KUWEYT OO WAR KA SOO SAARTAY XAJKA DADKA EY KALA NOQTAY JINSIYADDA.
(SAWIRKA)-CALANKA DALKA KUWEYT.
(KUWAIT)-Wararka laga helaayo dalka Kuweyt ayaa sheegaayo in Waaxda Xajka ee Wasaaradda Arrimaha Islaamka ee dalka Kuweyt ayaa siisay ruqsada Xajka dadka sharciga lagala noqday Qodobka 8-aad,sida uu qoray Wargayska AL-Qabas ee ka soo baxa dalka Kuweyt oo soo xiganaayo ilo wareedkiisa. Wasaaradda ayaa sheegtay in dhammaan dadka soo buuxiyey shuruudaha laga rabo si loogu sameeyo Baasaboorka, lagan qaado xayiraada dhanka socdaalka ah ee saaran si ey u soo gutaan Waajibaadka Xajka marka laga reebo kuwa aan soo buuxin shuruudaha oo ey ugu weyn tahay “Mamnuucida Socdaalka,Xayiraadda Amniga ama baasaboor dhacay”. Dhinaca kale,Wargayska AL-Qabas ee dalka Kuweyt ayaa qoray in Waaxda Xajka ee xiriirka la leh Wasaaradda Arrimaha Islaamka ey ku wargelisay Ololaha Xajka Wareegto ku saabsan qaadshada Kaararka “NUSUK”ee xujeyda,kaaso u fasaxay gelitaanka dhulka barakaysan iyo cibaadada. Waxa ey sidoo kale xustay in shatiga Xamuulka dhulka ee boorsooynka Xujaayda ee loo ogaolaaday in lagu geeyo goobaha ey degan yihiin. Ilahan oo la hadlay Wargayska AL-Qabas ayaa sidoo kale timaamay in qandaraaska xujeyda ka soo kabanaaya dib u dhigii,iyadoo ololaha qaar ey diideen in laga qeyb galo. Qodobka 8-aad ee Xeerka Amiirka ee tirsigiisu yahay 15,soona baxay sannadkii 1959-kii kuna saabsan Jinsiyadda dalka Kuwet waqtigii la soo saaray sharcigan, waxa uu sharcigaan dhigayaa: Naag Ajnabi ah oo guursatay nin Kuweti ah,waxay noqoneysa Kuweyti ilaa ey cadeyso rabitaankeeda ah iney haysato dhalashadeeda asalka ah hal sano gudaheed laga bilaabo taariikhda guurka.
ISHA-AA.
XUKUUMADDA SURIYA OO SOO QABATAY XUBNO DAACISH AH.
(SAWIRKA)_KOOXDA DAACISH.
(SYRIA)-Maamulka Suuriya ayaa sheegay in Isniinta maanta ah ey qabteen xubno ka tirsan kooxda Daacish meel u dhow caasimadda Dimishiq, iyaga oo ku eedeeyay iney diyaarinayeen weeraro ka dhan ah dawladda. Tan iyo markii xukunka laga tuuray Bashaar AL-Asad bishii Diseembar, weerarada ISIS ee ka dhanka ah Madaxda cusub ee dalkaas ayaa ahaa kuwo aad u yar, balse maamulka oo ey hogaamiyaan kooxaha Xagjirka ah ayaa isku dayay iney xoojiyaan Hay'adaha Amniga iyo ilaalinta Xasiloonida. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa bayaan ey soo saartay ku sheegtay in ciidamada ammaanku ey “hawlgal sax ah” ka fuliyeen xaafad ka tirsan magaalada Dimishiq, kaasi oo lagu soo qabtay xubno badan oo ka tirsan kooxda Daacish. Waxa ey sheegtay in dadka la xiray ey wateen "hubka fudud, dhexe iyo kan culus" iyo sidoo kale "Qalabka qarxa iyo jaakadaha ismiidaaminta ah oo ey qorsheynayeen iney u adeegsadaan qalqal gelinta Amniga iyo Xasilloonida gobolka." Howlgalladan ayaa daba socda dhacdo la mid ah tan horraantii bishii May oo lagu dilay hal sarkaal oo ka tirsan ciidamada ammaanka iyo saddex ka tirsan Daacish oo ka dhacay Waqooyiga magaalada Xalab. Markii ey gacanta ku dhigeen dhul badan oo Suuriya iyo Ciraaq ah, ISIS ayaa dhul ahaan looga adkaaday Suuriya 2019 inta badan waxaa sabab u ah dadaallada ciidamada Kurdiyiinta ey hoggaamiyaan oo ey taageerayaan isbahaysiga caalamiga ah. Kooxda ayaa sii waday weerarada tan iyo markaas, gaar ahaan kuwa ka dhanka ah ciidamada Kurdiyiinta ey hogaaminayaan ee ku sugan Waqooyi bari Suuriya. Intii lagu guda jiray shirkii uu bishan Riyadh kula yeeshay Madaxweynaha Suuriya Axmed AL-Sharac, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump wuxuu ugu baaqay "inuu Mareykanka ka caawiyo sidii uu uga hortagi lahaa soo nooleynta [ISIS]", sida uu sheegay Aqalka Cad.
ISHA-AA.
WASIIRADA CARABTA IYO ISLAAMKA OO SHIR KAGA QEYBGALAY MADRID.
(SAWIRKA)-SHIRKA MADRID.
(MADRID)-Guddiga Carabta-Islaamka ah ee Wasiirada, oo loo xilsaaray shirwaynaha aan caadiga ahayn ee wadajirka ah ee Carabta-Islaamka, ayaa shir heer sare ah ku qabtay Madrid caasimadda dalka Isbeyn maanta oo Axada, si ey uga wada hadlaan xaaladda sii kordheysa ee Gaza iyo Daanta Galbeed iyo in la isku duwo dadaallada xal nabadeed oo waara loogu heli lahaa. Kulanka waxaa shir Guddoominayay Wasiirka Arrimaha Dibadda Sacuudiga Amiir Faysal Bin Farxan, waxaana ka soo qeyb galay Ra’iisul Wasaaraha Qadar Sheikh Moxammed Bin Cabdulrahman AL Thani, Ra’iisul Wasaaraha Falastiin iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Dr. Mohammed Mustafa, Ra’iisul Wasaare ku xigeenka Urdun iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Ayman Safadi, Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar Dr. Badar Abdelcaadhi, Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta Ahmed Aboul Gheyt, Xoghayaha Guud ee Ururka OIC Hissein Brahim Dhaha, Nuux Yiizilma, iyo Ku-xigeenka Xoghayaha Guud ee Ururka OIC Hissein Brahim Taha. Waxa ay wadahadalo balaariyeen la yeesheen kooxda Madrid iyo dhowr wadan oo Yurub ah, iyaga oo diirada saarayay joojinta dagaalka Gaza, soo afjarida dhibaatooyinka bini’aadantinimo, iyo u diyaar garowga shirka heerka sare ah ee nabada caalamiga ah ee soo socda ee xalka labada dal, kaasoo ey si wada jir ah u martigelinayaan Saudi Arabia iyo France ee Qaramada Midoobay ee New York bishan June. Guddigu waxay carabka ku adkeeyeen muhiimadda ey leedahay isku-dubbaridka wadajirka ah si loo xaqiijiyo guusha shirka nabadda, iyagoo ku baaqay ballanqaadyo cad oo siyaasadeed, dhaqaale, iyo amni oo taageeraya xaqiijinta xalka labada dawladood. Wasiirradu waxay xaqiijiyeen iney ka go'an tahay in la helo xal laba dawladood ah oo ku salaysan go'aanno caalami ah, oo ey ku jiraan in la dhiso dawlad Madax-bannaan oo Falastiiniyiin ah oo ku salaysan 4-tii Juun, 1967, oo ey caasimad u tahay Bariga Quddus. Waxay sidoo kale soo dhaweeyeen dadaalka kooxda Madrid iyo wadamada Yurub ee taageeraya ujeedooyinkan nabada. Guddigu waxay taageero u muujiyeen dadaallada dhexdhexaadinta Qadar-Masar-Maraykanka ee socda si loo gaaro Xabbad-joojin, si loo xaqiijiyo sii daynta la Haystayaasha iyo Maxaabiista, waxayna carabka ku adkeeyeen baahida deg dega ah ee loo qabo in xayiraadda laga qaado Gaza, dib loo furo dhammaan isgoysyada si shuruud la’aan ah, lana xaqiijiyo gaarsiinta gargaarka bini’aadantinimo ee aan kala go’ lahayn. Isagoo cambaareynaya xadgudubyada joogtada ah oo ey ciidamada Israa'iil ku hayaan dadka rayidka ah ee Gaza, guddiga ayaa ku baaqay in la ilaaliyo sharciga caalamiga ah ee bini'aadantinimada. Xubnaha ayaa sidoo kale dib u xaqiijiyay taageeradooda dadaalada soo kabashada hore iyo dib u dhiska Gaza ee hoos yimaada Qorshaha Dib-u-dhiska Carabta ee lagu ansixiyay Shir Madaxeedka Qaahira. Waxay ka dhawaajiyeen taageerada shirka caalamiga ah ee soo socda Masar ey qorsheyneyso iney martigeliso iyadoo kaashaneysa dowladda Falastiin iyo Qaramada Midoobay si loo abaabulo dadaallada dib u dhiska. Guddiga ayaa sidoo kale bogaadiyay dadaallada dib u habeynta ah oo ey dhawaan sameysay dowladda Falastiin, iyagoo dib u xaqiijiyay taageerada joogtada ah ee dhammaan dadaallada u adeegaya Amniga, Xasilloonida, iyo rabitaanka shacabka Falastiin.
ISHA-SAUDI GAZETTE.
NIN ISKU DAYEY INUU QARAXIYO SAFAARADDA MARAYKANKA EE ISRA’IIL.
(SAWIRKA)-SAFAARADDA MARAYKANKA EE TEL AVIV.
(TEL AVIV)-Nin haysto labo dhalasho oo kala ah Mareykan iyo Jarmal ayaa la xiray ka dib markii lagu eedeeyay inuu u safray Israa’iil uuna isku dayay inuu Qarxiyo Safaaradda Mareykanka ee Tel Aviv, sida ey saraakiishu sheegeen Axada maanta ah. Dacwad oogayaasha dowladda dhexe ee New York ayaa sheegay in ninkan oo lagu magacaabo Joseph Neumeyer, uu 19-kii bishii May soo galay dhismaha Safaaradda isagoo wata boorso ey ku jiraan Molotov cocktails, balse waxa uu la kulmay waardiyihii, ugu dambeyntiina wuu cararay, isagoo iska tuuray boorsada dhabarka markii waardiyihii uu isku dayay inuu qabto. Ciidamada fulinta sharciga ayaa ka dib Neumeyer ku daba galay huteel dhowr baloog u jira Safaaradda oo ey xireen, sida ku cad dacwad dambi ah oo laga gudbiyay degmada bari ee New York. Weerarkan ayaa ka dhanka ah dagaalka ey Israa’iil ka wado Gaza, kaasoo hadda socda bishii 19-aad. Neumeyer, oo 28 jir ah, oo asal ahaan ka soo jeeda Colorado, haysta laba dhalasho oo Maraykan ah iyo Jarmal ah, ayaa ka soo safray Maraykanka ilaa Canada horaantii Febraayo ka dibna wuxuu yimid Israa'iil dhammaadkii Abriil, sida ku cad diiwaannada Maxkamadda. Waxa uu sameeyay qoraalo hanjabaad ah oo baraha bulshada ah ka hor inta uusan isku dayin weerarka, dacwad oogayaasha ayaa sheegay. Saraakiisha Israa’iil ayaa Neumeyer u masaafuriyay New York Sabtidii, wuxuuna Axaddii hortegay Garsoore Federaal ah oo ku sugnaa Brooklyn. Cabashada dembiyeedka ayaa la xiray Axadda. Qareenka ey Maxkamadu magacaawday Neumeyer, Jeff Dahlberg, ayaa diiday inuu faallo ka bixiyo.
Madaxweyne Donald Trump ayaa intii uu xilka hayay u aqoonsaday magaalada Qudus iney tahay caasimadda Israa’iil inkastoo ey Falastiiniyiintu diidan yihiin, wuxuuna Safaaradda Maraykanka ka raray Tel Aviv.
ISHA-AN.
BOQOKA SACUUDIGA OO MAGACAABAY KHADIBKA CARAFA.
(SAWIRKA)-SHEEKH SAALAX BIN XAMID.
(RIYAD)-Gudoomiyaha Arrimaha Masjidka Xaramka Maka iyo Masjidka Nabiga(SCW)ayaa shaaca ka qaaday in Boqorka dalka Sacuudiga Malik Salmaan Bin C/casiis uu u ogolaaday in Dr.Sheekh Saalax Bin Xamid inuu noqdo Imaamka iyo Khadiibka Masjidka Xaramka ee jeedinaayo Khudbada Carafa ee Xajka sannadkan1446. Sheekh Bin Xamid ayaa ku dhashay Bureydah oo ka tirsan Gobolka AL-Qasiim taariikhdu markeey ahayd 1369-Hijriyadda. Dugsiga Sare waxa uu ku qaatay Maka,ka dibne waxa uu shahaadada koowaad ee Jaamicadda ka qaatay Kulliyadda Shareecadda iyo Daraasaadka Islaamka markii ey ku xirneed Wasaaradda Waxbarashada,waxa uu ku muteystay sharaf aad u wanaagsan kaalinta koowaad ayuuna galay sannadkii 1392-kii Hijriyada. Ka dib waxa uu shahaadada Mastarka ka qaatay Jaamicadda Umul Qura’a sannadkii 1396-kii Hijriyada,ka dib waxa uu Shahaadada PhD-da ka qaatay isla Jaamicadda Umul Qura’a sannadkii 1404-dii ee Hijriyada. Waxa uu kaaliye macallin ka ahaa Kuliyadda Shareecadda ee Jaamicadda Umul Qura’a, waxa uuna kaaliye Macallin ahaa ilaa uu Madax ka noqdo qeybta dhaqaalaha Islaamka ee isla Jaamicadda. Bin Xamid waxa uu ahaa qofkii ugu horeeyey ee haysta Shaadada Doktoorada ee Imaam looga dhigo Masjidka Xaramka. Ka dib waxaa loo magacaabay Madaxweyne ku xigeenka Guud ee Arrimaha Masjidka Xaramka iyo Masjidka Nabiga,ka dibne waxa uu ka mid noqday Golihii Shuuradda intii u dhexeysay 1414 ilaa 1421-kii Hijriyadda. Sannadkii 1421-kii Hijriyadda waxaa loo magacabay Madaxa Arrimaha Masjidka Xaramka iyo Masjidka Nabiga. 25-kii Dul-Qacdah sannadkii 1422-kii Hijriyadda waxaa la soo saaray wareegto Boqortooyo oo lagu magacaabaayo Gudoomiyaha Gudiga Shuuradda,19-Safar-1430-kii Hijriyadda,waxaa loo magacaabay Gudoomiyaha Golaha Sare ee Garsoor. Taariikhdu markey ahayd 4/24/1433-dii Hijriyadda,iyadoo ka duulaayo codsigiisii,waxaa laga xayuubiyey Xilkii Gudoomiyenimo ee Golaha Sare ee Garsoorka dalka Boqortooyada Sacuudiga,waxaane loo magacaabay La Taliye ka tirsan Maxakamada Boqortooyada Sacuudiga oo Darajo Wasiirnimo ah.
ISHA-ALMEDINAH.
AU-DA OO KA HADASHAY DAGAALKA DALKA LIIBIY.
(SAWIRKA)-CIIDAMADDA DALKA LIBIYA.
(TRIPOLI)-Midowga Afrika ayaa ku baaqay Xabbad-joojin joogto ah oo laga sameeyo Liibiya Sabtida maanta ah ka dib dagaallo lagu hoobtay oo horaantii bishan ka dhacay caasimadda Tripoli iyo bannaanbaxyo lagu dalbanayay inuu iscasilo Ra'iisul Wasaaraha. Dagaaladii ugu dambeeyay ee ka dhacay dalka ey colaaduhu aafeeyeen ee Waqooyiga Afrika ayaa waxaa ku dagaalamay koox hubeysan oo la kala safan dowladda fadhigeedu yahay Tripoli iyo kooxo ey dooneysay iney burburiso, waxaana ku dhintay ugu yaraan sideed qof, sida ey sheegtay Qaramada Midoobay. In kasta oo aysan jirin xabbad joojin rasmi ah, iskahorimaadyada ayaa inta badan dhammaaday usbuucii hore, iyadoo Wasaaradda Difaaca Liibiya ey sheegtay toddobaadkan in dadaallada ku aaddan Xabbad-joojin ey "socoto." Sabtida, Golaha Nabadda iyo Ammaanka ee Midowga Afrika ayaa cambaareeyay rabshadihii dhowaan dhacay, iyagoo ku baaqay "Xabbad joojin aan shuruud lahayn oo joogto ah." War qoraal ah oo ku saabsan dagaalka Liibiya laguna daabacay barta X, Goluhu wuxuu ku booriyay "dib u heshiisiin loo dhan yahay, oo Liibiya ey hogaamiso," isagoo raaciyay "iney codsanayso joojinta faragelin dibadeed." Liibiya waxa u kala qaybsan dawladda ey Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ee Tripoli, ee uu hoggaamiyo Ra’iisal-Wasaare Abdulhamid Dbeibah, iyo maamul iska soo horjeeda ee fadhiya bariga. Iska horimaadka ayaa ka dhashay dilka hogaamiye kooxeed hubeysan oo ey geysteen koox la safan dowladda Dbeibah waane guutada 444, oo markii dambe la dagaalantay koox saddexaad, ciidamada Rada’a ee gacanta ku haya qeybo ka mid ah bariga Tripoli iyo Garoonka Diyaaradaha ee magaalada. Waxay timid ka dib markii Dbeibah uu ku dhawaaqday amarro fulineed oo isdaba joog ah oo lagu doonayay in lagu burburiyo Raada’a lana kala diro kooxaha hubaysan ee fadhigoodu yahay Tripoli balse laga saaray guutada 444.
ISHA-AA.
SURIYA OO XAL U RAADINEYSA QOYSASKA DAACISH
(SAWIRKA)-XERDA AL-HOL EE SURIYA.
(SYRIA)-Ka dib hadal heynta badan oo sii kordheysa ee ku saabsan suurta galnimada in lagu wareejiyo xeryo ey degan yihiin Qoysaska dagaalyahanada Daacish, iyo sidoo kale Xarumaha lagu hayo Xubnaha Daacish , ayaa ilo wareedyo Al Carabiya.net ey xaqiijiyeen in wafdi heer sare ah oo ka socda Laamaha Ammaanka iyo Sirdoonka Suuriya ey booqdeen deegaano ka tirsan Waqooyi Bari Suuriya. Ilaha ayaa sidoo kale sharaxay Sabtida maanta ah in booqashada ey ka mid tahay Xarumaha lagu hayo iyo Xabsiyada lagu hayo xubnaha ISIS, iyo sidoo kale Xerada AL-Hawl, si loo fuliyo heshiiskii hore ee Dimishiq iyo Xoogaga Dimuqraadiga ee Suuriya. Intii uu socday kullankii ey ku yeesheen caasimadda Sacuudiga ee Riyadh todobaadkii hore, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ku booriyay Madaxweynaha Suuriya Axmed AL-Sharac inuu mas’uul ka noqdo xarumaha lagu hayo dagaalyahannada ISIS ee hoos taga xoogagga Dimuqraadiga Suuriya (SDF).
26-XARUMOOD:
Waxaa jira 26 xarumood oo lagu hayo xubno ka tirsan Daacish, kuwaasi oo dhamaantood ku yaala bariga dalkaasi. Waxay hooy u yihiin ku dhawaad 12,000 oo dagaalyahanno shisheeye ah oo aan Suuriyaan ahayn iyo shaqaale ka socda in ka badan 50 waddan oo adduunka ah, sida laga soo xigtay ilo ka tirsan SDF oo hore u xaqiijiyay AL-Carabiya.net. Marka laga soo tago xarumahan, waxaa sidoo kale jira xeryo ey ku nool yihiin xubno ka tirsan dagaalyahannada Daacish ee la xiray, kuwaasoo ey ugu muhiimsan yihiin AL-Hawl iyo Roj. Sheekhmous Axmed, oo ah la-guddoomiyaha Xafiiska Qaxootiga iyo Barakacayaasha ee Maamulka Ismaamulka Waqooyiga iyo Bariga Syria, ayaa horey u sharaxay “Maamulka ismaamulka ayaa bilaabay hindise bilo ka hor ah oo looga dan leeyahay in lagu baabi’iyo Xerooyinkan iyo in loo ogolaado in barakacayaasha iyo muhaajiriinta iney dib ugu laabtaan deegaannadii ey ka yimaadeen, oo ey ku jiraan xubnaha qoyska dagaalyahanada ISIS ee Syria”. Waxaa xusid mudan in Taliyaha Ciidamada Dimuqraadiga ee Suuriya, Mazloum Cabdi iyo Madaxweynaha Suuriya Axmed AL-Sharaa ey saxiixeen 11-kii bishii Maarso heshiis ku saabsan ka mid noqoshada ciidamada qalabka sida ee rasmiga ah iyo ka mid noqoshada hay'adaha dawliga ah. Heshiisku waxa kale oo uu dhigayaa in hay’adaha rayidka iyo kuwa milatariga ah ee SDF ey ka taliyaan ee waqooyi bari ee dalka lagu biiriyo gobolka, in xuduudaha, garoonka diyaaradaha, iyo goobaha shidaalka iyo Gaaska ee halkaas ku yaalo la hoos geeyo maamulka Dimishiq.
ISHA-AA.
QARAX XOOGAN OO KA DHACAY BARIGA CAASIMADA SANCA.
(ASAWIRKA)-BURBURKA UU GEYSTAY QARAXII KA DHACAY SANCA.
(SANA’A)-Jimcaha maanta ah ayey Maleeshiyada Xuuthiyiinta waxa ey baacsaday tiro dad ah oo rayid ah, kuwaas oo lagu eedeeyay iney duubeen oo ey daabaceen muuqaallo muujinaya Qaraxyadii Xoogganaa ee gilgilay deegaanka Khashmi AL--Bakrah ee degmada Bani Xashish ee bariga caasimadda Sanca, subaxnimadii Khamiista. Maleeshiyada Xuuthiyiinta ayaa sidoo kale aad u adkeeyay Amaanka isbitaalada qaabilay dadka ey waxyeeladu soo gaartay.
Ilo deegaanka ah oo la hadlay Warbaahinta Maxaliga ah ayaa sheegay in maleeshiyaadka Xuutiyiinta ey bilaabeen howlgalo ey ku baadi goobayaan dhalinyaro ka soo jeeda Xaafada Sarf, iyagoo ku eedeeyay iney diiwaan galiyeen Qasaaraha ka dhashay Qaraxii ka dhacay goob hubka Xuuthiyiinta ey ku keydsadaan oo ku taala Xaafad ey degan yihiin, muuqaaladaasina ey ku faafiyeen baraha bulshada. Wararku waxa ey intaas ku darayaan in Ciidamada Amaanka ee Xuutiyiinta iney la wareegeen taleefoonada Muwaadiniin badan, taasi oo qayb ka ah olole ey kaga hortagayaan faafinta xogta dhacdadan oo aan wali si rasmi ah looga hadlin. Ilaha caafimaadka ayaa sheegay in Xuutiyiintu ey soo rogeen tallaabooyin adag oo dhanka ammaanka ah kuwaasoo sameynaayo isbitaallada lagu wareejiyay dhibanayaasha, gaar ahaan Isbitaalka Zayed, AL-Mu’ayad, iyo Isbitaalka Sacuudiga-Jarmalka. Waxay xaqiijiyeen in qolalka gargaarka deg dega ah ee Isbitaalladan iney hadda buux dhaafiyeen Meydadka dadka dhintay iyo kuwa dhaawacmay oo u badnaa dad rayid ah oo ey ku jiraan Haween iyo Carruur. Dhanka kale, illaa iyo hadda lama oga khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay, iyadoo ey jiraan tirooyin is-khilaafsan, waxaana laga cabsi qabaa in qaar kale oo badan iney ku hoos jiraan burburka. Kooxda Xuutiyiinta ayaa sii wada iney qariyaan xogta ayna xadidaan dhaq dhaqaaqa aagaas oo tan iyo shalay ku jiray go’doon ballaaran, taasi oo ka hortagaysa soo galida iyo ka bixista. Dhacdooyinkan ayaa imaanaya maalin ka dib markii Qaraxyo Xooggan ey ka dhaceen deegaanka Sarf ee degmada Bani Xaasheysh ee Bariga Sanca maalintii Khamiista ee 22-kii May oo ku beegneed sanad-guuradii 35-aad ee ka soo wareegtay markii ey curatay Jamhuuriyadda Yeman ee maanta jirta sannadkii 22/5/1990-kii taaso horay u ahayd laba dal lana kala yiraahdo Yemanta Koonfureed caasimadeeduna tahay Cadan iyo Yemanta Waqooyi ey caasimadeedu ahayda Sanca. Qaraxyadan oo socday ku dhawaad labo saacadood ayaa waxaa ka dhashay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac oo soo gaaray dad rayid ah iyo xubno ka tirsan kooxda, iyadoo ey hawada ka maqneyd warbaahinta ey maamulaan Xuuthiyiinta. Fiidiyowyada wareegaya ayaa muujinaya qiiq qaro weyn oo daruuro cad ah, iyadoo dad ey ku jiraan caruur ey ku sii qulqulayaan goobta ka hor inta uusan qarax weyn dhicin aagga. Muuqaalo kale ayaa muujinaya waqtiyo cabsi ah oo soo wajahday dadka deegaanka, oo ey ku jiraan rakaab saarnaa diyaarad rayid ah oo isku diyaarineysay iney ka duusho garoonka diyaaradaha ee Sanca xilliga ey qaraxyadu dhaceen. Inkasta oo ey jiraan tirooyin iska soo horjeeda oo dhimasho iyo dhaawacba leh, haddana warbaahinta iyo ilo-wareedyo dhinaca xuquuqul insaanka ahi waxa ey sheegeen in ugu yaraan 40 qof ey ku dhimatay, tiro kalena ey ku dhaawacantay, halka kooxdu ey soo rogtay iney la wareegto ammaanka goobtaas. Dhacdadani ma aha tii ugu horeysay, Qaraxyo kuwan la mid ah ayaa ka dhacay deegaannada ey Xuuthiyiinta maamulaan, kuwaasoo lala beegsaday bakhaaro hub ah oo ku yaalla xaafadaha ey dadku ku badan yihiin, taasoo sare u qaadday walaaca isa soo taraya ee laga qabo in la ciidameeyo dadka shacabka ah.
ISHA-AL-MASDAR.
XUUTIYIINTA YEMAN OO AFDUUBAY SHAQAALE KA TIRSAN MSF.
(SAWIRKA)-FAWZI SAALAX AL-NAFISH.
(YEMEN)-Fiidnimadii Khamiista Maleeshiyaadka Xuuthiyiinta ayaa Qafaashay Fawzi Saleh AL-Nafish, oo ka shaqeeya Waaxda Waxbarashada Caafimaadka ee Dhaqaatiirta Aan Xuduuda Lahayn (MSF) ee isbitaalka AL-Salam ee magaalada Khamir ee Gobolka Camraan, waxa eyna si qasab ah ugu kaxeeyeen Xabsiga Waaxda Amniga ee degmada iyada oo eysan jirin sabab sharci ah. Ilo deegaanka ah ayaa sheegay in afduubka uu ka dambeeyay Hogaamiyaha Xuutiyiinta Abu Qaalib AL-Gayli oo ah Horjoogaha Maleeshiyada ee degmada, ka dib markii uu xoog ku galay Guriga AL-Nafish. Waxa ey xuseen in dambiga lagu soo oogay ey tahay inuu la wadaagay muuqaal muujinaya dhaq dhaqaaqa ciidamada Xuuthiyiinta oo horay loogu baahiyay Warbaahinta kooxdaasi, isagoo banaanka soo dhigay marmarsiyo la sameeyay iyo qaabka caburinta ah ee loo xiray. Warar dheeraad ah ayaa ka soo baxaya qarax ka dhacay afaafka hore ee guriga Agaasimaha Cisbitaalka AL-Salaam Fu’aad Butaaj oo todobaadkii hore, kaasi oo la sheegay iney Xuutiyiintu u yeereen tiro ka mid ah shaqaalaha Hay’adda Dhaqaatiirta Aan Xuduuda lahayn. Dhacdadan ayaa ah mid Qarsoodi ah, iyadoo aan ilaa hadda la garanayn cidda geysatay. Kordhintaani ka dhanka ah shaqaalaha bini’aadantinimada ayaa imaaneysa maalmo uun ka dib markii hay’addu ey dib uga howl bilowday isbitaalka AL-Salam, ka dib hakad ku meel gaar ah ka dib markii weerar hubeysan oo canaasiirta Xuuthiyiinta ay ku qaadeen shaqaalahooda. Tani waxay ku qasabtay dhexdhexaadinta maxalliga ah iney soo farageliso oo ey soo celiso hawlihii bini'aadantinimo ee xarunta. Dhacdadan ayaa loo arkaa iney qayb ka tahay xadgudubyada isdaba jooga ah ee Xuuthiyiinta ee ka dhanka ah shaqaalaha gargaarka ee ku sugan goobaha ey kooxdaasi maamusho, iyadoo ey sii kordhayaan xarigga aan sharciga ahayn iyo jawi cabsi gelin ah oo halis gelinaya dhexdhexaadnimada iyo Madax-bannaanida hawlaha samafalka ee Yemen.
ISHA-Q28.
HAYADDA (IOM) OO WAR KA SOO SAARTAY QAXOOTIGA LIIBIYA.
(SAWIRKA)-QAXOOTIGA DALKA LIIBIYA.
(TRIPOLI)-Sida laga soo xigtay Hayadda Caalamiga ah ee Socdaalka IOM, tiradan ayaa muujinaysa koror la taaban karo marka loo eego 824,131 soo galooti ah oo la diiwaan geliyey dhamaadka 2024, taas oo hoosta ka xariiqaysa qulqulka muhaajiriinta ee sii socda iyo caqabadaha sii kordhaya oo ey la kulmaan dalka oo dhan. Warbixinta ayaa lagu sheegay in dadka soo galootiga ah ey ka kala imaanayaan 46 jinsiyadood oo kala duwan, iyadoo ragga ey yihiin 78% dadweynaha, halka haweenka iyo carruurta aan qaangaarka ahayn ey yihiin inta soo hartay 22%. Afar waddan ayaa ka dhigan asal ahaan inta badan soogalootiga (83%): Suudaan (31%), Niger (22%), Masar (20%), iyo Chad (10%). Soogalootiga Suudaan, gaar ahaan, ayaa aad kor ugu kacay, sababo la xiriira colaadda hubaysan ee ka socota Suudaan, taas oo kumanaan qof ku qasabtay iney u qaxaan Liibiya, ayay warbixintu xustay. Gobol ahaan, qaybta galbeed ee Liibiya waxay martigelisaa 52% dadka soogalootiga ah, taasoo ey ugu wacan tahay fursadaha shaqo ee aad uga wanaagsan qaybaha dhismaha iyo wax soo saarka. Gobolka bari wuxuu martigeliyaa 35%, iyadoo magaalooyinka muhiimka ah ee xeebaha sida Tripoli (15%), Misrata (10%), iyo Benghazi (10%) ey ka mid yihiin kuwa ugu badan oo ey saamaysay. Dhanka bini'aadantinimada, xaalada waxaa lagu tilmaamay mid halis ah. In ka badan afar meelood saddex meel dadka soogalootiga ah (76%) ma helaan daryeel caafimaad, taasoo ey ugu wacan tahay kharashyo badan iyo tayada adeeg oo liidata. Carruurta soogalootiga ah ayaa sidoo kale la kulma caqabado waa weyn oo dhanka Waxbarashada ah, iyadoo 65% Carruurta da'da dugsiga eysan aadin dugsiga, waxaa caqabad ku ah dhaqaale xumo, dukumeenti la'aan, isdhexgalka bulshada oo liita, iyo caqabadaha luqadda.
ISHA-LIBYAN OBSERVER.
ISRA’IIL OO U YEERATAY WAFDIGII WADA HADALADA EE DOOXA.
(SAWIRKA)-RW-NETANYAHU.
(TEL AVIV)- Reysal Wasaaraha Isra’iil Benjamin Netanyahu ayaa go’aansaday inuu u yeero dhammaan wafdigii Israa'iil ee ka socday Qadar sababtoo ah waxa uu u arko "Ismari waaga sii socda ee wadahadalka aan tooska ahayn ee Xamaas ee ku saabsan Xabbad-joojin iyo isdhaafsiga Maxaabiista," sida laga soo xigtay qaar badan oo ka mid ah warbaahinta Cibraaniga. Wararka ka imaanaya Israa’iil ayaa xaqiijinaya in Ra’iisul Wasaaruhu uu amray in wafdiga ey ka soo laabtaan magaalada Dooxa, waxaana go’aankiisa uu ka dhashay wax uu ku tilmaamay “ku adkeysashada Xamaas ee damaanad qaadka Mareykanka ee dagaalka”.Arrintan ayaa timid iyadoo mas’uul u hadlay Israa’iil uu xaqiijiyay in wada-hadallada ey dhammaadeen. Waxa uu intaa ku daray in Israa’iil ey diyaar u tahay iney ku laabato Dooxa haddii Xamas ey ogolaato soo jeedinta Witkoff (si daynta kala badh maxaabiista Israa’iil ee nool ee lagu hayo Marinka Gaza tan iyo Oktoobar 7, 2023, beddelkeeda xabbad-joojin ka badan 40 maalmood, oggolaanshaha gelitaanka gargaarka bini’aadantinimo, iyo gelitaanka wada-xaajoodyada marxaladda la xiriira joojinta dagaalka). Netanyahu ayaa Talaadadii hore ku dhawaaqay in xubnaha sare ee kooxda wada xaajoodka ey soo laabteen ka dib toddobaad wadahadal "deg deg ah" oo Dooxa ka socday oo ku saabsan la haystayaasha. Halka tiro ka mid ah jilayaasha ey ku hareen heerka shaqada ee caasimadda Qadar, sida uu sheegay Wargayska Times of Israel . Dhacdooyinkan ayaa imaanaya iyadoo howlgallada militari ey ka socdaan Marinka Gaza ee go’doonsan. Milateriga Israa’iil ayaa uga digay dadka deggan 14 xaafadood oo ku yaalla Waqooyiga Gaza khamiista maanta ah hawlgallada milatari ee socda. Afhayeen u hadlay militariga Israa’iil Avichay Adraee ayaa ugu baaqay dadka deegaanka iney si deg deg ah uga guuraan goobahaasi ka hor inta eysan bilaaban howlgallada militari, sida mashruuca Beit Lahia, xerada Jabalia, xaafadda Sheikh Zayed iyo kuwa kale. Waxa uu sidoo kale bartiisa Twitter-ka ku shaaciyay inuu howlihiisa ku ballaarin doono deegaanada aan soo sheegnay, isaga oo ku tilmaamay goobo dagaal oo halis ah. Wuxuu sheegay inuu aad u dadaali doono, waa sida uu hadalka u dhigaye. Arrintan ayaa timid ka dib markii Weriyaha TV-ga Al-carabiya uu maanta barqadii u kuur galay taangiyada Israa’iil oo u dhaqaaqay dhanka bari iyo waqooyiga Qaza.
DHIBAATADA GARGAARKA:
Israa'iil ayaa Arbacadii shalay ku dhawaaqday iney ogolaatay 100 baabuur oo gargaar Qaramada Midoobay ah iney galaan Gaza, ka dib markii ey ogolaatay 93 baabuur iney maraan Talaadadii hore iyo ku dhawaad 10 Isniintii, sida ey sheegtay. Balse Israa’iiliyiinta ayaa subaxdii u dareeray dekedda Ashdood si ey uga hortagaan. Tiro ka mid ah " dhaqdhaqaaqayaasha Israa'iil ayaa isugu soo baxay dekedda Ashdod ee koonfurta Israa'iil si ey uga hortagaan marinka baabuurta gargaarka bini'aadantinimo ee ku sii jeeda Gaza," Wakaaladda Warbaahinta Isra’iil ayaa sheegtay Khamiista maanta ah. Muuqaalo laga soo duubay goobta ayaa muujinayay dad mudaaharaadayay oo ruxaya calanka Israa’iil, waxayna dalbanayeen in laga hortago in gargaarka la soo galeyo Marinka Gaza.
BURBURKII XABAD JOOJINTA JILICSAN:
Waxaa xusid mudan in Israa’iil ey xayiraad neef-qabatin ah ku soo rogtay Gaza tan iyo bishii March ee la soo dhaafay, ka dib markii ey burburtay xabbad joojin jilicsan, iyada oo ku eedaysay Xamaas iney leexiso sahayda loogu talagalay dadka rayidka ah, eedeymahaas xarakadu waa ey beenisay. Sidoo kale waxa ey ku dhawaaqday in ey dib u bilaabmeen dhaq dhaqaaqii ciidan ee ka socday Marinka Gaza ee go’doonsan, waxaana ka dhashay dhimasho iyo dhaawac hor leh. Dhanka kale, 57 Israa’iiliyiin ah ayaa weli lagu hayaa Gaza, oo ey ku jiraan 34 la dilay, sida ey muujinayso tirakoobka militariga Israa’iil. Ugu yaraan 52,862 Falastiiniyiin ah ayaa la dilay tan iyo markii uu dagaalku billowday Oktoobar 7, 2023, badankooduna waa rayid, sida lagu sheegay warbixintii ugu dambeysay ee Wasaaradda caafimaadka ee Xamaas ey maamusho. Tan waxaa ku jira 2,749 tan iyo markii Israa'iil ey dib u billowday weeraradeeda Maarso 18, ka dib xabbad joojin jilicsan oo socotay muddo ku dhow laba bilood.
ISHA-AA.
TOOGASHO KA DHACDAY XARUNTA CIA-DA VIRGENIA.
(SAWIRKA)-DHISMAHA CIA.
(SYRIA)- Booliska FairFax ayaa ka warbixiyey toogasho ka dhacday banaanka xarunta CIA-da ee McLean ee Gobolka Virginia dalka Maraykanka. Afhayeen u hadlay booliiska ayaa sheegay Khamiista maanta ah in shilkan uu dhacay abbaare 4-tii subaxnimo ee xilliga maxalliga ah. Waxa uu intaasi ku daray “In Wadooyinka muhiimka ah ee soo gala xarunta ey hadda xiran yihiin,” isagoo ugu baaqay shacabka iney raadsadaan waddooyin kale. Waxa uu xusay in "Faahfaahin dheeri ah la shaacin doono marka loo baahdo."
WUXUU ISKU DAYEY INUU KA GUDBO XEYNDAABKA AMNIGA:
Wariyah Tv-ga AL-Carabiya ayaa soo sheegay in ilaaladu ey rasaas ku fureen darawal doonaayey inuuu ka gudbo xeyndaabka Xarunta CIA-ada ee Gobolka Virginia. Waxa uu intaa ku daray in shilkani uu ahaa shil caadi ah oo aan wax dhimasho ah ka dhalan,isaga oo xusay in aanu la xiriirin weerarkii maanta ka dhacay agagaarka Madxafka Yuhuuda ee magaalada Washington D.C, kaas oo sababay dhimashada laba ka mid ah shaqaalaha safaarada Israa’iil,sida lagu sheegay xog hordhac ah. Ilaha sharci fulinta ee Federaalka ayaa sheegay in tuhmanaha gaariga waday ey ahayd qof Dumar ah, iyadoo aan la shaacin faahfaahin dheeraad ah, sida uu sheegay Tv-ga NBC.
QOFKA LA XIRAY:
Ilo ka tirsan CIA-da ayaa markii dambe sharaxay in shaqaalaha ammaanku “Ey isku dhaceen shaqsi” bannaanka albaabka Hay’adda, iyagoo xusay in shaqsiga uu xabsiga ku jiro, sida ey sheegtay Wakaaladda Wararka ee Reuters.
Halka Isha warka ey diiday iney shaaciso in tuhmanaha la toogtay iyo in kale. Dhacdadan ayaa timid saacado ka dib weerar ka dhacay magaalada Washington, D.C., banaanka hore ee Matxafka Yahuudda, halkaas oo nin da’diisu ey tahay soddon jir ah uu rasaas ku furay dad badan oo ku sugnaa agagaarka Madxafka, halkaas oo uu ku dilay labo qof, isagoo ku qeylinayay “Xornimada Falastiin”. Si kastaba ha ahaatee, booliiska ayaa markii dambe u suurtagashay in ey qabtaan ka dib markii uu soo dhiibay hubkiisa. Booliska ayaa xaqiijiyay in da’diisu ey tahay 30 sano jir, laguna magacaabo Elyas Rodaragiiz, islamarkaana uusan wax dambi ah lahayn. Markii dambe waxay soo baxday inuu cilmi-baare iyo qoraa ka ahaa The HistoryMaker Foundation.
ISHA-AL-CARABIYA.
SURIYA IYO EU OO KA WADA HADLAY DIB U DHISKA DALKA
(SAWIRKA)-SYRIA.
(DIMISHIQ)-Wasiirka arrimaha dibadda ee Suuriya, Asaad AL-Shaybani ayaa Arbacada maanta ah kala hadlay Madaxa Siyaasadda Arrimaha Dibadda ee Midowga Yurub Kaja Kalas siyaabaha loo dardargelinayo soo kabashada hore iyo qorshayaasha dib-u-dhiska ka dib go'aankii Midowga Yurub uu cunaqabataynta uga qaaday Suuriya. Isagoo taleefoon kula xiriiray diblomaasiga reer Yurub, Shaybani wuxuu muujiyay sida uu ugu faraxsan yahay go'aanka Midowga Yurub ee ah in si buuxda looga qaado cunaqabateynta dhaqaale ee Suuriya, isaga oo ku tilmaamay "tilmaan wanaagsan oo ku wajahan kor u qaadista xiriirka iskaashiga iyo taageeridda waddooyinka xasilloonida," Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa ku tiri qoraal. Shaybani iyo Kalas waxay ku heshiiyeen tallaabo wadajir ah oo ku aaddan tillaabooyinka mustaqbalka iyo muhiimadda ey leedahay isuduwidda iyo isfahamka labada dhinac ee khuseeya Arrimaha Siyaasadda, Bini'aadantinimada, iyo dhaqaalaha, ayay tiri Wasaaraddu. Dooda ayaa sidoo kale dabooleysa "muhiimada ey leedahay in la dhaqaajiyo hore u soo kabashada iyo qorshooyinka dib u dhiska iyada oo loo marayo iskaashiga dhow ee u dhexeeya dawladda Suuriya iyo Midowga Yurub si loo hubiyo in jawaab wax ku ool ah ee baahiyaha aasaasiga ah iyo taageerada kaabayaasha," ayay raacisay. Wasaaraddu waxay sheegtay in Wasiirka Suuriya iyo dublamaasiga reer Yurub ey iftiimiyeen sida ey lagama maarmaanka u tahay in la isku dubbarido si sharaf leh oo iskood ah qaxootiga Suuriya u soo laabtaan Midowga Yurub iyo dalalka kale ee deriska ah, oo ey ku jiraan Turkiga, Urdun, iyo Lubnaan. Talaadadii, Midowga Yurub ayaa go'aansaday inuu ka qaado cunaqabataynta dhaqaale ee uu saaray Suuriya si ey u taageeraan dadka Suuriya dib u dhiska dalkooda ka dib toban sano oo dagaal sokeeye ah. Go’aanka Midowga Yurub ayaa yimid todobaad ka dib amarkii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ee Waaxda Maaliyadda ee ku aaddan qaadista cunaqabateynta lagu soo rogay Suuriya 1979-kii oo la ballaariyay ka dib markii uu qarxay dagaalka sokeeye ee Suuriya 2011-kii. Bashaar AL-asad oo ahaa hogaamiyihii Suuriya ku dhawaad 25 sano ayaa u baxsaday dalka Ruushka bishii December, isagoo soo afjaray taliskii Xisbiga AL-Bacath oo xukunka hayay tan iyo 1963-kii. Axmed AL-Sharaa, oo hogaaminayey xoogaga ka soo horjeeda dawladda Asad, ayaa lagu dhawaaqay in uu yahay Madaxweyne ku meel gaar ah dabayaaqadii bishii January ee sannadkaan 2025-ka.
ISHA-AA.
WAREEGA SHANAAD EE WADA HADALADA MARAYKANKA IYO IRAAN.
(SAWIRKA)-CALAMADA MARAYKANKA IYO IRAAN.
(MASQAT)-Wareegii shanaad ee wadahadalka Iran iyo Mareykanka ee ku saabsan barnaamijka Nukliyeerka ee Tehran ayaa ka dhici doona magaalada Rome caasimadda dalka Talyaaniga Jimcaha, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Cuman Badr AL-busaciidi ayaa bayaan kooban ku sheegay fiidnimadii Arbacada. Iran iyo Maraykanku waxay dib u bilaabeen dublamaasiyadda nukliyeerka bishii hore, iyada oo Cumaan ey dhexdhexaadin ka ahayd. Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran ayaa xaqiijisay in wareegga xiga ee Wada-hadallada aan tooska ahayn ee Nukliyeerka ey la yeelanayaan Mareykanka uu ka dhici doono magaalada Rome Jimcaha. Bayaan uu soo saaray Arbacada maanta ah, afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iraan Esmaeil Baghaei ayaa ku dhawaaqay in wareegga shanaad ee wada xaajoodyada dadban ee Tehran iyo Washington uu dhici doono Jimcaha, taasoo soo afjaraysa maalmihii xanta. Baghaei waxa uu xusay in Cumaan, oo u shaqaynaysa dhexdhexaadinta labada dhinac, ey soo bandhigtay hindise ey Tehran ogolaatay. Waxa uu carabka ku adkeeyay in kooxda wada xaajoodka Iran ey weli si adag uga go'an tahay iney difaacdo "Xuquuqda iyo danaha dadka Iran, gaar ahaan sugidda isticmaalka nabdoon ee tamarta nukliyeerka, oo ey ku jirto tayeynta Yuraaniyaam," iyo qaadista waxa uu ku tilmaamay "cunaqabataynta caddaalad-darrada ah." Madaxweyne Donald Trump ayaa Mareykanka ka saaray heshiiskii nukliyeerka ee 2015kii ee u dhaxeeyay Iran iyo quwadaha adduunka 2018, wuxuuna hadda raadiyay heshiis “ka wanaagsan”. Waxa uu sheegay in Maraykanku uusan ogolaan doonin in Iran ey yeelato bam nukliyeer ah. Wadahadalladii ugu dambeeyay ayaa lagu qabtay caasimadda Cumaan ee Muscat, 11/5/25-ka. Hogaamiyaha ruuxiga ah ee Iran Ayatollah Ali Khamenei ayaa Talaadadii sheegay in aanu aaminsanayn in wada xaajoodyada socda ey horseedi doonaan "natiijo macno leh". Khamenei waxa kale oo uu meesha ka saaray dalabaadkii ey saraakiisha Maraykanku dhawaan kaga dalbanayeen Iran iney burburiso barnaamijkeeda kobcinta Yuraaniyaamka, isaga oo hadalkaas ku tilmaamay “wax aan macno lahayn”. Tayaynta Uraniumku waxa ey noqotay barta ugu muhiimsan ee wada xaajoodyada socda. Axadii, Wasiirka Arrimaha Dibadda Iraan Cabaas Caraqji wuxuu carabka ku adkeeyay in barnaamijka tayeynta Iran uu sii socon doono "heshiis la'aan ama la'aan." Hadaladiisa ayaa yimid wax yar ka dib markii Witkoff oo ag Ergayga Maraykanka ee Bariga dhexe ayaa sheegay in heshiis kasta oo lala galo Iran ey tahay in lagu daro qodob lagu joojinayo tayeynta gabi ahaanba Uraaniyuumka.
ISHA-ANADOLU.
SANAAG IYO SOOL OO YEELAN DOONA MAAMUL ADAG.
(SAWIRKA)-SIYASIYIINTA KU HAWLAN DHISIDA MAAMUL ADAG EY YEESHAAN SOOL IYO SANAAG.
(MUQDISHO)-Maalmihii la soo dhaafay waxaa magaaladda caasimada ah ee Muqdisho ka socday shirar salka ku haayo mideynta maamuladda SSCKHATUMO iyo MAAKHIR. Si loo helo midnimo dhab ah oo waarta oo ka dhexaysa Maakhir iyo Khaatumo, waxaa lagama maarmaan noqotay in la dhiso saldhig Siyaasadeed oo ku dhisan Caddaalad, Sinnaan iyo Wadajir. Qodobada Aas-aaska u noqon kara Heshiis Mideeya KHAATUMO iyo MAAKHIR waxay yihiin:
1. 𝐀𝐰𝐨𝐨𝐝 𝐪𝐚𝐲𝐛𝐬𝐢 𝐬𝐢𝐦𝐚𝐧 (50/50) oo beelaha deegaanada Khaatumo iyo Maakhir ey si siman uga qeyb galaan maamulka.
2. 𝐂𝐚𝐚𝐬𝐢𝐦𝐚𝐝 𝐝𝐡𝐞𝐱𝐝𝐡𝐞𝐱𝐚𝐚𝐝 ah oo laga dhiso meel cusub oo cidlo ah, una dhaxaysa labada maamul(SSCkhatumo iyo Maakhir)
3. 𝐌𝐚𝐠𝐚𝐜 𝐢𝐲𝐨 𝐬𝐮𝐦𝐚𝐝 𝐜𝐮𝐬𝐮𝐛 oo Mideeya bulshada oo la qaato, lagana guuro magacyadii hore.
4. 𝐗𝐢𝐥-𝐪𝐚𝐲𝐛𝐬𝐢 𝐤𝐮 𝐬𝐚𝐥𝐞𝐲𝐬𝐚𝐧 Karti, Hufnaan iyo Awood Qaybsi, si loo helo Hay’ado shaqeynaya oo daahfuran loona siman yahay (Wasaaradaha, Garsoorka, Ciidamada, Hay’adaha gaarka ah iyo Agaasimayaasha)
5. 𝐌𝐚𝐚𝐥𝐠𝐚𝐬𝐡𝐢 𝐢𝐲𝐨 𝐊𝐚 𝐟𝐚𝐚’𝐢𝐢𝐝𝐞𝐲𝐬𝐢 𝐰𝐚𝐝𝐚𝐣𝐢𝐫 ah kheyraadka dabiiciga ah sida Shidaalka, Macdanaha iyo Dekadahaba.
6. 𝐗𝐚𝐝𝐝𝐢𝐝𝐚𝐚𝐝𝐝𝐚 M𝐮𝐝𝐝𝐚𝐝𝐚 M𝐚𝐝𝐚𝐱𝐧𝐢𝐦𝐚𝐝𝐚 si looga hortago awoodu iney hal dhinac marto (tusaale: Taraysi ah laba xilli oo xiriir ah ka badan aan gobal gaar ahi ku fadhi karin xilka Madaxwayne-nimada). Heshiis lagu dhiso qodobadan, laguna daro Dastuurka, wuxuu noqon karaa saldhig lagaga tallaabo caqabadaha ragaadiyey Maamul Gobaleedyada dalka ka jira, looguna gudbo dowladnimo ku dhisan Wada-jir iyo is-ixtiraamaan. DG Puntland ayaa sheegata inuu ka kooban yahay 9-Gobol kalana ah “Ceyn, Bari, Haylaan, Karkaar, Mudug, Nugaal, Raas Caseyr, Sanaag iyo Sool”,Gobolada Puntland horay uga mid ahaa eyna isku heysteen Soomaliland ayaa waxa ka mid ah “Sool, Sanaag iyo Ceyn”. Marka laga hadlaayo DG SSC khatumo ayaa waxaa hoos imaanaya Sool, Sanaag iyo Ceyn qeybo ka mid ah,dhaknka xuduudaha Bariga waxaa ka xiga Puntland, DDS ayaa ka xigta Koonfur, Soomaaliland ayaa ka xigta Galbeelka halka Sanaag ey ka xigto Waqooyiga. DG Puntland ayaa hadda ku sugan xaalad aad u adag oo ah laba mid door:(1)-Inuu aqoonsado SSCkhatumo loogana kaco gudaha Puntland. (2)-Inuu ka horyimaado dabadeedna ey kala tagaan beelaha Harti la isku yiraahdo. DFS,dhinaceed ayaa waxaa si xawli ah uga socdo dhisid DG ey iska leeyihiin dadka dego Goboladda Sanaag iyo Sool kuwaaso horay uga kala tirsanaay Dawlad Goboleedyada Puntland oo hoos timaado DFS iyo Soomaaliland oo iyada isku magacawday dawlad ka go’aday Soomaaliya inteeda kale welina aan helin wax aqoonsi mudadii ey jirtay oo dhan 34-sano(1991 ilaa 2025).
ISHA-WAKAALAD.
DAWLADAHA FARANSISKA IYO TALYAANIGA OO JAWAAB ADAG KA…
(SAWIRKA)-WAFDIGII EU-DA OO KALA CARARAY.
(DAANTA GALBEED)- Maamulka Falastiin ayaa Arbada maanta ah ku eedeeyey Ciidamada Isra’iil iney toogasho ku dileen dublamaasiyiin, xilli ey booqanaayeen magaalada Jenin. Ciidamada Isra’iill ayaa dhankooda ku sheegay iney rideen "Rasaas nool oo digniin ah" ka dib markii dublamaasiyiinta ey "ka leexdeen" wadadii la ansixiyay ee Daanta Galbeed. Dhowr waddan oo Yurub ah ayaa dalbaday caddayn dheeraad ah oo ku saabsan dhacdadan dawladda Isra’iil.
Maamulka Falastiin ayaa ku eedeeyay ciidanka Israa’iil Arbacada maanta ah iney rasaas nool nool ku rideen wafdi diblomaasiyadeed oo socdaal ku marayay magaalada la haysto ee Jenin ee Daanta Galbeed, ka dib markii uu soo baxay muuqaal muujinaya laba askari oo Israa’iili ah oo Qoriga ku fiiqaya koox dad ah. War qoraal ah oo uu soo saaray maamulka Falastiiniyiinta ayey ku cambaareeyay "Dambiyada foosha xun oo ey gaysteen ciidamada gumaysiga ee Israa'iil, kaas oo ku lug lahaa in si toos ah loola beegsado rasaasta nool wafti diblumaasiyadeed oo loo aqoonsan yahay dawladda Falastiin ." Diblumaasi Ajnabi ah oo ka mid ahaa wafdiga ayaa Wakaaladda Wararka ee AFP u xaqiijiyay in uu maqlay " rasaas soo noqnoqotay " oo ka dhacaysa gudaha Xerada Qaxootiga ee Jenin. Dhinacooda, ciidamada Isra’iil ayaa qirtay iney rideen "rasaas digniin ah" ka dib markii ey booqdeen diblomaasiyiin Ajnabi ah magaalada Waqooyiga Galbeed ee Daanta Galbeed ee Jenin "ey ka leexdeen" wadadii lagu heshiiyay. Ciidanka ayaa warsaxaafadeedkooda ku yiri “Weftigu waxa ey ka weecdeen wadadii la ansixiyay, waxaanay galeen meel aan loo ogolayn,” iyaga oo ku nuux-nuuxsaday in “askarta aagga ku sugani ey rideen rasaas digniin ah. Ciidanka ayaa intaa ku daray iney ka xun yihiin dhibaatadii ka dhalatay falkaas, iyagoo xusay in eysan jirin wax dhaawac ah oo soo gaaray. Falcelinta dhacdadan ayaa ahayd mid deg deg ah, iyadoo Madaxa Siyaasadda Arrimaha Dibadda ee Midowga Yurub, Kaja Kalas ayaa ku tilmaamay khatarta nolosha dublamaasiyiinta mid aan la aqbali karin wixi Arbacada dhacay. Dhanka kale, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Talyaaniga, Antonio Tajani ayaa ugu baaqay dowladda Israa’iil iney si deg deg ah u caddeyso sida ey wax u dhaceen. Iyadoo loo tixgelinayo hanjabaadaha ka dhanka ah dublamaasiyiinta mid aan la aqbali karin. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Spain ayaa bayaan ey soo saartay ku cambaaraysay dhacdadan, waxayna xaqiijisay “Wasaaraddu waxay baaraysaa wax kasta oo dhacay, qof Isbaanish ah ayaa ka mid ahaa kooxda dublamaasiyiinta, waana badqabaa, waxaanu la xiriirnay dalalka kale ee ey khusayso si aanu jawaab wadajir ah uga bixinno wixii dhacay, taas oo aanu si adag u cambaaraynnay. War hadda ka soo baxay Wasaaraddaha Arrimaha Dibadda Faransiiska iyo Talyaaniga ayaa sheegaayo in labada dawladood ey u yeereen Safiirada Isra’iil u kala fadhiya Paris iyo Rome si wax looga weydiiyo wixii ka dhacay Daanta Galbeed ee dhulka Falastiin.
ISHA-FRANCE24.
(DEG DEG): SHIRKII XAMAAS IYO ISRA’IIL OO QARKA U SAARAN INUU BURBURO.
(SAWIRKA)-XUKUMADA ISRA;IIL.
(DOHA)- Isra’iil ayaa ku dhawaaqday Talaadada maanta ah iney dib ugu yeertay masuuliyiinteeda ku sugnaay Dooxa oo ku metelaayey gorgortankeedii ugu sareeyay arrinta Maxaabiista Gaza oo ka socday Dooxa sababo "la-tashi," maalmo ka dib markii ey olole xooggan oo cirka ah ka billowday deegaanka Falastiin. "Ka dib muddo toddobaad ah oo xiriiro deg deg ah ey ka socdeen Dooxa, kooxda sare ee wada xaajoodka waxay ku laaban doonaan Isra’iil si ey wada tashi ula soo sameeyaan, iyadoo la sii wadi doono kooxda shaqada ee Dooxa hadda," ayaa lagu yiri bayaan ka soo baxay Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu, oo ku eedeeyay Xamaas iney carqaladeynayso heshiiska, sida laga soo xigtay Wakaaladda Faransiiska-Presse. Horaantii Talaadadadad maanta, Xamaas ayaa Netanyahu ku eedeysay inuu isku dayay inuu marin habaabiyo beesha caalamka isagoo wafdigiisa wada xaajoodka ku haya caasimadda Qatar ee Dooxa, iyagoo aan siinin wax awood ah oo dhab ah. Xamaas ayaa tallaabadan ku tilmaantay khiyaano siyaasadeed oo looga gol leeyahay iney u muuqato iney ku hawlan yihiin Isra’iil wada xaajood aan run ahaantii dhicin. Dhaqdhaqaaqa Xamaas ayaa bayaan rasmi ah ku faahfaahiyey in wafdiga Israa'iil ey sii wadaan kordhinta joogitaankooda "maalinba maalinta ka dambeysa" iyaga oo aan wax gorgortan la taaban karo ka gelin. Waxa ey xustay in wareegii ugu dambeeyay ee wadahadalada halista ahaa uu hakad ku jiray tan iyo sabtidii la soo dhaafay, taas oo xaqiijinaysa in aan la damacsanayn in heshiis la gaaro. Xamaas ayaa diiday hadaladii dhawaan Netanyahu ee ku saabsanaa gelitaanka gargaarka bini'aadantinimo ee Gaza,iyaga oo ku tilmaamay "indhaha boorka" iyagoo ku nuux-nuux saday in aanay jirin wax baabuur ah oo gargaar ah oo soo galay marinka ilaa hadda, oo ey ku jiraan dhawr kolonyo ah oo soo gaartay Isgoyska Kerem Shalom iyada oo aanay helin Hay'ad caalami ah. Dhaqdhaqaaqa Xamaas ayaa sidoo kale ku eedeeyay "Xukuumadda Netanyahu iney u adeegsato sii deynta Maxbuus Edan Alexander si ey u xoojiso gardarada, bar-tilmaameedsiga kaabayaasha rayidka iyo xasuuqa ka dhanka ah haweenka iyo caruurta, iyagoo ku nuuxnuuxsaday in Israa'iil ey diidayso iney gaarto meel kasta oo ey ku dhegganaato doorashada dagaal iyo burburin." Bayaankeeda, Xamaas waxay ku xaqiijisay iney si buuxda mas’uul uga tahay fashilinta dadaallada xabbad joojinta ah ee xukuumadda Netanyahu, taasoo ku saleysan hadallada ey soo saareen saraakiisha Israa’iil ee ku aaddan sii socoshada howlgallada militari iyo barakicinta dadka deegaanka. Dhaqdhaqaaqa ayaa soo dhaweeyay mawqifyada caalamiga ah ee sii kordhaya ee diidaya gardarada iyo go'doominta, gaar ahaan qaar ka mid ah wadamada Yurub, waxayna u tixgeliyeen iney yihiin "cambaareyn cusub oo ku wajahan siyaasadaha Isra’iil iyo taageerada dalabaadka Falastiiniyiinta oo kaliya." Xamaas ayaa bayaankeeda ku soo gabagabaysay iyada oo xaqiijisay iney diyaar u tahay iney si togan oo masuuliyadi ku jirto uga qayb qaadato hindise kasta oo soo afjaraya gardarada, lagu guulaysto ka bixitaanka ciidamada gumaysiga, ka qaadista xayiraada, ogolanshaha gelitaanka gargaarka, bilaabayana dib u dhiska wixii ku burburay dagaalku. Sida laga soo xigtay warbaahinta Isra’iil, Ra'iisul Wasaaraha Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani ayaa xaqiijiyay Talaadada maanta ah in wadahadaladii xabad joojinta ee Gaza ee lagu qabtay Dooxa dhowrkii toddobaad ee la soo dhaafay eysan wax natiijo ah ka soo bixin sababo la xiriira is Afgaranwaaga Aasaasiga ah ee u dhexeeya labada dhinac. Ra'iisul Wasaaraha Qatar ayaa sheegay in wadahadalladii Dooxa ee labadii toddobaad ee la soo dhaafay "aan wax natiijo ah laga gaarin ilaa hadda, sababtoo ah farqiga Aasaasiga ah ee u dhexeeya labada dhinac." Waxa uu intaasi ku daray “dhinac waxa uu raadinayaa heshiis qayb ka mid ah oo keeni kara heshiis buuxa, halka dhinaca kalena uu raadinayo heshiis hal mar ah...si dagaalka loo soo afjaro, lana sii daayo dhammaan dadka la haystayaasha ah...Ma aannan awoodin in aan ka gudubno farqigaas aasaasiga ah”. Ra’iisul Wasaaraha Qadar ayaa u arkayay kordhinta Isra’iil ee howlgalada ey ka wado Qaza iney tahay mid lagu wiiqayo dadaalada nabadeed ee Marinka, isagoo carabka ku adkeeyay in Qadar ey sii wadi doonto dadaalka ey kula jirto Masar iyo Mareykanka si xabad joojin looga gaaro Gaza. Arrintan ayaa timid maalin ka dib markii Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil uu shaaca ka qaaday in dalkiisu uu doonayo inuu la wareego guud ahaan Marinka Qaza, iyadoo ciidamada Israa’iil ey kordhiyeen duqeymaha cirka iyo dhulka ah oo ey ka wadaan dhulka burburay 19 bilood oo dagaal ah.
XIGASHO-AA.
XUKUMAD SUDAN OO GUULO KA GAARTAY DAGAALKA RSF.
(SAWIRKA)-DAGAALKA DALKA SUDAN.
(QAAHIRA)-Milatariga Sudan ayaa Talaadada maanta ah sheegay in ey si buuxda ula wareegeen gacan ku haynta gobolka weyn ee Khartuum ka dib dagaal muddo socday oo ey kula jireen haraadiga koox hubaysan oo ku sugan galbeedka iyo koonfurta gobolka. Horumarkan ayaa ahaa guushii ugu dambeysay oo ey ciidamadu gaareen in ka badan laba sano oo ey dagaal kula jireen xoogaga Taageerada degdega ah(RSF), dagaal sokeeye oo qaybo ka mid ah dalka u horseeday macaluul. S/Guuto.Nabil Abdullah, oo ah afhayeenka milatariga Sudan, ayaa sheegay in ciidamada ey dib ula wareegeen gobolka weyn ee Khartoum, oo ey ku jiraan magaalada caasimadda ah ee Khartuum iyo magaalooyinka ey walaalaha yihiin ee Omdurman iyo Khartuum Waqooyi,ama Badda. "Gobolka Khartuum gabi ahaanba wuu ka xoroobay fallaagada," ayuu ku sheegay bayaan muuqaal ah. Goor sii horeysay, Cabdalla wuxuu sheegay in ciidamadu ey dagaal-yahannada RSF kula dagaalameen deegaannada galbeedka iyo koonfurta ee Omdurman, taasoo qayb ka ahayd howlgal ballaaran oo ey jeebka ugala soo baxeen dableyda weerarka soo qaaday.Ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay RSF. Suudaan waxay gashay dagaal sokeeye 15-kii Abriil, 2023-kii, markaasoo xiisad colaadeed oo u dhaxaysa millatariga iyo RSF ey ka qarxeen dagaal cad oo ka dhacay Khartuum iyo qaybo kale oo dalka ah. Dagaalka ayaa waxaa ku dhintay ugu yaraan 24,000 oo qof, inkastoo ey u badan tahay in tiradu intaas ka badan tahay. Dagaalku waxa guryahooda ku barakacay ilaa 13 milyan oo qof enay ku jiraan 4 milyan oo u tallaabay dalalka dariska ah. Qaybo ka mid ah Suudaan ayaa lagu riixay macaluul. Dagaalladan ayaa waxaa ka dhacay xad-gudubyo ey ka mid yihiin Kufsi Wadareed iyo dilal salka ku haya Isir nacayb oo isugu jira dambiyo dagaal iyo dembiyo ka dhan ah bini’aadantinimada, gaar ahaan gobolka Darfur, sida ey sheegeen Qaramada Midoobay iyo kooxaha Xuquuqul Insaanka caalamiga ah.
XIGASHO-AN.
MIDAWGA YURUB OO CUNAQABATEYNTII KA QAADAY SURIYA.
(SAWIRKA)-MADAXWEYNAHA SURIYA.
(DIMISHIQ)-sWaaaradda arrimaha dibadda ee Suuriya ayaa ku dhawaaqday iney soo dhawaynayso go'aanka "taariikhiga ah" ee Midowga Yurub uu ku qaaday dhammaan cunaqabataynta dhaqaale ee Suuriya lagu soo rogay intii uu jiray taliska Asad, iyadoo xustay in tani ey fududayn doonto iskaashiga Siyaasadeed iyo Ammaan ee Yurub. Wasaaraddu waxay ku sheegtay bayaan ey soo dhigtay kanaalka Telegram-ka oo ey ku warantay Wakaaladda Wararka ee Suuriya ee (SANA): “Isbeddelkani waxa uu ka dhigan yahay mid yimid xilli muhiim ah iyo bilowga bog cusub oo xiriirka Suuriya iyo Yurub, kaas oo ku salaysan danaha wadaaga ah iyo ixtiraamka labada dhinacba”. Wasaaraddu waxay intaas ku dartay: "Go'aanka Midowga Yurub waxaa si buuxda loo soo saaray si waafaqsan qaab-dhismeedkiisa sharci ee ku salaysan sharciga, wuxuuna dhigayaa Mabda'a Aasaasiga ah ee cunaqabataynta lagu soo rogay si wax looga qabto arrimaha gaarka ah waa in dib loo eego marka ujeeddooyinkooda la gaaro. Qaadista tillaabooyinkan waxay ka tarjumaysaa labadaba ballanqaad sharci iyo mid diblomaasiyadeed oo lagu taageerayo ka qaybgalka wax ku oolka ah iyo caawinta u gudubka dhaqaalaha Suuriya ee mustaqbalka ku salaysan xasilloonida, soo kabashada iyo iskaashiga caalamiga ah. " Wasaaraddu waxay sidoo kale tixgelisay go'aankan " Abaal-marin loogu talagalay adkeysiga dadka Suuriya. Bilihii la soo dhaafay, Suuriyaanka gudaha iyo dibedda, oo ey weheliyaan ururada aan dawliga ahayn iyo jilayaasha bulshada rayidka ah, waxay sii wadeen dadaalkooda aan daalin ee ey ku dalbanayaan qaadista cunaqabatayntan. Dadaalka diblomaasiyadeed ee Suuriya, oo ey taageerayaan olole ballaaran oo wacyigelin ah oo ka socda caasimadaha Yurub, ayaa ka ciyaaray door muhiim ah oo ku salaysan iskaashiga iyo hufnaanta cusub. "Wasaaraddu waxay xustay in qaadista cunaqabatayntan ey "fureyso fikrado cusub oo iskaashi ah, taasoo u oggolaanaysa dadka reer Suuriya ee Yurub iney dib u maalgashadaan dalkooda, dib ugu noqdaan, oo ey si firfircoon uga qayb qaataan dib u dhiska iyo horumarinta dalkooda. Go'aankani wuxuu sidoo kale siinayaa fursad ballaaran oo lagu kobcinayo iskaashiga Siyaasadeed iyo Amniga ee Suuriya iyo Yurub, hubinta faa'iidada labada dhinacba." "Suuriya maanta waxay ka soo baxaysaa marxalad adag oo silica iyo burburka ah. Waxaan dhaxalnay waddan leh kaabayaasha burburay, dhaqaalaha kala go'ay, iyo bulshooyinka u hanqal taagaya cusboonaysiinta. Joojinta cunaqabataynta waxay ka dhigan tahay ma aha oo kaliya isbeddel sharci ah, laakiin sidoo kale fariin cad oo ah in Yurub ay aqoonsan tahay muhiimadda caddaaladda, ma aha oo kaliya mabda'a, laakiin sida dhaqanka. caddaaladda iyo taageerada ey siiso dadka Suuriya ee ku socda waddadii dib u dhiska,” ayey Wasaaraddu tiri. Wasaaraddu waxay sii wadataa: "Sida aan ku jirno marxaladan cusub, dawladda Suuriya waxay xaqiijinaysaa iney diyaar u tahay iney xoojiso iskaashiga ey la leedahay shirkadaha Yurub iyo maalgashadayaasha, iyo in la abuuro jawi taageeraya soo kabashada dhaqaalaha iyo horumar waara." Wasaaraddu waxay intaa ku dartay: "Yurub waxay had iyo jeer la wadaagto dadka Suuriya, haddii ey noqoto gargaarkeeda bini'aadantinimo, doorka ey ku leedahay martigelinta Qaxootiga, ama u hoggaansanaanta mabaadi'da caddaaladda. Maanta, Suriya waxay u baahan tahay in ka badan waxay abid baahneed waa saaxiibo, ma aha caqabado. Waxaan raadineynaa la-hawlgalayaasha dhabta ah ee dib u dhiska magaalooyinkeena, dib u soo celinta dhaqaalaheena adduunka, iyo bogsashada dhaawacyada colaadaha. Maanta, Suuriya waxay rajeyneysaa iney taageerto danaha siyaasadeed ee dhabta ah ee la wadaago. Xasiloonida iyo barwaaqadu waxay nooga baahan tahay inaan sii qoto dheerayno iskaashiga iyo ka qaybgalka wax ku oolka ah." Wasaaraddu waxay ku soo gebagebaysay War-murtiyeedkeeda “Anigoo ku hadlaya magaca Jamhuuriyadda Carabta ee Suuriya, waxaanu mahadnaq iyo wanaag u soo jeedinaynaa Midowga Yurub, dalalka xubnaha ka ah, iyo shucuubta Yurub ee gacan ka geysta taageerada Suuriya, waxaanu diyaar u nahay inaanu galno waa cusub oo iskaashi oo ku salaysan is ixtiraam iyo aragti la wadaago si loo helo mustaqbal adag oo ammaan ah. Talaabadii ugu dambeysay ee Midowga Yurub ayaa timid ka dib markii ugu horeysay bishii Febraayo oo cunaqabateyn lagu hakiyay qeybaha muhiimka ah ee dhaqaalaha Suuriya. Saraakiisha ayaa sheegay in tallaabooyinkan dib loo soo celin karo haddii hoggaamiyeyaasha cusub ee Suuriya ey ka rumeeyaan ballan-qaadkooda ah iney ixtiraamaan Xuquuqda Dadka laga tirada badan yahay iyo iney u gudbaan Dimuqraadiyad.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
LIIBIYA OO EY KA JOOGSADEEN DAGAALADDII.
(SAWIRKA)-WIILKA GEN.XAFTAR EE BALAQAASIM.
(TRIPOLI)-TRIPOLI: Dowladda ay Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ee Liibiya ayaa maanta oo Isniin ah sheegtay iney cadaadis saarayso dadaallada lagu doonayo in lagu gaaro Xabbad-joojin joogto ah ka dib maalmo ey dagaallo dad badan ku dhinteen ey ka socdeen caasimadda Tripoli iyo dibadbaxyo lagu dalbanayay inuu xilka iska casilo Ra'iisul Wasaaraha. Dagaalka ayaa usbuucii la soo dhaafay waxa uu dhexmaray koox hubeysan oo la safan dowladda fadhigeedu yahay Tripoli iyo kooxo ey doonaysay iney burburiso, taasoo keentay in ugu yaraan siddeed ey ku dhinteen, sida ey sheegtay Qaramada Midoobay. Wasaaradda Difaaca Liibiya ayaa bayaan ey soo saartay ku sheegtay in "dadaallada ku aaddan Xabbad joojinta ey weli socdaan" Eyna "si toos ah" u kormeerayaan hannaanka si loo xaqiijiyo xasilloonida. Dagaalka ayaa inta badan la soo afjaray dabayaaqadii Khamiistii, sida uu sheegay sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo howlgalka Qaramada Midoobay ee Liibiya, balse ma jirin heshiis Xabbad joojin rasmi ah. Hawlgalka Qaramada Midoobay, UNSMIL, ayaa soo dhaweeyay Axadii abuurista "Guddi xabbad joojin ah oo lagu dhisayo nabadda jilicsan ee la gaarey usbuucii hore" ka dib rabshado lagu arkay hubka culus ee loo adeegsaday bartamaha Tripoli. UNSMIL waxay sheegtay in guddigu "Ey diiradda saarayaan fududaynta xabbad-joojin joogto ah iyadoo xooga la saarayo ilaalinta dhammaan dadka rayidka ah, iyo in lagu heshiiyo qabanqaabada ammaanka ee Tripoli." Tripoli waxa ey ku soo laabatay xaalad degan dabayaaqadii todobaadkii hore iyada oo duulimaadyadii dib loo bilaabay, dukaamada dib loo furay, dadkuna ey ku soo laabteen shaqada, laakiin xaalada ayaa wali kacsan, ka dib markii ey kordheen baaqyada ku saabsan iscasilaada Ra’iisal Wasaare Abdul Hamid Dbeibah. Iska horimaadka ayaa ka dhashay dilka hogaamiye kooxeed hubeysan oo ey fuliyeen koox la safan dowladda Dbeibah guutada 444, oo markii dambe la dagaalantay koox saddexaad, ciidamada Radca’a ee gacanta ku haya qeybo ka mid ah Bariga Tripoli iyo Garoonka Diyaaradaha ee magaalada. Waxay timid ka dib markii Dbeibah uu ku dhawaaqday amarro fulineed oo isdaba joog ah uuna ku doonayey in la burburiyo Raadca’a lana kala diro kooxaha hubaysan ee fadhigoodu yahay Tripoli, laakiin marka laga reebo Guutada 444. Guutada 444-ta ayaa sheegtay Isniintii iney soo bandhigtay Xabaal Wadareed ey ku jiraan 10 mayd ah oo ku yaal Abu Salim, oo ah degmo ku taal Tripoli oo ka hor todobaadkii hore ey maamulayeen kooxda Abdelghani Al-Kikli, kuwaasoo dilkooda uu dhaliyay iska horimaadyada. Dbeibah waxa uu ku eedayay kooxda Al-Kikli, Taageerada iyo Qalabka Xasiloonida, Xad-gudubyo badan, oo ey ku jiraan xukunno "dhiig-qabow" ah iyo iney xoog ku waayeen dhaleecayn. Khudbad uu Sabtidii jeediyay ka dib markii uu helay taageerada dadwaynaha dhowr mudane, Dbeibah waxa uu ugu baaqay kooxaha hubaysan ee Tripoli iney la jaanqaadaan "Hay'adaha dawladda." "Hadafkeena waa Liibiya oo xor ka ah Maleeshiyaad iyo Musuqmaasuq," ayuu yiri.
XIGASHO-ARAB.