WAA KUMA SARKAALKA SARE EE KA TIRSAN XUUTIYIINTA EY ISRA’IIL DISHAY?
(SAWIRKA)-AL-RAHWI.
(SANA’A/YEMEN)-Waa Dhacdo aan caadi ahayn oo gilgishay Siyaasadda iyo Millatariga Yemen garabka xuutiyiinta, waxaa caasimadda Sanca ka dhacday duqayn sax ah oo aad u muhiim ah oo Israa'iil ey fulisay fiidnimadii Khamiista caasimadda la haysto ee Sanca. Weerarka Isra’iil ayaa sababtay dhimashada dhowr Hoggaamiye oo caan ah kana tirsan kooxda Xuutiyiinta, oo uu ku jiro Raysal Wasaarihii Xukuumadda aan la aqoonsan ee Xuutiyiinta, Axmed Qaalib AL-Rahwi. Hawlgalkan ayaa lagu tiriyaa kii ugu saamaynta badnaa tan iyo markii ey bilowdeen hawlgallada xooggan ee militariga Israa’iil ey ka wadaan Yemen. Duqeyntan oo ey fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Drones-ka iyo kuwa dagaalka oo aan la aqoonsan ayaa lala beegsaday goob Qarsoodi ah oo ku yaallo bartamaha caasimadda Sanca. Waxay ka dhigan tahay weerarkii ugu horeeyay ee tooska ah ee noociisa ah ee ka dhanka ah Hoggaamiyeyaasha sare ee Xuutiyiinta gudaha caasimadda Sanca muddo sannado ah, taasoo bog cusub u furaysa isbeddelka istiraatiijiga ah ee hawlgallada Isra’iil.
WAA KUMA HOGAAMIYIHII HAL MAR LA WAAYEY?
Axmed Qaaalib AL-Rahwi, oo lagu tirin jiray mid ka mid ah Siyaasiyiinta ugu caansan Xuutiyiinta, ma ahayn Raysal Wasaare oo kaliya, balse wuxuu astaan u ahaa isku xirnaanta gudaha ee dowladda ey taageerto kooxda. Laakiin hadda, geeridii AL-Rahwi, qof kastaa wuxuu is weydiinayaa: Waa maxay cawaaqibta ka dhalan karta isku duubnida dawladda Xuutiyiinta? Khasaarahani ma horseedi doonaa qalalaase gudaha ah?
HADAFYADDA SAXDA AH...IYO NATIIJOOYIN FIICAN:
Sida laga soo xigtay ilo gudaha ah oo lagu kalsoon yahay, Saxafiga caanka ah ee Yemeniga ah lana yiraahdo Maxammed bin Faysal ayaa ku xaqiijiyay qoraal toos ah oo uu soo dhigay bartiisa twitter-ka ee ku dhow Xarumaha go'aan qaadashada ee Sanca, in weerarka uu sababay dhimashada:
Axmed Qaalib AL-Rahwi- Madaxa Xukuumadda Xuutiyiinta
Sakhar Al-Sharqabi - Agaasimaha Xafiiska Madaxa Guud ee taliska, Maxammed AL-Gamaari.
Abdul Salam Sharaf AL-Manbahi - Kaaliyaha gaarka ah ee Madaxweynaha Golaha Sare ee Siyaasadda Mahdi Al-Mashaadh.
WAA MAXAY SANCA? OO WAA MAXAY SABABTA HADDA?
Su'aasha ugu muhiimsan oo ey is weydiinayaan khubarada iyo istiraatijiyadda ayaa ah: Israa'iil ma gashay weji cusub oo dagaal toos ah oo kana dhan ah Xuutiyiinta? Jawaabtu, marka loo eego falanqaynta goobta, waxay muujinaysaa in goobahan ey qayb ka noqon karto istaraatiijiyad ballaaran oo loogu talagalay in lagu wiiqo qaab-dhismeedka hoggaanka Xuutiyiinta, gaar ahaan ka dib markii ey kordheen hawlgallada ey ka wadaan Badda Cas, isku dayga ey ku doonayaan iney ku hanjabaan marinnada caalamiga ah, iyo taageerada sii kordheysa oo ey u hayaan dhidibka iska caabinta ee gobolka. Ilaha militariga gobolka ayaa tilmaamaya in duqeyntu ey timid laba toddobaad ka dib digniino cad oo Maraykanka iyo Israa'iil ah oo ku saabsan "khatarta sii kordhaysa" ee ka imanaysa malayshiyada hubaysan ee waqooyiga Yemen(Xuutiyiinta),taasoo muujinaysa in Israa'iil ey hormuud ka tahay ka hortagga khatarta ah si toos ah.
XIGASHO-AL-MASHHAD AL-YEMENI.
SURIYA IYO CIRAAQ OO KA WADA HADLAY AMNIGA GOBOLKA.
(SAWIRKA)-MW-SURIYA.
(DAMASCUS)-Madaxweynaha Suuriya Ahmad AL-Sharac ayaa magaalada Dimishiq ee ah caasimadda dalka Suriya waxa uu ku qaabilay Madaxa Hay’adda Sirdoonka Qaranka Ciraaq Xaamid al-Shadhri, iyadoo uu goob joog ka ahaa Madaxa Hay’adda Sirdoonka Guud ee Suuriya, Xuseen AL-Salama.
XAALADDA AMAANKA:
Intii uu socday kulanka ayaa waxaa lagu lafa guray xaaladihii ugu dambeeyay ee Gobolka oo ey ugu horeeyso xaaladda ammaanka, sida lagu daabacay Mareegta madaxtooyada Suuriya ee barta X. Midnimada iyo Madaxbannaanida dhulka Suuriya ayaa sidoo kale la adkeeyay, Xasilloonida Suuriya ayaa ah qodobka ugu muhiimsan ee Amniga gobolka. Wadahadallada ayaa sidoo kale looga hadlay dhinacyada dhaqaalaha, gaar ahaan dardar gelinta ganacsiga iyo furitaanka dekado badeed oo u dhexeeya labada dal si ey uga shaqeeyaan danaha labada shacab ee walaalaha ah, sida lagu sheegay War-saxaafadeedka. Dhankeeda,wakaaladda wararka ee Ciraaq ayaa sheegtay in Madaxa Sirdoonka iyo Madaxweynaha Suuriya ey ka wadahadleen Amniga Xuduudaha, la dagaalanka Argagixisada iyo xaaladda bulshada Ciraaq ee Suuriya.
IN LA KORDHIYO ISKAASHIFA:
Waxa ey sheegtay in Taliyaha Nabadsugida iyo Madaxweynaha Suuriya ey isku afgarteen in la kordhiyo iskaashiga dhanka ammaanka si kor loogu qaado ammaanka iyo xasiloonida gobolka, iyadoo carabka ku adkeysay in booqashadii Taliyaha Nabadsugida uu ku tagay Dimishiq uu ku yimid amarka Raysal Wasaaraha. Waxa ey sidoo kale tilmaantay in Madaxa Hay’adda Sirdoonka uu Madaxweynaha Suuriya u gudbiyay dhambaal uu uga siday Raysal Wasaare Maxamed Shayaac AL-Sudani, taasoo ey kaga hadlaysay sidii loo horumarin lahaa xiriirka labada dal, loogana gudbi lahaa caqabadaha guud. Waxaa xusid mudan in todobaadkii hore, MW-Sharac uu ammaanay mawqifka Raysal Wasaaraha Ciraaq Maxamed Shayaac AL-Sudani ee ah in aanu faragelin ku samayn arrimaha Suuriya. Waxa kale oo uu aad u ammaanay horumarinta dhaqaale iyo sida uu u danaynayo arrimaha horumarka iyo dhibta haysata dadka reer Ciraaq, waxaanu yiri, “Shacabka Suuriya iyo Ciraaq waxay u taagan yihiin kiis la mid ah oo ey hore u kala qaybsameen hoggaan siyaasadeed, labada waddan waxa ey ka faa’iidaysan karaan mashaariicda dhaqaale ee wadajirka ah, waxaan la socdaa culayska siyaasadeed ee doorashada Ciraaq ee soo socota ey keeni doonto, waxaana la yaabay ciidamada Ciraaq ey soo farageliyay arrimaha Suuriya, in kasta oo ey na soo weeraraan Suuriya, haddane markii ey ka laabteen, waxa ey bilaabeen weerarkeyna, inaga oo aan ka dakban xadgudb”.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
HAWLGALKA UNIFIL EE LUBNAAN OO HAL SANO LOOGU DARAY.
(SAWIRKA)-CIIDANKA UNIFIL.
(NEW YORK)-Wararka laga helaayo Xarunta Qaramada Midoobe ee New York ayaa sheegaayo in Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu si aqlabiyad leh ugu codeeyay Khamiista maanta ah in la joojiyo hawlgalka Ciidamada Nabad Ilaalinta Qaramada Midoobay ee ka hawlgala Koonfurta dalka Lubnaan dhamaadka sanadka soo socda ka dib ku dhawaad markii ey dalka Lubnaan ey ku sugnaayeen ilaa 50 sano, iyaga oo u hogaansamay dalabaadka Mareykanka iyo xulafada dhow ee Isra’iil. Mareykanka oo markii hore dalbaday in ciidamadan lagu soo afjaro muddo lix bilood ah, ka dibna ey dalbadeen in loo kordhiyo hal sano oo kama dambeys ah, ayaa u loo codeeyay in 16-ka bilood ee ugu dambeeya ey howlahooda ka sii wadaan meel u dhow xadka Lubnaan ee ay la wadaagto Israa’iil. Ciidamada nabad ilaalinta caalamiga ah ayaa door weyn ku lahaa la socodka xaaladda amni ee koonfurta Lubnaan muddo tobanaan sano ah, oo uu ku jiro dagaalkii Israa’iil iyo Xizbullah ee sannadkii hore, laakiin waxay dhaleeceyn kala kulmeen labada dhinac iyo tiro badan oo sharci-yaqaanno Mareykan ah, kuwaasoo qaarkood hadda door muuqda ku leh maamulka Madaxweyne Donald Trump ama ey saameyn cusub ku leeyihiin Aqalka Cad ee Jamhuuriga. Ciidamada Qaramada Midoobay ee ku-meel-gaarka ah ee Lubnaan ayaa loo sameeyay iney kormeeraan ka bixitaanka ciidamada Isra’iil ee Koonfurta Lubnaan ka dib duulaankii Isra’iil 1978-kii. Hawlgalkooda ayaa la ballaariyay ka dib dagaalkii bilaha ahaa ee 2006 ee u dhaxeeyay Israa'iil iyo kooxda xagjirka ah ee Hezbullah. Qaraarkan ayaa siinaya ciidankan oo loo yaqaan UNIFIL sanad ka bilaabmaya 31-ka December 2026 iney kala baxaan 10,800 oo ciidan iyo rayid ah iyo dhammaan agabka Qaramada Midoobay. Muddadan, UNIFIL waxa loo oggolaaday iney qabato hawlo kookooban. Qaraarka ayaa sheegay in ujeedadu ey tahay in dowladda Lubnaan laga dhigo mid ka mid ah kuwa bixiya ammaanka koonfurta Lubnaan ee waqooyiga xadka ey Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ey la wadaagto Israa’iil ee loo yaqaan Khadka Buluugga ah. Waxay ugu baaqaysaa Israa'iil iney ciidamadeeda kala baxdo waqooyiga khadka Buluugga ah. Dadka siyaasadda u magacaabay maamulka Trump ayaa xafiiska yimid iyagoo doonaya iney xiraan UNIFIL sida ugu dhaqsaha badan waxayna xaqiijiyeen dhimista dhaqaalaha Mareykanka ee ciidamada. Waxa ey u arkaan hawl-galkan mid lacag lumin ah oo dib u dhigaya hadafka ah in la tirtiro saamaynta Xizbullah iyo in si buuxda gacanta loogu soo dhigo ciidamada qalabka sida ee Lubnaan. Dawladdu waxay sheegtay in ciidamadeedu aanay weli awood u lahayn iney si buuxda gacanta ugu dhigaan. Wadamada Yurub, gaar ahaan Faransiiska iyo Talyaaniga, ayaa ka soo horjeestay iney si deg deg ah u burburiyaan UNIFIL. Waxay ku doodeen in joojinta howlgalka nabad ilaalinta ka hor inta aysan ciidamada Lubnaan awood u helin iney si buuxda u sugaan ammaanka aagga xuduudda ey abuuri doonto faaruq ey Xizbullah si fudud uga faa'ideysan karto. Inta lagu jiro muddada halka sano ah ee ka bixitaanka, qaraarku wuxuu leeyahay, UNIFIL waxaa loo oggolaaday iney bixiso amniga iyo caawinta shaqaalaha Qaramada Midoobay, "si ey u ilaaliso wacyiga xaaladeed ee agagaarka goobaha UNIFIL," iyo iney gacan ka geysato ilaalinta rayidka iyo gaarsiinta badbaadada ee gargaarka bini'aadantinimo "iyadoo ku jirta xadka awooddeeda." Qaraarka wuxuu ku boorinayaa beesha caalamka "iney xoojiso taageeradeeda, oo ey ku jiraan qalabka, agabka iyo maaliyadda" ciidamada qalabka sida ee Lubnaan.
XIGASHO-AN.
WASIIRADA ARRIMAHA DIBADDA MASAR IYO QADAR OO KA HADLAY XABAD JOOJINTA GAZA.
(SAWIRKA)-WASIIR CABDUL CAADHI.
(CAIRO)-Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar, Badar Cabdel Caadhi, ayaa Khamiista maanta ah xaqiijiyay in soo jeedinta Ergayga Mareykanka Steve Witkoff, oo Xamaas ey aqbashay, ey tahay doorashada ugu wanaagsan ee hadda diyaar u ah xabbad joojinta Gaza iyo in la gaaro heshiis dhammaystiran oo lagu soo afjarayo dagaalka, lana sii daayo dhammaan la haystayaasha. Cabdel-Caadhi ayaa u sheegay Tv-ga AL-Carabiya in soo jeedinta Witkoff ey u baahan tahay dadaal badan si loo helo oggolaanshaha Xamaas, isaga oo ku nuux-nuuxsaday in wixii horay looga gaaray arrintan aan laga noqon karin. Wasiirka Masar ayaa sidoo kale xusay xiriirka joogtada ah ee Masar ey la leedahay Midowga Yurub iyo dhinacyada kale ee caalamiga ah, isagoo carabka ku adkeeyay dalabka dalkiisa ee tillaabooyin gaar ah oo lagu cadaadinayo Israa’iil iney joojiso howlgallada millatari ee ka dhanka ah shacabka Falastiin ee aan isdifaaci karin, iyo sidoo kale xasuuqa iyo gaajada. Waxa uu sidoo kale daaha ka qaaday in Xisbiyada Yurub iyo kuwa caalamiga ah lagu wargeliyay baahida loo qabo in Israa'iil lagu cadaadiyo iney aqbasho soo jeedinta xabbad-joojinta ee Witkoff. Waxa uu sidoo kale ammaanay mowqifka Jarmalka ee joojinta dhoofinta rasaasta iyo hubka Israa’iil, isagoo ku nuux-nuuxsaday in xaaladda Gaza ey tahay mid ka baxsan caqli-gal iyo wax caqli-gal ah. Wasiir Cabdel-Caadhi waxa uu sheegay in qodobka joogtada ah ee aan waligiis libin ee aan marna liicaynin ayaa ah in si buuxda loo taageero Xuquuqda Falastiin, isaga oo intaa ku daray in haddii aan la dhisin Dawlad Falastiini leedahay eysan jiri doonin ammaan ama xasillooni ey Israa’iil hesho.
“ISGOOSYADDA RAFAX EE GELITAANKA GARGAARKA, MA AHA BARAKAC”:
Waxa uu sidoo kale xaqiijiyay in Masar ey sii wadato diidmada buuxda oo ey ku baabi’inayso qadiyada Falastiiniyiinta iyadoo la barakicinayo, isaga oo intaa ku daray, “Madaxweyne El-Sisi waxa uu sidan sheegay in ka badan hal mar: Marinka Rafax waxa uu had iyo jeer ahaan doonaa marin laga galo gargaarka bini’aadantinimo iyo kuwa caafimaad, waligeedna ma noqon albaab lagu baabi’iyo sababta iyada oo loo marayo barakaca dadka Gaza”. Dhanka kale, ku dhawaaqida Isra’iil ee ah iney ku soo rogtay madax banaanida Daanta Galbeed, Cabdel-Caadhi waxa uu sheegay in go'aankan uu yahay mid aan la aqbali karin oo aan sharci ahayn, isaga oo carabka ku adkeeyay in dhammaan beesha caalamku ey diido oo " diido" go'aamadan. Mar uu soo hadal qaaday ciidamada caalamiga ah ee la geynayo Gaza ayuu sheegay in Masar ey ogolaan doonto, balse shuruudo gaar ah lagu xiray. Shuruudahaas waxaa ka mid ah in la waafajiyo Qaraarka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay oo uu Mareykanku ka qeyb qaadanayo, in uu noqdo mid ku jira qaab siyaasadeed oo horseedaya in la dhiso dowlad Falastiin ah, iyo in doorka ciidamadan caalamiga ah uu noqdo ilaalinta shacabka Falastiin.
MAASKARADA AYAA KA DHACDAY:
Cabdel-caadhi waxa uu ka hadlay arrimaha la beegsanayo Safaaradaha Masar ee dibadda, waxa uu yiri, “Laga bilaabo maalintii ugu horaysay, waji-xiraha ayaa soo dhacay, qolo kasta oo ka shaqaynaysa beegsiga danaha Masar waa mid fashilantay. Waxa uu intaa ku daray in “kuwa beegsanaya Safaaradaha Masar ey ka shaqaynayaan ajande qarsoon oo u adeegaya gumaysiga Israa’iil,” isaga oo carabka ku adkeeyay dadaalka Masar ey ku doonayso iney ku cadaadiso bixinta gargaarka bini’aadantinimo, cunnada, iyo caafimaadka ee dadka Marinka Gaza iyo sida ey uga go’an tahay iney sii noolaato qadiyadda Falastiin iyadoo diiday qorshayaasha barakicinta. Horaantii maanta, Wasiirrada arrimaha dibadda ee Masar iyo Qatar waxay xaqiijiyeen in dadaalkoodu uusan joogsan doonin ilaa xabbad joojin deg deg ah laga gaaro marinka Qaza, inkastoo Israa’iil ey ku guuldareysatay iney ka jawaabto soo jeedinta dhexdhexaadiyeyaasha. Soo jeedintan oo ey hore u ogolaatay Xamaas ayaa ku baaqaysa xabbad joojin 60 maalmood ah, iyo in la sii daayo 10 maxaabiis ah oo Israa’iiliyiin ah oo ku xiran Gaza, iyo in la soo celiyo maydadka 18 maxbuus si loo sii daayo ku dhawaad 200-Maxbuus oo Falastiiniyiin ah oo xabsiyo dhaadheer uga jira Isra’iil sida ey sheegtay Wakaaladda Wararka ee Reuters.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
70-TAHRIIBE OO ITOOBIYAAN AH OO SI NABAD AH KU SOO GAARAY YEMEN.
(SAWIRKA)-TAHRIIBAYAAL ITOOBIYAAN AH.
(SHABWAH/YEMEN)-Wararka ka imaanaayo Gobolka Shabwa ee dalka Yemen ayaa sheegaayo in Booliska Gobolka Shabwa ey sheegeen in ey soo gaartay iyadoo bed qabta dooni siday 70 Tahriibayaal Itoobiyaan ah oo ku wajahan xeebta Radhuum, kuwaasoo ka yimid Gobolka Geeska Afrika. War qoraal ah oo uu soo saaray Booliska Gobolka Shabwa ayuu ku micneysay in doonida oo ey wadeen afar qof oo Soomaali ah kuwaaso tahriibayaasha ku daadiyey Xeebta AL- Cayn halka loo yaqaano Nashima, iyadoo Boolisku uu xusay in ciidamada ammaanku ey billaabeen iney tallaabo sharciga waafaqsan ka qaadaan Tahriibayaasha Itoobiyaanka ah. Xeebaha Gobolka Shabwa, gaar ahaan Xeebaha Radhuum, AL-Ceyn, iyo AL Nashima, ayaa ka mid ah meelaha ugu badan oo ey ka soo galaan dadka sida sharci darrada ah uga imaanaya dalalka Geeska Afrika ee u soo gudbaayo dalka Yemen. Sida muuqata Doontaan keentay Tahriibayaasha Itoobiyaanka ah ayaa laga yaabaa iney ka soo baxday Xeebaha dalka Soomaaliya gaar ahaan Dawlad Goboleedka Puntland ama Xeebaha dalka Jabuuti. Dalka Yemen waxa uu ka mid yahay wadamada Carbeed ey saameysay dhibaatada dawlad la’aanta muddo dhan ilaa 15-sano oo xiriir ka dib markii la dilay Madaxweynihii hore ee dalka Yemen AUN-Cali Cabdalla Saalax,talada dalka ey la wareegeen kooxda ey taageerto Iraan ee Xuutiyiinta iyo Xukuumadda caalamku aqoonsa yahay ee fadhigeedu yahay Cadan, in kastoo ey jiraan kooxo weli doonaayo in dhistaan dawlad ey iska leeyihiin dadka reer Koofureed dalka Yemen.
ISHA-Q28.
XILDHIBAAN HORE OO LAGU DILAY DALKA URDUN.
(SAWIRKA)-BOOLISKA URDUN.
(AMMAN)-Xildhibaan hore oo laga soo doortay dalka Urdun Dr. Musa Cumeyr Xasan Abu Sweylam iyo wiilkiisa Ayman oo ka tirsanaa shaqaalaha baarlamaanka dalkaasi ayaa la dilay fiidnimadii Talaadada maanta ah ka dib markii lagu toogtay deegaanka Abu Nuseyr ee Waqooyiga caasimadda dalka Urdun ee Cammaan. Xaaskiisa ayaa ku jirtay xaalad lagu tilmaamay mid halis ah. Afhayeenka Hay’adda Nabad Suggida, G/Sare Caamir AL-Sardhaawi, ayaa sheegay in caawa fiidkii la helay warbixin ku saabsan nin rasaas ku furay Xildhibaanka hore, xaaskiisa iyo wiil uu dhalay, xilli ay ku sugnaayeen deegaanka, taasoo keentay dhimashada aabaha iyo wiilka iyo dhaawaca xaaska. Waxaa loo qaaday Isbitaalka Jaamacadda Urdun, balse Xildhibaankii hore iyo wiil uu dhalay ayaa goobta gaaray isyagoo meyd ah. Afhayeenka ayaa xaqiijiyay in isla markiiba la aqoonsaday ninkii toogashada geystay markii warbixinta la helay. Waxa uu noqday qof ey qaraabo yihiin dadkii la xasuuqay (oo uu adeer u ahaa xildhibaankii hore). Wuu isdhiibay, qorigii loo adeegsadayna waa la qabtay. Baaritaano ayaa socda. Guddoomiyaha Golaha Wakiilada, Axmed AL-Safaadi, ayaa tacsi u diray Marxuum Ex Xildhibaan, Muuse Abu Suwaylam, isagoo ka tacsiyadeeyay, isla markaana dib u xusuustay wanaaggiisii, waddaniyaddiisa, iyo waxqabadkiisii Baarlamaannimo, sharci-dejineed, iyo kormeerid intii uu ku jiray Baarlamaanka 17aad. AL-Safaadi oo ku hadlaya magaciisa iyo magaca xubnaha Golaha Shacabka ayaa tacsi tiiraanyo leh u diray Qoyskii iyo Qaraabadii uu ka geeriyooday.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
CUDURKA DAACUUNKA OO KA DILAACAY GOBOLKA DAARFUUR.
(SAWIRKA)-DAARFUUR.
(DARFUR)-Guddiga isku xirka dadka iyo Qaxootiga ee Darfur ayaa ku dhawaaqay isniinta maanta ah in la diiwaan geliyay 217 xaaladood oo Daacuun cusub ah iyo sagaal dhimasho ah, taasoo ka dhigeysa tirada guud ee kiisaska Daacuunka tan iyo markii uu dillaacay 8,173, oo ey ku jiraan 346 dhimasho ah. Guddiga isku xirka ayaa sharaxay in cudurkan uu si gaar ah ugu baahay Tawila, Jebel Marrah, Zalinjay, Nyala, iyo xerooyinka barakaca, halkaasoo heerar caabuq oo aan horay loo arag laga diiwaan geliyay. Dhawiilah oo keli ah ayaa diiwaangelisay in ka badan 4,700 oo caabuq ah iyo 76 dhimasho ah, halka Jebel Marrah lagu arkay in ka badan 1,200 caabuq iyo 51 dhimasho ah, marka lagu daro daraasiin kiisas ah oo ka dhacay xeryaha Sortoni, Kalma, Cadhaash, Dureej, iyo Xamidiyah. Meelaha kale ayaa sidoo kale laga diiwaan geliyay heerar kala duwan, oo ey ku jiraan AL-Rubiyah oo leh 264 xaaladood iyo 15 dhimasho ah, Khazaana Jadiidah ee Bariga Darfur oo leh 91 xaaladood iyo 18 dhimasho ah, iyo Azuum, galbeedka Zalinji, oo leh 109 xaaladood iyo laba dhimasho ah.
YARAANTA SAHAYDA CAAFIMAADKA:
Guddiga isku xirka ayaa carabka ku adkeeyay in faafitaanka joogtada ah ee Daacuun caloolaha, iyada oo ey jirto gabaabsi sahayda caafimaadka ah iyo xarumaha go'doominta ee xaddidan, ey ka dhigan tahay "riyo qarow iyo masiibo bini'aadantinimo oo la illoobay" oo ka jirta waddan ey kala go'een dagaallo, abaaro iyo cudurro. Hay’adaha caalamiga ah oo ey ugu horreyso Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO, ayaa ku baaqay in si deg deg ah wax looga qabto, si loo xaddido faafitaanka cudurkan, loona badbaadiyo nolosha kumannaan qof oo rayid ah oo ku sugan deegaannada loo barakacay ee Darfur. Tani waxay ku soo aadeysaa iyadoo dagaalka u dhaxeeya ciidamada uu hogaamiyo Cabbdel Faatax AL-Burhaani iyo xoogaga taageerada deg dega ah ee uu hogaamiyo ku xigeenkiisii hore Maxamed Xamdan Dagalo, uu socday tan iyo bishii April 2023, kaasoo sababay dhimashada tobanaan kun iyo barakaca in ka badan 13 milyan oo qof oo ku kala nool dalka gudihiisa iyo dibadiisa. Qaramada Midoobay ayaa dhawaan ka digtay in 17 gobol oo Suudaan ah lagu sifeeyay iney halis ugu jiraan macaluul, oo ey ku jiraan qaybo ka mid ah Daarfuur, Buuraha Nuuba, Khartuum iyo AL-Jazeera.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
NUS MILYAN OO QAXOOTI REER SUDAN AH AYAA DIB U LAABTAY BISHII HORE.
(SAWIRKA)-QAXOOTIGA REER SUDAN.
(PORT SUDAN)-Nus milyan qof ayaa ku laabtay caasimadda Suudaan ee Khartuum bishii Luulyo oo keliya, sida ey sheegtay Hay’adda Socdaalka ee Qaramada Midoobay Isniinta maanta ah, iyadoo magaaladu ey billaabayso iney soo kabsato xitaa iyadoo dagaalladii ba'naa ee waddanku ka socday meelo kale. Ururka Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa sheegay in dad lagu qiyaasay 500,074 ey dib ugu soo laabteen magaalada bishii hore - koror la yaab leh 400 boqolkiiba marka la barbar dhigo June. Kor u kaca soo laabashada ayaa timid afar bilood ka dib markii ciidamada Sudan ey dib uga qabsadeen magaalada bishii March ciidamada ey iska soo horjeedaan ee taageerada deg dega ah, iyo iyadoo dowladdu ey bilowday dadaalo dib u dhis ah. Guud ahaan Suudaan, ku dhawaad laba milyan oo qof ayaa ku laabtay guryahoodii sagaalkii bilood ee la soo dhaafay, sida ey sheegtay Qaramada Midoobay. Ku dhawaad kala bar dadkaasi ayaa dib u dajin ka sameeyay Gobolka AL-Jaziira ee bartamaha dalka, waxaana ku xigta Khartuum oo ey ku soo laabteen in ka badan 600,000 oo qof. Qaramada Midoobay ayaa si kastaba ha ahaatee sheegtay in xaaladdu ey weli tahay mid aad khatar u ah, iyadoo adeegyada aasaasiga ah ey xaddidan yihiin, welina ey jiraan khatarta rabshado soo cusboonaaday. Tan iyo Abriil 2023, Suudaan waxaa hareeyay dagaal ka dhashay loolan dhanka awoodda ah oo u dhexeeya taliyaha ciidanka Abdel Fataax AL-Burhaani iyo Ku Xigeenkiisii hore, taliyihii RSF Mohamed Hamdan Dagalo. Weeraro is xigxigay, ayaa ciidamada Burhaan ey dib ula wareegeen bartamaha Sudan sanadkan, taasoo keentay in RSF ey gacanta ku dhigto galbeedka gobolka Darfur halkaasoo ey qabsadeen dhammaan hal magaalo marka laga reebo hal magaalo iyo qaybo ka mid ah koonfurta Kordofan. Dagaalladan ayaa waxaa ku dhintay tobanaan kun, waxaana ku barakacay malaayiin qof, kuwaasoo ey ku jiraan illaa afar milyan oo qof oo ka barakacay caasimadda oo keliya. Iyadoo xasillooni laga dareemay Khartuum, dagaal ba'an ayaa weli ka socda Darfur iyo Kordofan, halkaasoo RSF ey diiradda saartay hawlgallada milateri. Boqolaal qof ayaa la soo wariyay in la dilay bilihii la soo dhaafay, dadka rayidka ah ee ku nool Ceel-Fasher ayaa sheegay in ciidamada isbaheysiga ah ey hadda wadaan weerarkii ugu xumaa ee abid ey ku qaadaan caasimadda gobolka Waqooyiga Darfur. Dagaalku waxa uu baabi’iyay kaabayaashii dhaqaalaha ee dalka ku yaalla Waqooyi bari ee Afrika waxana uu abuuray wax ay Qaramada Midoobay ku tilmaantay barakaca iyo dhibaatooyinka Gaajada ugu weyn ee adduunka. Ku dhawaad 10 milyan oo qof ayaa hadda ku barakacay gudaha Suudaan, halka afar milyan oo kale ey u qaxeen dalalka deriska ah, sida ey sheegtay Qaramada Midoobay.
XIGASHO-ARAB NEWS.
ILAALADA XEEBAHA DALKA LIIBIYA OO RASAAS KU FURTAY MARKAB BADBAADINAAYEY TAHRIIBAYAAL.
(SAWIRKA)TAHRIIBAYAAL.
(CAIRO)-Wararka laga helaayo dalka Liibiya ayaa sheegaayo in Ciidamada ilaalada Xeebaha Libya ey rasaas ku fureen markab ey leeyihiin koox u adegta bini’aadantinimo xilli ey baadi goobayeen dooni tahriibayaal ah oo ku dhibaateysan Badda Mediterranean-ka, sida ey sheegtay hay’adaha samafalka Isniinta maanta ah. Weerarkan oo dhacay maalin ka hor, ayaa u muuqday mid ka mid ah kuwii ugu xumaa oo ey ku lug lahaayeen markab samatabbixin ah oo laga leeyahay Yurub iyo ciidamada ilaalada xeebaha Liibiya, kuwaasoo tababar, qalab iyo dhaqaale ka hela Midowga Yurub. SOS Mediteeriyaan ayaa sheegtay in iska horimaadku uu ka dhacay meel 40 nautical miles meel Waqooyi ka xigta xeebaha Liibiya, waxaana ey soo bandhigtay faah faahin iyo muuqaalo muujinaya sida ey wax u dhaceen. Lama sheegin wax khasaare ah oo ka dhashay oo gaaray markabka, inkastoo kooxdu ey sheegtay in markabka uu soo gaaray burbur xooggan. Hayadda aan faa'iido doonka ahayn ee badweynta Viking-ka ee uu calanka Norway la wadaago Xiriirka Caalamiga ah ee Laanqeyrta Cas iyo Ururada Bisha Cas. Afhayeen u hadlay ilaalada xeebaha Liibiya kama uusan jawaabin codsi faallo ah. Doonta ilaalada ah oo ey isticmaaleen ilaalada xeebaha Liibiya waxay ahayd hadiyad 2023 ah oo Talyaanigu u siisay Liibiya taas oo qayb ka ah taageerada Midowga Yurub ee barnaamijka maaraynta xuduudaha, ayey tiri SOS Meditereeniyaan. Ka hor inta aan la weerarin, Badweynta Viking waxay soo badbaadisay 87 qof oo la socday laba doonyood oo muhaajiriin ah, oo ey ku jiraan qaar badan oo ka soo jeeda Suudaan oo ey dagaalladu aafeeyeen. Iyada oo baadi goobaysa dooni saddexaad oo tahriibayaal ah oo ey ciriiri ku jirto, markabkan oo lagu magacaabo Ocean Viking ayaa waxaa ku soo dhawaaday markab ilaalada Liibiya ah oo ku sugan biyaha caalamiga ah, Angelo Selim, sida uu Wakaaladda Wararka ee Associated Press u sheegay Angelo Selim, isuduwaha goobidda iyo samatabbixinta ee doonta. Markii ey aad isugu dhawaayeen ayuu sheegay in ey rasaas bilaabeen 15 ilaa 20 daqiiqo. "Bilowgii, ma fahmin buuqa rasaasta, laakiin markii daaqadihii ugu horeeyay ey daaqaduhu ku qarxeen madaxayga, dhammaanteen waxaan fuulnay dabaqa," Selim ayaa xusuustay. Waxa uu intaa ku daray in rasaasta qaar ey u muuqdeen kuwo ka yimid hub toos ah. Selim waxa uu sheegay in uu faray muhaajiriinta iyo shaqaalaha aan muhiimka ahayn iney isku xiraan gudaha qolka badbaadada inta isaga iyo kabtanka ey ku hadheen buundada. Ugu dambeyntii, wuxuu sheegay in rasaastu joogsatay, balse hanjabaaddu ey sii socotay. Selim ayaa dib u xasuusatay ilaalada xeebaha Liibiya oo uga digaya Ocean Viking isagoo af Carabi ku hadlaya raadiyaha: "Haddii aydaan ka tagin aagga waan iman doonnaa waana idin dili doonnaa dhammaantiin." Muuqaal iyo sawiro laga soo qaaday dhacdadan oo ey baahisay SOS Meditereeniyaan, ayaa waxaa lagu arkayaa labo nin oo hub ku fiiqaya doonida, waxaana la maqlayaa rasaas dhowr ah. Waxa kale oo la arkaa daaqadaha jaban iyo qalab burburay. "Dhacdadan kaliya ma ahayn fal laga xumaado oo aan la aqbali karin," SOS Meditereeniyaan ayaa ku tiri hadal ey soo saartay. "Tani waa mid aad uga fog go'doonsan: Ilaalada Xeebaha Liibiya waxay leeyihiin taariikh dheer oo dhaqan xumo ah oo khatar ku ah dadka badda, si bareer ah ugu xad-gudbinaya xuquuqda aadanaha waxayna muujineysaa ixtiraam la'aanta sharciga caalamiga ah ee badaha." SOS Meditereeniyaan ayaa sheegtay iney soo saartay maalin ka dib markii rasaas lagu furay oo ey difaac ka raadsatay markab ey leeyihiin ciidamada badda Talyaaniga oo u dhowaa, balse ma eysan helin wax jawaab ah. Frontex, oo ah hay'adda ilaalinta xuduudaha ee Midowga Yurub oo inta badan aragta doonyaha dhibaataysan isla markaana la wadaaga isku-dubbaridka mas'uuliyiinta badda ee awoodda u leh, ayaa ugu yeertay dhacdada "mid si qoto dheer u khuseysa" waxayna ku boorisay "mas'uuliyiinta ku habboon iney si deg deg ah oo hufan u baaraan dhacdooyinka." "Frontex waxa uu si buuxda uga go'an yahay badbaadinta nolosha badda, wuxuuna u dhaqmaa si waafaqsan sharciga caalamiga ah ee badaha mar walba. Samatabbixiyena waa in aan waligiis khatar la gelin inta uu qabanayo shaqo nafo lagu badbaadinayo," ayay raacisay. Markabkan oo lagu magacaabo Ocean Viking ayaa ku sii jeeday dalka Talyaaniga maalintii Isniinta iyadoo ey la socdeen 87 muhaajiriin ah oo ey soo badbaadiyeen ka hor inta uusan dhicin weerarka. Kooxdan ayaan wax war ah ka hayn dadka tahriibayaasha ah ee ku sugan badda oo ey raadinayeen markii ey rasaasta la dhaceen. Afhayeen u hadlay Wasaaradda Arrimaha Gudaha Talyaaniga ayaa ka gaabsaday inuu ka hadlo dhacdadan iyadoo ciidamada ilaalada xeebaha Talyaanigu eysan ka jawaabin codsi faallo ah. "Waxaan dalbaneynaa baaritaan buuxa oo lagu sameeyo dhacdooyinkii shalay galab iyo in kuwa mas'uulka ka ah weerarradan nafta halis gelinaya la horkeeno cadaaladda," ayuu yiri Soazic Dupuy, oo ah Agaasimaha howlgallada ee SOS Meditereeniyaan.
XIGASHO-ARAB NEWS.
SEDDEX GABDHOOD OO SUUDANIYIIN AH OO KU GEERIYOODAY HAL DOON OO TAHRIIB AH.
(SAWIRKA)-DOON SIDAY TAHRIIB.
(BARCELONA)-Seddex gabdhood oo da’ayar walaalana ah ayaa dhintay ka dib markii doon ciriiri ah oo caag ah oo buux dhaafisan ey ku gadoontay markii ey kacday badda cimiladoo xun, xilli ey isku dayayeen iney ka gudbaan badda Mediterranean-ka una gudbaan Talyaaniga, sida ey sheegtay Hay'ad samafal oo Jarmal ah Axada maanta ah. Gabdhaha walaalaha ah ee ka soo jeeda dalka Sudan oo ey da’doodu kala ahayd 9-jir,11-jir iyo 17-jir ayaa ah dhibanayaashii ugu dambeeyay ee la og yahay ee ku waxyeeloobay tahriibka badda Mediterranean-ka taasoo galaaftay nolosha in ka badan 30,000 oo qof tan iyo markii Ururka caalamiga ah ee socdaalka bilaabay tirinta sannadkii 2014. Mutadawiciin ka tirsan kooxda Jarmalka ah ee la yiraahdo RESQSHIP ayaa soo helay meydadka gabdhaha ka dib markii ey soo badbaadiyeen ilaa 65-qof oo ka badbaaday doon aan wacnayn in mudda ahne ku jirtay biyaha caalamiga ah ee waqooyiga dalka Liibiya habeenkii Jimcaha ilaa Sabtidii shalay, qofka afraad ayaa la sheegay in lagu la’yahay biyaha badda. Gabdhaha geeriyooday Hooyadood iyo walaalkood ayaa ka mid ahaa dadkii badbaaday ee la keenay xeebta Jasiiradda Lampedusa ee dalka Talyaaniga goor dambe oo Sabtidii shalay ahayd, sida ey kooxdu sheegtay. Doonta caagga cagaaran ayaa ka ambabaxday magaalada Zuwara ee Galbeedka Liibiya horraantii Jimcaha. "Doonta runtii aad bay u buux dhaaftay, qaybna way baabba'day," Barbara Satore, oo ka mid ah samatabbixiyeyaasha, ayaa u sheegtay Wakaaladda Wararka ee Associated Press. "Runtii waxay ahayd habeen mugdi ah oo mawjado ah oo 1.5 mitir leh, doontu waxay ku socotay biyo saacado." Satore ayaa sheegay iney heleen ka dib digniin ka timid Shabakadda Alarm Phone, oo ka hela taleefoonnada doonyaha muhaajiriinta ah ee dhibaataysan. Kaliya ka dib markii samatabbixiyeyaashu ey daad gureeyeen qiyaastii saddex meelood labo meel dadkii doonta saarnaa ayaa meydadka waxaa soo baxay iyagoo dul sabeynaya barkad biyo ah iyo shidaal ku yaal gunta hoose ee doonta. "Waxaan maqlay qof dumar ah oo qaylinaysa iyo nin tilmaamaya biyaha," Satore ayaa yiri. Mugdiga iyo xaaladaha cimilada ayaa badbaadada ka dhigay mid aad khatar u ah, ayey raacisay. "Kooxda caafimaadku waxay isku dayeen iney dib u soo nooleeyaan laakiin waxay ku jireen biyaha hoostooda muddo dheer." Hooyadu way naxday oo waxay ag fadhiisatay hadhaagii gabdhaheeda oo saarnaa markabka badbaadada, Satore ayaa yiri. Qaraabada ayaa shaqaalihii diyaarada ka codsaday go’yaal cadcad oo ey ku duubeen meydadka. Dadka kale ee la badbaadiyay waxaa ka mid ah Haween Uur leh iyo caruur badan, ayuu yiri Satore. Afar ka mid ah ayaa u baahday daad gurayn caafimaad oo deg deg ah waxaana lagu wareejiyay markab ilaalada xeebaha Talyaaniga oo ey weheliyaan xubnaha qoyskooda. Badbaadayaashu waxay ka yimaadeen dalalka Suudaan laakiin sidoo kale Mali, Ivory Coast, Ethiopia iyo Eritrea ayey raacisay. Dhinaca kale, koox kale oo bad-baadinta Mediterranean-ka ayaa sheegtay iney badbaadiyeen in ka badan 50 qof oo la socday hal doon oo tahriibayaal ah balse ey ku guuldareysteen iney gaaraan dooni labaad oo ciriiri ah ka dib markii ey qabteen ilaalada xeebaha Liibiya. "Waxa loogu yeero Ilaalada Xeebaha Liibiya iyo jilayaasha xiriirka la leh waxaa lagu eedeeyay Hawlgalka Xaqiiqo Raadinta ee Qaramada Midoobay oo madax-banaan xad-gudubyo halis ah oo ka dhan ah xuquuqda aadanaha ee Liibiya," SOS Humanity NGO ayaa lagu yiri bayaan. "Ku qasbida dadka magangalyada u raadsada waddan ay la kulmaan jirdil iyo tacaddi waa xadgudub sharciga caalamiga ah."
XIGASHO-AN.
MADAXWEYNAHA IMAARAATKA CARABTA OO GAARAY DALKA ANGOOLA.
(SAWIRKA)-MADAXWEYNAHA IMAARAATKA CARABTA OO GAARAY ANGOLA.
(ANGOLA)-Madaxweynaha dalka Isutagga Imaaraadka Carabta Sheekh Maxammed bin Zayid AL-Nahyan ayaa maanta oo Axad ah booqasho ku tagay dalka Jamhuuriyadda Angola. Sheikh Maxamed bin Zayid waxaa ku wehlinaya booqashada wafdi uu ka mid yahay S/Guuto.Sheikh Sayf bin Zayid AL-Nahyan, Raysal Wasaare Ku Xigeenka ahna Wasiirka Arrimaha Gudaha, Sheikh Xamdan bin Maxamed bin Zayid AL-Nahyan, Ku Xigeenka Madaxa Diwaaan hayaha Madaxweynaha ee arrimaha gaarka ah, Sheikh Maxammed bin Xamad bin Dhaxnoon AL-Nahyan La-taliyaha Madaxweynaha Dowladda, Cali bin Xammad AL-Shaamisi, Xoghayaha Guud ee Golaha Sare ee Amniga Qaranka, Cabdul Rahman bin Maxammed AL-Aweys Wasiirka Caafimaadka iyo Ka hortagga, Mudane Suhayl bin Maxammed AL-Mazruuci, Wasiirka Tamarta iyo Kaabayaasha, Dr. Axmad bin Cabdullah Bilhowli AL-Falasi, Wasiirka Isboortiga, Dr. Taani bin Axmed AL Zeyuudi, Wasiirka Ganacsiga Dibadda, Cabdullah bin Dhooq AL-Marri, Wasiirka Dhaqaalaha iyo Dalxiiska, Sheekh Salem bin Khalid AL-Qasimi, Wasiirka Dhaqanka, Maxammed bin Xasan AL Suwaydi, Wasiirka Maalgashiga, Dr. Amna bint Cabdullah AL-Daxaak AL-Shamisi, Wasiirka Isbeddelka Cimilada iyo Deegaanka, Sheekh Shakhbuut bin Nahyan AL-Nahyan, Wasiiru Dowlaha, Faysal Cabdul Caziz AL-Bannay, La-taliyaha Madaxweynaha Gobolka ee Cilmi-baarista Istiraatijiyadeed iyo Farsamada Sare, Dr. Ahmed Mubarak AL Mazruuci, Guddoomiyaha Xafiiska Madaxweynaha ee Arrimaha Istiraatiijiyada iyo Guddoomiyaha Xafiiska Fulinta Abu Dhabi, Khalid Maxammed Balcami, Guddoomiyaha Bangiga Dhexe ee Imaaraadka iyo Xumayd Cubayd Abu Shabsi, Guddoomiyaha Golaha Fulinta Abu Dhabi. Xisaabaadka Imaaraadka, Salem Cali Khamis AL Shamsi, Safiirka Imaaraadka Carabta u fadhiya Angola, iyo tiro ka mid ah saraakiisha sar-sare ee Imaaraadka Carabta.
XIGASHO-SKY NEWS.
XOGAHAYAH GUUD EE URURKA JAAMICADDA CARABTA OO SOO DHAWEEYEY….
(SAWIRKA)-AXMED ABUUL GAYT.
(CAIRO)-Wararka laga helaayo Xarunta Ururka Jaamicadda Carabta ee magaaladda Qaahira ayaa sheegaayo in Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamacadda Carabta, Axmed Abuul Geyet, uu soo dhaweeyay qorshaha siyaasadda oo ey soo bandhigtay Ms. Hanna Tetteh, Madaxa Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Liibiya, intii lagu guda jiray warbixintii Golaha Ammaanka ee dhacday 21/8/2025-ka. Khariidaddan ayaa ujeedadeedu tahay in lagu gogol xaaro midaynta hay'adaha Liibiya iyo qabashada doorashooyinka Madaxweynaha iyo Golaha sharci-dejinta. Jamal Rushdi, oo ah afhayeenka Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamicadda Carabta, ayaa sharaxay in Abuul Geyt uu xaqiijiyay taageerada dadaalka Qaramada Midoobay ee lagu soo afjarayo kala qaybsanaanta iyo soo celinta xasiloonida Liibiya, isagoo xusay in qorshaha la soo jeediyay uu ka dhigan yahay fursad dhab ah oo ey tahay in dhammaan dhinacyada ey ka faa'iidaystaan si loo gaaro xal siyaasadeed oo dhamaystiran. Waxa uu sidoo kale carabka ku adkeeyay muhiimadda ey leedahay in howlgalka Qaramada Midoobay uu sii wado isku xirka dhinacyada Liibiya iyo saaxiibada gobolka iyo kuwa caalamiga ah si loo bixiyo taageerada siyaasadeed iyo tan farsamo ee lagama maarmaanka ah si loo fuliyo qodobbada qorshaha, isagoo hoosta ka xariiqay baahida loo qabo in geeddi-socodka siyaasadda uu noqdo mid gebi ahaanba Liibiya ah oo ey maamusho Liibiya. Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamicadda Carabta ayaa ku celiyay sida ey Jaamacadda Carabta uga go’an tahay mas’uuliyadda ka saaran taageeridda Liibiyaanka wada-hadallada iyo dib u bilaabista hanaanka Siyaasadeed si loo ilaaliyo Midnimada, Madabanaanida iyo Madax banaanida Liibiya.
XIGASHO-EL-QAHIRA.
ISRA’IIL OO WEERAR XOOGAN OO DHINACA CIRKA AH KU QAADAY CAASIMADDA YEMEN.
(SAWIRKA)-XARUNTA CAASIMADDA SANCA.
(SANA’A/YEMEN)-Wararka laga helaayo caasimada Jamhuuriyadda Yeman ee Sanca ayaa sheegaayo in Diyaaradaha dagaalka ee Israa’iil ey maanta oo Axad ah duqeymo xooggan ka geysteen magaaladda caasimadda ah ee Sanca,taasoo ey gacanta ku hayaan kooxda Xuutiyiinta oo ey Iraan taageerto. Sida laga soo xigtay ilo maxalli ah iyo warbaahinta, weeraradan ayaa lala beegsaday saldhigyo ciidan oo ku yaalla Koonfurta Sanca, marka laga darro Xarumaha Shidaalka, Gaaska iyo Korontada. Dhanka kale, Channel 14-ka Isra’iil ayaa sheegay in duqeynta lala beegsaday goob ciidan oo ku dhex taal Xarunta Madaxtooyada, Bakhaaro Shidaal, iyo labo Xarumo oo Korontada dhalliya, waxaana la xaqiijiyay in diyaaradaha ka qeyb qaadanaayey ey isaga baxeen hawada Yemen iyagoo aan la kulmin wax iska caabin ah oo dhinaca Xuutiyiinta ah, ka dib markii ey fuliyeen in ka badan 50 weerar,iyagoo soo jaray masaafo dhinaca hawada ah oo dhan ilaa 2-kun kiiloomitir. Ilo deegaanka ah iyo dad goob joogayaal ah ayaa ku soo waramaya in duqeymaha diyaaraduhu ey ku dhaceen Xarunta Shirkada Shidaalka ee Wadada 60-aad, Xarunta Korontada dhalllisa ee Xizyaaz iyo Shirkada Gaaska ee ku taal Xaafada Aljeeriya. Waxay xuseen in la arkayay holac iyo qaraxyo ka kacayay goobahaas. Weeraradan ayaa sidoo kale lala beegsaday deegaanka buuraleyda AL-Nahdayn oo ku dhagan Madaxtooyada ee degmada AL-Sabciin. Maxamed AL-Faarax oo xubin ka ah Xafiiska Siyaasadda ee maleeshiyada Xuutiyiinta ayaa ku tilmaamay duqeymaha iney yihiin duullaanka “Gardarada Sahyuuniyadda ee lala beegsaday Xarumaha rayidka”. Warbaahinta Isra’iil ayaa ku warantay in Raysal Wasaaraha Isra’iil Benjamin Netanyahu, Wasiirka Difaaca, iyo Taliyaha Guud ee Ciidamada ey kormeer ku tageen Xarunta Wasaaradda ee Tel Aviv, halka Idaacada Ciidamada ey sheegtay in 14 diyaaradood ey ka qayb qaateen weerarkaasi. Duulaankan ey Israa’iil ku qaaday magaalada Sanca maanta oo Axad ah ayaa ah mid sii kordhinaysa weeraradii hore oo ey fuliyeen diyaaradaha dagaalka Israa’iil dhawrkii bilood ee la soo dhaafay, kuwaasoo lala beegsaday goobo ciidan iyo xarumaha muhiimka ah ey leeyihiin Xuutiyiinta. Arintaan ayaa timid ka dib markii maleeshiyaatka Xuutiyiinta ey ku dhawaaqeen in ay soo rideen gantaal “madaxyo badan” oo ka dhan ah maamulka Isra’iil.
XIGASHO-AL-MASDAR ONLINE.
KU DHAWAAD 600-KIILO OO KOOKAAYIIN AH AYAA LAGU QABTAY DEKEDDA CADAN.
(SAWIRKA)-MAANDOORIYAHA KOOKAAYIINKA OO LAGU QABTAY DEKEDDA CADAN/YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Ciidamada la dagaalanka Argigixisada ee Golaha Ku Meel Gaarka ah ee Koonfurta dalka Yemen ayaa shaaca ka qaaday iney fashiliyeen isku day lagu doonayay in lagu soo geliyo Yemen shixnad badan oo ah Maandooriyaha KOKAAYIIN taasoo miisaankeedu dhan yahay (599)-Kg, shixnada ayaa ku sii jeeday deegaanada ey gacanta ku hayaan maleeshiyaadka Xuuthiyiinta. Xarunta warbaahinta ee Adeegga La-dagaalanka Argagaxisada ayaa sharaxaad ka bixisay in shixnaddan si adag loogu dhex Qariyay bacaha Sonkorta ee bakhaarka Ganacsatada ee magaalada Cadan, ka dib markii ey ka soo degtay dekedda Cadan. Waxa uu tilmaamay in howlgalkan ey fuliyeen ka dib markii ey heleen warbixin sirdoon oo dhacday gelinkii dambe ee Khamiista 21-kii Agoosto 2025, taasoo muujineysa in shixnad laga shakiyay ku dhex jirtay konteenar sonkor ah. Xaruntu waxay soo xigatay S/Gaas. Shalal Cali Shayac, oo ah Madaxa la dagaalanka Argagixisada, isagoo sheegay in baaritaano horudhac ah oo la sameeyay lagu ogaaday xiriirka shixnad la leh shabakadaha mukhalasiinta caalamiga ah ee la shaqeeya maleeshiyada Xuutiyiinta iyo kuwa shisheeye ee taageera. Wuxuu carabka ku adkeeyay in ka Ganacsiga Maandooriyaha uu yahay isha ugu weyn ee dhaqaalaha laga helo Ururada Argagixisada ah ee Yemen. Shayac waxa uu intaa ku daray in Hay’addu ey hore gacanta ugu dhigtay laba shixnad oo isku mid ah oo ka soo degay Dekedda Cadan,iyagoo ku kala taariikheysan 26-kii October 2020 iyo December-2021-kii,waxa uuna xusay hawlgalkaan ugu dambeeyey inuu yahay midkii seddexaad ee nuuciisa ah.
XIGASHO-Q28.
MADAXWEYNAHA LUBNAAN OO KA HADLAY CIIDAMADA QM EE UNIFIL.
(SAWIRKA)-MW-JOSEPH CAWN.
(BEIRUT)-Intii lagu guda jiray kulankii uu la yeeshay haweeneyda Congress-ka Mareykanka ah Darine Lahoud, Madaxweynaha dalka Lubnaan Joseph Cawn wuxuu ku nuuxnuuxsaday muhiimada ey leedahay in la kordhiyo joogitaanka ciidamada UNIFIL ee Koonfurta ilaa inta laga fulinaayo Qaraarka tirsigiisu yahay 1701, kaaso dhammaystiran,waxaane ku jira ka bixitaanka Isra’iil ee dhulalka ey wali heysato, soo celinta Maxaabiista, iyo dhameystirka ciidamada Lubnaan ee la aqoonsan yahay in la geeyo xadka la aqoonsan yahay. Madaxweyne Cawn waxa uu carabka ku adkeeyay in Lubnaan ey sugayso jawaabta Isra’iil ee soo jeedinta uu soo bandhigay Ergayga Maraykanka Thomas Barrack iyo Ergaygii hore ee Morgan Ortagus, isaga oo carabka ku adkeeyay in Lubnaan aan si rasmi ah loogu wargelin mid ka mid ah warbixinnada warbaahinta ee la xiriira damaca Israa'iil ee ah iney aag ka caaggan ka samaysato koonfurta. Iyadoo howlgalka UNIFIL ee koonfurta Lubnaan uu ku egyahay dhamaadka bishaan, Madaxweyne Cawn ayaa carabka ku adkeeyay sida ey uga go’an tahay Lubnaan sii joogitaanka ciidamada Qaramada Midoobay ee Koonfurta. Intii lagu guda jiray kulankii uu la yeeshay Taliyaha UNIFIL Maj.General Diodato Abagnara dhowr maalmood ka hor, Cawn xaqiijiyay iney Lubnaan ka go'an tahay sidii ey u sii joogi lahaayeen ciidamada caalamiga ah ee koonfurta muddada lagama maarmaanka ah si loo fuliyo Qaraarka 1701 in dhammaan qodobbada ey iyo in la dhamaystiro daabulida Ciidanka Lubnaan ilaa xadka caalamiga ah. Waxa kale oo uu carabka ku adkeeyay muhiimadda ey leedahay iskaashiga u dhexeeya ciidanka, UNIFIL, iyo dadka deggan magaalooyinka iyo tuulooyinka koonfurta, sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Madaxtooyada Lubnaan Talaadadii. Mawqifkan ayaa yimid iyadoo Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu ka dooday qaraar qabyo ah oo Faransiisku u soo gudbiyay si loogu kordhiyo muddada ciidamada nabad ilaalinta Qaramada Midoobay ee ku sugan koonfurta Lubnaan (UNIFIL) muddo hal sano ah, si loogu diyaargaroobo ka bixitaanka si tartiib tartiib ah. Halka Israa'iil iyo Maraykanku ey ka soo horjeedaan in la kordhiyo muddada ciidankan, kuwaasoo la geeyay koonfurta xadka Israa'iil iyo Lubnaan tan iyo 1978-dii. 15-ka xubnood ee Golaha Ammaanka ayaa lagu wadaa iney u codeeyaan Qaraarka qabyada ah 25-ka Agoosto, ka hor inta uusan ku ekaan waqtiga UNIFIL dhamaadka bishan. Horaantii bishaan, dowladda Lubnaan ayaa ogolaatay in laga qaado hubka Ururka Xizbullah iyo in la geliyo gacanta dowladda. Tani waxay sidoo kale ku jirtaa qaraarka 1701, kaasoo la ansixiyay ka dib dagaalkii 2006 ee Isra’iil iyo Xizbollah. Qaraarka Qaramada Midoobay ee xilligaas ayaa sidoo kale qeexaya ka bixitaanka Xisbullah ee Koonfurta Wabiga AL-Leydhaani iyo soo afjarida joogitaanka hubeysan ee koonfurta dalka.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
XARUNTA UN-KA EE TRIPOLI OO GENTAALO LAGU WEERARAY MAANTA.
(SAWIRKA)GAARI UN-KA LEEYAHAY.
(TRIPOLI)-Wasaaradda arrimaha gudaha ee Liibiya ayaa sheegtay goor hore oo Jimce ah in ey fashilisay weerar gantaal oo lagu qaaday xarunta dhexe ee Howlgalka Qaramada Midoobay ee magaalada caasimadda ah ee Tripoli. "isku day lagu doonayey in lagu beegsado Xarunta dhexe ee Howlgalka Qaramada Midoobay gantaal SPG ah waa la fashiliyay," ayaa lagu yiri bayaan ka soo baxay Wasaaradda. Guri ku yaalla degmada Jannuur ayaa lagu weeraray balse lama soo sheegin wax khasaare ah oo ka dhashay. Maamulka ayaa sheegay in Gaari Toyota Camry ah oo siday labo gantaal oo dheeraad ah iyo qalab kale oo loo adeegsaday weerarka la qabtay, waxaana socda baaritaan lagu ogaanayo kooxihii ka dambeeyay weerarka. Wasaaraddu waxay wacad ku martay "in aan loo dulqaadan doonin dambiilayaasha iyo kuwa sharci-darrada ah," iyadoo ku nuuxnuuxsatay sida ey uga go'an tahay xaqiijinta Ergada Caalamiga ah iyo Safaaradaha. Xafiiska Qaramada Midoobay u qaabilsan taageeridda Liibiya (UNSMIL) ayaa shirkadda baraha bulshada ee Mareykanka ee X ku xaqiijisay in gantaal lagu soo riday meel u dhow xarunteeda xilli ey warbixin siineysay Ergeyga Gaarka ah ee Qaramada Midoobay Hanna Tetteh Golaha Ammaanka, balse waxay sheegtay in wax khasaare ah uusan dhicin. Intii ey ku guda jirtay warbixinteeda, Tetteh waxa ey soo bandhigtay khariidad looga gol leeyahay in lagu soo dhiso dowlad mideysan Liibiya ka dib doorashooyinkii dowladaha hoose ee dhawaa, kuwaas oo loo arko tallaabo muhiim ah oo loo qaaday dhanka xoojinta maamulka maxalliga ah iyo soo afjarida xilliga KMG ah ee daba dheeraaday ee dalka. Liibiya waxay weli u kala qaybsan tahay laba maamul oo iska soo horjeeda: Dawladda Midnimada Qaran ee fadhigeedu yahay Tripoli ee uu hoggaamiyo Abdul Xamid Dbeybah, oo ka talisa galbeedka, iyo mid kale oo uu magacaabay Golaha Wakiillada 2022, oo uu hoggaamiyo Cusaama Xammad oo fadhigeedu yahay Bengaazi, oo maamusha bariga iyo inta badan koonfurta. Labada hogaamiye waxay soo dhaweeyeen khariidadda roadmap-ka, iyadoo Xammad uu soo saaray bayaan taageero ah, Dbeybahna wuxuu ku tilmaamay "tallaabo loo qaaday jihada saxda ah."
ISHA-ANADOLU.
(SURIYA):-QARAX KA DHACAY BAR KOONTAROOL EY ASKARI KU DHIMATAY.
(SAWIRKA)-BOOLISKA SURIYA.
(ISTANBUL)- Wararka laga helaayo dalka Suriya ayaa sheegaayo in Xubin ka tirsan ammaanka Suuriya lagu dilay weerar ismiidaamin ah oo kooxda Argagixisada ah ee Daacish (ISIS) ey ku qaadeen bar koontarool oo ku taal Bariga Gobolka Deer Ez-Zoor Jimcaha maanta ah, sida ey sheegtay wakaaladda Wararka u faafisa dalka Suriya ee SANA. "Weerar ismiidaamin ah oo ey fuliyeen kooxda Argagixisada ah ee Daacish(ISIS) ayaa lagu beegsaday koontaroolka Siyaasiyeh ee magaalada Mayadiin," ayaa lagu yiri qoraalka wakaalada wararka. "Shaqsiyaadka ku sugnaa koontaroolka ayey u suurtagashay iney dilaan mid ka mid ah kooxihii weerarka soo qaaday, halka midka labaadna uu is qarxiyay," ayey raacisay hadalkeeda. Ka dib, Wakaalada Wararka ayaa sheegtay in askari ka tirsan ciidamada Nabadsugidda Gudaha sidoo kale lagu dilay weerarka. Dowladda Suuriya ayaa tan iyo markii la afgambiyay nidaamka Bashaar AL-Asad 8-dii December 2024-kii, ka dib 24-sano oo ey dalka ka talinaysay, waxa ey sii xoojisay dadaallada lagu sugayo ammaanka.
ISHA-AA.
XUUTIYIINTA YEMAN OO ISRA’IIL KU WEERARAY GENTAALLO.
(SAWIRKA)-GENTAAL.
(TEL AVIV)-Wararka ka imaanaayo Isra’iil ayaa sheegaayo in Ciidmadda Isra’iil ey sheegeen maanta oo Jimca ah iney ogaadeen inuu jiro Gentaal laga soo riday dalka Yeman,ka dib markii ey wada dhawaaqeen dhammaan qalbkii loogu talagalay sheegitaanka Gentaaladda soo gala hawada Isra’iil,waxaane dhawaqaasi laga maqlay meelo kala duwan,waxaane habka difaaca gentaaladda ee Isra’iil ey isku dayeen iney ka hortagaan. Bayaan ey soo saareen ciidmadda Isra’iil ayaa lagu sheegay “Ka dib digniino la sheegay in wax yar ka hor laga sameeyey degaano dhawr ah oo ku yaalo Isra’iil ayaa ahaa Gentaalo laga soo riday dalka Yeman”. Ciidamadda Isra’iil ayaa sheegay “Isku dayo ka hortag ah in la sameeyey natiijadana la baaraayo”,ciidamada ayaa intaas raaciyey “In la helay warbixino ku saabsan dhawr firir oo gentaalka ah iney ku soo dhaceen meelo ka mid ah bartamaha Isra’iil”,duqeymaha ayaa sabab u noqday in dhawaqa Gentaalada hawada laga maqlo meelo badan oo Isra’iil ah oo ey ku jirto caasimadda Tel Aviv. Dhinaca kale,Kanaalka 12-aad ee Isra’iil ayaa sheegay in masuuliyiinta ey xireen hawada garoonka Ben Gurior ee u dhaw caasimadda Tel Aviv ka dib markii la ogaaday inuu jiro Gentaal laga soo riday dalka Yeman. Adeega Ambalaask Isra’iil ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in tiro aan la cayimin oo da ah uu soo gaareen dhaawacyo fudud kuwaaso ka dhashay shilal dhacay xilli ey ku sii jeedeen godadkooda ey ka galaan Gentaaladda Yeman. Arrintaan ayaa ku soo beegantay saacado uun ka dib markii ciidamadda Isra’iil ey ku dhawaaqeen iney qabteen diyaarad aan duuliya leheyn lagana soo duuliyey dalka Yemen,taaso kicisay firimbiga hawada ee degaanadda ku dhegan Marinka Gaza. Kooxda Xuutiyiinta dalka Yeman ayaa weeraro joogta ah ku qaado Isra’iil iyagoo adeegsanaay Gentaallo iyo diyaaradah aan duuliyaha lahayn, waxa eyna ku bartilmaamedsadaan Maraakiibta ey aaminsan yihiin iney ku sii jeedaan amaba iney ku xiran yihiin Israa’iil. Isra’iil ayaa jawaab ka bixisay weerarada Xuutiyiinta waxa eyna duqeeymo ka geysatay dhulka ey ka taliyaan Xuutiyiinta Yeman.
ISHA-AA.
(YEMEN):-WIIL 11-JIR AH OO HOOYADIIS KU DILAY DEGMADA AL-DHAALAC.
(SAWIRKA)-QORIGA AK47.
(YEMEN)-Hooyo u dhalatay dalka Yemen ayaa lagu dilay rasaas uu ku furay canug ey iyada dhashay, shilkan ayaa ka dhacay Gobolka Dhaalac ee Koonfurta dalka Yeman. Laamaha ammaanka ayaa xaqiijiyay in haweeney da’deeda lagu qiyaasay 30 jir uu wiilkeeda oo 11 jir ah ku dilay rasaas kasoo dhacda AK47. Xarunta Warbaahinta Amniga ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay ayaa sheegtay in haweeney 35 jir ah la dilay ka dib markii lagu toogtay dhacdo la xiriirta hub oo ka dhacday Gobolka AL-Dhaalec. Xaruntu waxa ey ka soo xigatay booliiska in mid ka mid ah wiilasha dhibbanaha ah oo 11 jir ah uu ku ciyaarayay Qoriga is-difaaca ah, ka dib markii rasaas lagu furay, ey hooyadii caloosha kaga dhacday, taas oo sababtay in isla markiiba u geeriyooto. Booliisku waxa ey intaa ku dareen in dhacdooyinkan oo kale ey inta badan soo noqnoqdaan sababo la xiriira dayacaad iyo in hubka laga tago meel ey carruurtu gaari karaan, taasoo inta badan keenta in la dhibaateeyo caruurta ama xubin qoyska ka tirsan. Natiijadii fowdadii amni iyo hubkii oo batay oo ey ku jiraan colaado soo jiitamayay in ka badan 10 sano, waxaa gobollada kala duwan ee dalka Yemen ka dhacay dhacdooyin la mid ah sannadihii u dambeeyay, kuwaas oo galaaftay tobaneeyo qof.
ISHA-AA.
SURIYA IYO ISRA’IIL OO DIB U KULMI DOONO BISHA SOO SOCOTO EE SEBTEMBAR.
(SAWIRKA)XADKA SURIYA IYO ISRA’IIL.
(DAMASCUS)-Ilo-wareedyo sare oo Suuriyaan ah ayaa u sheegay wargeyska The Independent Arabia si gaar ah in Suuriya iyo Israa’iil ey u kala saxiixan doonaan heshiis dhinaca Ammaanka ah oo uu Maraykanku kafaalo qaaday taariikhdu markeey tahay 25-ka September/25-ka. Ilo wareedyada ayaa tilmaamaya in Madaxweynaha Suuriya Ahmad AL-Sharac uu khudbad ka jeedin doono New York ka hor inta aan la saxiixin heshiiska, taasoo qeyb ka ah ka qeyb galka shirarka golaha Guud ee Qaramada Midoobay. Sida laga soo xigtay ilo xog ogaal ah, Tel Aviv iyo Dimishiq ma saxiixi doonaan heshiis nabadeed oo dhameystiran mustaqbalka dhow, waxaana heshiiska uu ku koobnaan doonaa oo kaliya Arrimaha Amniga si loo qaboojiyo xiisadda labada dal. Ilaha ayaa Tv-ga AL-Carabiya Arbacadii shalay sheegay in Suuriya iyo Israa'iil ey ku heshiiyeen qiyaastii 80% qodobbada, taas oo muujinaysa in Dimishiq iyo Tel Aviv ey ku heshiiyeen iney sii wadaan wadahadalkooda Amniga ee Baku iyo Paris. Isla ilo wareedyo ayaa sharaxay in qabanqaabada ammaanka ee koonfurta Suuriya ey ku dhowdahay in la dhammaystiro. Wakaalladda Wararka Carabta ee Syria (SANA) ayaa sheegtay in Wasiirka Arrimaha Dibedda Ascad AL-Sheybaani uu Talaadadii la kulmay Wafdi ka socday Isra’iil. Wakaaladdu waxay intaa ku dartay in wada-hadallada diiradda lagu saaray "dejinta xiisadda iyo faragelin la'aanta Arrimaha Gudaha ee Suuriya, gaarista isfaham taageeraya xasilloonida gobolka, iyo la socoshada xabbad-joojinta gobolka Sweyda." Kulanka ayaa sidoo kale lagu soo hadal qaaday dib u howlgelinta heshiiskii 1974-tii ee lagu kala saarayay Israa’iil iyo Suuriya, kaas oo lagu sameeyay aag dhowr ah oo hoos yimaada Qaramada Midoobay ee buuraha Golan. Maalmo ka hor, Madaxweynaha Suuriya, Axmad AL-Sharac ayaa sheegay in dagaalka lagu doonayo in lagu mideeyo dalkiisa sannado badan oo dagaal ah "waa inaan lagu dagaalamin dhiig daata iyo awood ciidan," isagoo diiday qayb kasta oo uu Israa'iil ku eedeeyay iney faragelin ku hayso koonfurta. Intii lagu guda jiray kulan wada hadal ah oo uu la yeeshay qaar ka mid ah mas’uuliyiinta gobolka Idlib oo ey ka soo qeyb galeen Wasiirro iyo Siyaasiyiin, lagana sii daayay telefishinka Qaranka habeenkii Sabtida, ayuu yiri “Waan ku ridnay taliska dagaalka lagu xoreynayo Suuriya, waxaana weli noo harsan dagaal kale oo lagu mideynayo Suuriya, mana aha in lagu dagaalamo dhiig iyo cudud ciidan. Waxa uu carabka ku adkeeyay baahida loo qabo in la helo hab lagu fahmo ka dib sannado badan oo dagaal lagu daalay. "Ma arko wax khatar ah oo ku saabsan kala qaybinta Suuriya," Sharac ayaa sharaxay. "Tani waa wax aan macquul ahayn." Waxa uu sii raaciyay, "Xisbiyada qaar ayaa isku dayaya iney xoog ka helaan awood gobol, haddii ey ahaan lahayd Israa'iil ama mid kale. Tani waa mid aad u adag oo aan la shaqayn karin," isaga oo tixraacaya dalabaadka Druze ee Sweyda qaarkood ee faragelinta Isra’iil.
ISHA-AA.