HOGAMIYAHA SHIICADA CIRAQ OO KA HADLAY MALEESHIYADKA CIRAAQ.
(SAWIRKA)-MUQATADA AL-SADR.
(BAGHDAD/IRAQ)-Hoggaamiyaha Dhaqdhaqaaqa Qaranka ee Shiicada Ciraaq, Mr. Muqtada AL-Sadr, ayaa Arbacada maanta ah cambaareeyay bartilmaameedsiga dhulka Ciraaq, isagoo isla markaasna cambaareeyay ficillada "maleeshiyaadka aan ceebta aqoon" ay Ciraaq ugu jiidayaan dagaal aan macno lahayn. AL-Sadr ayaa qoraal uu ku qoray bogga "X" ku yiri: "Walaalaha Ilaalada Kacaanka waa inaysan duqeyn dhulkeenna xorta ah ee barakaysan, maleeshiyaadka khaniisiinta ahna waa inaysan siinin walaalaha ku nool dalalka Khaliijka Carabta cudurdaar ay ku bartilmaameedsadaan dhulkeenna barakaysan," isagoo ugu baaqay qof walba "inuu yeesho ruux walaalnimo iyo nabad ah oo aan lagu soo jiidan qorshayaasha cadowga Sahyuuniyadda-Mareykanka ee ah inuu walaalaha ku jiido dagaal iyo iskahorimaad." Wuxuu intaas ku daray: "Waxaan cambaareynayaa bartilmaameedsiga dhulalka quduuska ah ee Ciraaq ee ay geysanayaan dhammaan dalalka iyo dhinacyada, waxaana cambaareynayaa ficillada aan xishoodka lahayn ee maleeshiyaadka ay ku doonayaan inay Ciraaq u jiidaan dagaal aan macno lahayn," isagoo ugu baaqay dowladda inay "xakameyso amniga, soo rogto madaxbannaani, oo ay si adag uga shaqeyso badbaadada dadka Ciraaq iyo goobaha barakeysan, oo aan lagu soo jiidan khuraafaadka diimeed ee nacaybka leh." Wuxuu sharraxay in "Ciraaq iyo dadkeeduba ay u baahan yihiin nabad, nasiib darro waxaan ku filnayn dagaal baabi'iyay dhammaan kheyraadka iyo sharafta Ciraaq. Waxaan sidoo kale ku baaqayaa in laga digtoonaado unugyada argagixisada ee hurda gudaha iyo dibadda dalka, kuwaas oo u adeegsan doona kooxaysi marmarsiiyo lagu khalkhal gelinayo amniga Ciraaq ee barakeysan." Subaxnimadii hore ee Arbacada, Wasaaradda Difaaca Sacuudiga, oo kaashaneysa Taliska Dhexe ee Mareykanka, ayaa weerarro bartilmaameedsan ku qaaday bartilmaameedyada maleeshiyaadka ku sugan dhulka Ciraaq kuwaas oo lala xiriiriyay weerarrada lagu qaaday xarumaha saliidda ee Boqortooyada. Weerarrada Sacuudi Carabiya ay ku qaaday maleeshiyaadka argagixisada ah ee ay taageerto Iiraan waxay la jaan qaadayaan sheegashada Riyadh ee ah xuquuqdeeda gaarka ah ee ay ku difaacayso nafteeda iyo awooddeeda, iyo xaqa ay u leedahay inay ka jawaabto waqtiga iyo goobta ku habboon.
XIGASHO-AA.
HAWEENEY LOO DOORTAY INEY NOQOTO GUDOOMIYAHA BAARLAMANKA ALJEERIYA.
(SAWIRKA)-GUDOOMIYAHA BARLAMANKA ALJEERIYA.
(ALGIERS/ALGERIA)-Wararka laga helaayo caasimadda dala Aljeeriya ee ALjeris ayaa sheegaayo in Baarlamaanka Aljeeriya ayaa Talaadadii fiidkii doortay afhayeenkoodii ugu horreeyay ee haweeney ah, taasoo ka dhigaysa Khalida Boufedeche oo ah sarkaalka afraad ee ugu sarreeya dalka. Boufeche, oo ah dhakhtar xasaasiyad ku takhasusay oo matasha caasimadda Algiers, waa xubin ka tirsan Jabhadda Xoreynta Qaranka (FLN), oo ah xisbiga taariikhiga ah ee madaxbannaanida Aljeeriya isla markaana la xulufaysan dowladda hadda jirta. Xisbiga FLN wuxuu ahaa kii ugu guuleystay doorashadii baarlamaanka horraantii bishan, isagoo helay 91 ka mid ah 407 kursi ee golaha. Codbixinta waxaa lagu arkay tirada ugu yar ee abid soo baxda, 21 boqolkiiba. Boufedeche waa xubin ka tirsan guddiga dhexe ee xisbigeeda, waxayna ka soo shaqeysay siyaasadda maxalliga ah ka hor inta aysan soo gelin baarlamaanka. Waxay qabataa xilka afhayeennimada ee hay'ad ay haweenku si weyn ugu yar yihiin matalaadda, oo haysata 25 kursi oo keliya, ama lix boqolkiiba wadarta guud. Baarlamaankii hore wuxuu lahaa 38 xubnood oo haween ah, kii ka horreeyayna wuxuu lahaa 118 ka dib doorashadii 2017 oo lagu qabtay nidaamka qoondaynta.
XIGASHO-AN.
MAXKAMADA LA DAGAALANKA MUSUQA EE CIRAQ OO LA WAREEGTAY $20.6-MILYAN.
(SAWIRKA)-GARSOORKA.
(BAGHDAD/IRAQ)-Axadda maanta ah, Maxkamadda Dhexe ee La-dagaallanka Musuqmaasuqa ee Ciraaq ayaa ku dhawaaqday inay la wareegtay 27 bilyan oo diinaar($20.6)-milyan kiiskii Wasiir Ku-xigeenka Batroolka ee Arrimaha Biyaha, Cadnan AL-Jumayli. Garsoorku wuxuu ku sheegay bayaan uu soo saaray in "garsooraha baaritaanka ee Maxkamadda Dembiyada La-dagaallanka Musuqmaasuqa ee Dhexe uu ku dhawaaqay in la qabtay 27 bilyan oo diinaar Ciraaq ah($20.6)-milyan kiiska eedaysanaha Xoghayaha Hoose ee Wasaaradda Saliida ee Arrimaha Biyaha, Adnan Al-Jumaili, oo hadda xiran, iyo dhinacyada ku lugta leh," sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Ciraaq (INA). Garsooraha ayaa intaa ku daray in si taxaddar leh loola socdo dakhliga maaliyadeed ee ka dhashay qashinka mashaariicda ay eedaysanayaashu hirgeliyeen iyo dhinacyada kiiskan ku lugta leh ay keentay in lacagtan la qabto, taas oo lala qariyay tiro dad ah, isagoo xusay in baaritaannadu ay sii wadaan inay gaaraan dhammaan kuwa ku lugta leh. Intaa waxaa dheer, garsoorka Ciraaq ayaa u sheegay Al-Arabiya/Al-Hadath in tirada alaabta lagu qabtay kiiska Al-Jumaili ay ilaa hadda gaartay 213 bilyan oo diinaar iyo 12 milyan oo doolar, marka lagu daro 400 oo kiilo oo dahab ah. Wuxuu xaqiijiyay in baaritaanno ay wali ka socdaan AL-Jumayli.
KIISKA MUSUQMAASUQA UGU CAANSAN WAXAA KA MID AH:
Waxaa xusid mudan in Adnan al-Jumaili, oo hayay jagada Xoghayaha Hoose ee Wasaaradda Saliida ee Arrimaha Sifeynta, lagu xiray bishii Maajo ee la soo dhaafay Gobolka Salah al-Din, ee waqooyiga Ciraaq. Wuxuu wajahayaa dacwado la xiriira lunsashada lacagaha mashaariicda la hirgeliyay intii uu xilka hayay, halka mas'uuliyiintu ay sii wadaan baaritaannadooda ku aaddan lacagaha laga helay mashaariicdaas iyo dhinacyada ku lugta leh kiiska. Waxaa xusid mudan in kiiska Al-Jumaili uu ka mid yahay kiisaska musuqmaasuqa ugu caansan ee Ciraaq dhawaanahan la kulmay, ka dib markii baaritaanno ay horseedeen weeraro iyo qabsasho hanti iyo hanti gudaha Baqdaad iyo meelo kale, taasoo qayb ka ah olole ballaaran oo ay hoggaaminayaan mas'uuliyiintu si loo soo ceshado lacagaha dadweynaha loona maxkamadeeyo kuwa ku lugta leh kiisaska musuqmaasuqa. Mas'uuliyiintu waxay sidoo kale xaqiijinayaan in dhammaan habraacyada lagu fulinayo si waafaqsan mabaadi'da sharciga, iyo in baaritaannadu ay weli socdaan, iyadoo go'aaminta mas'uuliyadaha dambiyada iyo caddeynta dacwadaha ay weli ku jirto awoodda garsoorka ka dib marka la dhammeeyo baaritaannada iyo habraacyada garsoorka.
ISHA-AA.
XOGAHYAHA GUUD EE QM OO GAARAY DALKA SUURIYA.
(SAWIRKA)XOGHAYAH QARAMADA MIDOOBE.
(DAMASCUS/SYRIA)-Qaramada Midoobay "waxay garab taagan tahay Suuriya xilligan muhiimka ah," ayuu yiri Xoghayaha Guud Antonio Guterres isagoo Sabtidii gaaray Dimishiq, booqashadii ugu horreysay ee uu madaxa Qaramada Midoobay ku tago dalka tan iyo Ban Ki-moon sanadkii 2009. "Waxaan hadda u imid Dimishiq booqasho midnimo," Guterres ayaa ka yiri baraha bulshada ee Mareykanka X. "Fariintaydu waa caddahay: Qaramada Midoobay waxay la garab taagan tahay Suuriya xilligan muhiimka ah, waxaanan ka codsanayaa bulshada caalamka inay dadaal badan ku bixiyaan sidii loo taageeri lahaa dadka Suuriya." Guterres wuxuu la kulmay Madaxweyne Ahmad al-Sharaa Qasriga Dadka, wuxuu booqday Masaajidka Umayyad wuxuuna booqday Xaafadda Hore ee Magaalada, isagoo ay weheliyaan wakiilka joogtada ah ee Suuriya ee Qaramada Midoobay Ibrahim Olabi. Telefishinka AL-ikhbaryah ayaa sheegay in kulanka u dhexeeya al-Sharaa iyo Guterres uu bilaabmay wax yar ka dib markii madaxa Qaramada Midoobay uu gaaray caasimadda Suuriya booqasho saddex maalmood ah. Waxaa garoonka diyaaradaha ee caalamiga ah ee Dimishiq ku soo dhaweeyay wasiirka arrimaha dibadda Asaad al-Shaibani. Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan kulankooda lama helin isla markiiba.
XIGASHO-AA.
DIYAARADAHA SACUUDIGA OO DUQEEYEY DEKEDDA XUDEYADAH EE YEMEN.
(SAWIRKA)-GAADIIDKA LAGA GUBAT XUUTIYIINTA YEMEN.
(HODEIDAH/YEMEN)-Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ee Yemen ayaa sheegay inay qaadeen duqeymo cirka ah oo ay ku bartilmaameedsanayaan goobaha militariga Xuutiyiinta ee magaalada dekedda leh ee Xudeydah ee Yemen Jimcaha maanta ah, kuwaas oo lala xiriiriyay weeraro lagu qaaday maraakiibta Sacuudiga. "Waxaan qaadnay hawlgal milatari oo u dhigma bartilmaameedyada milatari ee sharciga ah ee ay leeyihiin maleeshiyada argagixisada Xuutiyiinta ee gobolka Hodeidah," ayuu yiri Maj. Gen. Turki AL-Malki, afhayeenka isbahaysiga, isagoo ku sugan X. Ilo wareed amni oo Yemeni ah ayaa u sheegay AFP in saldhig ciidamada badda ee Xudeydah iyo xero militari oo ku taal jasiiradda Kamaran ay ka mid ahaayeen bartilmaameedyada. Kacdoonka ayaa ka dambeeyay weerar lagu qaaday markab Sacuudiyaan ah, iyadoo xayiraadda badda ee Xuutiyiinta ay halis gelisay awoodda dhoofinta saliidda ugu sarreysa ee ay ku siin karto adduunka ka dib markii Iran ay xayiraad is barbar socota ku soo rogtay Marinka Hormuz oo ah wadada kaliya ee badda ee Riyadh. "Militariga argagixisada Xuutiyiinta... waxay bartilmaameedsadeen maraakiibta ganacsiga ee Badda Cas," ayuu yiri Al-Malki, isagoo raaciyay in "jawaabta milatari ay hadda dhammaatay." Dadka ku nool Hodeida ayaa maqlay qaraxyo, oo ay ku jiraan meel u dhow dekedda. "Duqeymo cirka ah ayaa lala beegsaday dhismaha isgaarsiinta ee u dhow albaabka bari ee dekedda Hodeida iyo saldhigga ciidamada badda ee Ras Al-Kathib ee Xudeydah," ayay tiri ilo-wareed amni, iyagoo codsaday inaan la magacaabin. Telefishinka AL-Masirah ee ay Xuutiyiintu maamulaan ayaa sheegay in laba qof ay dhaawacmeen - shaqaale ka tirsan magaalada Hodeida iyo haweeney ku sugan jasiiradda Kamaran. Waxay sheegeen in dhisme isgaarsiineed lagu weeraray Xudeydah. Ciidamada isbahaysiga ayaa rasaas isweydaarsaday Xuutiyiinta dhawaan markii ugu horreysay muddo sannado ah, iyagoo halis gelinaya xabbad joojin 2022 ah oo socotay inkastoo ay dhacayso. Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ayaa sheegay inay duqeeyeen goobo Xuutiyiin ah ayna burburiyeen bartilmaameedyo halis gelinaya maraakiibta ganacsiga si ay uga jawaabaan weerarrada lagu qaaday maraakiibta Badda Cas. Isniintii, maleeshiyada ay taageerto Iiraan ayaa digniin ku siisay maraakiibta inay bartilmaameedsan doonaan maraakiibta Sacuudiga ee aan u hoggaansamin xayiraadda ay saareen. Horraantii toddobaadkan, Xuutiyiinta ayaa sheegtay inay weerarro ku qaadeen laba markab oo Sacuudiyaan ah, iyadoo Sacuudi Carabiya ay xaqiijisay mid ka mid ah weerarrada ka dhacay Badda Cas. Jimcaha maanta ah, warbaahinta dowladda Sacuudiga ayaa soo xigatay sarkaal ka tirsan hay'adda gaadiidka oo sheegay in "markabka (NCC MASA), oo ay leedahay shirkad Sacuudiyaan ah, la bartilmaameedsaday isagoo maanta ku safraya Badda Cas... taasoo keentay burbur yar oo soo gaaray qolofka markabka." Markabku wuxuu dib u bilaabay jidkiisii, sida ay raacisay SPA. Helitaanka Badda Cas ayaa muhiim u noqotay Sacuudi Carabiya inay sii waddo dhoofinta saliidda maadaama taraafikada Hormuz ay hakad gashay. Bishii Abriil iyo Maajo, dhammaan dhoofinta cayriin ee badda Sacuudi Carabiya ayaa ka baxday dekeddeeda Badda Cas ee Yanbu, sida laga soo xigtay xogta Kpler. Waxay ahayd 92 boqolkiiba dhammaan dhoofinta cayriin ee badda bishii Juun iyo 78 boqolkiiba ilaa hadda bishii Luulyo. Xuutiyiintu waxay dagaal kula jireen dowladda Yemen tan iyo 2014, khilaaf sababay dhimashada boqolaal kun oo qof.
XIGASHO-AN.
DALALKA KUWEYT IYO BAXREYN OO LA OGAADAY INEY WEERAREEN DALKA IRAAN.
(SAWIRKA)-CALAMADA KUWEYT IYO BAXREYN.
(BAHRAIN/KUWAIT)-Baxrayn iyo Kuwait ayaa si aamusnaan ah u diray diyaarado dagaal si ay u duqeeyaan bartilmaameedyada gudaha Iiraan horraantii bishan, taasoo calaamad u ah jawaabtii ugu horreysay ee militari ee tooska ah ee la ogyahay ee ka dhanka ah Tehran, sida uu Jimcihii ku warramay wargeyska Wall Street Journal, isagoo soo xiganaya "dad yaqaan arrinta." Sida lagu sheegay warbixinta, duqeymaha ayaa lagu bartilmaameedsaday xarumo loo isticmaali jiray kaydinta diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaalada, iyo sidoo kale xarumo kale oo militari. Warbixinta ayaa lagu sheegay in Imaaraadka Carabta, oo hore dhowr weerar ugu qaaday Iiraan intii lagu jiray marxaladihii hore ee colaadda, ay ku biirisay sirdoonka bartilmaameedyada suurtagalka ah waxayna bixisay taageero difaac cirka ah, taasoo muujinaysa isku-dubarid sii kordhaya oo ka dhexeeya dowladaha Carabta si ay uga hortagaan Iiraan, sida lagu sheegay warbixinta. Dhowr toddobaad, Iiraan waxay weerarro aargoosi ah ku qaadday Baxrayn iyo Kuwait, oo labaduba ay ku sugan yihiin saldhigyada militariga Mareykanka. Warbixinta ayaa lagu sheegay in labada waddan ee Khaliijka ay haystaan ciidamo cirka oo dhexdhexaad ah oo ku qalabaysan diyaaradaha dagaalka ee Mareykanka iyo kuwa Yurub, laakiin ma aysan dooneyn inay u oggolaadaan Tehran inay sii waddo duqeyntooda iyagoon wax jawaab ah bixin. Xiisadda gobolka ayaa sii xoogeysatay labadii toddobaad ee la soo dhaafay ka dib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku dhawaaqay Luulyo 8 in xabad joojintii lagu qeexay Heshiiskii Islamabad aysan dhaqan gal ahayn. Tan iyo markaas, Mareykanka iyo Iiraan waxay is dhaafsadeen duqeymo, iyadoo Washington ay beegsaneyso goobo ku yaal gudaha Iiraan, halka Tehran ay sheegtay inay weerartay xarumaha militariga Mareykanka iyo qalabka dhowr waddan oo gobolka ku yaal.
ISHA-AA.
KOOXDA RSF OO KUFSI BA’AN KA GEYSATAY UBEYD EE DALKA SUDAN.
(SAWIRKA)-HAWEENKA G/OBEYD SUDAN.
(GENEVA/SWITZERLAND)-Haweenka iyo gabdhaha ku nool Al-Obeid ee dalka Suudaan ayaa wajahaya doorasho adag oo u dhaxaysa khatarta weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn maalintii iyo rabshadaha galmada habeenkii marka ay u baxaan inay biyo ka soo dhaansadaan magaalada go'doonsan, sida ay sheegtay UN Women Jimcihii.
Helitaanka cuntada iyo daryeelka caafimaadka ayaa aad u xaddidan Al-Obeid, oo ah caasimadda Waqooyiga Kordofan, halkaas oo madaxa xuquuqda aadanaha ee Qaramada Midoobay uu ka digay bishan in masiibo xuquuqda aadanaha ay ka dhacayso dagaal xooggan oo u dhexeeya ciidamada Suudaan iyo ciidamada qalabka sida ee degdegga ah ee taageerada (RSF). Dagaalka, oo hadda ku jira sannadkiisii afraad, ayaa dhaliyay mid ka mid ah dhibaatooyinka bani'aadamnimada ee ugu xun adduunka - iyadoo ay jiraan warar badan oo ku saabsan rabshadaha galmada iyo xadgudubyo kale. "Haweenka iyo gabdhahan waa la dhibaateeyay. Waa la kufsaday, waxaana loo geystay noocyo kale oo xadgudub galmo ah, dhammaantood iyagoo isku dayaya inay helaan biyo, oo ah mid ka mid ah baahiyaha aasaasiga ah ee nolosha ee xuquuqda aadanaha," Anna Mutavati, Agaasimaha Gobolka ee Haweenka ee Qaramada Midoobay ee Bariga iyo Koonfurta Afrika, ayaa u sheegtay wariyeyaasha magaalada Geneva iyada oo adeegsanaysa xiriir muuqaal ah oo ka socda Nairobi.
BIYO LA’AAN XASAASI AH “KAHA BIYA LA’AANTA”.
Wakiilka Sare ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Xuquuqda Aadanaha Volker Turk ayaa sheegay in dadka rayidka ah ee ku nool Al-Obeid ay la kulmeen xaalado go'doonsan muddo 18 bilood ah, iyadoo ay jirto yaraanta biyaha nadiifka ah iyo weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee aan kala joogsiga lahayn - iyagoo ka digaya soo noqoshada xasuuqii ka dhacay Al-Fashir ee Waqooyiga Darfur sannadkii hore.
Ma jiro waqti ammaan ah oo ay haweenka iyo gabdhaha ku soo ururiyaan biyaha Al-Obeid, sida ay sheegtay UN Women, iyagoo soo sheegaya in weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay maalintii ku qaadaan ilaha biyaha ay ku qasbeen dad badan inay biyo dhaansadaan ka dib mugdiga, marka ay la kulmaan dhibaatayn, kufsi iyo xadgudubyo kale oo galmo ah. Guud ahaan Suudaan, qiyaastii 12.7 milyan oo haween iyo gabdho ah ayaa u baahan taageero adeegyada rabshadaha ku salaysan jinsiga sanadkan oo keliya - afar laab tan iyo bilowgii dagaalka, sida laga soo xigtay xogta UN Women. Hay'addu ma aysan faahfaahin ka bixin Al-Obeid, laakiin waxay iftiimisay in magaalada ay ku nool yihiin 500,000 oo qof, kuwaas oo qiyaastii 70 boqolkiiba ay yihiin haween iyo carruur, waxayna sheegtay inay filayso heer sare oo baahi taageero ah oo ka dhan ah rabshadaha galmada. Waxay sheegtay in dhimista maalgelinta ee ururada ay haweenku hoggaamiyaan ay hoos u dhigayso tirada taageerada la heli karo, iyadoo laba meelood meel ururada haweenka ee ay sahamisay haweenka Qaramada Midoobay ee Suudaan ay sheegeen in goobaha nabdoon iyo adeegyada rabshadaha ku salaysan jinsiga ay xirmeen ama si weyn loo dhimay.
ISHA-AN.
WAAXDA ARRIMAHA DIBADDA MARAYKANKA OO LIISKA ARGAGIXISADA KU DARTAY….
(SAWIRKA)-MAXAMUD EL-EBYARI.
(WASHINGTON/USA)-Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa Khamiistii fiidkii ku dhawaaqday inay u aqoonsatay hoggaamiye caan ah oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiin iyo tiro shirkado iyo hay'ado ah oo xiriir la leh Ikhwaanul Muslimiin "ururo argagixiso" sababtoo ah taageeradooda Xamaas. Bayaan ay soo saartay ayay ku sheegtay in Ikhwaanul Muslimiin iyo Xamaas "ay maamulaan ururo lacagaha u gudbiya si ay u taageeraan argagixisada." Waxay intaas ku dartay in "iyadoo la eegayo khatartan," sarkaal sare oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiinka Masar oo ku nool Britain ayaa loo aqoonsaday argagixiso, marka lagu daro saddex qof oo kale iyo saddex hay'adood - oo dhammaantood ku nool ama deggan meel ka baxsan Masar - kuwaas oo taageero maaddi ah siiyay Xamaas. Waxay shaaca ka qaaday in shakhsiyaadkani ay adeegsadaan shirkado iyo hay'ado "ay hagto Xamaas" isla markaana ay shaqaaleeyaan hay'adaha samafalka iyo shabakadaha sirta ah "si ay u qariyaan una wareejiyaan lacagaha lagu taageerayo argagixisada." Cunaqabataynta waxaa ku jiray Mahmoud El-Ebiary, oo ah sarkaal sare oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiinka Masar oo ku nool Britain isla markaana ah Xoghayaha Guud ee Xoghaynta Guud ee kooxda. Sida laga soo xigtay Waaxda Maaliyadda Mareykanka, Al-Ibiari wuxuu taageeray dadaallada lacag ururinta ee Xamaas.
WAA KUMA MAXAMUUD EL-EBYAARI?
Maxmoud Axmed EL-Ebyaari waa ninka saddexaad ee ka tirsan ururka caalamiga ah ee Ikhwaanul Muslimiin wuxuuna mas'uul ka yahay maaliyadda ururka, shabakadaha lacagta, hawlaha warbaahinta, iyo unugyada qarsoon ee fuliya xawilaadaha lacagaha iyada oo loo marayo shirkado caalami ah oo ku yaal Yurub iyo Afrika. EL-Ebyaari wuxuu dhashay Juun 5, 1952, waxaana loo yaqaan "shakhsiga qarsoon ee ururka dhexdiisa." Wuxuu mas'uuliyado maamul iyo maaliyadeed u hayaa Ikhwaanul Muslimiin ee Yurub wuxuuna kormeeraa hawlaha shirkadaha iyo hay'adaha kooxda, sida uu u xilsaaray ururka caalamiga ah. Waxa kale oo uu mas'uul ka yahay kormeerka daryeelka xubnaha Ikhwaanul Muslimiin ee ka cararay Masar, gaar ahaan Yurub iyo Latin Ameerika. EL-Ebyaari wuxuu mas'uul ka yahay liiska boostada ee kooxda, iyo inuu tilmaamo iyo shaqooyin laga helay Hagaha Sare ama Hagaha Sare ee ku simaha u gudbiyo hoggaanka Ikhwaaniinta intiisa kale iyada oo loo marayo koox gaar ah oo ay ku jiraan hoggaamiyeyaal cidhiidhi ah oo xaddidan. Bishii Janaayo, maamulka Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump wuxuu saddex laamood oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiinka Bariga Dhexe u magacaabay "ururo argagixiso" wuxuuna ku soo rogay cunaqabatayn iyaga iyo xubnahooda. Wasaaradda Maaliyadda iyo Waaxaha Arrimaha Dibadda ayaa ku dhawaaqay tallaabooyinka laga qaaday laamaha kooxda ee Masar, Urdun, iyo Lubnaan, iyagoo sheegay inay khatar ku yihiin Mareykanka iyo danihiisa. Dhinaceeda, Ikhwaanul Muslimiin ee Masar ayaa ku dhawaaqday inay diiday go'aanka. War-saxaafadeed rasmi ah oo ay soo saartay laanta London oo ay ka tirsan tahay El-Ebiary, kooxdu waxay ku tilmaantay go'aanka mid "cadaalad darro ah oo aan lahayn wax saldhig sharci ah," iyagoo xaqiijinaya ujeeddadooda ah inay dagaal sharci ah ku qaadaan gudaha Mareykanka si ay u joojiyaan hirgelintiisa. Kooxdu waxay ku nuuxnuuxsatay inay qaadi doonto dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si looga hortago hirgelinta go'aankan si loo ilaaliyo xuquuqdeeda iyo xuquuqda dhammaan xubnaheeda.
ISHA-AA.
AFRAAX ZAWBAH OO NOQOTAY WASIIRADDA ARRIMAHA DIBADDA YEMEN.
(SAWIRKA)-AFRAAX ZAWBAH.
(ADEN/YEMEN)-Khamiista maanta ah, ayuu Madaxa Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Yemen uu soo saaray wareegto Madaxweyne oo Afraax AL-Zawbah uu ugu magacaabay Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Qurba joogta taasoo ka dhigaysa haweeneydii ugu horreysay ee jagadan qabata taariikhda dalka Yemen. Go'aankan wuxuu qayb ka ahaa isku shaandheyn kooban oo lagu sameeyay Golaha Wasiirada ee dowladda Shaa’ic AL-Zindani, oo sidoo kale ay ku jireen magacaabista Badr Basalma oo ah Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah, iyo Cahdi Jacsuus oo ah Wasiirka Maamulka Deegaanka. Afraax AL-Zawbah ayaa la wareegtay xilka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Dadka Dibadda ku maqan, iyadoo xilka kala wareegtay Ra'iisul Wasaaraha oo hayay jagada Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee safka cusub ee dowladda, taasoo markii ugu horreysay lagu arkay haweeney ku soo laabatay Golaha Wasiirada tan iyo 2015. Dr. Cahdi Jacsuus ayaa sidoo kale loo magacaabay Wasiirka Maamulka Deegaanka, isagoo bedelay Injineer Badr Basalma, kaasoo loo magacaabay Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah.
WAA TUMA AFRAAX AL-ZAWBAH"?
Afraax AL-Zawbah ayaa lagu daray dowladda cusub ee Yemen ee la dhisay bishii Febraayo ee la soo dhaafay iyadoo ah Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah, taasoo ka dhigaysa haweeneydii ugu horreysay ee Yemen u dhalatay ee qabta jagada, ka hor inta aan loo magacaabin, Khamiistii, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Arrimaha Dibadda. AL-Zawbah waxay leedahay in ka badan 25 sano oo khibrad hoggaamineed iyo mid istaraatiijiyadeed ah oo ku saabsan maamulka dadweynaha, maamulka shirkadaha iyo horumarinta dhaqaalaha, taasoo ka dhigtay mid ka mid ah khubarada ugu caansan Yemen ee iskaashiga caalamiga ah iyo dhisidda iskaashiga deeq-bixiyeyaasha. Intii ay shaqadeeda ku jirtay, waxay u adeegtay Agaasimaha Fulinta ee Qaybta Fulinta ee Dardargelinta nuugista Ballanqaadyada Deeq-bixiyeyaasha iyo Taageeridda Hirgelinta Siyaasadaha Dib-u-habaynta, halkaas oo ay maamulaysay isku-dubarid heer sare ah oo u dhexeeya dawladda Yemen iyo la-hawlgalayaasha caalamiga ah, oo ay ku jiraan Bangiga Adduunka, Sanduuqa Lacagta Adduunka, iyo Barnaamijka Sacuudiga ee Horumarinta iyo Dib-u-dhiska Yemen, waxayna hoggaamisay mashruucyo dib-u-habayn hay'adeed iyo mid waaxeed. Heer qaran, doorkeeda marxaladda ku-meel-gaarka ah wuxuu ahaa mid muuqda iyada oo loo marayo booskeeda Ku-xigeenka Xoghayaha Guud ee Shirka Wada-hadalka Qaran ee Dhammaystiran iyo xubinimadeeda Guddiga Qabyo-qoraalka Dastuurka, halkaas oo ay ku maareysay faylasha iskaashiga caalamiga ah, taageerada farsamada iyo wacyigelinta bulshada. Waxay sidoo kale lataliye u ahayd Ra'iisul Wasaaraha barnaamijyada gargaarka bani'aadamnimada iyo horumarinta, waxayna Yemen u matashay dhowr gole oo caalami ah. Intaa waxaa dheer, waxay leedahay khibrad ku saabsan maamulka iyo dimuqraadiyadda intii ay la shaqeyneysay Hay'adda Horumarinta Caalamiga ah ee Mareykanka, iyo ka qaybgalkeeda barnaamijyada yaraynta saboolnimada iyo horumarinta bulshada, gaar ahaan qaybaha waxbarashada iyo caafimaadka. AL-Zawbah waxay shahaadada Master of Business Administration ka qaatay Jaamacadda Sayniska iyo Teknolojiyadda ee Sana’a, shahaadada Master of Community Health and Health Economics ka qaatay Jaamacadda Kebangsaan Malaysia, iyo shahaadada Bachelor of Pharmacy ka qaatay Jaamacadda Sana’a.
ISHA-AA.
IRAAN OO MAR KALE DRONES KU WEERARTAY DALKA KUWEYT.
(SAWIRKA)-DALKA KUWEYT.
(KUWAIT)-Dhacdooyin cajiib ah, Wasaaradda Difaaca ee Kuwayt ayaa shaaca ka qaaday in Iiraan ay dib u cusbooneysiisay weerarradeeda ku wajahan xuduudda AL-Cabdali ee Kuwayt markii labaad maalin gudaheed. Weerarkii diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa sababay burbur hantiyeed, laakiin lama soo sheegin wax dhaawac ah. Wuxuu intaas ku daray in hay'adaha awoodda leh ay isla markiiba bilaabeen inay qaadaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah iyo wax ka qabashada xaaladda, iyagoo la kaashanaya hay'adaha khuseeya, isla markii ay dhacdadu dhacday. Khamiistii hore, war-saxaafadeed ay soo saareen ciidamada Kuwait ayaa lagu sheegay in marin-biyoodka Al-Abdali ee xadka Kuwait, oo ku yaal waqooyiga fog ee dalka, ay weerareen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan. Weerarka ka dhacay xadka isku xira Kuwait iyo Ciraaq ayaa sababay khasaare hantiyeed laakiin ma jirin wax dhaawac ah, sida ay sheegeen ciidamada Kuwait. Wasaaradda Difaaca ee Kuwait ayaa shaaca ka qaaday in kooxo khaas ah ay isla markiiba bilaabeen inay qaadaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si ay u sugaan goobta isla marka uu shilku dhaco, iyagoo la kaashanaya mas'uuliyiinta ay khuseyso. Kooxaha kormeerka iyo qashin-qubka ee ciidanka dhulka ayaa sidoo kale bilaabay sahamin iyo sugidda hawlgallada, iyo ka saarista qashinka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyadoo la raacayo habraacyada farsamo ee la ansixiyay, si loo hubiyo badbaadada goobta iyo ka xorreynta khatar kasta.
ISHA-AA.
IRAAN OO HUB IYO GENTAALO U DAABUSHAY XUUTIYIINTA YEMEN.
(SAWIRKA)-XUUTIYINTA YEMEN.
(SANA’A/YEMEN)-Dalka Iiraan ayaa bishan u diray Yemen taliyayaasha Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah (IRGC), la-taliyayaasha militariga iyo qalabka la xiriira gantaalada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, tallaabadaas oo muujinaysa in Tehran ay doonayso inay xoojiso awoodda xulafadeeda Xuutiyiinta si ay ugu hanjabaan maraakiibta Badda Cas. Afar ilo-wareed oo arrintan yaqaana, oo ay ku jiraan laba ilo-wareed oo Iiraaniyiin ah, Wasiirka Warfaafinta Yemen iyo falanqeeye amniga gobolka, ayaa sheegay in Iiraan ay saraakiil IRGC iyo qalabka la xiriira militariga ku wareejisay diyaarad ka timid Tehran una socotay Yemen Luulyo 13, taasoo ah horumar aan hore loo soo sheegin. Labada ilo-wareed ee Iiraan ayaa u sheegay Reuters in inta u dhaxaysa 10 iyo 21 sarkaal IRGC ah, oo ay ku jiraan taliyayaal sare, ay saarnaayeen diyaaradda Mahan Air. Diyaaradda ayaa markii hore ku socotay caasimadda Xuutiyiinta maamulaan ee Sanca, laakiin loo weeciyay magaalada dekedda leh ee Badda Cas ee Xudeydah ka dib markii garoonka diyaaradaha ey weerartay dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay. "Taliyayaasha IRGC waxay halkaas u safreen si ay u taageeraan hawlgallada Xuutiyiinta iyo inay bixiyaan tababar ku saabsan nidaamyada gantaalada cusub," mid ka mid ah ilo-wareedyadu ayaa yiri, isagoo intaa ku daray in Iiraan ay sidoo kale dahab u dirtay diyaaradda si ay u maalgeliso hawlaha Xuutiyiinta. Labada ilo-wareed ee Iiraan ayaa ka hadlay shuruudo ah inaan la qarin sababo la xiriira walaac amni. Hawlgalkan ayaa muujinaya caddeymo cusub oo muujinaya dadaallada Iiraan ay ku xoojineyso Xuutiyiinta, kuwaas oo dagaal sokeeye ku jiray dowladda Yemen in ka badan toban sano isla markaana ku weeraray deriskooda Khaliijka gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Wasaaradda arrimaha dibadda Iiraan si degdeg ah uma aysan helin inay ka hadasho. Tehran ayaa si isdaba joog ah u beenisay inay siisay dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta Yemen awood gantaallo. Ma jirin jawaab degdeg ah oo laga bixiyay codsiyada faallooyinka loo diray laba sarkaal oo Xuutiyiin ah. Kooxdu waxay hore u beenisay inay wakiil u tahay Iiraan waxayna sheegtay inay sameysato hubkeeda. Saddex maalmood ka dib markii duulimaadku uu gaaray Yemen, Reuters ayaa werisay in Tehran ay weydiisatay dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta inay diyaar u ahaadaan inay xiraan marinka saliidda ee Badda Cas haddii Mareykanku uu weeraro kaabayaasha tamarta Iiraan, taasoo khatar cusub ku ah sahayda tamarta adduunka. Isniintii, kooxda, oo aaggeeda ay gacanta ku hayso Yemen ay ka indha tirto marin biyoodka, ayaa ku dhawaaqday xayiraad dhanka badda ah oo saaran Sacuudi Carabiya. Khatartooda ku wajahan mid ka mid ah marinnada ganacsiga badda ee ugu sarreeya adduunka ayaa sii kordhay Khamiistii markii kooxdu ay sheegtay inay weerartay maraakiibta saliidda ee Sacuudiga. Mocammar AL-Iryani, Wasiirka warfaafinta ee dowladda ay taageerto Sacuudiga ee Yemen, ayaa xaqiijiyay wareejinta shaqaalaha iyo qalabka Ilaalada ka dib wareysi taleefan oo uu siiyay Reuters Arbacadii, isagoo soo xiganaya sirdoonka. "Hawlgalkoodu waa in la xoojiyo awoodaha milatari ee maleeshiyaadka loona diyaariyo inay halis galiyaan amniga badda ee caalamiga ah ee Badda Cas iyo marinnada Bab El-Mandeb," ayuu yiri. Mzahem Alsaloum, oo ah falanqeeye amniga iyo sirdoonka ah oo sannado badan la socday Xuutiyiinta iyo kooxaha kale ee ay taageerto Iiraan, ayaa sidoo kale xaqiijiyay imaatinka khubarada IRGC ee duulimaadkii Luulyo 13keedii.
ISHA-AN.
WASAARADDA CAAFIMAADKA FALASTIIN OO SOO SAARTAY WAXBIXIN CUSUB.
(SAWIRKA)-FALASTIIN.
(GAZA/PL)-Wararka laga helaayo marinka Gaza ee dhulka reer Falastiin ayaa sheegaayo in Wasaaradda Caafimaadka ee Gaza ey Arbacada maanta ah sheegtay in 12 Falastiiniyiin ah lagu dilay 12 kalena lagu dhaawacay weeraradii Israa'iil ay ka geysatay marinka Gaza 24-kii saacadood ee la soo dhaafay. Warbixinteeda maalinlaha ah ee tirakoobka, Wasaaraddu waxay sheegtay in dhimashadii ugu dambeysay ay ku jiraan 11 Falastiiniyiin ah oo dhawaan la dilay iyo hal qof oo u dhintay dhaawacyadii hore. Wasaaraddu waxay sheegtay in tirada guud ee dhimashada dagaalkii Israa'iil ay ku qaaday GAZA tan iyo Oktoobar 7, 2023 ay gaartay 73,305, iyadoo 173,918 kale ay ku dhaawacmeen. Sida ay sheegtay Wasaaraddu, dhibanayaal badan ayaa weli ku xayiran burburka hoostiisa iyo waddooyinka iyadoo kooxaha ambalaaska iyo difaaca rayidka aysan weli gaari karin. Ciidanka Israa'iil ayaa sii waday weerarrada maalinlaha ah ee ay ka geysanayaan Gaza inkastoo xabbad joojin dhaqan gashay Oktoobar 10, 2025, taasoo dishay 1,180 Falastiiniyiin ah halka ay ku dhaawacmeen 3,810 kale, sida ay sheegtay Wasaaradda Caafimaadka. Dagaalkii xasuuqa ahaa ee Israa'iil tan iyo Oktoobar 2023 ayaa ka dhigay Marinka Qaza mid burbursan iyadoo ay jiraan xaalado bani'aadamnimo oo ba'an oo soo food saaray 2.4 milyan oo qof oo ku nool dhulkaas.
ISHA-AA.
KOOXDA RSF EE DALKA SUDAN OO BURBUR SOO WAJAHAY.
(SAWIRKA)-RSF.
(KHARTOUM/SUDAN)-Weriyaha AL-Carabiya ayaa Arbacada maanta ah soo sheegay in koox milatari ah oo ka soo goosatay Ciidanka Taageerada Deg degga ah ay soo gaareen caasimadda Suudaan, ee Khartoum, iyagoo ka yimid gobolka Darfur. Wariyuhu wuxuu sharraxay in kooxdu ay ku jiraan ilaa 280 xubnood, iyo inay gaareen Khartoum iyagoo wata dhammaan agabkooda milatari, tallaabadaas oo qayb ka ah goosasho taxane ah oo ka dhacday ciidamada taageerada deg degga ah muddadii u dambeysay. Waxa kale oo uu xusay in imaatinka kooxdani uu ku yimid dhaqdhaqaaqyo ay kooxo badan oo dagaalladu sameeyeen si ay uga baxaan ciidamada taageerada deg degga ah una biiraan ciidanka Suudaan.
KALA GO’ID KOOXDA RSF OO JNAB WEY KU NOQOTAY.
Bishii hore, taliye Daifallah Adam ayaa ku dhawaaqay inuu ka goostay Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee ku sugan aaga Blue Nile ee Koonfurta Suudaan, taasoo noqotay goosashadii ugu horreysay ee goobta ee aagan. Taliyaha labaad ee kooxda afraad ee Ciidamada Degdegga ah ee gobolka Blue Nile ayaa raaligelin ka bixiyay dadka reer Suudaan Arbacadii xadgudubyada dhacay, isagoo ugu baaqay dhammaan dagaalyahannada inay ku soo laabtaan ciidanka. Waxa kale oo uu go'aankiisa ku sababeeyay waxa uu ku tilmaamay "cunsuriyad iyo maqnaanshaha sabab iyo ujeedo dagaal." Taliyaha Ciidamada Taageerada Degdegga ah Fares Al-Nour Ibrahim ayaa sidoo kale ku dhawaaqay inuu ka baxayo horraantii bishii Juun. Waxaa xusid mudan in mowjado hore oo goosasho ah ay dhawaan ku dhufteen ciidamada taageerada degdegga ah. Bishii Maajo 2026, taliye Bishara al-Hawira, oo ahaa sarkaalkii ugu sarreeyay ee hawlgallada militariga ee gobolka Bara ee Waqooyiga Kordofan, ayaa ku dhawaaqay goosashadiisa. Al-Nuur Adam, oo sidoo kale loo yaqaan "Al-Nuur Al-Qubba," ayaa sidoo kale ku dhawaaqay in isaga iyo ciidamadiisu ay ka bixi doonaan saldhigyadooda Waqooyiga Darfur oo ay ku biiri doonaan ciidanka Suudaan bisha Abriil 2026. Markii dambe, Abu Aqla Kikel, oo ka mid ah hoggaamiyeyaasha ugu caansan Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Gobolka Al-Jazirah, ayaa ku dhawaaqay inuu la shaqeynayo ciidanka, tallaabo cajiib ah oo xilligaas ahayd sababtoo ah saameynta uu ku leeyahay bartamaha Suudaan. Dhiniciisa, hoggaamiyaha Cali Rizq, oo loo yaqaan "Al-Safana," ayaa ku dhawaaqay inuu ka goostay Ciidamada Taageerada Degdegga ah iyo inuu ku biiray ciidanka. Dagaalka ka socda Suudaan, oo galay sannadkii afraad, ayaa sababay dhimashada tobanaan kun oo qof, iyadoo qiyaasuhu ay muujinayaan in tirada dadka ku dhintay ay dhaaftay 200,000, isla markaana ay barakiciyeen malaayiin qof gudaha iyo dibadda dalka, macaluulna ay ku sii fidayso meelo ka mid ah Darfur iyo Kordofan, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Faransiiska.
ISHA-AA.
DALALKA KUWEYT IYO SURIYA OO KA WADA HADLAY HAGAAJINTA XIRIIRKOODA.
(SAWIRKA)-WASIIRADA KUWEYT IYO SURIYA.
(KUWAIT CITY/KUWAIT)- Ascad AL-ShaYybani, Wasiirka arrimaha dibadda ee Jamhuuriyadda Carabta ee Suuriya, ayaa la kulmay Sheekh Jarrah Jaber AL-Amad AL-Sabax, oo ah dhiggiisa Kuwayt, si ay uga wada hadlaan sameynta guddi isku-dubarid ah si loo horumariyo xiriirka diblomaasiyadeed, ganacsiga, iyo maalgashiga ee labada dal. Wasiirradu waxay ku heshiiyeen inay ka shaqeeyaan is-weydaarsiga safiirrada iyo xoojinta xiriirka iyagoo dhisaya Golaha Ganacsiga ee Suuriya iyo Kuwayt, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka ee Carabta ee Suuriya . AL-Shaybani wuxuu cambaareeyay weerarrada Iiraan ee lagu bartilmaameedsanayo Kuwayt iyo dalalka Golaha Iskaashiga Khaliijka ka dib markii ay dib u soo cusboonaadeen colaaddii u dhaxaysay Mareykanka iyo Iiraan horraantii Luulyo. Wuxuu xaqiijiyay taageerada Suuriya ee Kuwayt iyo ixtiraamka madaxbannaanideeda. Wuxuu sidoo kale Isniintii la kulmay Amiirka Dhaxalka Kuwayt Sheikh Sabax Khaled AL-Xamad AL-Sabax. Kulanka, oo ka dhacay Magaalada Kuwayt, ayaa diiradda lagu saaray horumarkii ugu dambeeyay ee gobolka iyo dadaallada socda ee lagu horumarinayo amniga iyo xasilloonida. Kuwayt waxay ka mid ahayd taageerayaasha gobolka ee ku aaddan dib u mideynta Suuriya ee bulshada caalamka ka dib markii la riday nidaamkii Bashar Asad bishii Diseembar 2024. Shirkadda diyaaradaha ee Kuwait Airways ayaa toddobaadkii hore samaysay duulimaadyadii ugu horreeyay ee tooska ah ee u dhexeeyay Dimishiq iyo Kuwait City muddo 14 sano ah. Waxay raacday duulimaadkii ugu horreeyay ee Suuriya oo ay samaysay shirkadda diyaaradaha ee Jazeera Airways ee Kuwait, kaas oo dabayaaqadii bishii Juun ka degay garoonka diyaaradaha ee Aleppo International, oo ah garoonka diyaaradaha ee labaad ee ugu weyn dalka marka laga reebo Caasimadda Dimishiq.
ISHA-AN.
MARAYKANKA OO SOO BANDHIGAY MAGACYADA ASKARTI URDUN UGA DHIMATAY.
(SAWIRKA)-ISABELLA GONZALES.
(WASHINGTON/USA)-Milatariga dalka Mareykanka ayaa Isniinta maanta ah aqoonsaday laba askari oo lagu dilay dagaal toddobaadkii hore iyadoo qayb ka ah dagaalka Iiraan. Waaxda Difaaca ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay in Lt. 1st Lt. Tyler James Feehan, 25, oo ka soo jeeda Ewa Beach, Hawaii, iyo Pvt. Isabella Gonzales, 19, oo ka soo jeeda Carrollton, Texas, lagu dilay Urdun, halkaas oo ay ku taageerayeen howlgal Mareykan ah oo ka dhan ah Daacish. Lama oga sida loo dilay. Sabtidii, Taliska Dhexe ee Mareykanka ayaa sheegay in laba askari lagu dilay Urdun iyagoo difaacaya gantaalada ballistic-ga ee Iiraan iyo weerarada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Milatariga Mareykanka ayaa sheegay in tirada guud ee dhimashada dagaalka Iiraan ay tahay 17.
Dhimashada ayaa ka tarjumaysa xaqiiqda adag ee ah in askarta Mareykanka aysan u baahnayn inay joogaan dhulka Iiraan si ay u jiraan khataro halis ah oo ka dhasha iskahorimaad ay ku lug leeyihiin diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, gantaalada iyo diyaaradaha.
Ciidamada Mareykanka ayaa ku sugan Bariga Dhexe, taasoo ka dhigaysa dalalka kale bartilmaameedka Iiraan iyadoo dagaalku uu sii kordhay ka dib markii uu burburay wadahadallada nabadda.
Madaxweyne Donald Trump, oo ka tirsan Jamhuuriga, ayaa sheegay in dagaalku uu lagama maarmaan u yahay in Iiraan laga joojiyo horumarinta hubka nukliyeerka.
ISHA-AN.
XAMAAS OO KHALIL AL-XAYEH U DOORATAY MADAXA XAFIISKA SIYAASADDA.
(SAWIRKA)-KHALIL AL-XAYEH.
(DOHA/QATAR)-Xamaas ayaa Isniinta maanta ah ku dhawaaqday in Khaliil Xayeh oo ahaa homiye caan ah iyo Madaxa wadahadallada xabad joojinta ee Israa'iil, uu noqday Madaxa Xafiiskeeda Siyaasadeed, isagoo beddelay Yaxya Sinwar, oo ay Israa'iil dishay intii lagu jiray dagaalkii Gaza. Bayaanka dhaqdhaqaaqa ayaa u qornaa sidan: "Xarakada Iska caabinta Islaamiga ah ee Xamaas waxay ku dhawaaqday in Walaal Khalil al-Hayya loo doortay madaxa xafiiska siyaasadda ee dhaqdhaqaaqa, isagoo beddelaya Taliyaha Yahya Sinwar." Madaxa cusub ee dhaqdhaqaaqa ayaa beddeli doona Golaha Hoggaanka oo ka kooban shan xubnood, oo uu hoggaaminayo Moxammed Darwish, madaxa Golaha Shurada ee Guud, tan iyo dilkii Madaxii hore ee Xafiiska Siyaasadda, Yaxya Sinwar, bishii Oktoobar 2014. Sinwar ayaa xilka kala wareegay madaxii hore ee Xafiiska Siyaasadda, Ismaaciil Haniyeh, kaasoo sidoo kale ay Israa'iil ku dishay caasimadda Iiraan, Tehran, bishii Luulyo ee isla sannadkaas. Xafiiska Siyaasadda Guud wuxuu matalaa marinka Gaza, Daanta Galbeed, iyo dibadda, isagoo ka soo xulaya lix xubnood gobol kasta. Dhaqdhaqaaqa ayaa dhammaystiray hawshii ugu horreysay ee geeddi-socodka doorashada madaxa cusub ee xafiiska siyaasadeed ee guud si uu u beddelo Yahya Sinwar, isagoo ku soo gabagabeeyay geeddi-socodka codbixinta "Fagaaraha Gaza," halkaas oo xubnaha Golaha Shura ee Guud ee ku sugan gudaha qaybta ay ka codeeyeen. Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in natiijooyinka hordhaca ah ee ka soo baxay Marinka Gaza ay muujiyeen guul weyn oo uu gaaray Dr. Khalil al-Hayya, hoggaamiyaha dhaqdhaqaaqa ee Marinka Gaza, isagoo ka adkaaday ninka ay xafiiltamaan, Khaled Meshaal, hoggaamiyaha dhaqdhaqaaqa ee dibadda. Doorashooyinkan ayaa dhacay Sabtidii la soo dhaafay iyadoo ay jiraan tallaabooyin amni oo aad u adag, iyadoo la hirgeliyay habab codbixin ah si loo hubiyo qarsoodi dhammaystiran loona joojiyo hoggaamiyeyaasha inay hal meel isugu yimaadaan cabsi laga qabo bartilmaameedsiga Israa'iil. Saddex iyo labaatan xubnood oo matalaya saamiga Gaza Strip ee Golaha Shuurada Guud ee 69-ka xubnood ayaa ka qayb qaatay wareeggan codbixinta. Inkasta oo Xamaas ay si weyn ugu guuleysatay wareeggan, haddana ilo wareedyo ayaa xaqiijiyay in natiijada kama dambaysta ah aan weli la go'aamin, iyadoo tartanka doorashada uu sii socdo ilaa laga gaarayo natiijooyinka ka imanaya Daanta Galbeed iyo dibadda, kaasoo ugu dambeyntii go'aamin doona madaxweynaha xiga. Wareeggan doorashada ee go'aanka leh, oo ah kii saddexaad ee habka hadda socda, ayaa yimid ka dib laba wareeg oo hore oo midkoodna, Haniyeh ama Mashal, uusan awoodin inuu helo kooram sharci ah oo loo baahan yahay si uu ugu guuleysto, maadaama xeerarka gudaha ee dhaqdhaqaaqa ay dhigayaan in musharraxu uu helo ugu yaraan 36 cod xubnaha Golaha Shuurada Guud si loo dammaanad qaado madaxtinimada xafiiska siyaasadda.
ISHA-AA.
HAWEENEY SHAN MATAANO AH KU DHASHAY DALKA YEMEN.
(SAWIRKA)-SHAN MATAANO AH.
(TAIZ/YEMEN)- Haweeney ka soo jeeda deegaanka AL-Rasah ee degmada Jabal Habashi ee Gobolka Ticis ee dalka Yemen ayaa hal mar waxa ey dhashay shan carruur ah, iyadoo dhalasho naadir ah loo arko mid ka mid ah kiisaska yar ee dhaca. Ilo caafimaad ayaa sheegay in hooyadan ay shan carruur ah, oo ay ku jiraan saddex lab ah iyo laba dhedig ah, ku dhashay isbitaal ku yaal Ticis. Ilo-wareedyadu waxay sharxeen in carruurtu ay u baahnaayeen daryeel caafimaad oo ku jira qalabka lagu xiro carruurta ka dib markii ay dhasheen iyagoo aan gaarin xilligii hore, maadaama kiisaska noocaas ah ay u baahan yihiin la socod dhow maalmaha ugu horreeya. Sida laga soo xigtay ilo wareedyo, aabaha carruurta, Cammar Bashir Axmed oo da'yar, ayaa lagu qasbay inuu mataanihiisa ka saaro isbitaal gaar loo leeyahay oo ku yaal Ticis ka dib markii uu awoodi waayay inuu bixiyo kharashka ku baxaya in lagu hayo qalabka lagu xiro carruurta muddo dheer. Cammar wuxuu sheegay in mataanaha ay ku jireen qalabka lagu nadiifiyo dhalooyinka muddo toban maalmood ah, laakiin uusan awoodin inuu bixiyo kharashyada dheeraadka ah, taasoo ku qasabtay inuu dibadda u soo saaro, isagoo ugu yeeray cid kasta oo caawin karta inay la soo xiriirto. Dhalashada shan carruur ah waa dhacdo naadir ah oo adduunka oo dhan ka dhacda, waxayna u baahan tahay daryeel caafimaad oo gaar ah oo loogu talagalay hooyada iyo dhallaanka cusub, sababtoo ah khataraha caafimaad ee la xiriira dhalmada ka hor iyo baahida loo qabo la socodka joogtada ah.
ISHA-YEMEN.
URDUN IYO MARAYKANKA OO ISKU MAAN DHAAFSAN ARRIN LA XIRIIRTA….
(SAWIRKA)-CALAMADA URDUN IYO MARAYKANKA.
(AMMAN/JORDAN)-DEG DEG:-Ka dib markii Safaaradda Mareykanka ee Urdun ay ku dhawaaqday in la daadgureynayo lana xirayo Garoonka Diyaaradaha iyo Dekedda Aqaba, Wasiirka Warfaafinta ee Urdun ayaa Axaddii u xaqiijiyay Al Carabiya/Al Hadath in dekeddu ay si buuxda u shaqeyneyso isla markaana garoonka uusan arag wax xiritaan ah. Dowladda Urdun ayaa sidoo kale u beenisay AFP waxa safaaradda Mareykanka ay ku dhawaaqday ee ku saabsan daadgureynta garoonka diyaaradaha caalamiga ah iyo dekedda Aqaba sababo la xiriira hanjabaad. Sida laga soo xigtay hay'adda, afhayeenka dowladda Urdun ayaa yiri: "Ma jiraan wax khataro ah oo ka iman kara mas'uuliyiinta Jordan ee ay khuseyso saacadihii la soo dhaafay." Safaaradda Mareykanka ee Urdun ayaa maanta ku dhawaaqday in la daadgureynayo Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aqaba iyo Dekedda Koonfurta boqortooyada, sababo la xiriira "khatar gaar ah oo la isku halleyn karo". Safaaraddu waxay ku sheegtay bayaan ay soo saartay, "Waxaan si xooggan ugu talinaynaa dhammaan dadka Mareykanka ah inay ka fogaadaan safarka garoonka diyaaradaha ama dekedda, waxaana ku boorrinaynaa inay sii wadaan raacitaanka dhammaan tilmaamaha amniga ee ay soo saareen mas'uuliyiinta Urdun." In kasta oo safaaraddu aysan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan nooca khatarta, haddana maareeyaha guud ee Shirkadda Dekedaha Aqaba ayaa beeniyay in dekeddu ay wajahayso xidhitaan.Wuxuu u sheegay Reuters: "Dekeddu way shaqaynaysaa, maraakiibtuna way joogaan sidii caadiga ahayd. Ma jirto xidhitaan ama daadgureyn." Laba askari oo Mareykan ah ayaa lagu dilay Jordan duqeyn ay geysteen Iiraan Jimcihii, sida ay CENTCOM ku dhawaaqday Sabtidii. Waa dhimashadii ugu horreysay ee Mareykan ah tan iyo markii ay dib u soo laabteen colaaddii 7-dii Luulyo.
ISHA-AA.
DALKA URDUN OO FAARUQIYEY DEKEDAHA GAROOMADA DIYAARADAHA.
(SAWIRKA)-GAROONKA AL-CAQABAH.
(AMMAN/JORDAN)-DEG DEG:-Safaaradda Mareykanka ee Urdun ayaa Axadda maanta ah sheegtay in mas'uuliyiinta Urdun ay ka daadgureeyeen garoonka diyaaradaha caalamiga ah iyo dekedda magaalada Aqaba ee Badda Cas "sababtoo ah khatar gaar ah oo la isku halleyn karo." "Waxaan si xooggan ugu talineynaa dhammaan dadka Mareykanka ah inay ka fogaadaan safarka garoonka diyaaradaha ama dekedda," ayay safaaraddu ku tiri shirkadda warbaahinta bulshada ee X. Faahfaahin dheeraad ah lagama bixin nooca khatarta la soo sheegay. Ma jirin wax xaqiijin degdeg ah oo ka timid mas'uuliyiinta Urdun. Hadalkan ayaa yimid iyadoo xiisad xooggan ay ka jirto gobolka, halkaas oo Mareykanku uu weeraro ku qaaday Iiraan, Tehran-na ay ka aargoosatay weerarro ay ku bartilmaameedsanayso xarumo iyo saldhigyo ay sheegtay in ay adeegsadaan ciidamada Mareykanka ee ku sugan dhowr waddan oo gobolka ah, oo ay ku jirto Urdun. Is-weydaarsiga xabadaha ee u dhexeeya Washington iyo Tehran ayaa yimid inkastoo heshiis is-afgarad ah oo ay Pakistan dhexdhexaadinaysay la saxiixay bishii Juun si loo soo afjaro dagaalkooda loona gaaro heshiis nabadeed oo waara.
ISHA-AA.
MARAYKANKA OO DIGNIIN U DIRAY MUWADININTISA KU SUGAN G/BARIGA DHEXE.
(SAWIRKA)-WAS.ARR.DIBADDA MARAYKANKA.
(WASHINGTON/USA)-DEG DEG:-Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa Jimcihii dib u cusbooneysiisay digniinta safarka ee Bariga Dhexe, iyadoo xustay xiisadda sii kordheysa iyo inay ku boorrisay dadka Mareykanka ah ee ku nool gobolka inay taxaddar muujiyaan. "Sababtoo ah xiisadda sare ee Bariga Dhexe, jawiga amnigu wuxuu weli yahay mid adag iyadoo ay jirto suurtagalnimada in si lama filaan ah uu u sii kordho," ayay ku tiri talo-bixin ay la wadaagtay Xafiiska Arrimaha Qunsuliyadda ee barta baraha bulshada ee Mareykanka ee X. Hay'addu waxay ku dhiirigelisay dadka Mareykanka ah ee ku nool gobolka inay la socdaan wararka ku saabsan horumarka degdegga ah waxayna kula talisay kuwa ku safraya ama dhex maraya aagga inay xaqiijiyaan jadwalka duulimaadka shirkadaha diyaaradaha ee diyaaradaha. Washington waxay sidoo kale ku boorrisay muwaadiniinta Mareykanka inay dib u eegaan safarka ay ku tagayaan ama ku marayaan Bariga Dhexe waxayna u jeedisay dadka safarka ah inay dib u eegaan digniinaha amniga ee gaarka u ah dalka. Talo soo jeedinta cusub ayaa timid iyadoo xiisadda sii kordheysa ee u dhaxaysa Mareykanka iyo Iiraan ay ka taagan tahay marin biyoodka Hormuz, iyadoo labada dhinac ay is dhaafsadeen weeraro inkastoo heshiis is-afgarad ah oo ay dhexdhexaadinayso Pakistan uu ujeeddadiisu ahayd in la soo afjaro dagaalkooda lana gaaro heshiis nabadeed oo waara.
ISHA-AA.