GEN.XAFTAR OO WIILKIISA SADDAAM U MAGACAABAY KU XIGEENKIISA.

(SAWIRKA)-GEN XAFTAR IYO WIILKIISA SADAAM.

(TRIPOLI)-Wararka laga helaayo dalka Liibiya ayaa sheegaayo in Isniintii shalay ahayd uu Taliyaha Ciidanka Qaranka Liibiya, Gen. Khalifa Haftar uu wiilkiisa, Saddam Haftar uu u magacaabay Ku Xigeenkiisa. Talaabadan ayaa waxaa ka soo horjeestay Golaha Madaxtooyada oo ku dooday in magacaabista ciidamada ey ku kooban tahay iyaga oo kaliya. Isniintii shalay ayuu Xafiiska Warbaahinta ee Taliska Guud bayaan uu soo saaray ku sheegay in go'aanka loogu magacaabay Saddam Haftar inuu noqdo ku xigeenka aabihiis ee taliska ciidanka uu yimaado "si waafaqsan Hiigsiga Taliyaha Guud ee 2030 si loo horumariyo loona wanaajiyo waxqabadka guud ee ciidamada qalabka sida," isagoo xusay in "shaqadan ey ku xigi doonto dhowr shaqo oo muhiim ah maalmaha soo socda." Isaga oo ka jawaabaya hawshan, Madaxweyne ku Xigeenka Golaha Madaxtooyada ee Liibiya, Cabdallah ALlaafi, wuxuu ugu baaqay Golaha Madaxtooyada Talaadada maanta ah iney "qabtaan shir deg deg ah" isaga oo ah Taliyaha Guud ee Ciidamada Liibiya. Waxa uu sheegay in abuurista jagooyin kasta oo cusub oo ka dhex jira Xarumaha Milatariga ey tahay "mustaqbalka soo jireenka ah ee Hay'adda sharci-dejinta." Waxa uu ku nuuxnuuxsaday in magacaabista Hogaanka sare ee Ahraamta hoggaaminta millatariga ey tahay in loo sameeyo "si waafaqsan sharciga iyo go'aan ka soo baxa Taliyaha ugu sareeya ee Ciidanka Liibiya, oo uu matalo Golaha Madaxtooyada guud ahaan." ALlaafi wuxuu ugu baaqay xubnaha kale ee Golaha Madaxtooyada iney kulmaan si ay arrintan uga fiirsadaan, "si loo hubiyo ixtiraamka sharciyada lagu dhaqmi karo iyo ilaalinta awoodaha sharcigu tilmaamayo." Waxa uu ka digay in tallaabadan ey ku soo beegantay iyadoo ey jirto xaalad ciidan oo ku saleysan kala qeybsanaan, taasoo u baahan tallaabo culus oo mas’uuliyadeed oo ku saleysan qaabkii lagu heshiiyey ee ciidamada iyo dariiqa amniga” si loo helo hay’ad ciidan oo mideysan oo awood u leh ilaalinta dalka hooyo, iyadoo laga fogaanayo tallaabo kasta oo “ sii qoto dheereysa kala qeybsanaanta ama ka leexaneysa qaab dhismeedka sharciga ee maamulka”. Khilaafyadani waxay muujinayaan qoto dheer ee kala qaybsanaanta hay'adaha ee Liibiya, gaar ahaan kuwa ka dhex jira aasaaska milatariga, inkastoo marar badan lagu baaqay in la mideeyo. Saddam Haftar waa wiilka ugu yar ee Khalifa Haftar, oo ku jira badhtamaha soddonaadyada. Waxaa lagu tiriyaa inuu yahay kan ugu caansan wiilashiisa, siyaasad ahaan iyo ciidan ahaanba, marka loo eego walaalaha kale. Waxa uu hayaa majaraha dhowr faylal oo muhiim ah waxana uu hogaamiyaa wada xaajoodyo Siyaasadeed iyo Militari oo dibadda ah isagoo wakiil ka ah ciidamada Liibiya. Aabihiis waxa kale oo uu hubiyaa in uu joogo inta badan kulammada uu la yeesho saraakiisha Amniga iyo ciidamada shisheeye. Haftar, oo haysta darajada "Lieutenant General" oo ahaa Madaxa Guud ee ciidamada dhulka tan iyo 2024, ayaa saameyn ballaaran ku leh Bariga iyo Koonfurta Liibiya. Sidoo kale waxa uu socdaalo kala duwan ku dhex maraa wadamo uu ugu dambeeyay kulan uu la qaatay Madaxweynaha dalka Jaad Maxamat Idriss Deby oo uu kala hadlay iskaashiga dhinaca amaanka iyo furitaanka xuduudaha u dhexeeyo Liibiya iyo Jaad.

ISHA-AA.

BOOLISKA DALKA URDUN OO SOO XIRAY RAG KA TIRSAN IKHWAAN MUSLIMIIN.

(SAWIRKA)-BOOLISKA URDUN.

(JORDAN)-Wararka ka imanayo caasimadda dalka Urdun ee Camaan ayaa sheegaayo in Ciidamadda Amaanka dalka Urdun ey habeenkii xalay ahaa qabteen dad lala xiriirinaayo iney ka tirsan yihiin Ururka Ikhwaanul Muslimiinka kaaso mamnuuc ka ah dalka Boqortooyadda Urdun,waqtiga la qabanaayey dadkaasi waxa ey ku guda jireen shir iyaga u gaar ah kana dhacaayey mid ka mid ah guryahooda kuna yaalo magaaladda Irbid ee dhacda Waqooyga dalka Urdun. Sida ilo Xog-ogaal ah ey u sheegeen Wakaaladda Wararka u Faafiso dalka Urdun ee Petra,booliska garsoorka ayaa maxaabiista la soo qabtay u gudbiyey Hayadaha Garsoorka ee dalka Urdun,isagoo xusay in kulanku uu ahaa mid ey soo qabanqaabiyeen Ikhwaanka,halka hayadaha Amniga ey la socdeen dhaqdhaqaaqiisa,waxa uuna ahaa kulankaasi mid aan sharci ahayn. Sida laga soo xigtay ilo wareedyo reer Urdun ah,tan iyo markii la soo saaray xayiraadda la xiriirta kulanada Ikhwwanka,hayadaha amnigu waxa ey dabagal ku haayeen Ikhwaanka waxa eyna ogaadeen iney jiraan isku dayo lagu doonaayo in lagu hareer maro xayiraadda iyagoo shirar ku yeelanaayo guryaha xubnaha caadiga ee Ururka Ikhwaan Muslimiinka Urdun iyadoo lagu hoos qarinaayo kulano bulshadu yeelaneyso. Sannadkaan 2025-ka, masuuliyiinta dalka Urdun waxa ey ku dhawaaqeen mamnuucid guud oo lagu soo rogay Ururka Ikhwan Muslimiin iyagoo ku tilmaamay inuu yahay Urur aan Sharci ahayn,waxa eyna la wareegeen hantidoodii. Arrintaan ayaa ah mid daba socota baaritaano lagu ogaaday in xubno ka tirsan Ururka Ikhwaanka ey ku lug lahaayeen shirqool halis ku ah amniga qaranka. Tan iyo bishii shanaad ee la soo dhaafay,Wasaaradda Horumarinta Bulshada iyadoo loo maraayo gudiga gudaha waxa ey bilaawday iney qaado tilaabooyin lagu raadinaayo lacag kasta ama hanti kasta ey leedahay kooxda Ikhwaanka ka dib markii uu dhammaaday waqtigii kama dambeysta ee shaacinta kaaso ku beegnaay bartamihii bishii Juun-2025-ka.

ISHA-AA.

GOBOLKA MEHRAH EE YEMEN OO LAGU QABTAY 40-TAHRIIBE.

(SAWIRKA)-YEMENIYIIN DADKA TAHRIIBISA.

(AL-MEHRAH/YEMEN)-Wararka laga helaayo Gobolka AL-Mehra ee dalka Yemen ayaa sheegaayo in Ciidamada Ammaanka ee Gobolka AL Mehrah ayaa sheegay in saddex howlgal oo kala duwan oo ka dhacay degmada Shaxan ey ku soo qabteen (38)-Eedeysane. Eedeysanayaasha ayaa ku lug lahaa tahriibinta dadka iyo tahriibinta tahriibayaasha Afrikaanka ah ee sharci-darrada ah ee u kala socdaala dalalka deriska ah, iyadoo ey u sii dheer tahay shaqsiyaadka qaarkood oo ku lug lahaa tahriibinta walxaha mamnuuca ah sida Maandooriyaha. Booliska ayaa faah faahin ka bixiyay howlgalkii ugu horeeyay ee lagu soo qab qabtay ilaa (7)- ruux, halka howlgalka labaadna uu ku lug lahaa hal ruux, waxaana howlgalkii seddexaad lagu soo qabtay (30)-ruux hal mar. Booliska AL Mehrah ayaa xaqiijiyay in dhammaan tuhmanayaasha la xiray inta laga gaarayo dacwadaha sharciga ah, iyagoo carabka ku adkeeyay dadaalkooda joogtada ah ee lagula dagaallamayo ka Ganacsiga dadka, burburinta shabakadaha wax tahriibiya, iyo kor u qaadista Amniga iyo Xasilloonida Gobolka.Yemen ayaa lagu tiriyaa mid ka mid ah dalalka ey wajahayaan caqabadaha waa-weyn ee la xiriira socdaalka sharci darrada ah iyo ka Ganacsiga dadka. Taasoo ey sabab u tahay deegaanka uu ku yaal dalka Yemen kaaso isku xira Geeska Afrika iyo Jaziirada Carabta, iyadoo ey u sii dheer tahay xaaladda adag oo Amni iyo Dhaqaale ee ka sii daraysa ifafaalaha tahriibka ee dadka iyo tahriibayaasha.Xeebaha Yemen, gaar ahaan Gobollada Lahj, Abyan, Taiz, AL Mehrah, iyo Hadramaut, waxay ka dhigan yihiin marino waa-weyn oo ey maraan shabakadaha wax tahriibiya ee ka faa'iidaysta kontaroolada ammaanka ee daciifka ah iyo xaaladaha bini'aadantinimo ee sii xumaanaya si ey u fududeeyaan tahriibinta muhaajiriinta ka imaanaya wadamada Afrika ee u socdaalaya Khaliijka iyo wadamo kale. Inta badan dadka isaga kala safro Wadamada Khaliijka iyo Yemen ayaa ah kuwa ka yimaado Dalalka Itoobiya,Soomaaliya iyo Eritereeya,waxa eyna uga sii gudbaan dalka Yemen dalka Boqortooyadda Sacuudiga ama Sladana Cumaan iyagoo sii mara Gobolka Mehrah oo Gobolka xuduuda la wadaago Saldanada Cumaan.

ISHA-AL-XARAF.

URURKA XAMAAS MA AQBALI DOONAA HUBKA DHIGIS?

(SAWIRKA)-MARINKA GAZA.

(CAIRO)-Warbaahinta Israa’iil ayaa Talaadada maanta ah sheegtay in Masar ey u soo bandhigtay Xamaas heshiis dhammaystiran oo dhigaya in la sii daayo dhammaan Maxaabiista Israa’iil iyo hub ka dhigista dhaqdhaqaaqa si ey xabbad-joojin uga hirgasho Marinka Qaza iyo sii daynta Maxaabiista reer Falastiiniyiinta. Maamulka rasmiga ah ee warbaahinta Isra’iil ayaa sheegay in wafdi ka socda Xamaas ey gaareen caasimadda Masar ee Qaahira, si ey uga wada hadlaan hindisaha cusub oo ey ku jiraan heshiis dhameystiran oo lagu sii deynayo 50 Israa’iiliyiin ah (dhammaan Maxaabiis, nool iyo kuwa dhintay) iyo hub ka dhigista dhaqdhaqaaqa Xamaas. Sida laga soo xigtay Maamulka Warbaahinta, " Dhexdhexaadiyayaashu waxay Xamaas u soo bandhigeen hindise cusub oo ah, heshiis dhamaystiran oo ey ku jiraan sii deynta dhammaan shakhsiyaadka la afduubay, kuwa nool iyo kuwa dhintayba, taasoo lagu beddelayo sii deynta Maxaabiista Ammaanka Falastiiniyiinta iyo hub ka dhigista Xamaas." Sida laga soo xigtay maamulka warbaahinta Israa'iil, hindisaha ayaa ku baaqaya qorshe cusub oo milatariga Israa'iil ey uga baxayaan Marinka Gaza, iyada oo ey si wadajir ah u ilaalinayaan Carabta iyo Maraykanka, illaa xal waara laga gaaro hub ka dhigista Xamaas iyo qaabka maamulka ee Marinka Gaza. Iyadoo la tixgalinayo hindisaha cusub, "Xamaas waa iney go'aansato iney qaboojiso dhaqdhaqaaqa garabkeeda milateri iyo hub ka dhigisteeda, iyadoo dammaanad laga helayo dhexdhexaadiyeyaasha caalamiga ah," sida ey hay'addu sheegtay. Idaacadda ayaa intaa ku dartay, "Waxaa socda wada xaajoodyo lagu doonayo in lagu gaaro heshiis xabbad-joojin joogta ah." Waxay ku andacootay in Raysal Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu "in hadda uusan raadin heshiisyo qayb ah, wuxuuna ku dhawaaqay dardargelinta hawlgallada militari ee lagu doonayo in lagu qabsado Gaza si loo soo afjaro dagaalka." Guddigu waxa ey xuseen in kooxda wada xaajoodka iyo dhexdhexaadiyayaasha ey aaminsan yihiin in la soo afjari karo farqiga u dhexeeya labada dhinac, isagoo xusay in Netanyahu uu ku tilmaamay xaaladdii Xamaas intii lagu jiray wareegii ugu dambeeyay ee wada xaajoodka iney ahaayeen “shuruudaha isu dhiibida” Israa’iil, taasoo wakhtigaas hor istaagtay heshiis. Horumarka la xiriira, Maamulka Warbaahinta Isra’iil ayaa shaaca ka qaaday kala qeybsanaan ka dhex jirta kooxda wada xaajoodka Isra’iil oo ku saabsan suurtagalnimada in laga sii hormaro wada xaajoodyada lagu gaarayo heshiis is dhaafsi Maxaabiis iyo xabad joojin ka dhacda Marinka Gaza. Maamulka Warbaahinta ayaa sheegay, iyadoo soo xiganeysa ilo xog ogaal ah oo aan la magacaabin, iney jirto "kala qeybsanaan ka dhex jirta kooxda wada xaajoodka ee Isra’iil oo ku saabsan suurtagalnimada in horumar laga gaaro wada xaajoodka xitaa haddii heshiis qayb ah la soo jeediyo." Ilaha ayaa tilmaamay in "ay jiraan kala duwanaansho fikradeed oo u dhaxaysa xubnaha kooxda wada xaajoodka ee ku saabsan suurtagalnimada in horumar laga gaaro marxaladda hadda." Maamulka Warbaahintu ma eysan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan nuxurka khilaafkan, balse waxay tilmaameen in wafdi ka socda Xamaas ey gaareen Qaahira si ey ugala hadlaan hindise cusub oo ey ku jiraan “heshiis dhameystiran” oo lagu sii deynayo 50 Maxbuus oo Xarakadda Xamaas u xiran iyo in hubka laga dhigo. Xamaas ayaan si deg deg ah uga hadlin booqashada wafdigooda Qaahira iyo hindisaha cusub ee Masar ee xabbad-joojinta Gaza. Xamaas ayaa marar badan diiday soo jeedin kasta oo hubka looga dhigayo ama looga baxayo Marinka Gaza, iyadoo ku nuuxnuuxsatay in wax kasta oo qabanqaabo ah oo ku saabsan mustaqbalka Marinka ey tahay in lagu sameeyo isfaham Falastiin. Qorshahani waxa uu ku bilaabmayaa qabsashada magaalada Gaza, iyada oo dadkeeda oo ku dhaw hal milyan laga barakiciyey koonfurta, ka dibna la hareereeyo magaalada oo ey duulaan ku qaadeen goobo la degan yahay. Tan waxaa xigi doona wejiga labaad, oo ey ku jiraan qabsashada Xeryaha Qaxootiga ee bartamaha Gaza, oo qaybo badan oo ka mid ah ey burburisay Isra’iil. Maamulka warbaahinta ayaa tilmaamay in dhexdhexaadiyeyaasha la filayo iney kordhiyaan cadaadiska Isra’iil iyo Xamaas si ey ugu soo laabtaan miiska wadahadalka maalmaha soo socda. Isniintii shalay, Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar, Badar Cabbdul-caadhi, ayaa shir jaraa’id ku sheegay in dalkiisa oo hoggaaminaya dhexdhexaadinta Dooxa iyo Washington, uu dabada ka riixayo "heshiis buuxa iyo heshiis dhammaystiran" oo lagu soo afjarayo dagaalka Marinka Gaza. Wasiir Cabdul-caadhi waxa uu sheegay in dalkiisa "uusan joojin dadaallada dhexdhexaadinta ah oo uu kala shaqaynayo dhexdhexaadiyeyaasha si loo soo afjaro heshiis xabbad-joojin ah oo laga gaaro Gaza." Waxa uu intaa ku daray, "Waxaan ku riixeynaa in dib loo bilaabo geeddi-socodka wadahadalka ee Gaza, welina waxaa jirta suurtogalnimada, haddii ujeedadu ey wanaagsan tahay oo ey jirto rabitaan siyaasadeed, in la gaaro heshiis dhammaystiran oo soo afjaraya dagaalka Marinka Gaza.

ISHA-AA.

KULAN SEDDEX GEESOOD AH OO KA DHACAY DALKA URDUN.

(SAWIRKA)-SHIRKA URDUN.

(AMMAN)-Dalalka Suuriya,Urdun iyo Maraykanku ayaa kulan ku yeeshay Casimadda dalka Urdun ee Camaan Talaadada maanta ah, kulanka ayaa la isku raacay in la sameeyo koox-shaqaale saddex geesood ah (Suuriya, Urdun, iyo Maraykan) oo ujeeddadoodu tahay in lagu taageero dawladda Suuriya dadaallada ey ku xoojinayso Xabbad-joojinta Gobolka Sweyda iyo soo afjarida xiisadda halkaas ka taagan. Kulanka ayaa laga soo saaray bayaan wadajir ah oo lagu yiri: “Boqortooyada Haashimiyada ee Urdun ayaa maanta martigelisay kulan wadajir ah oo ey yeesheen wadamadda Urdun-Suuriya iyo Maraykanka si looga wadahadlo xaaladda Suuriya iyo siyaabaha lagu taageerayo geeddi-socodka dib-u-dhiska Suuriya oo saldhig u ah dammaanad-qaadka Amnigeeda, Xasilloonida, Madax-bannaanideeda, Midnimadeeda, iyo faragelin la’aanteeda arrimaheeda, buuxinta rabitaanka shacabka walaalaha ah, iyo ilaalinta xuquuqda dhammaan Suuriya”. Kulanka ayaa waxaa goob joog ka ahaa Raysall Wasaare Ku Xigeenka ahna Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Qurba-joogta Urdun Ayman Safadi, Wasiirka Arrimaha Dibadda Suuriya Ascad AL-Shaybaani, Safiirka Mareykanka ee Jamhuuriyadda Turkiga iyo Ergayga Gaarka ah ee Mareykanka u qaabilsan Suuriya Thomas Bark, iyo wakiillo ka socday Hay’adaha ey khuseyso ee saddexda dal.

SWEYDA WAA QEYB KA MID AH ISKU DHAFKA SURIYA:

Bayaanka ayaa intaa ku daray in kulanka "uu ahaa sii wadida wadahadaladii ey martigelisay Xukumada Urdun Luuliyo 19, 2025, si looga wada hadlo xoojinta xabbad-joojinta Gobolka Sweyda ee Koonfurta Suuriya iyo xallinta dhibaatada halkaas". "Ka qaybgalayaashu waxay ku nuuxnuuxsadeen in Gobolka Sweyda, dhammaan bulshooyinka maxalliga ah, ey tahay qayb muhiim ah oo ka mid ah Jamhuuriyadda Carabta Suuriya, iyo in xuquuqda dadkeeda la ilaaliyo lana ilaaliyo habka dib u dhiska Suuriya cusub si loo helo mustaqbal sugan oo dhammaystiran dhammaan muwaadiniinta Gobolka Suuriya, hubinta iney matalaan iyo ka qaybgalka dhismaha mustaqbalka Suuriya" ayaa lagu yiri bayaanka.

TALAABOOYINKA DAWLADDA SURIYA WAA LA SOO DHAWEEYEY:

Sida lagu sheegay bayaanka, “Urdun iyo Maraykanku waxay soo dhaweeyeen tillaabooyinka ey qaaday dawladda Suuriya”, oo ey ka mid yihiin:

- Samaynta baaritaanno buuxa iyo la xisaabtanka dhammaan dambiilayaasha dambiyada iyo xadgudubyada ee Gobolka Sweyda, marka lagu daro rabitaankeeda ah iney la shaqeyso Hay'adaha Qaramada Midoobay oo ey khuseyso oo ey ku lug yeelato baaritaanka dambiyada iyo xadgudubyada la galay.

- Kordhinta qulqulka gargaarka bini'aadantinimo ee dhammaan aagagga Gobolka Sweyda iyo kor u qaadida socodka, oo ey ku jiraan iskaashiga Hay'adaha Qaramada Midoobay oo ey khusayso.

- Xoojinta shaqada Hay'adaha adeegga si loo soo celiyo adeegyadii ey carqaladeeyeen dhacdooyinka Gobolka.
– Bilaabidda hawlaha dhaqancelinta ee meelaha ey saameeyeen dhacdooyinka Gobolka.

– Soo dhawaynta tabarucaadka beesha caalamka ee taageerta dadaalladan iyo dadaalka dawladda Suuriya ee ku aaddan dib u celinta barakacayaasha deegaannadooda.

– Bilaabida habka dib u heshiisiinta bulshada ee Gobolka Sweyda iyo xoojinta nabadda rayidka.
– Iyagoo muujiyey sida ey u soo dhawaynayaan taageerada iyo taakulaynta Boqortooyada Haashimiyada ee Urdun iyo Maraykanka ee arrintan la xiriirta.

SAAMEYNTA KOOX SHAAQAALE SEDDEX GEESOOD AH:

"Safadi iyo Barrack waxay ku celiyeen Boqortooyada Ingiriiska iyo Mareykanka taageerada buuxda iyo garab istaagga Suuriya, Amnigeeda, Xasilloonida, Madax-banaanideeda, Madaxbanaanida dhulkeeda, iyo badbaadada muwaadiniinteeda. Waxa Ey ugu baaqeen beesha caalamka iney la garab istaagto Suuriya dadaalkeeda ku aaddan dib u dhiska aasaaska u dammaanad qaadaya Amnigeeda, Xasilloonideeda, Madaxbannaanideeda, iyo Midnimadeeda, buuxinta rabitaanka shacabkeeda walaalaha ah, lana ilaaliyo xuquuqda dhammaan dadka Suuriyaanka ah” ayaa lagu yiri bayaanka. Waxay ku soo gabagabowday in "Saddexda dhinac ayaa ku heshiiyey iney kulan kale yeeshaan toddobaadyada soo socda si ey u dhammaystiraan doodaha maanta la qabtay, marka lagu daro ka jawaabista codsiga dawladda Suuriya ee ah in la sameeyo koox hawleed saddex geesood ah kana kooban wadamadda (Suuriya, Urdun, iyo Maraykanka) oo looga golleeyahay in lagu taageero dawladda Suuriya dadaalkeeda ku aaddan xoojinta xabbad-joojinta ee Gobolka Sweyda iyo soo afjarida dhibaatada halkaas."

ISHA-SANA.

KOOXDA FALAAGADDA SUUDAAN OO WEERARTAY XERO QAXOOTI.

(SAWIRKA)-DAARFUUR.

(SUDAN)-Wararka laga helaayo dalka Suudaan ayaa sheegaayo in ugu yaraan 40 qof lagu dilay isniinta maanta ah weerar ey Xoogaga Taageerada Deg Dega ah ku qaadeen Xerada Abu Showk taaso ey ku nool yihiin dadka ku Barakacay Gudaha (IDPs) ee duleedka EL Fasher , Darfur, galbeedka Sudan, sida uu sheegay qolka gurmadka ee Xerada Abu Showk. Qolada Gurmadka Deg dega ah bayaan ey soo saareen ayey ku sheegay in 40 qof ey ku dhinteen in ka badan 19 kalena ey ku dhaawacmeen ka dib markii Ciidamada Gargaarka Deg dega ah ey gudaha u galeen Xerada Abu Showk oo ku taalo dhinaca Waqooyi ee Ceel Fasher.

ILAA BISHII MEEY-2024-KII

Waxaa xusid mudan in Bishii April 2024, Ciidamada Taageerada Deg dega ah ey la wareegeen gacan ku haynta Xerada Zamzam oo ey ku nool yihiin Barakacayaasha, taasi oo ku taalla meel u dhow Abu Showk. Tan iyo bishii shanaad ee sannadkii hore, Ciidamada Taageerada Deg dega ah waxay go'doomiyeen Ceel Fasher iyo Xeryaha Qaxootiga ee ku xeeran. Dabadeed, bishii Disembar, ayaa macluusha lagaga dhawaaqay saddex xero oo ey ku nool yihiin dad barakacayaal ah oo u dhow EL Fasher: Zamzam, Abu Shouk, iyo AL Salam, sida ey sheegtay Qaramada Midoobay. Weerarka ayaa ku qasbay ku dhawaad 400,000 oo qof iney qaxaan, sida lagu sheegay xogta Qaramada Midoobay, taasoo si wax ku ool ah u faarujisay mid ka mid ah Xerooyinka ugu waa-weyn ee dalka oo ey ku nool yihiin dad barakacayaal ah. Tan iyo markii ciidanka Suudaan ey dib ula wareegeen gacan ku haynta Khartuum bishii Maarso 2025, Ciidamada Taageerada Deg dega ah waxay hawshooda u wareejiyeen dhanka Galbeed, iyagoo diiradda saaraya Darfur iyo Kordofaan. Waxaa xusid mudan in dagaalka ka billowday Suudaan bishii April 2023 uu sababay dhimashada tobanaan kun oo qof iyo barakaca in ka badan 13 milyan oo qof oo ku nool gudaha iyo dibadda dalkaas, iyadoo Qaramada Midoobay ey ku tilmaantay barakacii ugu ballaarnaa ee adduunka ka dhaca sida ey sheegtay Wakaaladda Wararka ee France Press.

ISHA-AA.

MARAYKANKA OO KU BAAQAY IN XUUTIYIINTA LAGU ADKEEYO CUNAQABATEYNTA SAARAN.

(SAWIRKA)-XUUTI.

(NEW YORK)-Mareykanka ayaa Isniinta maanta ah ku eedeeyay Iran iney hurineyso Amni darrada Badda Cas ee ka jirta, iyadoo hub iyo agab kale siisay Xuutiyiinta Yemen, ka dib weeraradii ugu dambeeyay ee lala beegsaday Maraakiibta Ganacsiga bishii hore. Iyadoo ka hadlaysay intii lagu guda jiray doodda Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay oo looga hadlayay Amniga Badda Cas,ku simaha Safiirka Maraykanka, Dorothy Shea, ayaa ku cambaareysay Xuutiyiinta weeraradii ugu dambeeyay ee sababay in ey ku dagtaan laba Markab oo Ganacsi, dhimashada shaqaalihii Markabka iyo afduubka lagu haysto qaar kale. Iran "waxay khatar ku tahay ammaanka badda iyada oo taageerta Xuutiyiinta iyo kooxaha kale ee Argagixisada ah iyo qabsashada maraakiibta u kala gudbaya biyaha caalamiga ah," Shea ayaa u sheegtay Xubnaha Golaha. "Bishii hore, Xuutiyiintu waxay weerareen oo dejiyeen laba Markab oo Ganacsi, taasoo keentay khasaare nafeed, dhaawac soo gaaray badmaaxiinta, iyo qabashada la haystayaal." Waxay ku celisay dalabka Mareykanka ee ah in Tehran ey sii deyso dhammaan Maraakiibta xiran, oo ey ku jiraan MSC Aries, oo ah Markab konteenar ah oo xiriir la leh bilyaneer Isra’iil ah. Waxaa la wareegay ciidamada Iran bishii Abriil 2024-kii xilli uu marayey gacanka Cumaan, arrintaas oo ey Tehran ku tilmaantay tallaabo Aargoosi ah ka dib duqaymihii Israa’iil ee Suuriya. Markabkan oo u kireysnaa Shirkadda Maraakiibta Badda Mediterranean-ka, ayaa waxaa saarnaa 25 shaqaale ah, oo u badnaa dad u dhashay dalka Hindiya. Dhowr toddobaad ayey haysteen mas'uuliyiinta Iran ka hor inta aan la sii dayn laakiin Markabka ayaa weli xiran. "Maraykanku wuxuu ugu baaqayaa Iran iney sii deyso maraakiibta ey weli haysato, oo ey ku jiraan MSC Aries," ayey tiri Shea, iyadoo ku boorisay dhammaan dalalka xubnaha ka ah Qaramada Midoobay iney u hoggaansamaan cunaqabateynta hubka ee Xuutiyiinta. Waxay Iran iyo dalal kale ku eedaysay iney jabiyeen cunaqabatayntan iyagoo kooxda siinaya gantaalada, rasaasta iyo qaybaha kale ee loo adeegsado weerarada Maraakiibta ee Badda Cas. "Golahani waa in uu soo rogo cawaaqib xumo ku saabsan jebinta cunaqabataynta oo uu raadiyo habab dheeraad ah oo lagu gooyo maalgelinta caalamiga ah iyo agabka hurinaya barnaamijyada hubka Xuutiyiinta," ayey tiri Shea. Sida uu dhigayo Qaraarka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee tirsigiisu yahay 2216, ee la ansixiyay 2015, dhammaan dalalka xubnaha ka ah waxaa ka mamnuuc ah iney hub, rasaas iyo agabka la xiriira siiyaan xoogagga Xuutiyiinta. Xayiraadda ayaa weli jirta in kasta oo ey baaqyo ka soo yeereen qaar ka mid ah kooxaha bini'aadantinimada oo ku baaqaya in la fududeeyo xannibaadaha si loo daboolo baahiyaha rayidka ah. Habka hubinta iyo hubinta ee Qaramada Midoobay, oo la aasaasay 2016, ayaa loo xilsaaray inuu kormeero dhammaan shixnadaha ganacsi ee Yemen ka soo gala dekedaha Badda Cas si loo hubiyo u hoggaansanaanta cunaqabataynta. Iyadoo ey taasi jirto, haddana warbixinno dhowr ah oo ey soo saareen gudiga khubarada ee Qaramada Midoobay ayaa diiwaangeliyay sii socoshada qulqulka hubka ee Xuutiyiinta, oo ey ku jiraan qaybaha gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee la rumeysan yahay iney asal ahaan ka soo jeedaan Iran. Sanadkan, Mareykanka iyo UK ayaa duqeymo xaddidan ku qaaday bartilmaameedyada Xuutiyiinta ee Yemen ka dib weeraro isdaba joog ah oo dhanka badda ah. Si kastaba ha ahaatee, ololaha kooxdu waa uu sii socday, si kastaba ha ahaatee, taas oo muujinaysa helitaanka hubka sii kordhaya ee gantaalaha ballistic-ga ee maraakiibta. Shea waxay sheegtay in Maraykanku "si wayn u bixiyay kharashaadka" difaaca xorriyadda socdaalka ee Badda Cas waxayna ku baaqday in si weyn loo wadaago culayskan, oo ey ku jirto taageerada maaliyadeed ee Habka Xaqiijinta iyo Kormeerka.

ISHA-AN.

QARAX ASKARI KU DHIMATAY OO KA DHACAY K/LUBNAAN.

(SAWIRKA)-K/LUBNAAN.

(BEIRUT)-Wararka laga helaayo Caasimadda dalka Lubnaan ee Beyruut ayaa sheegaayo in Sabtida maanta ah, walxaha Qarxa oo aan qarxin ayaa ku dhex qarxay koox Injineer ah oo Ciidanka Lubnaan ah xilli ey burburiyeen qaar ka mid ah Madaafiicda Ururka Xizbullahi ee degmada Suur ee koonfurta. Ciidanka Lubnaan ayaa bayaan ey soo saareen ku sheegay, "Iyadoo cutub ka tirsan ciidanku ey baadigoob ugu jireen bakhaar hub oo ey ku burburinayeen waxa ku jiray Wadi Zebqeyn, Suur, ayaa qarax waxa uu ka dhacay gudaha." Sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay ciidamada, qaraxa waxaa ka dhashay "khasaaro horudhac ah" oo lix askari ah oo ku dhintay kuwa kalena ku dhaawacmeen. War saxaafadeedka ciidanka ayaa intaas ku daray “waxaa socda baaritaan lagu ogaanayo waxa sababay shilkan. Dhankiisa wariyaha Tv-ga AL-Carabiya ayaa sheegay in qaraxa uu dhacay xilli ciidamada ey ka daabulayeen Madaafiicda bakhaarka Ururka Xisbullah. Dhankiisa, Madaxweynaha Lubnaan, Joseph Cawn, waxa uu Taliyaha Ciidanka General Rodolphe Heikal ku wargeliyay taleefoonka xaaladda waxa uu ugu yeeray "dhacdo xanuun badan" oo horseeday dhimashada askarta "natiijadu waxay ka dhalatay qarax rasaas ah oo lala beegsaday cutub ka tirsan Ciidanka Injineerinka Ciidanka xilli shaqaalaheedu ey ku hawlanaayeen sidii ey meesha uga saari lahaayeen oo ey u baabi'in lahaayeen rasaasta," sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Madaxtooyada Lubnaan. Isla xaaladdan, Raysal Wasaaraha Lubnaan Nawaf Salam wuxuu ka tacsiyeeyay geerida askartii Lubnaan ee dhintay "iyaga oo gudanaya waajibaadkooda qaran." Khamiistii, Andrea Tenenti, oo ah afhayeenka ciidamada ku meel gaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Lubnaan (UNIFIL), ayaa ku dhawaaqay in ciidamadiisa, oo kaashanaya ciidamada Lubnaan, "ey heleen shabakad aad u ballaaran oo tunnel-ka adag" meel u dhow Naquura ee aagga xudduudda. Ka dib, Farhan Haq, oo ah ku xigeenka afhayeenka Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, ayaa sheegay in "toddobo tunnel oo la xoojiyay, saddex rido, madaafiic iyo gantaallo, boqolaal madfac iyo gantaallo ah, miinooyinka lidka taangiyada, iyo ku dhawaad 250 qalab qarxa oo diyaar u ah in la isticmaalo" ayaa la helay. Iska horimaadyada ayaa u dhexeeya Hezbollah iyo Isra’iil bishii Oktoobar 2023 waxayna isu beddeleen dagaal ballaaran Sebtembar 2024, kaasoo sababay in ka badan 4,000 oo dhimasho ah iyo ku dhawaad 17,000 oo dhaawac ah. Noofambar 27, 2024, heshiis xabbad joojin ah oo u dhexeeya Hezbollah iyo Isra’iil ayaa dhaqan galay, laakiin Tel Aviv waxay jebisay in ka badan 3,000 jeer, taasoo keentay 280 dhimasho iyo 586 dhaawac ah, sida lagu sheegay xogta rasmiga ah.

ISHA-AA.

REYSAL WASAARAHA CIRAAQ OO KA HADLAY MUSUQ-MAASUQA DALKIISA.

(SAWIRKA)-RW-AL-SUDANI.

(IRAQ)-Raysal Wasaaraha Ciraaq Maxammed Shayaac AL-Sudani ayaa Sabtida maanta ah sheegay in isku shaandheyntii Wasiir ee uu ballan qaaday taasoo qeyb ka ahayd barnaamijkii dowladda ee ka dhashay Qiimeyntii aan sameynay uu hakad galay sababo la xiriira carqaladeyn Siyaasadeed. Suudaani oo ka qayb galay shirkii ugu horeeyay ee lagu qiimaynayay waxqabadka masuuliyiinta dawladda ee maanta lagu qiimaynayay ayaa yiri: “Waxaanu Qorshaynay in shuruudaha qiimayntu ey noqdaan kuwo cad oo dhamaystiran, laga bilaabo Maamulayaasha guud, ka dibna loo gudbo Xoghayayaal, La-taliyeyaal, Madaxda Hay’adaha Madaxa banaan, iyo Wasiirada. Waxa uu carabka ku adkeeyay in si deg deg ah wax looga qabto qodobada Musuq Maasuqa, isla markaana ey ka baxsan yihiin qiimeynta, oo mararka qaar ey la kulmaan caqabado Siyaasadeed, iyadoo musharaxiin aan u qalmin xilalka loo gudbiyay, marka loo eego kuwa qiimeynta lagu sameeyay. Waxa uu intaasi ku daray “Waxaan samaynay guddiyo heer sare ah oo ka socda Xafiiska Raysal Wasaaraha, iyadoo ey ka soo qeybgaleen hay’ado korjoogto ah iyo qaar ka mid ah Wasaaradaha, waxaana gacan ka helaya kooxo farsamo oo gaar ah iyo Macalimiin Jaamacadeed, si ey si xirfad iyo hufnaan ku jirto u dhameystiraan, waxaana heerkii maamulayaasha guud lagu sameeyay 1,135 qiimayn sanadeed Nus-sanneed, taasoo keentay in shaqada laga ery 41-Agaasime Guud lana hawlgeliyo 89-kale oo Wakiilo ah,iyadoo loo eegaayo awoodda wax-qabad." Waxa uu yiri, "Hannaanka qiimayntu waxa uu dardar dheeraad ah siiyey waxqabadka dawladda, isaga oo abuuray geeddi-socod dardargelin ah iyo xiisaha muuqda ee heerarka kala duwan ee hoggaaminta. Heerka isbeddelku waxa uu dhaafey 21% tirada la qiimeeyey." Suudaani waxa uu sharaxay “Xoghayaha Wasaaradaha iyo La-taliyeyaal ayaa la qiimeeyey, waxaana la qiimeeyey 52 Xoghaye Hoosaad ah iyo 12 La-taliye, iyadoo la eegayo natiijada Golaha Wakiilladu waxa ey ansixiyeen magacaabista tiro ka mid ah,oo markii ugu horeysay tan iyo sannadkii 2003-dii.

ISHA-AA.

URURKA JAAMICADDA CARABTA OO BERRI KA SHIRAAYO XAALADDA FALASTIIN.

(SAWIRKA)-JAAMICADDA CARABTA.

(CAIRO)-Falastiin ayaa codsatay jimciha maanta ah shir deg deg ah oo ey isugu yimaaddeen Golaha Jaamacadda Carabta ee heerka Wakiillada Joogtada ah si ey uga wada hadlaan ka hortagga dembiyada Isra’iil iyadoo la eegayo oggolaanshaha dawladda Israa'iil ee qorshe tartiib tartiib ah oo ey ku qabsanayso dhammaan marinka Gaza, sida uu sheegay Wakiilka Joogtada ah ee Falastiin u jooga Jaamacadda Carabta, Muhannad Al-Cakluuk. AL-Cakluuk waxa uu xaqiijiyey in Ergada Joogtada ah ee Dawladda Falastiin ee Jaamacadda Carabta ey codsatay kal-fadhi aan caadi ahayn oo Golaha Jaamacadda ee heerka Wufuudda Joogtada ah, kaasoo ku salaysan awaamiirta ka soo baxday Madaxtooyada Falastiin iyo Wasaaradda Arrimaha Dibedda. Codsigan waxaa loogu talagalay in lagu falanqeeyo hababka ficil ee heerarka Carabta iyo kuwa caalamiga ah si looga hortago dembiyada Isra’iil. AL-Cakluuk ayaa ku macneeyay in codsiga kulankan uu ku yimid dambiyada gardarada ah iyo xasuuqa joogtada ah ee maamulka gumeysiga ku hayo shacabka Falastiin in ka badan 671 maalmood oo xiriir ah. Waxa uu sidoo kale tilmaamay in go’aanka Isra’iil ey dib ugu qabsaneyso guud ahaan Marinka Gaza uu horseedi doono barakicin qasab ah oo lagu hayo shacabka Falastiin. AL-Cakluuk ayaa ka digay in go’aankan uu ka dhalan doono xasuuq aad u xun, gaajo badan, iyo burburinta joogtada ah ee xeryaha qaxootiga Falastiin. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in loo baahan yahay in kulanka laga soo saaro go’aan Carbeed oo ku baaqaya in tallaabo wax ku ool ah laga qaado heer Carab iyo heer caalami si loo Maxkamadeeyo dembiilayaasha. Dhinaca kale, Golaha Ammaanka ee Israa’iil ayaa ansixiyay qorshe “tartiib tartiib ah” ah oo ey ku doonayso iney ku qabsato dhammaan marinka Qaza, oo ey ugu horreyso qabsashada magaalada Gaza oo ey ka barakiciyeen dadkii deganaa, ka dibna ey ku hareereeyeen magaalada, isla markaana ey duullaan ku qaadeen xarumaha dadweynaha. Talaabadan ayaa timid iyadoo ey socoto taageerada Mareykanka. Sida laga soo xigtay xogta Qaramada Midoobay, 87 boqolkiiba Marinka Gaza ayaa hadda ku hoos jira gumeysiga Isra’iil ama waxay ku xiran yihiin amarada daadgureynta, iyagoo ka digaya in balaarinta milatari ee kale ey yeelan doonto cawaaqib xun. Xasuuqa Israa’iil waxa ku dhintay 61,258, 152,045 dhaawac ah, in ka badan 9,000 oo kalena waa la la’yahay. Dembiyada Israa’iil ayaa weli sii socda iyagoo ka soo horjeeda dhammaan baaqyada caalamiga ah iyo amarada ka soo baxa Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda ee lagu joojinayo dambiyadaas, taasoo sii xumaynaysa dhibaatada dadka reer Falastiin, isla markaane muujineysa heerka uu gaarsiisan yahay xadgudubka loo geysto.

ISHA-ALQABS.

XUUTIYIINTA OO SEDDEX DRONES KU WEERARAY ISRA’IIL FIIDNIMADA JIMCAHA.

(SAWIRKA)-DRONES.

(YEMEN)-Kooxda Xuutiyiinta dalka Yemen ayaa ku dhawaaqday fiidnimada Jimcaha iney fuliyeen seddex weerar kuwaaso ey u adeegsadeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Drones-ka, waxaane lala beegsaday goobo dhowr ah oo ka tirsan Israa’iil. Afhayeenka milateriga ee kooxda Xuutiyiinta Yemen, Yahya Sareex, ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in kooxdiisu ey fuliyeen saddex hawlgal oo milatari oo ey ku bartilmaameedsadeen saddex bartilmaameed oo Israa’iil ah oo ku yaalla Yaafac, Casqalaan, iyo Biir-sabca, iyadoo la adeegsaday saddex diyaaradood oo kuwa aan duuliyaha lahayn. Mar sii horeysay, ciidamada Israa’iil ayaa ku dhawaaqay iney qabteen diyaarad aan duuliye lahayn oo laga soo riday Yemen iyadoo aan la hawlgelin seeriga hawada. Bayaanka ey soo saareen Xuutiyiinta ayey ku cusboonaysiisay digniinta ey u jeedinayaan dhammaan Shirkadaha ka shaqeeya dekedaha Falastiiniyiinta, waxayna ku nuuxnuuxsatay in " maraakibtooda la beegsan doono si kasta oo ey u socdaan, waana iney si deg deg ah u joojiyaan dhammaan la macaamilka dekedahaasi si loo ilaaliyo badbaadada maraakiibtooda iyo shaqaalahooda." Kooxda Xuutiyiinta ayaa tan iyo bishii Oktoobar 2023 qaadaysay weeraro isdaba joog ah oo isugu jira gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka dhanka ah bartilmaameedyada Israa’iil, taasoo ey ku sheegeen iney ku taageerayaan Falastiiniyiinta ku sugan Marinka Qaza. Iyagoo ka jawaabaya weerarradaas, Israa’iil waxay duqaymo xagga cirka ah ku qaadday dekedda Xudeydah iyo xarumaha tamarta muhiimka ah iyo kaabayaasha dhaqaalaha ee deegaannada Xuutiyiinta Yemen ey ka taliyaan,taaso keentay khasaaro naf iyo maalba leh.

ISHA-AA.

ISRA’IIL OO DISHAY XUBNO KA TIRSAN ISLAMIK JIHAAD.

(SAWIRKA)-URURKA ISLAMIK JIHAD.

(BEIRUT)-Ciidamada Israa'iil ayaa ku dhawaaqay iney dileen laba taliyeyaasha dagaalka oo ka tirsanaa dhaq-dhaqaaqa Jihaad Islaami ee Falastiin ee marinka Gaza. Xafiiska warfaafinta ee ciidamada Israa’iil ayaa sheegay in “intii lagu guda jiray mid ka mid ah howlgallada, la dilay Argagixisa oo ahaa taliye Ku Xigeenka Guutada Beyt Xanuun ee Islamic Jihad, Murad Nasser Musa Abu Jaraad,”. Isagoo hadalkiisa sii wata ayuu yiri: "Howlgal kale oo kan la mid ah, waxaa lagu dilay taliye Ku Xigeenkii qeybta la dagaalanka taangiyada ee Guutada magaalada Gaza ee Islamic Jihad, Maxamud Shukri AL-Dardasawi."Xafiiska warbaahinta ayaa sharaxay: "Labada Argagixisada ee la dilay waxay ka qaybqaateen weerarkii Israa'iil ee dhacay Oktoobar 7, 2023, waxayna qorsheeyeen oo ey fuliyeen weeraro ka dhan ah rayidka iyo askarta Israa'iil." Bayaanka ayaa intaa ku daray, "Intii lagu guda jiray howlgallada dheeraadka ah ee bartilmaameedka ah, tiro ka mid ah hawl-wadeennada Xamaas ee mas'uulka ka ah weerarrada gantaallada iyo hoobiyeyaasha iyo rasaasta waa la dilay."Milateriga Israa’iil ayaa hawlgalladan ku tilmaamay “qayb ka mid ah dadaallada socda ee lagu doonayo in lagu carqaladeeyo silsiladda taliska Ururada Argagixisada si weyna loo dhimo dhaqdhaqaaqooda Argagixisanimo”.Waxa uu intaa ku daray in ciidamada Israa’iil “ey sii wadi doonaan hawlgallada ey ka wadaan marinka Qaza si ey u difaacaan dadka rayidka ah ee ku nool dhulka Isra’iil.

ISHA-AA.

K/LUBNAAN GODADKII URURKA XIZBULLAHI OO LOO DAATAY..

(SAWIRKA)-URURKA XIZBULLAHI.

(BEIRUT)-Ciidamada nabad ilaalinta Qaramada Midoobay ee ku sugan dalka Lubnaan (UNIFIL) ayaa ku dhawaaqay Khamiista maanta ah in iyaga oo kaashanaya Ciidamada Lubnaan ay heleen shabakad aad u ballaaran oo ay ku jiraan Hub iyo Gantaallo Koonfurta dalka Lubnaan. "Iyada oo qayb ka ah hawlaheeda joogtada ah ee hoos imanaya Qaraarka Golaha Ammaanka ee 1701, iyo iyada oo si dhow ula shaqaynaysa Ciidamada Qalabka Sida ee Lubnaan, ciidamada UNIFIL waxay heleen shabakad ballaaran oo godad deyrar ah oo ku wareegsan magaalooyinka Dhiir, Xarfa, Zebqin, iyo AL-Naquura," afhayeenka UNIFIL Andrea Tenenti ayaa ku yiri hadal uu soo saaray. Tenenti waxa uu intaa ku daray in "shabakadda tunnel-ka ee la helay ay ka mid yihiin meelo badan oo lagu dhuunto, madaafiic, gantaallo badan, boqollaal madfac iyo gantaallo, miinooyinka lidka taangiyada, iyo qalab kale oo qarxa." Horaantii Khamiista, Taliyayaasha Wadajirka ah ee Shaqaalaha Faransiiska ayaa ku dhawaaqay, boostada X, aqoonsiga shabakad tunnel ah iyo hub muhiim ah oo ku yaala Lubnaan, isagoo xusay in 200 oo askari oo UNIFIL ah ay ka qaybqaateen hawlgalka iyagoo kaashanaya Ciidanka Lubnaan. Qoraalkooda oo ay ku jiraan dhowr sawir oo hubka lagu helay, guddiga ayaa intaa ku daray in howlgalku uu ka dhacay meel u dhow Khadka Buluugga ah ee kala sooca Israa'iil, ujeeddaduna tahay in ay gacan ka geysato dejinta xiisadda iyo ilaalinta rayidka, iyadoo la raacayo Qaraarka 1701. UNIFIL iyo Shaqaalaha Guud ee Faransiiska midkoodna ma sheegin halka laga keenay tunnel-ka iyo hubka la helay. Si kastaba ha ahaatee, aaggan ayaa waxaa saameyn ku leh Ururka Xisbullah, oo muddo tobanaan sano ah saldhig ku leh koonfurta Lubnaan, kana soo horjeeda degsiimooyinka Waqooyiga Israa'iil. Ku dhawaaqistan ayaa ku soo beegmaysa iyadoo Golaha Wasiirada Lubnaan ay sii wadaan doodahooda Khamiista warqadda uu soo bandhigay ergayga Maraykanka Tom Barrack, taas oo qayb ka ah dadaalka lagu xakameynayo hubka dhulka Lubnaan. Waxaa xusid mudan in howlgalka UNIFIL lagu asaasay go’aan ka soo baxay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobe bishii March 1978-kii ka dib qabsashadii Israa’iil ee Lubnaan. Bishii Agoosto 2006, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa soo saaray qaraar tirsigiisu yahay 1701, ka dib dagaal socday 33 maalmood oo u dhaxeeyay Xisbullah iyo ciidamada Isra’iil. Qaraarka ayaa ku baaqay in si buuxda oo deg deg ah loo joojiyo dagaalka. Qoddobada qaraarkan waxaa ka mid ah in la kordhiyo maamulka dowladda Lubnaan dhammaan dhulalkeeda iyo in ay ku dhaqdo madax banaanideeda, in la mamnuuco wareejinta iyo adeegsiga hubka iyada oo aan oggolaansho laga helin dowladda, iyo in la dalbado in dowladda Lubnaan iyo ciidamada ku meel gaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Lubnaan (UNIFIL) ay ciidamadooda geeyaan Gobollada Koonfureed. Hawlgalka UNIFIL ee 11,000-awood leh ayaa door muhiim ah ka ciyaara sidii looga hortagi lahaa fiditaanka iyada oo loo marayo habka isku xirka. Waxay roondo ka wadda Koonfurta Lubnaan si ay si dhexdhexaadnimo ah ula socdaan horumarka ka socda dhulka, ka warbixiyaan xadgudubyada militariga, iyo taageeridda Ciidamada Qalabka Sida ee Lubnaan. Dabayaaqadii bishii June, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Lubnaan waxay ku dhawaaqday inay ka codsatay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay António Guterres inuu u cusboonaysiiyo shaqada UNIFIL muddo sannad dhan ah,laga bilaabo 31-Agoosto.

ISHA-AA.

XAMAAS OO BAYAAN KA SOO SAARTAY HADALKII NETANYAHU.

(SAWIRKA)-XAMAAS.

(GAZA)-Ururka Xamaas ayaa bayaan ay soo saartay Khamiista maanta ah ku sheegtay in hadalka Raysal Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ee ku saabsan in si buuxda ay millatari ugu maamulaan Marinka Gaza uu ka dhigan yahay "AFGEMBI" ka dhan ah wada-xaajoodka lagu doonayo xabbad-joojinta Marinka. Dhaqdhaqaaqa ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in qorshayaasha Netanyahu uu ku doonayo inuu ku balaariyo gardarada ay xaqiijinayaan in uu doonayo inuu ka takhaluso maxaabiistiisa oo uu u huro sidii uu danihiisa gaarka ah ugu adeegi lahaa. Arrintan ayaa ku soo beegantay iyadoo Golaha Wasiirada ee ammaanka Israa’iil ay caawa fiidkii isugu yimaadeen kulan ay kaga wadahadleen suurtagalnimada in la balaariyo hawlgallada milatari ee marinka Qaza, tallaabadaas oo ay si weyn uga soo horjeedaan caalamka iyo gudaha Israa’iil, oo ay ku jiraan qoysaska maxaabiista ay Xamaas gacanta ku hayso. Netanyahu ayaa sheegay horaantii Khamiista in Israa’iil ay doonayso in ay la wareegto militariga guud ahaan Marinka Gaza, ugu dambayntiina ay ku wareejin doonto ciidamada Carabta si ay si habboon ugu maamulaan. Mar la weydiiyay wareysi uu siiyay Fox News in Israa'iil ay maamusho Marinka oo dhan iyo in kale, wuxuu ku daray, "Waxaan dooneynaa inaan sidaas sameyno, ma rabno inaan sii wadno, waxaan rabnaa meel ammaan ah, ma rabno inaan xukunno, ma rabno inaan halkaas joogno ka maamul ahaan."Netanyahu ayaa shir jaraa’id oo uu la qaatay saxafiyiinta Hindiya ka dib markii uu la kulmay safiirka Hindiya u sheegay in qorshuhu uu ku baaqayo in Marinka Gaza lagu wareejiyo “Hay’ad maamusha oo si ku meel gaar ah u maamuli doonta”. Waxa uu sharaxay: "Waxaan rabnaa in aan ku wareejino awoodda ciidamada Carbeed si hufan u maamuli doona Gaza iyada oo aan handadaad, iyo innagoo siinaya nolol wanaagsan dadka deggan Gaza. Tani maaha mid ka suurto gal ah Xamaas." Netanyahu ayaa intaa ku daray in dagaalku uu soo afjarmi karo “berri” haddii Xamaas ay hubka dhigto oo maxaabiista ay ku wareejiso Isra’iil si shuruud la’aan ah. Wargayska Axios waxa uu sheegay in Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu go’aansaday in aanu diidin go’aanka Netanyahu ee ah inuu ku qabsado Marinka Qaza oo dhan, isla markaana uu dawladda Israa’iil uga tago go’aan kasta oo ay u aragto inay ku habboon tahay.

ZAMIIR WUXUU KU ADKEYSTAY DIIDMADIISA “QABSHADA GAZA”.

Dhankiisa, Madaxa shaqaalaha ee Israa’iil Eyal Zamir ayaa Khamiista maanta ah xaqiijiyay inuu sii wadi doono inuu muujiyo mowqifkiisa “CABSI LA’AAN,” saacado ka hor inta aan la qorsheynin in Golaha Wasiirrada amniga ay isugu yimaadaan shir looga hadlayo wejiga xiga ee dagaalka Gaza. “Waxaan sii wadi doonaa inaan u muujino mowqifkeena cabsi la’aan, si ujeedo, madax-banaan, iyo qaab xirfadeed,” Zamir ayaa laga soo xigtay mar uu la kulmayay saraakiisha sare ee ciidamada bayaan. Warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegtay in Zamir uu diiday qorsheyaal ay waddo xukuumadda Benjamin Netanyahu oo ay ka mid tahay iney la wareegto guud ahaan dhulka Falastiiniyiinta, kaasoo ay burburiyeen dagaallada socda muddo 22 bilood ah. Mareegta Isra’iil Hayom, oo soo xiganaysa ilo ku dhow dhow madaxa shaqaalaha, ayaa ku micneeyay in hadafka dambe uu yahay in laga adkaado Xamaas oo la soo celiyo maxaabiista ay gacanta ku hayso, iyada oo aan la gelin "dabinno istiraatiiji ah." Sida laga soo xigtay mareegaha, Zamir wuxuu ka soo horjeedaa in si buuxda loo qabsado Marinka Gaza, isaga oo u baqaya nolosha maxaabiista iyo xaalufinta ciidamada. Shabakadda ayaa xustay in qorshaha Zamir ay ka mid tahay in lagu hareereeyo goobaha muhiimka ah ee Marinka Gaza, iyadoo cadaadis joogto ah lagu saarayo Xamaas si ay u abuurto shuruudo lagu sii dayn karo la haystayaasha.

ISHA-AA.

DIYAARADO DRONES AH IYO AGAB CIIDAN OO LAGU QABTAY DEKEDA CADAN.

(SAWIRKA)-DRONES.

(YEmen)-Ciidanka la dagaalanka Argagixisada ee dalka Yemen ayaa fashiliyay isku day lagu doonayay in lagu soo raro shixnad Diyaaradeed iyo agab u badan hubka oo loo waday kooxda Xuutiyiinta. Kunteenaro laga shakiyay ayaa lagu qabtay Markab Ganacsi oo kasoo dagay Dekada Cadan ee dalka Yemen. Hay’adda ayaa warbixin ay soo saartay Arbacadii shalay ku sheegtay in howlgalkan ey iska kaashadeen Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka iyo sidoo kale ammaanka aagga xorta ah ee dekadda. Koonteenarada ayaa ka koobnaa Diyaarado aan duuliye lahayn, aaladaha Wireless-ka, Unugyo casri ah oo laga hago, iyo qalab ciidan oo kala duwan. Warka ayaa lagu sheegay in Markabka uu ku sii jeeday Dekedda ey Xuutiyiinta maamulaan ee Xudeydah. Doonta ayaa isku badashay jihada Cadan ka dib markii marsada magaalada Xeebta ah ey dhawaan Isra’iil duqeysay. Hay'adaha ammaanku waxay heleen xog sirdoon oo sax ah oo ku saabsan shixnadda, taasoo u baahan in tallaabo sharci oo deg deg ah laga qaado iyadoo ey ilaalinayso Xeer-ilaalinta Dambiyada Gaarka ah. Baaritaanka ayaa dhacay 2-dii bishan Agoosto, waxaana ka qeyb galay kooxo ka kala socday Kastamka iyo Booliska Aagga Xorta ah. Agabka la soo qabtay ayaa waxaa dusha ka ilaalinayay Xeer ilaalinta Qaranka oo baaritaan ku bilowday kiiskan. War saxaafadeedka oo soo xiganaya ilo amni ayaa xaqiijinaya natiijada kormeerka ah in Dekedda Xudeyda loo adeegsado marinka hubka ee Xuutiyiinta, taasoo qeyb ka ah shabakad abaabulan oo keenta qalab casri ah. Xog-wareedkan ayaa bogaadiyay sida ey isku-dubbadareen masuuliyiinta ammaanka ee Dekedda Cadan iyo doorka ey kooxaha kastamka iyo kormeerku ku leeyihiin qabashada shixnadda. Ilo wareedka ayaa xaqiijiyay in baaritaano ey socdaan. Warbixin faahfaahsan oo ey ku jiraan cadeymaha ayaa loo gudbin doonaa guddiga cunaqabateynta ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, oo ey ku jiraan halka laga keenay shixnadaha iyo dhinacyada ku lugta leh, gaar ahaan kooxda Xuutiyiinta.

ISHA-AA.

ADEERKA WIIL SACUUDI AH OO UK KU SHEEGAY DHUL AAN NABAD AHAYN.

(SAWIRKA)-AL-QAASIM.

(LONDON)-UK waxa ay luminaysaa sumcadii ay ku lahayd in ay noqoto goob Waxbarasho oo ammaan ah oo loo safri karo, adeer arday Sucuudiyaan ah oo toori lagu dilay magaalada Cambridge ayaa sidaas u sheegay The National. Moxammed Yuusuf AL-Qaasim, oo 20 jir ah, ayaa lagu dilay magaalada Mill Park Jimcihii la soo dhaafay, wax uu booliisku ku tilmaamay "weerar aan laga fiirsan."  Waxa uu ku jiray koorsada meelaynta 10-usbuuc ee EF International Language Campuses Cambridge, dugsi gaar ah oo Ingiriisi ah. Chas Corrigan, oo 21 jir ah, ayaa lagu soo oogay dacwad dil iyo inuu mindi ku haystay meel fagaare ah. Corrigan ayaa Arbacada maanta ah kasoo muuqday Maxkamada Cambridge Crown Court waxaana lagu sii haynayaa xabsiga, warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegtay sidaas. Waxaa lagu wadaa inuu dib ugu soo laabto maxkamadda dhageysiga dacwadda 8-da Sebtembar markaasoo uu geli doono qiraal iyo jadwal dacwadeedka la soo bandhigi doono. Maajid Aba-alkhayl, oo ah AL-Qaasim adeerkiis, ayaa sheegay in xubnaha qoysku ay u safreen Cambridge si ay u soo celiyaan maydkiisa. "Moxammed aabihiis waxa uu joogaa Cambridge, oo ay weheliyaan qaar ka mid ah walaalihiis, si ay ula socdaan habraacii loo keenay Maxamed guriga, isaga oo la kaashanaya Safaaradda Sucuudiga," ayuu raaciyay. Faallooyinka uu siiyay The National, Aba alkhayl wuxuu u gudbiyay "niyad-xumada qoto dheer iyo xanaaqa sii kordhaya" ee ku saabsan sharciga iyo caddaaladda ee UK. Dalka UK oo ay muddo dheer u arki jireen inuu yahay meesha ugu sarreysa ee Waxbarashada iyo dalxiiska, ayaa si deg deg ah sumcad ugu yeelanaya sharci-darro iyo amni-darro, ayuu yiri. "Dadka ka kala yimid dalal kala duwan, oo ay ku jiraan qaar badan oo ka mid ah dalalka Carabta, ayaa si dhab ah uga fekeraya qorshe kasta oo lagu booqdo ama wax ku barto UK," ayuu raaciyay Aba-alkhayl. "Tani waa runta adag ee lagaga hadlo wada sheekeysiga gaarka ah iyo goobaha bulshada waana waqtigii si sare loogu dhawaaqi lahaa. "UK waxay si deg deg ah u luminaysaa sumcadeeda caalamiga ah, ma aha oo kaliya xarun Waxbarasho, laakiin xitaa meel loo socdaalo. "Nasiib darrose, UK waxay noqonaysaa astaan sharci-darro, amni-darro iyo guul-darro dowladeed, aragtidanna waxay si dhaqso ah ugu fidaysaa dhammaan dadka kala duwan." Waxa uu u mahadnaqay marxuumka oo uu ku sheegay inuu yahay 20-jir, ahaane "nin yar oo deggan, qalbi naxariis leh," oo ku riyooday inuu noqdo dhakhtar. Dilka AL-Qaasim ayaa daba socda dil toogasho ah oo lagu dilay Moxammed Afzal oo 19 jir ahaa magaalada Bury todobaadkii hore. Aba-alkhayl wuxuu sheegay in weerarrada dilaaga ah ay muujinayaan "jawi khatar ah oo ay ragaadiyeen tuugo, toorey iyo dambiyo rabshado wata" gudaha UK. Dugsiga AL-Qaasim ayaa sheegay iney aad ah uga xun yihiin dhimashadiisa. Tirokoobyada kala duwan ee booliska, gaar ahaan kuwa London, ayaa muujiyay in ey sare u kaceen dambiyada sannadihii u dambeeyay, iyadoo ey sii kordheyso carada ey shacabku ka qabaan xaaladda sharciga iyo caddaaladda ee dalka. Intii u dhaxaysay ilaa Maarso 2025, mas'uuliyiintu waxay diiwaangeliyeen 6.6 milyan oo dambi, laga soo bilaabo 4.2 milyan toban sano ka hor. Isla muddadaas waxa dhacay 22,000 oo dembiyo mindi la xiriira, kororka muuqda ee 14,000 ee 2015kii. Sannadkii 2024, waxaa jiray ku dhawaad 17,000 oo dembiyo mindi ah, tiradaas oo ku dhawaad labanlaabantay toban sano gudahood.

ISHA-AN.

XUKUUMADDA LUBNAAN IYO URURKA XIZBULLAHI OO ISKU QATAARAN.

(SAWIRKA)-CIIDAMADDA LUBNAAN.

(BEIRUT)- Wasiirka Barakacayaasha dalka Lubnaan Kamaal Shaxaataa ayaa Arbacada maanta ah sheegay in dowladdu aysan dib uga fiirsan doonin go’aanka ay ku xaddidayso haysashada hubka. Waxa kale oo uu Tv-ga AL Arabiya u sharaxay in go’aanka dawladdu uu sugaayo mustaqbalka Lubnaan, isaga oo xusay in “Lubnaan maanta ay si midaysan u aaminsan yihiin in hubka ku jira gacanta malleeshiyooyinka uu waxyeello leeyahay. Ururadda "Xisbullah iyo Amal maanta waxay iska horkeenayaan inta badan Lubnaan," ayuu sii raaciyay. Arrintan ayaa jawaab u ah hadal kasoo baxay Ururka Xisbullah oo ku dhawaaqay in go'aanka xukuumadda Lubnaan ay ku doonayso inay ciidamada ku dajiyaan qorshe dhaqangelin ah oo lagu xaddidayo haysashada hubka ka hor dhammaadka sannadkan uu ahaa khalad weyn. Waxa uu sii watay bayaan uu soo saaray Arbacada maanta ah in go’aamada xukuumadda Nawaf Salam ay yihiin kuwo ka dhashay amarkii ergayga Maraykanka Tom Barrack. Sidoo kale, waxa uu go’aanka xukuumadda Lubnaan u arkay mid xad-gudub ku ah hadalka Wasiirka, isaga oo u arkayay ka bixitaankii Xisbullah iyo Wasiiradda Amal ee fadhigii Golaha Wasiirrada inay muujinayso diidmadooda go’aankaas. Waxa uu sheegay in go’aanka dowladda uu wiiqayo Madaxbanaanida Lubnaan, islamarkaana Israa’iil uu siinayo gacan xor ah. Waxa kale oo uu ku dhawaaqay in uu go’aanka dawladda Lubnaan ula dhaqmi doono sidii mid aan jirin.

FADHI TAARIIKHI AH:

Dowladda ayaa shalay ku dhawaaqday, ka dib fadhi lagu tilmaamay mid taariikhi ah, iney u xilsaartay ciidanka iney dejiyaan qorshe hubka lagu xadidayo ciidamada sharciga ah ka hor dhamaadka sanadkan, iyadoo qorshahana la soo gudbin doono dhamaadka bisha August. Dhanka kale, Xoghayaha Guud ee Ururka Xisbullah, Naciim Qaasim ayaa go’aannada dowladda ka hor-yimid, isagoo ku nuux-nuux saday in jadwal walba oo hub ka dhigis ah oo la soo bandhigo si loo dhaqan-galiyo uusan isaga ogolaan doonin. Sidoo kale, wuxuu ugu baaqay dowladda iney dejiso qorshayaal ay kaga hortagayso cadaadiska iyo hanjabaadaha, isla markaana ay ka hortagto, waa sida uu hadalka u dhigaye.

XAYIRAADDA HUBKA:

Waxaa xusid mudan in tiro ka mid ah xulafada Xisbullah ay si cad u caddeeyeen iney taageersan yihiin in hubka lagu xaddido dowladda, iyadoo loo arkayay mid cajiib ah. Waxa ugu cad cad oo ay ka mid yihiin Dhaqdhaqaaqa Waddaniga Xorta ah oo uu madax ka yahay Wasiirkii hore ee Jubraan Baasil, oo ka mid ahaa taageerayaashii ugu caansanaa xisbiga, iyo sidoo kale dhaqdhaqaaqa AL-Muradah, Xildhibaan Tony Frangieh ayaa sheegay in "qof walba waa in uu ka soo horjeestaa caqli-galnimada dowladda iyo ciidamada," isagoo carabka ku adkeeyay "in ku tiirsanaanta dowladda ay tahay waxa badbaadinaya Lubnaan." Xildhibaanka da’da yar, oo Aabihii, Suleiman Frangieh, lagu tiriyo inuu yahay saaxiibka muhiimka ah ee xisbiga, ayaa yiri, "Waxa aan u baahanahay waa inaan hubka ku koobno dowladda iyo ciidamada." Dhanka kale, xisbigan oo la kulmay khasaare naf iyo maalba leh, intii lagu guda jiray iska-horimaadyadii u dambeeyay ee Israa’iil la galay sannadkii hore, ayaa ku nuux-nuuxsaday in aanay hubkooda dhiibi doonin, haddii aanay Israa’iil ka bixin shanta qodob oo ay weli ka haysato xuduudka Lubnaan iyo Israa’iil. Si kastaba ha ahaatee, waxa uu sidoo kale caddeeyey inuu u furan yahay inuu ka hadlo “istaraatijiyadda difaaca,” oo ah erey ay dad badan oo indha indheeya ku tilmaameen mid aan caddayn, gaar ahaan sannado ka hor markii Madaxtooyadu bilawday wada-hadallo ku saabsan xakamaynta hubka.

ISHA-AA.

250-TAHRIIBE OO ITOOBIYAAN AH OO DOON KULA JABTAY XEEBAHA YEMEN.

(SAWIRKA)-TAHRIIBAYAAL.

(YEMEN)-Tahriibayaal Itoobiyaan ah oo tiradooda lagu sheegay 7-qof ayaa u dhintay gaajo iyo harraad, ka dib markii ay si aan caadi ahayn uga safreen Dekedda Boosaaso ee maamulka Puntland iyagoo ku sii jeeday xeebaha dalka Yemen, ka dib markii doonidii ay la socdeen ay ku ciladowday badda muddo dhowr maalmood ah. Wariye Faris AL-Ximyari oo reer Yeman ah ayaa kasoo xigtay ilo maxalli ah in doonida oo ay la socdeen ku dhawaad 250 tahriibayaal Itoobiyaan ah oo ay ku jiraan ku dhawaad 90 Haween ah ay ku jabtay badda xili ay ku sii jeeday dhanka Xeebta Gobolka Shabwa ee Koofur Bari Yemen. Warku wuxuu intaa ku daray in doonyaha kalluumaysiga ee deegaanka ay u suurtagashay iney gurmad u fidiyaan oo ay badbaadiyaan tahriibayaasha. Dhacdadan ayaa sababtay dhimashada 7 qof oo gaajo, haraad iyo xaalad adag oo safarka ku jirtay awgeed. Sida warku sheegayo dadkii ka badbaaday shilkan ayaa lagu soo dhoweeyey xeebta degmada Radhuum ee Gobolka Shabwa, halkaas oo la gaarsiiyey gargaar bini’aadantinimo iyo gar-gaar deg-deg ah, waxaana maydadka dadkii dhintay si sharaf leh loogu asturay iska degaanka. Dhacdadan ayaa ku soo beegantay maalmo ka dib masiibo noocaan oo kale ah oo ka dhacday xeebaha Gobolka Abyan, halkaasi oo ay ku qaraqmeen 86 tahriibayaal ah ka dib markii ay la qalibantay doontii ay la socdeen, taasi oo ka dhigan mid ka mid ah masiibadii ugu xumaa ee Tahriibka Badda ee gobolkaas ka dhacda sannadihii u dambeeyey.

WASAARADDA ARRIMAHA GUDAHA SURIYA OO FASHILISAY WEERAR ISMIIDAAMIN AH.

(SAWIRKA)-NAFTII HALIGA LA QABTA SURIYA.

(SYRIA)-Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee dalka Suuriya ayaa ku dhawaaqday in xabsiga loo taxaabay labo xubnood oo ka tirsanaa maamulkii hore ee dalkaasi oo qorsheynayay weerar lagu qaado Kaniisad ku taal magaalada xeebta ah ee Tartuus. Wasaaraddu waxa ay bayaan ay soo saartay Arbacada maanta ah ku sheegtay in “Cutubka Hawlaha Gaarka ah, oo si gaadmo ah u qorsheeyey, dabagal, ka dib, ay u suurtagashay iney xiraan laba xubnood oo ka tirsan koox sharci-darro ah oo lala xiriirinayo haraagii taliskii hore . Waxa ay sidoo kale daabacday sawiro muujinaya waxa maxaabiista laga helay oo ay ku jiraan Walxaha Qarxa, warqado ay ku qoran yihiin weero hanjabaad iyo cabsi gelin ah iyo calanka Daacish.

KANIISADDA DIMISHQ:

Bishii Juun ee la soo dhaafay, weerar Argagixiso ayaa lagu beegsaday degmada Duweylacah ee Dimishiq, halkaas oo ay ku dhinteen ku dhawaad 25 qof. Nin hubeysan ayaa gudaha u galay Kaniisada waxaana uu rasaas ku furay dadkii ku cibaadeysanayay Kaniisada, waxaana xigay mid kale. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa xilligaasi shaaca ka qaaday in ragga weerarka geystay ay ka yimaadeen dhanka xerada Al-Hawl oo ay soo mareen saxaraha si ay dambigooda u fuliyaan, waxaana ay xaqiijisay in ay xiriir la leeyihiin kooxda Argagixsada Daacish. Waxa ay sidoo kale shaacisay iney gacanta ku dhigtay mid ka mid ah labadaasi canaasiir, xilli uu u socday in uu weeraro ismiidaamin ah ka fuliyo macbadka Sayida Saynab ee ku yaala baadiyaha Dimishiq. Tan iyo markii la riday Madaxweynihii hore ee dalka Suuriya Bashaar AL-Asad December 8, 2024, wadanku waxa uu soo wajahday dhibaatooyin dhanka amaanka ah, gaar ahaan iyadoo ay joogaan “Haraadigii maamulkii Bashaar” oo badan, sida ay ku sifeeyeen maamulada cusub. Intaa waxaa dheer, khatarta kooxda ISIS ayaa sii socota, inkastoo ay si weyn hoos ugu dhacday, joogitaankoodana ay ku kooban yihiin kooxo yar yar iyo Haraadiga Saxaraha Suuriya.

ISHA-AA.

MADAXA AMAANKA UK OO MW-AL-SHARAC KULA KULMAY DIMISHIQ.

(SAWIRKA)-POWELL.

(DIMISHIQ)-Madaxweynaha ku meel gaarka ah ee dalka Suuriya Axmed AL-Sharac ayaa Talaadadii shalay ahayd magaaladda caasimadda ah ee Dimishiq kula kulmay La-taliyaha Amniga Qaranka Ingiriiska Jonathan Powell oo ay ka wadahadleen xoojinta xiriirka labada dal iyo Horumarinta Amniga iyo Xasilloonida Gobolka. Kulanka oo ka dhacay Xafiisyada Madaxtooyada ayaa waxaa sidoo kale goob joog ka ahaa Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Suuriya, Ascad AL-Shaybaani iyo Agaasimaha Guud ee Sirdoonka Xuseen AL-Salama. Wada-hadallada ayaa lagu soo qaaday sidii kor loogu qaadi lahaa iskaashiga labada dal iyo dib u eegis lagu sameeyo horumarka gobolka iyo kan caalamiga ah. MW-AL-Sharac waxa uu sheegay in Suuriya ay u furan tahay "hal-abuur kasta oo dhab ah oo taageeraya ammaanka iyo xasilloonida gobolka, waase haddii ay ixtiraamto Madaxbannaanida Suuriya iyo go'aannada qaran ee madaxbannaanida". Powell ayaa sidoo kale wadahadalo gooni gooni ah kula yeeshay Dimishiq Wasiirka Difaaca ee Suuriya Marhaf Abu Qusrah. Labada dhinac ayaa ka wada hadlay xoojinta iskaashiga dhanka difaaca iyo xiriirka labada dal. Booqashadan la xiriirta, ergeyga gaarka ah ee Ingiriiska u qaabilsan Suuriya Anna Snow ayaa la kulantay MW-AL-Sharac iyo Wasiir Shaybaani si ay uga wadahadlaan xaaladda gobolka iyo marxaladda ku meel gaarka ah ee Suuriya. Waxay sheegtay in UK "ay garab taagan tahay dadka Suuriya ayna sii wadi doonto arrintaas". Kulamadan ayaa hoosta ka xarriiqay inuu sii kululaanayo xiriirka ka dhexeeya London iyo Dimishiq ka dib dib u soo celinta xiriirka diblomaasiyadeed ee bishii hore. Horraantii bishii Luulyo, Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Ingiriiska David Lammy wuxuu noqday qofkii ugu horeeyay ee qabta jagada oo booqda Dimishiq in ka badan 14 sano. Booqashadaas ayaa muujisay isbedel weyn oo ku yimid siyaasadda UK ee ku wajahan Suuriya ka dib sannado badan oo burbur siyaasadeed ka dib kacdoonkii 2011 iyo dagaalka sokeeye. Arrintan ayaa timid ka dib markii UK ay bishii April ka qaaday cunaqabateyntii saarneyd 12 dowladood oo Suuriyaan ah, oo ay ku jiraan Wasaaradaha Difaaca iyo Arrimaha Gudaha, taasoo lagu tilmaamay inay tahay tallaabo lagu taageerayo dib u dhiska ka dib markii la riday nidaamka Bashaar AL-Asad. AL-Asad, hogaamiyaha Suuriya ee ku dhawaad rubuc qarniga, wuxuu u cararay Ruushka bishii Diseembar, isagoo soo afjaray xukunkii Xiabigii AL-BACTHI(Baath Party) oo socday tan iyo 1963. Maamul ku-meel-gaar ah oo uu hoggaamiyo Sharac ayaa la sameeyay bishii Jannaayo iyadoo loo igmaday inuu dalka u jiheeyo xasillooni iyo heshiis siyaasadeed. Isagoo hadlayay ka dib booqashadiisa Luulyo, Lammy wuxuu sheegay inuu "kulan wax ku ool ah" la yeeshay Sharac iyo Shaybaani, kaasoo ay ka wadahadleen xasilloonida, isbeddel siyaasadeed oo daboolaya rabitaanka dadka Suuriya, iyo tallaabooyin wax looga qabanayo khataraha ammaanka ee UK. Waxa uu sidoo kale carabka ku adkeeyay muhiimada ay leedahay in la dhimo darawalada socdaalka aan caadiga ahayn iyo hagaajinta xaaladaha u suurtagelinaya Suuriyaanka ku nool UK iyo gobolka in ay ku noqdaan dalkooda. AL-Sharac, oo xilka Madaxtinimada ku meel gaarka ah la wareegay bishii Janaayo ee sanadkan ka dib burburkii taliska Asad, ayaa dowladdiisa u meel dhigay mid u furan dib u dhiska xiriirka dalalka reer galbeedka iyo kuwa gobolka, isagoo ku adkeystay in la ilaaliyo Madax banaanida Suuriya dhammaan wada xaajoodyada. La shaqaynta Madaxda sare ee UK todobaadkan waxa ay soo jeedinaysaa in labada dhinacba ay raadinayaan in ay sii qoto dheereeyaan iskaashiga dhanka amniga, socdaalka, iyo dib u dhiska. Booqashadan ayaa ku soo beegantay iyadoo ay sii kordhayaan rabshadaha diimeed ee ka socda koonfurta dalka Suuriya ee Druze, Suweyda. Iska horimaadyo ayaa bartamihii bishii July ku dhex maray maleeshiyada Druze iyo qabaa’ilka Baadiyaha Sunniga ah, waxaana soo dhexgalay ciidamada dowladda taasoo keentay in dhiig badan uu daato. Dagaalkan ayaa waxaa ku dhintay boqolaal kun, waxaana ku barakacay tobanaan kun, taasoo keentay in diyaaradaha Isra’iil iney duqeymo ka geystaan goobaha ay ku sugan yihiin Suuriya,Lamana oga in Powell uu arrintan ugu yimid MW-AL-Sharac. Bishan Agoosto, mas'uuliyiintu waxay sameeyeen guddi xaqiiqo raadin ah oo baara rabshadaha, iyada oo warar horudhac ah ay muujinayaan in xabbad joojinta si isdaba joog ah loo jebiyey, ciidamada amniga gudahana lagu weeraray tuulooyin dhowr ah. Lama shaacin jadwal kale oo dhexmari doona Powell iyo Sharac, balse mas’uuliyiinta Dimishiq iyo London ayaa ka dhawaajiyay in wada-hadallada ay sii socon doonaan taasoo qeyb ka ah dadaallo ballaaran oo lagu doonayo in lagu caadiyeeyo xiriirka iyo ka wada shaqeynta xasilloonida gobolka.

ISHA-ARABY JADEED.