo ciidamada Yemen ee Sacuudigu taageero ay Arbacadii ku dhawaaqeen inay guulo la taaban karo ka gaareen dhulka saxaraha ah ee waqooyiga iyo bartamaha, ayna u muuqdeen inay jabiyeen khadadka Xuutiyiinta. Xaqiiqdii, Xuutiyiintu si fudud ayay dib ugu soo laabteen, iyagoo ka tanaasulay dhul lamadegaanka furan si ay u qabsadaan xeebta galbeed ee aadka u qiimaha badan. Subaxnimadii Khamiista, kooxdu waxay qabsadeen Mocha ka dib markii ciidamada dawladdu ay si xooggan u gurteen, iyagoo si wax ku ool ah dhul ugu beddelay ciidamada Sacuudi Carabiya, ganacsi ka dhigaya Xuutiyiintu inay awood toos ah u yeeshaan inay ku hanjabaan maraakiibta marin biyoodka Bab el-Mandeb iyo inay kordhiyaan cadaadiska saaran Sacuudi Carabiya. Sarkaal hore oo ka tirsan militariga Yemen ayaa u sheegay i24NEWS in faanidda dowladdu ka qabto dhul-badeedka ay "dhab ahaantii ahayd gabbaad ay u tahay khasaarahoodii xeebta." "Waa wax aad u xun," ayuu yiri, isagoo intaa ku daray in habka kaliya ee lagu beddeli karo xaaladda ay tahay in Sacuudi Carabiya ay si weyn uga qayb qaadato oo ay dhaqaajiso Heshiiska Makka, taasoo Turkiga iyo Pakistan ku soo biirinaysa dagaalka. Dagaalkan ayaa imaanaya iyadoo dib u soo laabashada dagaal buuxa oo u dhexeeya Xuutiyiinta iyo ciidamada ay taageerto Sacuudiga ay ku sii dhawaanayso xaqiiqada, taasoo halis gelinaysa in la furo xabad joojin jilicsan oo ay Qaramada Midoobay dhexdhexaadinaysay tan iyo 2022. Marinka, oo loo yaqaan "Albaabka Ilmada," waa waddo muhiim u ah shixnadaha saliidda cayriin iyo shidaalka ee ka yimaada Gacanka una socda Mediterranean-ka iyo Aasiya. Xakamaynta Xuutiyiinta ayaa ka go'doomin karta soo saarayaasha Khaliijka sida Sacuudi Carabiya marinnadooda ugu muhiimsan ee maraakiibta, taasoo sii xoojinaysa saameynta xiritaanka Iiraan ee Marinka Hormuz. Xuutiyiinta ayaa Arbacadii sheegay in duqeymaha Sacuudiga ay ku dhaceen gobollada Jawaf, Marib, Saada, Taiz, iyo al-Hodeidah, inkastoo Sacuudi Carabiya aysan xaqiijin duqeymaha. Mas'uuliyiinta difaaca madaniga ah ee Sacuudiga ayaa Khamiistii soo saaray digniin degdeg ah ka dib markii digniintii afaraad ee degdegga ah ay soo saareen 24 saacadood gudahood Khamis Mushait, halkaas oo isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga uu sheegay in weerarrada Xuutiyiinta ay ku dhaawaceen ugu yaraan 73 qof afar magaalo oo koonfurta ah Talaadadii, taasoo ka mid ah weerarrada ugu waaweyn ee noocan oo kale ah tan iyo markii dagaalka Mareykanka iyo Israa'iil uu ka bilowday Iiraan bishii Febraayo.
ISHA-WAKAALADDO.
KOOXDA FALAAGADA SUDAN EY IMAARAATKU TAAGEEERTO OO WEERARAY MAXKAMAD.
(MUUQAALKA)-DHISMAHA LA WEERARAY.
(KHARTOUM/SUDAN)-Weerar diyaaradeed oo aan duuliye lahayn oo lagu eedeeyay Ciidanka Taageerada Deg degga ah ee Suudaan (RSF) ayaa 12 qof ku dilay bannaanka Maxkamadda magaalada Umm Rawaba ee ay ciidamada haystaan ee Waqooyiga Kordofan Talaadada maanta ah, sida ay ilo caafimaad u sheegeen AFP. Weerarkan ayaa ah kii ugu dambeeyay ee sii kordhaya ee weerarada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ay fulinayaan ciidamada RSF iyo kuwa Suudaan, kuwaas oo dagaal ku jiray tan iyo bishii Abriil 2023. Gadoodka ayaa ka dhacay meel ka baxsan maxkamadda halkaas oo dadka deegaanka ay isugu soo baxeen si ay u dhammaystiraan habraacyada sharciga iyo maamulka, sida ay goobjoogeyaal u sheegeen AFP. "Waxaan ku sugnaa meel u dhow maxkamadda markii aan arkay diyaarad aan duuliye lahayn oo ku dhacday geed ka baxsan dhismaha" ayuu yiri mid ka mid ah goobjoogayaasha oo la hadlay AFP, isagoo intaa ku daray in goobta ay dadku ku badnaayeen xilligaas. Goobjooge kale ayaa sheegay in dadka deegaanka ay u soo gurmadeen dadkii ku dhaawacmay qaraxa. "Ka dib markii diyaarad aan duuliye lahayn ay ku dhacday, waxaan isku daynay inaan badbaadinno dadka, laakiin qaar ayaa goobta ku dhintay," ayuu yiri. "Dhawaaqa qaraxa aad buu u weynaa." Umm Rawaba, oo ku taal waddo istiraatiiji ah oo isku xirta bartamaha iyo galbeedka Suudaan, ayaa weli gacanta ku haysa ciidamada inkastoo weeraro soo noqnoqda ay ka dhaceen gobolka ku hareeraysan. Ma jirin wax hadal ah oo degdeg ah oo ka soo baxay RSF. Dagaalku wuxuu dilay in ka badan 200,000 oo qof, sida ay sheegeen shaqaalaha gargaarka, malaayiin qofna way barakiciyeen, wuxuuna abuuray dhibaatooyinka ugu badan ee barakaca iyo gaajada adduunka.
ISHA-AN.
XOGHAYAHA GUUD EE GOLAHA ISKAASHIGA KHALIIJKA OO CAMBAAREEYEY…
(MUUQAALKA)-CALAMADA LIXDA DAL EE KHAIIJKA CARABTA.
(RIYAD/KSA)-Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka, Jaasim Maxammed AL-Budaywi, ayaa si xooggan u cambaareeyay weerarrada Xuutiyiinta ee lagu bartilmaameedsaday dadka rayidka ah, xarumaha iyo walxaha rayidka ah ee koonfurta Sacuudi Carabiya, isagoo carabka ku adkeeyay in dalalka GCC ay la midoobaan Sacuudi Carabiya oo ay taageeraan tallaabooyinka ay qaadayaan si ay u ilaaliyaan dhulkeeda, muwaadiniinteeda iyo dadka deggan. AL-Badaywi wuxuu sheegay in beegsiga dadka rayidka ah, hantida Boqortooyada iyo xarumaha rayidka, iyo dhaawacyada ka dhasha ay ka dhigan tahay jebinta sharciyada iyo xeerarka caalamiga ah, iyo khatar ku ah amniga iyo xasilloonida gobolka.
HAB DEMBIYEED KHATAR KU AH AMNIGA GOBOLKA:
Wuxuu carabka ku adkeeyay in weerarrada soo noqnoqda ay muujinayaan waxa uu ku tilmaamay "ujeeddooyinka xunxun" ee kooxda Xuutiyiinta, isla markaana ay muujinayaan diidmada dadaallada iyo dadaallada loogu talagalay in lagu gaaro nabadda iyo xasilloonida Yemen. Wuxuu carabka ku adkeeyay in beegsashada xarumaha rayidka iyo hantida dawladda ay tahay "fal argagixisanimo oo laga xumaado oo aan la qiil samayn karin ama loo dulqaadan karin cudur daar kasta," isagoo tixgelinaya in sii socoshada weerarradani ay khatar toos ah ku tahay amniga iyo nabadda gobolka iyo tan caalamiga ah.
BAAQ KU SAABSAN MAWQIF CAALAMI AH OO ADAG:
Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka ayaa ugu baaqay beesha caalamka inay qaataan mowqif adag oo ka hortag ah weerarradan, si loola xisaabtamo dambiilayaasha iyo taageerayaashooda, oo aan loo oggolaan in la sii wado dhaqamada khatarta ku ah amniga gobolka iyo danaha dadkeeda. AL-Badaywi wuxuu ku celiyay sida dalalka Khaliijka ay ula midoobeen Sacuudi Carabiya marka ay wajahayaan wax kasta oo bartilmaameedsanaya amnigeeda, xasilloonideeda, madaxbannaanideeda iyo awooddeeda qaran, iyo taageeradooda tallaabooyinka iyo tallaabooyinka ay qaaddo si ay u ilaaliso dhulkeeda, isagoo u rajeeyay dadka dhaawacmay inay si degdeg ah u bogsadaan.
ISHA-AA.
MAXAY TAHAY WADA SHAQEYNTA KA DHEXEYSO UAE IYO YAHUUDA?
(MUUQAALKA)-MBZ.
(DUBAI/UAE)-Madaxweynaha dalka Isutaga Imaaraadka Carabta (UAE) ayaa u digay Ra'iisul wasaaraha Israa'iil toddobaadyo ka hor weerarradii 7-dii Oktoobar in Xamaas ay qorsheyneyso hawlgal weyn, sida lagu ogaaday baaritaan lagu sameeyay buug soo socda. Sida laga soo xigtay baaritaanka, oo ay daabacday Haaretz Talaadada maanta ah, Madaxweynaha dalka Imaaraadka Carabta Maxamed bin Zayed ayaa digniin u diray Reysal wasaare Benjamin Netanyahu dabayaaqadii Sebtembar 2023, laakiin Ra'iisul wasaaraha Israa'iil ayaa diiday digniinta mana uusan wargelin hoggaamiyeyaasha amniga iyo militariga Israa'iil. Digniinta ayaa la sheegay in la bixiyay intii lagu jiray wicitaan taleefan oo socday 45 daqiiqo, sida ay Haaretz ku warantay. "Amiirku wuxuu sharraxay in, qiimeyntiisa, [hogaamiyaha Xamaas Yahya] Sinwar uu isu diyaarinayay munaasabad weyn," ayuu yiri la-taliye u dhashay Gaza oo u dhashay amiirka Imaaraadka Carabta, kaasoo goob joog ka ahaa wicitaanka. "[Bin Zayed] wuxuu Netanyahu u sheegay in Israa'iil ay diyaar u tahay. Isla markaana, wuxuu ku taliyay in la isku dayo in xal dhaqaale loo helo Marinka Gaza iyo in la dejiyo Daanta Galbeed si looga hortago xiisadda sii kordheysa." Sida laga soo xigtay Haaretz, Sinwar wuxuu u sheegay dhexdhexaadiye Fatax ah, oo sirdoonka Israa'iil ay u yaqaanaan "indho dhuxul ah", horraantii Sebtembar 2023 in Israa'iil ay filan karto "dhulgariir". Wargayska Israa'iil ayaa sheegay in wakhtigaas, Sinwar uu ka niyad jabay Netanyahu ka dib markii uu si isdaba joog ah u dib u dhigay kulan guddi ah oo lagu ansixinayay sii deynta maxaabiista Falastiiniyiinta si loogu beddelo Israa'iiliyiinta lagu hayo Gaza. Dhowr bilood, Xamaas waxay wadahadallo la yeelatay dhexdhexaadiyayaal diiradda saaraya sidii si tartiib tartiib ah looga qaadi lahaa xayiraadda Gaza, loo ballaarin lahaa fursadaha dhaqaale ee ka jira marinka iyo sidii loo isdhaafsan lahaa afar Israa'iiliyiin ah oo lagu haystay Gaza tan iyo 2014 iyo 2015, oo ay ku jiraan haraadiga laba askari, oo loo beddelay maxaabiis Falastiiniyiin ah. Sida laga soo xigtay Haaretz, ka dib markii Sinwar uu "indho dhuxul ah" u sheegay inuu "u diyaarinayo layaab weyn iyaga [Israa'iil]," indhaha dhuxusha ayaa ka tagay wadahadalkii oo gariiraya. Wargayska Israa'iil ayaa sheegay in "indho dhuxul ah" ay markaas go'aansadeen inay la tashadaan Falastiinigii ka soo haajiray Gaza una soo haajiray Abu Dhabi oo la-taliye dhow u ahaa bin Zayed. Kulan xigay oo dhacay bartamihii Sebtembar 2023, Sinwar ayaa la sheegay inuu indhaha dhuxusha ku yiri: "U gudbi farriin ah inaan diyaarinayo hooyada dhammaan waxyaabaha lama filaanka ah. Qalliin cabsi leh. Wax aan caadi ahayn." Hanjabaadaha Sinwar waxaa markaa loo gudbiyay labada mas'uul ee Israa'iil iyo madaxweynaha Imaaraadka Carabta, waxayna qayb ahaan ka dambeeyeen digniintii uu Maxamed bin Zayed u jeediyay Netanyahu. Haaretz waxay sheegtay in "indhaha dhuxusha" ay ahaayeen shakhsi la isku halleyn karo oo ay aqbali karaan Xamaas iyo Shin Bet labadaba. Ilo wareedyo ayaa u sheegay Middle East Eye in "indho dhuxul ah," oo mararka qaar loo yaqaan "indho madow," uu ahaa Sufyan Abu Zayda, oo ahaa hoggaamiye caan ah oo Falastiiniyiin ah oo ka tirsan dhaqdhaqaaqa Fatah, oo ku dhashay xerada qaxootiga ee Jabalia ee Gaza, iyo xubin ka tirsan Golaha Kacaanka ee Fatah. Wuxuu ahaa Wasiirka Maxaabiista iyo Arrimaha Maxaabiista ee Dowladdii Maamulka Falastiin laga soo bilaabo Febraayo 2005 ilaa markii la aasaasay dowladda Xamaas. Sida laga soo xigtay Haaretz, Netanyahu ayaa la sheegay inuu u xaqiijiyay bin Zayed in Israa'iil ay diyaar u tahay xaalad kasta, wuxuuna sheegay inuu aaminsan yahay in Xamaas ay damacsan tahay inay ka shaqeyso Daanta Galbeed. Muujintan waxaa ku jira buug soo socda oo cinwaankiisu yahay Holstages: 843 Days of Abandonment , oo ay qoreen Shlomi Eldar iyo Ruth Yuval. Faahfaahinta wicitaanka taleefanka waxay ku salaysan yihiin saddex ilo-wareed oo ajnabi ah oo aqoon u leh waxa ku jira. Waxaa hore u soo tabiyay warbaahinta Israa'iil iyo kuwa caalamiga ah in sirdoonka Masar ay sidoo kale Netanyahu uga digeen weerar qorsheysan oo ay damacsan yihiin Xamaas maalmo ka hor inta uusan dhicin. Taliyihii sirdoonka Masar ee xilligaas, Abbas Kamel, ayaa la sheegay inuu Netanyahu uga digay "wax aan caadi ahayn, hawlgal cabsi leh," sida laga soo xigtay wargeyska maalinlaha ah ee Israa'iil ee Yedioth Ahronoth. Netanyahu ayaa la sheegay inuu ku jawaabay: "Gaza, sawirka ayaan ku jirnaa, gacanta ayaan ku haynaa. Dhibaatadeennu waxay la xiriirtaa Daanta Galbeed, waana halkaas meesha aan sidoo kale u weecineyno ciidamada." Hogaamiyaha Israa'iil ayaa beeniyay in wicitaankii taleefanka ee uu la yeeshay madaxweynaha Imaaraadka Carabta uu dhacay iyo in uu helay digniin noocaas ah. Sida laga soo xigtay baaritaanka, Xamaas waxay soo bandhigtay inay sii deyso dhammaan maxaabiista rayidka ah wixii ka dambeeyay weerarkii 7-dii Oktoobar iyada oo aan wax dalab ah loo gudbin. Saraakiisha Israa'iil ayaa la sheegay inay diideen dalabkaas.
ISHA-MEE.
XUUTIYIINTA YEMEN OO LAGA QABSADAY G/AL-JAWF.
(MUUQAALKA)-SAWIRKA HOGAMIYAHA XUUTIYIINTA OO LAGU FUJIYEY AL-JAWF.
(SANA’A/YEMEN)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Yemen ee Sanca ayaa sheegaayo in ciidamada dowladda ey la wareegeen qaybo badan oo ka mid ah xerada istaraatiijiga ah ee AL-Libnaat ee gobolka AL-Jawf subaxnimadii maanta oo Isniin ah. Ilo wareedyo militari ayaa sheegay in howlgal milatari oo ay ciidamada qalabka sida ee Yemen ku qaadeen gobolka AL-Jawf uu bilaabmay Axaddii. Ka dib go'doomin socotay dhowr saacadood, waxay ku guuleysteen inay qabsadaan qaybo badan oo ka mid ah xerada AL-Libnaat, oo ku taal 15 kiiloomitir bari ka xigta AL-Xazm, oo ah caasimadda gobolka AL-Jawf. Muuqaallo ayaa muujinaya askari oo jeexjeexaya calan weyn oo muujinaya sawirka hoggaamiyaha Xuutiyiinta mid ka mid ah albaabada xerada. Muuqaallo kale ayaa muujinaya askar is dhiibaya oo ku sugan meel ka soo horjeeda xerada. Sida laga soo xigtay ilo wareedyo militari, ciidamadu waxay isu diyaarinayaan inay u dhaqaaqaan dhanka AL-Xazm, oo ah caasimadda gobolka. Gobolka AL-Jawf, oo ku yaal waqooyi-bari Yemen, wuxuu daboolayaa dhul ballaaran wuxuuna xuduud la leeyahay gobollada Ma’arib, Xadarmuut, Sanca, iyo Camraan, oo u fidsan xadka Sacuudi Carabiya. Horumarradan ayaa imanaya maalmo ka dib markii iskahorimaadyo xooggan ay ka qarxeen gobolka Ticiz (koonfur-galbeed Yemen) iyo qaybo ka mid ah gobolka Xudeydah, xilligaas oo Xuutiyiintu ay isku dayeen inay qabsadaan maamulka magaalada Mocha, marinnada biyaha caalamiga ah, iyo marin biyoodka Bab EL-Mandab. Ciidamada cirka ayaa ka qayb qaatay howlgalka, iyagoo tan iyo waaberigii maanta qaaday in ka badan 15 weerar oo cirka ah oo lagu bartilmaameedsaday Xuutiyiinta ku sugan gobollada Ma’arib, AL-Beyda iyo Daalic.
ISHA-AM.
DALKA QADAR OO SHEEGAY IN AMNIGA KHALIJKA UUSAN KU TIIRSANAAN KARIN MARAYKANKA KALIYAH.
(MUUQAALKA)-ASTAANTA QADAR.
(DOHA/QATAR)-Dalalka Khaliijka kuma tiirsanaan karaan Mareykanka iyo xulafada kale ee caalamiga ah amnigooda oo keliya, waxayna u baahan yihiin inay isku filnaadaan, sida uu Isniintii ka sheegay afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda ee Qatar magaalada Abu Dhabi. "Waa inaan ka ogaano Khaliijka in ciidamo caalami ah ay ku sugan yihiin gobolka, oo leh isbahaysi istaraatiiji ah oo ay la leeyihiin Mareykanka, ay aad muhiim u tahay, laakiin aysan ku filnayn," ayuu u sheegay Hili Forum oo ka dhacay caasimadda Imaaraadka Carabta. "Isku filnaanshuhu marka ay timaado amniga waa wadada kaliya ee horay loo mari karo. Haa, waxaan u baahanahay la-hawlgalayaashayada. Haa, waxaan u baahanahay xulafadeenna. Laakiin kuma tiirsanaan karno iyaga oo keliya amnigeenna," ayuu raaciyay. Qatar waa dhexdhexaadiye muhiim ah oo ka tirsan dagaalka Mareykanka iyo Iiraan, waxayna sidoo kale weerarro culus oo Iiraan ah ku qaadday, gaar ahaan kaabayaasha tamarta. Qatar waxay martigelisaa saldhigga ugu weyn ee Mareykanka ee Bariga Dhexe. Intii uu socday dagaalka, Iiraan waxay ka jawaabtay weerarrada Mareykanka iyadoo weerartay goobaha militariga Mareykanka iyo xarumaha tamarta ee gobolka. Lix bilood oo colaad ah ka dib, cadawgu wuxuu ku jiraa xaalad aan la saadaalin karin, iyadoo Iiraan ay carqaladeynayso isu socodka gaadiidka ee marin biyoodka istaraatiijiga ah ee Hormuz, Mareykankana uu ku cadaadinayo inuu ka hortago xayiraadda dekedaha Iiraan. Bishii hore, Ra'iisul Wasaaraha Qatar Sheikh Maxammed bin Cabdulrahman ALThani ayaa u safray Tehran si uu qayb uga noqdo dadaallada dhexdhexaadinta, ka dib markii Iran iyo Cumaan, oo xuduud la leh marin muhiim ah, ay sheegeen inay ka wada hadlayaan marin ku meel gaar ah oo maraakiibta lagu raro iyo nadiifinta miinooyinka.
ISHA-AN.
SHILALKA IYO DABKA OO KU SOO BATAY DALKA SURIYA.
(MUUQAALKA)-SHIL GAARI.
(DAMASCUS/SYRIA)-Kow iyo labaatan qof ayaa ku dhaawacmay shilalka gaadiidka iyo dabka ka dhacay guud ahaan Suuriya 24-kii saacadood ee la soo dhaafay, sida ay sheegeen kooxaha Difaaca Madaniga ah ee Suuriya Axadda maanta ah, iyagoo sii kordhiyay dhacdooyin dhimasho iyo dhaawac ah oo ay ku dhinteen ugu yaraan 15 qof isla markaana ay ku dhaawacmeen 180 kale sida ay sheegeen warbixinnada la soo saaray bishii Agoosto. Kooxaha Difaaca Madaniga ah ayaa ka jawaabay 96 dhacdo oo ka dhacay guud ahaan dalka intii lagu jiray 24-kii saacadood ee ugu dambeeyay, oo ay ku jiraan 23 shil oo gaadiid ah oo dhaawacay 20 qof, sida ay werisay wakaaladda wararka ee SANA ee dawladdu maamusho. Kooxaha gurmadka degdegga ah ayaa gargaar degdeg ah siiyay dadkii dhaawacmay ka hor inta aysan geyn isbitaallada, halka kooxuhuna ay nadiifiyeen burburka isla markaana ay sugeen goobihii shilku ka dhacay. Dab-damisku waxay sidoo kale ka jawaabeen 73 dab oo ku lug lahaa beero beereed iyo dalagyo, guryo, dukaamo, caws, geedo iyo qashin. Hal qof ayaa ku dhaawacmay dabka, halka dhowr dhacdo ay sababeen burbur hantiyeed, sida ay sheegtay SANA. Dhacdooyinkii ugu dambeeyay waxay daba socdeen xilli kale oo mashquul ah oo ay dadka gurmadka degdegga ah u baahnaayeen horraantii bishan. Sebteembar 2, laba qof ayaa ku dhintay 38 kalena way ku dhaawacmeen shilal gaadiid iyo dab ka dhacay dhowr gobol oo Suuriya ah muddo 24 saacadood ah, sida laga soo xigtay Difaaca Madaniga. Kooxuhu waxay ka jawaabeen 27 shil oo gaadiid ah oo ay ku dhinteen laba qof isla markaana ay ku dhaawacmeen 34 kale. Waxay sidoo kale la tacaaleen 70 dab oo saameeyay guryaha, goobaha ganacsiga, cawska, geedaha, qashinka iyo fiilooyinka korontada. Afar qof oo ay ku jiraan hal dab-damis iyo saddex qof oo rayid ah - ayaa ku dhaawacmay dabkaas.
Warbixinta Sebtembar 2 lafteedu waxay daba socotay dhacdooyin la soo sheegay laba maalmood ka hor oo hal qof uu ku dhintay 16 kalena ay ku dhaawacmeen shilal iyo dab ka dhacay dalka oo dhan.
DHIMASHADA BISHII AGOOSTO:
Tirakoobyadii ugu dambeeyay waxay yimaadeen ka dib markii ay soo baxeen shilal iyo dab-damisyo bishii ugu dambeysay oo ay soo sheegeen hay'adaha gurmadka degdegga ah ee Suuriya. Todobo warbixin oo maalinle ah oo ay soo saartay Difaaca Madaniga ah intii u dhaxaysay Agoosto 3 iyo Agoosto 22 oo ay dib u eegtay SANA, ugu yaraan 15 qof ayaa ku dhintay 180 kalena way ku dhaawacmeen shilalka gaadiidka iyo dabka. Dhacdooyinka ayaa sidoo kale mashquuliyay kooxaha gurmadka degdegga ah, iyadoo boqolaal dab la soo sheegay dhowr ka mid ah 24-ka saacadood ee warbixinnada ay daboolayeen. Kii ugu dhimashada badnaa xilliyadaas wuxuu ahaa Agoosto 20, markaas oo shan qof ay dhinteen 27 kalena ay dhaawacmeen. Laba qof ayaa ku dhintay 26 kalena way ku dhaawacmeen 28 shil oo waddo ah, halka saddex kalena ay ku dhinteen shil gaadiid oo ka dhacay wadada al-Dimas ee baadiyaha Dimishiq. Agoosto 4, afar qof ayaa dhintay 20 kalena way dhaawacmeen ka dib markii kooxaha Difaaca Madaniga ah ay ka jawaabeen 19 shil oo gaadiid ah iyo 160 dab. Afar ka mid ah dhimashadu waxay ka dhacday dab, kaas oo sidoo kale dhaawacay laba dab-damis iyo afar qof oo rayid ah. Warbixinno kale ayaa diiwaan geliyay laba dhimasho iyo 32 dhaawac ah Agoosto 3, laba dhimasho iyo 30 dhaawac ah Agoosto 6, iyo 29 dhaawac ah Agoosto 13. 26 qof oo kale ayaa ku dhaawacmay Agoosto 22. Hay'adda Difaaca Madaniga ah ayaa si isdaba joog ah ugu boorisay darawallada inay gaabiyaan shaqada, ilaaliyaan baabuurtooda oo ay ka fogaadaan waxyaabaha mashquuliya, gaar ahaan isticmaalka taleefannada gacanta. Waxay sidoo kale uga digtay dadka deegaanka inay dab ku shidaan kaymaha iyo goobaha beeraha, inay iska tuuraan sigaarka ama weelasha galaaska ah meel u dhow dhirta qalalan, iyo inay gubaan cawska qalalan ee ku wareegsan guryaha iyo waddooyinka.
ISHA-AN.
DAWLADDA LIBIY OO SHAN QOF U SOO XIRTAY WEERARO KA DHACAY TRIPOLI.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA AMNIGA LIBIYA.
(TRIPOLI/LIBYA)-Mas'uuliyiinta galbeedka Liibiya ayaa xiray shan qof oo ay ku jiraan Ajaanib kuwaaso lug lahaa weerarro taxane ah oo loo adeegsaday diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay ka geysteen xarun weyn oo tamarta ah, sida ay sheegtay dowladda fadhigeedu yahay Tripoli Axadda maanta ah. Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in kooxdu ay qayb ka ahayd "unug wax burburiya" oo sidoo kale qorsheynayay inay weeraraan xarun koronto oo ku yaal koonfurta Tripoli, iyo sidoo kale xarumo kale oo muhiim ah. Dowladdu waxay sheegtay in xarigga uu soo bandhigay "shirqool ballaaran" waxayna weerarrada ku tilmaantay inay qayb ka yihiin olole isku xiran. Bishii hore, kayd shidaal oo weyn oo ku yaal Zawiya ayaa dab qabsaday intii lagu jiray weerar diyaaradeed oo aan duuliye lahayn oo lagu qaaday xarun shidaal oo weyn oo u dhow Tripoli, sida ay sheegtay shirkadda saliidda ee dowladda Liibiya ee NOC. Kaydka shidaalka ayaa qayb ka ah warshadda labaad ee ugu weyn Liibiya, iyadoo leh awood sifeyn oo ah 120,000 oo fuusto maalintii. Weeraro kale oo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa ka dambeeyay dhismaha Zawiya, kaasoo ku yaal qiyaastii 45 kiiloomitir (28 mayl) galbeedka Tripoli. Khamiistii, weerar kale oo lagu qaaday haamaha shidaalka ee ka baxsan Tripoli ayaa la fashiliyay, sida ay sheegtay NOC. Mas'uuliyiintu ma aysan aqoonsanin dadka la xiray iyo jinsiyadahooda. Liibiya waxay leedahay kaydka saliidda ugu badan Afrika laakiin waxaa hareeyay rabshado iyo xasillooni darro tan iyo markii la riday Mucammar Qaddafi sanadkii 2011. Laba dowladood ayaa hadda ku tartamaya awoodda: maamulka ay Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ee Tripoli oo uu hoggaamiyo Ra'iisul Wasaare Cabdulxamid Dbeibah iyo mid ka soo horjeeda bariga oo uu taageerayo taliyaha militariga Khalifa Xaftar.
ISHA-AN.
XUUTIYIINTA YEMEN OO DHUMIYEY DHUL ISTARAATIIJ AH EY HORAY HEYSTEEN.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA DAWLADDA YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Ciidamada qalabka sida ee Yemen ayaa la wareegay magaalada Xays , oo koonfur-bari ka xigta Gobolka Xudeydah, taasoo qayb ka ah howlgallada milatari ee ka socda xeebta galbeed ee Yemen. Degmada Xays, oo ciidamada Yemen ay dhawaan ku dhawaaqeen inay si buuxda ula wareegeen gacan ku haynta, ayaa muhiimad istiraatiiji ah u leh xeebta galbeed, iyadoo la tixgelinayo meesha ay ku taal koonfur-bari ee Gobolka Xudeydah, oo ku taal wadada ugu weyn ee isku xirta goboladda Xudeydah iyo Ticis. Xays waxay ku taallaa goob saddex geesood ah una dhexeeysa, goboladda kala ah “Xudeydah, Ticis iyo Ibb”, waxaana isku xira shabakad ballaaran oo waddooyin waa weyn iyo kuwo labaad ah, taasoo ka dhigaysa meel muhiim u ah dhaqdhaqaaqyada militariga ee gobolka. Iyadoo waddo ay galbeed ka marto Xays una socoto magaalada AL-Khawkhah ee xeebta Badda Cas, waxay ku xirtaa koonfurta dhowr meelood oo ka tirsan Gobolka Ticiz, gaar ahaan AL-Barx, oo ah goob dagaal oo hadda jirta. Waddo kale ayaa ka baxda waddadan una gudubta Degmada Maqbanah, waqooyi-galbeed ee Ticiz, iyadoo dhex marta aagga Shamiir. Dhanka waqooyi, Xays waxaa ku xiran waddo weyn oo u socota degmada Al-Jaraxi, halkaasna waxaa looga gudbi karaa Zabiid, Beyt AL-Faqih iyo AL-Mansuriyah, iyadoo la gaaro aagga Kilo 16, oo ku taal albaabka bari ee laga galo magaalada Xudeydah. Jihada bari, shabakad waddooyin ah ayaa ka bilaabata Xays una socota degmada Jabal Ras, waxayna gaartaa meelaha ay ka tirsan tahay gobolka Ibb, taasoo magaalada siinaysa muhiimad dheeraad ah hawlgallada milatari iyo dhaqdhaqaaqyada u dhexeeya saddexda gobol.
SEDDEX DHIDIB OO HAWLGALLO AH:
Tan iyo markii ay dib ula wareegeen gacan ku haynta aaggaas, ciidamada qalabka sida ee Yemen waxay hawlgallo militari ka wadeen saddex geesood oo waa weyn. Dhinacii ugu horreeyay wuxuu u socdaa dhanka waqooyi ee degmada AL-Jaraxi, halka ciidamada qalabka sida ay xaqiijinayaan inay horumar sameeyeen oo ay la wareegeen aagga Bajil iyo meelaha dhaadheer ee Dabbaas oo ka soo horjeeda magaalada AL-Jaraxi, iyadoo lala kaashanayo dagaallo sababay dhimasho, dhaawac iyo maxaabiis maleeshiyaadka dhexdooda ah. Dhinac labaad, oo dhanka bari ah, wuxuu u janjeeraa degmada Jabal Ras iyo wadada AL-Cudayn-Ibb. Ciidamadu waxay sheegayaan inay xaqiijiyeen meelo ku dhow degmada Xays waxayna u dhaqaaqeen dhanka duleedka Jabal Ras iyo aagga Saqam ee degmada Maqbanah, halka dagaalku uu ku sii socdo jihadan. Dhanka kale, dhidibka saddexaad wuxuu u socdaa dhanka koonfureed, dhanka dhidibka AL-Barx, oo ah mid ka mid ah dhidibka dagaalka ugu caansan gobolka, iyadoo waddo is barbar socota ay u janjeerto dhanka degmada Maqbana, iyadoo dhex marta aagga Shamiir.
JOOGAGA SARE AL-MAQBANAH:
Aaggan, cutubyo wadajir ah oo ka tirsan ciidamada qalabka sida ee Yemen ayaa dagaallo ka wada gobollo dhowr ah, waxayna sheegayaan inay u dhaqaaqeen dhanka Saqam, Buuraha AL-Barashah, Dar AL-Qamuus, AL-Ramadi, AL-Qucaytiyah iyo AL-Macaabin, iyagoo gaaray AL-Dhuur iyo AL-Suwayharah oo ku yaal degmada Maqbanah. Buuraha Maqbana ayaa sii kordhaya muhiimad milatari oo dheeraad ah, maadaama maleeshiyaadku ay adeegsadaan qaar ka mid ah goobaha iyo dhufaysyada halkaas ku yaal si ay gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn ugu ridaan Mokha iyo deegaannada xeebta galbeed ee u dhexeeya Khokha ilaa Bab EL-Mandab. Ciidamada qalabka sida ee Yemen ayaa xaqiijiyay inay sii wadaan horumarka ay ka wadaan jiidan, iyagoo xusay inay ka shaqeynayaan sidii ay u qabsan lahaayeen goobo ay maleeshiyaadku ku jireen sannado badan, isla markaana ay u geysan lahaayeen khasaare bani'aadamnimo iyo mid maadi ah, halka xeebta galbeed ay sii waddo muhiimaddeeda oo ah meel ay isku xiraan gobollada Xuudeydah, Ticiz iyo Ibb.
450-QOYS AYAA U BARAKACAY Hays IYO KHAWKAH:
Dhanka bani'aadamnimada, maamulka xeryaha barakacayaasha ee Gobolka Xudeydah ayaa sheegay in tobanaan qoys lagu qasbay inay ka cararaan guryahooda sababo la xiriira duqeymaha Xuutiyiinta, iyadoo ay jiraan xaalado bani'aadamnimo oo daran. Maamulka xerada ayaa sheegay in barakaca gobolka uu sii socdo, isagoo xusay in qiyaastii 450 qoys ay gaareen degmooyinka Xays iyo Al-Khawkhah. Waxay intaas ku dartay in qoysaska barakacay ay wajahayaan xaalado bani'aadamnimo oo adag, halka barakaca ka socda meelaha ay dhibaatadu saameysey uu sii socdo ee u socda gobollada nabdoon ee Koonfurta Gobolka Xudeydah.
ISHA-AA.
KUWEYT OO 10-SANO DEGANANSHIYA AH SIISAY DADKII EY KALA LAABATAY DHALASHADA.
(MUUQAALKA)-CALANKA DALKA KUWEYT.
(KUWAIT)-Dowladda Kuwayt waxay go'aansatay inay siiso deganaansho caadi ah muddo aan ka badnayn (10) sano dadka lagu soo rogay amar ah in lagala noqdo dhalashada Kuwayt, iyo sidoo kale kuwa ku qaatay iyaga oo ku tiirsan, sida ku xusan qodobbada Qodobka Afaraad ee Qodobka 13aad ee Xeerka Amiri No. 15 ee 1959, kuwaas oo ku soo laabtay dhalashadoodii asalka ahayd ee ajnabiga ahayd ama helay dhalasho kale. Tani waxay timid iyadoo la raacayo waxa lagu daabacay wargeyska rasmiga ah ee "Kuwait Today", go'aanka Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Lambarka 1410 ee 2026, kaas oo wax ka beddelay qaar ka mid ah qodobbada Go'aanka Wasiirka ee Lambarka 2249 ee 2025 ee ku saabsan xeerarka fulinta ee wareegtada sharciga ee ku saabsan degenaanshaha ajaanibta. Xaalad la xiriirta, go'aanku wuxuu u oggolaaday Agaasimaha Guud ee Waaxda Guud ee Arrimaha Degenaanshaha inuu go'aamiyo shuruudaha iyo xakamaynta lagama maarmaanka u ah bixinta iyo cusboonaysiinta degenaanshahan, marka lagu daro u oggolaanshaha inay ka shaqeeyaan Dowladda Kuwait iyadoo la raacayo xakamaynta ay go'aamisay waaxdu. Go'aanka ayaa sidoo kale wax ka beddelay Qodobka (37) ee la xiriira muddada uu dalka ka maqan yahay, wuxuuna qeexay in qofka ajnabiga ah ee haysta ruqsadda uu ku joogi karo dalka uusan ka bixi karin Dowladda Kuwait muddo ka badan 6 bilood. Marka la barbar dhigo, go'aankan waxaa laga reebay carruurta haweenka Kuwait ee aan helin dhalashada sababo la xiriira guurkooda qof Kuwaiti ah, milkiilayaasha hantida, iyo kuwa helay degenaanshaha maalgashadayaasha sida ku xusan Sharciga Lambarka 116 ee 2013, marka lagu daro kuwa helay degenaanshaha sida ku xusan Qodobka (7 bis). Isla xaaladdaas, qofka ajnabiga ah ee haysta ruqsadda uu ku joogi karo dalka waxaa la siin karaa ogolaansho uu kaga maqnaan karo dalka muddo ka badan 6 bilood, sida ku xusan shuruudaha iyo qawaaniinta ay dejisay Agaasinka Guud ee Arrimaha Degenaanshaha, iyadoo la raacayo in deganaanshiyihiisu ansax yahay.
ISHA-KUWAIT TODAY.
XUUTIYIINTA OO LOOGA ITAAL ROONAADAY BUURALEYDA GOBOLKA TICIS.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA DAWLADDA YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Ciidamada Hubaysan ee Yemen, oo ay matalayaan Guutada Afaraad, ayaa ku dhawaaqay weerar cusub oo ka dhan ah jiida Xayfan, koonfurta Gobolka Taiz, iyo qabsashada dhowr goobood oo istiraatiiji ah intii ay socdeen iskahorimaadyada ay la galeen maleeshiyada Xuutiyiinta. Wakaaladda Wararka Yemen (Saba) iyo bogga internetka ee September Net ayaa soo xigtay ilo militari oo sheegaya in ciidamada qalabka sida ee Yemen ay qabsadeen Buurta AL-Wathra iyo Buurta Saciid Taha ee aagga AL-Mafalis, iyo sidoo kale buuraha Deybaan, AL-Khadir iyo AL-Najdi, ka dib dagaallo sababay khasaare naf iyo maal ah oo soo gaaray maleeshiyada iyo baxsashada tiro ka mid ah xubnaheeda goobaha iskahorimaadka. Ilo wareedka ayaa sharraxay in goobaha la xoreeyay ay muhiimad militari leeyihiin sababtoo ah waxay iska indha tiraan suuqa Al-Khazja iyo khadadka sahayda Xuutiyiinta ee ku wajahan dhowr jiho oo waqooyi-galbeed ka xiga Gobolka Lahj iyo koonfurta Ticiz. Wuxuu intaas ku daray in isku dhacyada ka dhacay jiidaha Ticiz iyo Xeebta Galbeed ay sidoo kale sababeen dhimashada iyo dhaawaca tobanaan Xuutiyiinta ah iyo burburka gaadiidkooda milatari. Ilo wareedka ayaa xaqiijiyay sii socoshada howlgallada milatari iyo iskahorimaadyada ka socda Taiz iyo xeebaha galbeed, iyadoo la sii wado raadinta xubnaha maleeshiyada isla markaana loo geysanayo khasaare dheeraad ah oo shaqaalaha iyo qalabka ah. Isla xaaladdaas, ilo wareedyo militari oo Yemen ah ayaa u sheegay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya in ciidamada qalabka sida ee Yemen ay horumar ka sameeyeen dhowr meelood saacadihii la soo dhaafay, ayna awoodeen inay joojiyaan isku daygii hore ee maleeshiyada Xuutiyiinta ay ku qaadeen dhowr meelood oo dagaal ah oo ka dhacay Gobolka Ticiz. Ilo-wareedyadu waxay sheegeen in Ciidanka Cirka ee Yemen ay qaadeen weeraro taxane ah oo ay ku bartilmaameedsanayaan goobaha Xuutiyiinta ee gobollada Taiz iyo Hodeidah, iyagoo xusay in duqeymaha ay gacan ka geysteen carqaladeynta dhaqdhaqaaqa maleeshiyada iyo taageeridda ciidamada dhulka ee goobaha dagaalka. Waxay intaas ku dartay in tobanaan ka tirsan maleeshiyada Xuutiyiinta lagu dilay dagaallo xooggan oo ka dhacay Taiz, iyadoo ay sii socdaan iskahorimaadyo dhowr ah. Ilo-wareedyadu waxay ku eedeeyeen khubarada Iiraan inay ka qayb qaateen maaraynta hawlgallada milatari ee maleeshiyada Xuutiyiinta ee Taiz, iyagoo carabka ku adkeeyay in ciidamada dawladdu ay sii wadaan hawlgalladooda milatari ka dib markii ay fashiliyeen isku dayada weerarka ee maleeshiyadda isla markaane ey gaareen guulo goobeed dhawr ah.
ISHA-AA.
DALKA IMAARAATKA CARABTA OO XABSIGA KA SII DAAYEY GABYAA C/RAXMAN AL-QARADAWI.
(MUUQAALKA)-GABYAA C/RAXMAN AL-QARADAWI.
(ABU DHABI/UAE)-Sida ay sheegtay Wakaaladda Wararka ee dalka Isutaga Emaaraatka Carabta ee (WAM), Madaxweynaha Isutaga Imaaraadka Carabta, Sheikh Mohammed bin Zayed AL-Nahyan, ayaa Jimcaha maanta ah cafis u fidiyay Cabdul Raxman Sh.Yusuf AL-Qaradawi oo horay loo xukumay. Maxkamadda Federaalka ee Rafcaanka Waaxda Dembiyada Internetka ee Abu Dhabi ayaa 27-kii Agoosto xukuntay in lagu xukumo dambiyada loo haysto, laguna xukumo 10 sano oo xarig ah iyo ganaax 200,000 oo dirhams ah. Imaaraadka Carabta ayaa ku dhawaaqday inay Cabdul rahman AL-Qaradawi iney ka soo xireen dalka Lubnaan sanadkii 2024 "iyadoo lagu saleynayo amar ku meel gaar ah oo lagu xiray isaga oo ka soo baxay Xoghaynta Guud ee Golaha Wasiirada Arrimaha Gudaha ee Carabta Waaxda Dacwadaha Dembiyada iyo Xogta, oo ay soo gudbiyeen hay'adaha awoodda u leh ee Imaaraadka Carabta si ay u sameeyaan falal kicin kara oo carqaladeyn kara amniga dadweynaha." Wakaaladda Wararka ee Emirates ayaa werisay in "amarka dib-u-celinta uu ka jawaabay codsi dib-u-celin ah oo ay soo gudbisay hay'adda dhexe ee Imaaraadka Carabta, oo ay matalaysay Wasaaradda Caddaaladda, oo loo gudbiyay hay'adda dhexe ee Jamhuuriyadda Lubnaan, iyadoo la raacayo mabda'a is-dhaafsiga iyo shuruucda qaranka iyo sharciyada labada dal." C/raxman AL-Qaradawi,waa gabyaa isla markaasne ah nin u dhaqdhaqaaqa Xuquuqul insaanka,waxa uu dhashay dalka Masar, waxa uuna haystaa Jinsyadda dalka Turkiga, waxa uuna dhashay C/raxmaan sannadkii-1970-kii. C/raxmaan ayaa ah nin mucaarad ku ah dalka Masar nidaamka hadda ka jira iyo dawladdo kale oo carbeed. C/raxmaan ayaa lagu qabtay dalka Lubnaan sannadkii 2024-kii, waxaane dalka Imaaraatka Carabta loo soo gacangeliyey sannadkii 2025-kii.
ISHA-WAM.