DUMARKA ASKARTA AH EE XUUTIYIINTA OO DHIBAATEYEY DUMARAKA YEMAN.

(SAWIRKA)ZAYNABIYAATKA XUUTIYIINTA YEMAN.

(SANA’A/YEMEN)-Shabakadda Xuquuqda iyo Xoriyadda ee Yemen ayaa diiwaangelisay 1,654 dhacdo oo xadgudubyo ah oo ka dhan ah haweenka Yemen, oo ay geysteen "Guutooyinka Zaynabiyiinta," garabka haweenka ee militariga ee maleeshiyada Xuutiyiinta, muddada u dhexeysa Diseembar 2021 ilaa Febraayo 1, 2025. Warbixin ay dhawaan soo saartay shabakadu oo lagu soo bandhigay maalinta caalamiga ah ee ciribtirka tacadiyada ka dhanka ah haweenka ayaa lagu sheegay in xadgudubyada ay gaysteen "Zaynabiyiinta" (maleeshiyada haweenka ah ee Xuuthiyiinta) ay ka mid yihiin xarig iyo xarig aan loo meel dayin, dhac, garaac, jirdil, iyo fududeynta kufsiga ka dhaca xabsiyada qarsoodiga ah. Xadgudubyada ayaa sidoo kale waxaa ka mid ahaa dhibaataynta haweenka firfircoon, weerarrada haweenka mudaharaadaya, in la geeyo isbaarooyinka, iyo askaraynta qasabka ah ee gabdhaha iskuulada iyo jaamacadaha. Sida warbixinta lagu sheegay, “Guutooyinka Zaynabiyiinta” ayaa mas’uul ka ahaa dhimashada 10 haween ah, dhaawaca 42 kale, xarig iyo afduub loo geystay ku dhawaad ​​571 haween ah. Intaa waxaa dheer, 62 haween ah oo maxaabiis ah, la afduubay, iyo dad si qasab ah lagu waayay ayaa lagu sameeyay jirdil nafsi ah iyo jirdil gudaha xabsiyada Xuutiyiinta oo ay maamusho "Zaynabiyat." Shabakadda ayaa diiwaangelisay 58 kiis oo ka mid ah dhibaataynta iyo kufsiga haweenka iyadoo lagu qasbayo "Zaynabiyat" (haweenka ka tirsan maleeshiyada Xuuthiyiinta) ee xabsiyada, xarumaha dadka lagu hayo, iyo guryaha gaarka ah ee hogaamiyayaasha Xuuthiyiinta. Maleeshiyooyinka ayaa sidoo kale qorey ku dhawaad ​​4,000 oo haween ah, kuwaas oo lagu soo tababaray la dagaalanka Sanca, Lubnaan, iyo Iran oo ay bixinayaan khubaro ka tirsan Xisbullah iyo Ilaalada Kacaanka Iran. "Zaynabiyat" waa unug haween ah oo loo tababaray inay fuliyaan weerarrada, soo qabashada dadka u dhaqdhaqaaqa, iyo kala eryida mudaaharaadyada, waxaana u dheer basaasnimada, dabinka dadka ka soo horjeeda, iyo la socodka ra'yiga dadweynaha. Maleeshiyada Xuuthiyiinta ayaa qortaan gabdho si ay ula socdaan dumarka oo ay u duubaan sheekadooda, taasoo keentay in la dhibaateeyo, la afduubto, lana garaaco. Unuggani waxa ay u beddeleen dumarkii “bahal” oo fidiyay argagaxisada oo caga-jugleyn iyo xad-gudub ku sameeya, iyaga oo magaca laftiisa ka dhigaya aalad lagu argagixiyo bulshada iyo haweenka Yemen. Shabakadda ayaa ugu baaqday beesha caalamka inay qaado tallaabo lagu badbaadinayo haweenka Yemen, laguna cadaadiyo maleeshiyaadka Xuuthiyiinta inay joojiyaan xad-gudubyada ayna sii daayaan maxaabiista, ayna ku daraan kuwa dembiyadaas geystay liiska cunaqabeynta caalamiga ah.

XIGASHO-AA.

URURKA CAAFIMAADKA ADDUUNK EE WHO OO KA DIGAY CUDURKA…..

(SAWIRKA)-DADKA UU SOO RITAY DAACUUNKA EE DALKA YEMAN.

(YEMAN)-Wararka laga helaayo dalka Yeman ayaa sheegaayo in Yeman laga diiwaan geliyey in ka badan 87,000 xaaladood oo cusub oo ah Cudurka daacuun ah tan iyo bilowgii sanadkana 2025-ka. Ururka Caafimaadka Adduunku(WHI) wuxuu ku sheegay warbixinteeda "Global Epidemiological Update" in 87,566 looga shakisan yahay kiisaska Daacuunka iyo shuban biyoodka laga diiwaan geliyay Yemen intii u dhaxaysay Janaayo 1 iyo Oktoobar 26. Daacuun cusub oo ka dillaacay deegaannada Xuutiyiinta Yemen ka taliyaan...iyo digniin Qaramada Midoobay. Warbixintu waxa ay tilmaantay in dhimashada la xiriirta cudurka faafa ee Yemen ay gaadhay 237 xaaladood isla muddadaas, iyada oo la diiwaan geliyay heerka saddexaad ee dhimashada ugu badan caalamka oo dhan 260 dhimasho ah 100,000 caabuq, ka dib South Sudan (636) iyo Afghanistan (446). Sida laga soo xigtay xogta Hay'adda caafimaadka adduunka ee WHO, Yemen ayaa kaalinta labaad kaga jirta adduunka daacuunka dillaacay ka dib Afgaanistaan, oo diiwaangelisay 145,907 xaaladood oo cusub sannadkan. Warbixintu waxa ay tilmaantay in Yemen laga diiwaan geliyay heerka labaad ee ugu sarreeya heerka caabuqa daacuunka ee bariga Mediterranean-ka ka dib Afgaanistaan, iyo tirada labaad ee ugu badan ee dhimashada ka dib Sudan (1,704 dhimasho ah). Tirada guud ee kiisaska cusub ee gobolka tan iyo bilowgii sanadka waxay gaartay 329,208, iyadoo 2,022 ay dhinteen. Ururka Caafimaadka Adduunka ayaa shaaca ka qaaday in tirada looga shakisan yahay cudurka daacuunka iyo shuban biyoodka ee laga soo sheegay Yemen intii lagu jiray bishii Oktoobar ay gaareen 6,377 xaaladood oo cusub, waana heerka labaad ee ugu sarreeya caalamka marka laga reebo Afgaanistaan ​​(17,128 xaaladood). Tani waxay ka dhigan tahay 29% hoos u dhac marka loo eego bishii hore (Sebtembar), taas oo la diiwaangeliyay 8,929 xaaladood. Warbixinta ayaa lagu sheegay in dhimashada la xiriirta daacuunka ee Yemen bishii Oktoobar ay hoos u dhacday 52%, iyadoo la diiwaan geliyay 12 dhimasho ah halka 25 ay dhinteen bishii Sebtembar. Ururka Caafimaadka Adduunka ayaa xaqiijiyay in wadarta guud ee kiisaska la soo sheegay Janaayo 1 ilaa Oktoobar 26 ay gaarayaan 565,404 xaaladood oo cusub oo daacuun iyo shuban biyood ah oo ka dhacay 32 waddan oo ku kala yaalla shanta gobol ee WHO adduunka oo dhan, iyadoo 7.074 ey u dhinteen. Cudurka Daacuun Caloolka ayaa hadda fara ba’an waxa uu ku haayaa wadamadda Soomaaliya deriska la ah sida Yeman, Itoobiya iyo qeybo ka mid ah dhulka Kenya ee dhinaca Xuduuda ah,lama yaqaano sababta waqtigaan keentay in Cudurka Daacuun uu kor uga kaco tiradii horay looga diiwaangeliyey mandiqadaan.

XIGASHO-AL-CARABIYA.

URURKA XAMAAS OO EEDEYN KULUL U SOO JEEDIYEY ISRA’IIL.

(SAWIRKA)-CIIDAMADDA URURKA XAMAAS.

(GAZA/PL)-Ururka Xamaas ayaa Israa'iil ku eedaysay in ay si bareer ah u jebisay heshiiskii Gaza iyaga oo bartilmaansaday maleeshiyaadkooda ku go'doonsan Rafah. Hadallo gaar ah oo uu siinayay Tv-ga Caalamiga ah ee AL_carabiya ayuu afhayeenka Xamaas Xazem Qasim ku sheegay in xarakadu ay si buuxda u buuxisay dhammaan shuruudihii looga baahnaa wejiga koowaad ee heshiiska Gaza, isagoo ku nuux-nuuxsaday in Israa’iil ay tahay tan caqabadda ku ah gelitaanka wejiga labaad. Waxa uu ku micneeyay in socdaalka wafdiga Xamaas ee Qaahira ay xaqiijineyso sida ay xarakadu ugu dhab tahay u gudbidda wejiga labaad iyo u diyaar garowga. Dhanka hubka dhaqdhaqaaqa, Qassem wuxuu sheegay in arrintan ay tahay in lagu xalliyo qaab dhismeedka wadahadalka qaranka iyo wadatashiga gudaha Falastiin. Dhinaca kale, wargeyska Yedioth Ahronoth ee ka soo baxa Israa’iil ayaa sheegay in dulqaadkii Maraykanka ee Israa’iil uu sii dhammaanayo, iyadoo madaxda halkaas ku sugani ay ku kala qaybsan yihiin in la bilaabo wejiga labaad ee heshiiska xabbad joojinta ee Gaza. Wargeysku waxa uu intaa ku daray in masuuliyiinta Israa’iil ay ku adkaysanayaan in aan la gelin wejiga labaad ee heshiiska iyada oo aan la soo celin maydadka ka hadhay maxaabiista ku jirta Marinka Gaza, kuwaas oo kala ah askari Israa’iili ah iyo shaqaale u dhashay dalka Thailand. Wargeysku waxa kale oo uu sheegay in ay jiraan caqabado ay ka mid yihiin in lagu guul daraystay in la xaliyo arrinta xubnaha Xamaas ee ku go’doonsan marinnada Rafax. Channel-ka 14-aad ee Israa’iil ayaa shaaca ka qaaday in, marka loo eego jadwalka ay dejiyeen Mareykanka, ciidamada xasilinta caalamiga ah la filayo in ay gaaraan magaalada Rafah ee Marinka Qaza bartamaha bisha Janaayo. Dhankeeda, warbaahinta Isra’iil ayaa sheegtay in ciidamada Israa’iil ay isku diyaarinayaan inay qalab culus geeyaan magaalada Rafah, si ay burburka uga qaadaan. Shirkadda ayaa ku micneysay in qalab culculus oo la geynayo Gaza uu yahay mid loogu diyaar garoobayo hirgelinta wajiga labaad ee qorshaha Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump. Wasaaradda caafimaadka ee Gaza ayaa ku dhawaaqday in 15 kale oo meydad Falastiini ah laga helay Israa’iil iyadoo la sii marinayo Laanqeyrta Cas, taasoo tirada guud ka dhigaysa 345. Wasaaraddu waxay xaqiijisay in 99 ka mid ah dadka dhintay la aqoonsaday, iyadoo xustay in hannaanka baaritaanka iyo dukumentiga uu sii socdo ka hor inta aan meydadka haray loo sii deyn qoysaskooda. Dhanka kale, Xamaas ayaa xaqiijisay inay sii wadayaan baadigoobka haraadiga labada Israa’iil ee ku sugan Gaza si loogu gacan geliyo dhinaca Isra’iil.

XIGASHO-AL-CARABIYA.

DAD KU DHAAWACMAY GENTAALLO LAGU GARAACAY CAASIMADDA SUURIYA EE DIMISHIQ.

(SAWIRKA)CIIDAMADA SURIYA.

(DAMASCUS/SYRIA)-Gantaallo ayaa habeenkii Jimcaha lagu garaacay guri ku yaalla caasimadda dalka Suuriya, waxaana ku dhaawacmay hal qof, waxaana la sheegay in khasaare uu geystay, sida ay sheegtay warbaahinta dowladda. Ilaa hadda si rasmi ah looma oga cidda ka danbeysa gantaalka lagu weeraray xaafadda Mazzeh 86 ee galbeedka magaalada Dimishiq, wariye ka tirsan wakaaladda wararka ee AP oo ku sugan goobta uu dilku ka dhacay ayaa sheegay in ciidamada ammaanku ay xireen aaggaas, isla markaana ay ka hortageen in ay u dhawaadaan dhismaha la weeraray. Telefeshinka dowladda ayaa sheegay in hal qof oo dumar ah ay ku dhaawacantay qaraxa, kaasoo ka dhashay weerar ay fuliyeen kooxo aan la garaneyn, isaga oo intaa ku daray in ciidamada ammaanka ay baarayaan. Wakaaladda wararka ee SANA ayaa sidoo kale sheegtay in hal qof oo dumar ah ay ku dhaawacantay qaraxa habeenkii jimcaha, waxaana qaraxan uu ka dhashay gantaalo laga soo ganay qalab mobile ah. Qaraxyada ayaan ku cusbayn caasimadda Suuriya, balse bilihii la soo dhaafay way yaraayeen. Tan iyo markii ay dhacday bishii December ee sanadkii hore dowladda Bashaar Al-Asad oo ay ka danbeeyeen kooxaha kacdoonka wada ee la wareegay kursiga uu ku fadhiyo caasimada Dimishiq ayaa waxaa dhowr jeer qaraxyo ka dhacay magaalada Dimishiq. Isra’iil ayaa sidoo kale boqolaal duqeymo cirka ah ka fulisay gudaha dalkaasi tan iyo dhamaadkii 54-kii sano ee taliska Asad, waxaana inta badan lagu bartilmaameedsaday hantida ciidamada Suuriya.

XIGASHO-AA.

XAMAAS OO WAREEJN DOONTO MEYD KALE OO ISRA’IIL AH.

(SAWIRKA)-AMBALAASKA ICRC.

(GAZA/PL)-Kooxda Falastiiniyiinta ee Xamaas ayaa sheegtay Khamiista maanta inay soo wareejin doonaan maydka la haystayaal Israa’iili ah oo la haystayaasha ah, iyadoo la raacayo heshiiskii xabbad joojinta ee Gaza. Wareejinta ayaa ka dhici doonta aagga Morag, ee waqooyiga Khan Younis ee koonfurta Gaza, 8-da fiidnimo ee waqtiga maxalliga ah (1800GMT), garabka hubaysan ee kooxda, Guutada Qasaam, ayaa ku sheegay kanaalka rasmiga ah ee Telegram-ka. Ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay ciidamada Isra’iil. Xamaas ayaa horay u sii daysay 20 maxaabiis Isra’iil ah oo nool waxayna ku wareejisay haraadiga 26 ka mid ah 28 ka mid ah, oo badankoodu Israa’iiliyiin ah, tan iyo markii ay xabbad joojinta dhaqangashay 10-kii Oktoobar. Israa’iil, si kastaba ha ahaatee, waxay sheegtay in mid ka mid ah maydadka la helay uusan u dhigmin mid ka mid ah maxaabiisteeda.Wajiga koowaad ee heshiiska xabbad joojinta waxaa ka mid ah sii deynta la haystayaasha Israa’iil ee lagu beddelayo maxaabiista Falastiiniyiinta. Qorshuhu wuxuu sidoo kale saadaaliyay dib u dhiska Gaza iyo samaynta hannaan cusub oo maamul oo aan Xamaas ka maqan.Israa'iil waxay dishay in ka badan 69,000 oo qof, oo u badan haween iyo carruur, waxayna ku dhaawacmeen in ka badan 170,700 oo kale weerarrada Gaza tan iyo Oktoobar 2023.

XIGASHO-ANADOLU.

GOLAHA AMAANKA QM OO WARBIXIN KA DHEGEYSTAY ERGAYGA QM EE YEMAN.

(SAWIRKA)-GOLAHA AMAANKA EE QM.

(UNSC/NEW YRK)-Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa Khamiista yeelan doona wadatashiyo albaabadu u xiran yihiin oo ku saabsan Yemen, iyadoo diiradda lagu saarayo xarigga aan sharciga ahayn ee ay Xuutiyiintu ku hayaan shaqaalaha Qaramada Midoobay. Kalfadhiga la xiray ayaa yimid ka dib markii 59 ka mid ah shaqaalaha Qaramada Midoobay la xiray ka dib markii hogaamiyaha Xuutiyiinta Abdul-Malik Al-Xuuti uu ku eedeeyay shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo hay'adaha bini'aadantinimo inay u basaasayeen Israa'iil iyo Mareykanka, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay. Xariga iyo weerarrada lagu qaaday xarumaha Qaramada Midoobay ayaa walaac xooggan ka muujiyay badqabka howlgallada Qaramada Midoobay iyo gargaarka bini'aadantinimo ee deegaannada ay Xuutiyiinta maamulaa. Kulanka ayaa waxaa warbixin ka dhageysan doona ergayga gaarka ah ee Qaramada Midoobay Hans Grundberg iyo kaaliyaha xoghayaha guud ee arrimaha bini’aadantinimada Joyce Msuya. Grundberg waxa uu sameeyay dadaallo dublamaasiyadeed oo ballaaran oo lagu doonayo in si degdeg ah loo sii daayo dadka xiran, isagoo la kulmay mas’uuliyiinta Cumaan, Bahrain, UAE iyo Saudi Arabia, iyo sidoo kale wada-xaajoodyada Xuutiyiinta iyo wakiillada dowladda Yemen. Wadahadalladiisu waxay ku nuuxnuuxsadeen in xadhiga sharci-darrada ahi uu wiiqayo bixinta gargaarka Qaramada Midoobay iyo dadaallada dhexdhexaadinta siyaasadeed. Xubnaha golaha ayaa la filayaa in ay si adag u cambaareeyaan xariga, ayna dalbadaan in si shuruud la’aan ah lagu sii daayo dhammaan maxaabiista, waxayna carrabka ku adkeeyaan in Xuutiyiinta ay ixtiraamaan sharciga caalamiga ah ee bini’aadantinimada. Warbixintan kooban ayaa sidoo kale la filayaa in lagu daboolo dhibaatooyinka bani'aadanimo ee baahsan ee ka jira Yemen, oo ay ku jiraan heerar halis ah oo cunto yari ah, iyo dadaallada lagu horumarinayo xalin siyaasadeed oo waara oo ay Qaramada Midoobay hormuud ka tahay oo laga gaaro colaadda.

XIGASHO-AN.

CIIDAMADA AMAANKA EE SURIYA OO SOO QABATYAY…

(SAWIRKA)-MAXAMUD CALI AXMED.

(DAMASCUS/SYRIA)-Wasaaradda arrimaha gudaha ee Suuriya ayaa ku dhawaaqday Khamiista maanta ah in la xiray mid ka mid ah ilaalada xabsiga "Saydnaya" oo lagu helay in uu ku lug lahaa fulinta xukunno dil ah. Wasaaradda ayaa war-saxaafadeed ay maanta soo saartay ku tiri: “Cutubyada la dagaalanka Argagixisada ee gobolka Xalab oo kaashanaya taliska ciidamada amniga gudaha ayaa u suurtagashay in ay gacanta ku soo dhigaan dambiilaha Maxamuud Cali Axmed oo ka mid ahaa ilaalada xabsiga Saydnaya, iyadoo loo cuskaday amar lagu soo xirayo oo ka soo baxay xeer ilaalinta, kadib howlgalo baaritaano iyo baaritaano xooggan oo lagu sameeyay. Waxa ay intaa ku dartay in baadhitaanadii ugu horeeyay ay muujinayeen in “Danbiilku uu shaqadiisa ka bilaabay gudaha qaybta ilaalada gaarka ah ee xabsiga, ka hor inta aan markii dambe loo magacaabin xabsiga xabsiga waxa loo yaqaan ‘Xabsiga Cas’ ee gudaha Saydnaya, halkaas oo lagu helay in uu ku lug lahaa fulinta xukunada dilka ah, qaadista maydadka maxaabiista ku dhintay jidh-dilka iyo in uu ku aaso xabaal wadareedyo, marka lagu daro tiro maxaabiis ah oo uu ka qayb qaatay. Sida ay wasaaraddu sheegtay, Axmed waxa loo gudbiyay “Xeer ilaalinta guud si ay u soo dhamaystirto baadhitaanada, si loogu diyaar garoobo in loo gudbiyo hay’adaha garsoorka ee awooda u leh inay ka qaadaan talaabooyinka sharciga ah ee lagama maarmaanka u ah. Wasaaradda Arrimaha Guduhu waxay cadaysay inay sii wadayso dadaalka ay ugu jirto dabagalka iyo dabagalka cid kasta oo ay ku cadaato inay ku lug leedahay xad-gudubyada, isla markaana ay ku hubinayso in sharciga loo maro. Saydnaya waxa uu ahaa mid ka mid ah xabsiyada ciidamada Suuriya ee sida aadka ah loo adkeeyey iyo mashiinnada argagaxisada ee nidaamka Assad. Waxa loogu yeedhi jiray “Kawaanka dadka” sababta oo ah jidh-dil, darxumo iyo cidhiidhi ka jira gudaha dhexdiisa, waxaana lagu naanaysi jiray “Xabsiga Cas” taas oo ka dhalatay dhacdooyinkii dhiigu ku daatay ee uu arkay sanadkii 2008-dii. December 8, 2024, kooxaha Suuriya waxay u suurtagashay in ay gudaha u galaan caasimadda Dimishiq oo ay afgembiyaan nidaamka Bashaar Al-asad.

ISHA-AA.

DAKA SUUDAAN OO EEDEYN KULUL U JEEDIYEY DALKA IMAARAATKA.

(SAWIRAK)-GEN.AL-CADHA’A.

(KHARTOUM/SUDAN)-Jeneraal sare oo Suudaani ah, Yasir AL-cadha’a, ayaa Axaddii ku eedeeyay dalka Isutaga Imaaraadka Carabta (UAE) inay qorsheynayaan inay Suudaan ka dhigaan "Xarunta colaadda" ee Afrika si ay u helaan kheyraadkeeda, taasoo dib u cusboonaysiisay sheegashada Abu Dhabi ee ah inay maalgeliso Ciidamada Taageerada Degdegga ah (RSF). Hadalka AL-cadha’a ayaa daba socda go’aankii Suudaan ay ku sheegtay in Imaaraadka uu yahay “Dowlad gardaro ah” oo ay xiriirka diblomaasiyadeed u jartay, iyadoo ku eedeysay inay taageerto jabhadda RSF oo dagaal kula jirta ciidamada muddo ka badan laba sano. Khudbad uu u jeediyay askarta xarunta ciidamada qalabka sida ee Khartuum, AL-cadha’a, oo xubin ka ah Golaha Sare, wuxuu sheegay in Imaaraadku "ay dagaal ku soo qaadeen Suudaan tan iyo Abriil 2023." Wuxuu ku eedeeyay hadafku inuu ahaa "in dadka Suudaan laga saaro dhulkooda oo la dhaco maalkooda," isagoo ku andacoonaya "Qorshaha Imaaraatka" wuxuu bilowday 2017 si ay u maamusho awoodda Suudaan oo ay gaarsiiso qaybo ka mid ah Libya, Chad, South Sudan, iyo Niger. "Qorshahan waxaa looga golleeyahay in Suudaan laga dhigo Xarunta Fowdada, Iskahorimaadka, iyo Argagixisada ee Qaaradda Afrika, taasoo u oggolaanaysa Imaaraadka inay ka faa'iideystaan ​​kheyraadka qaaradda," ayuu yiri AL-cadha’a. Jeneraalka ayaa ku eedeeyay Madaxda Imaaraatka oo uu ku jiro Madaxweyne Maxamed bin Zayed inay maalgeliyaan calooshood u shaqeystayaal, hub ay iibsadaan, iyo “Lacag Imaaraatka ah iyo laaluush” si ay saameyn ugu yeeshaan ururada caalamiga ah una iibsadaan daacadnimada Madaxda kale ee Dowlad goboleedyada. AL-cadha’a waxa uu wacad ku maray in ciidamada qalabka sida ay diyaar u yihiin dagaalka soo socda ayna ka adkaan doonaan RSF-ta oo inta badan loo yaqaan “Janjaweed” kana saari doonaan Gobolada Kordofan iyo Darfur. "Waan ka adkaan doonaa iyaga oo ka eryi doonnaa Kordofan iyo Darfur annagoo aaminsan Ilaahay iyo awooddayada," ayuu yiri. "Ma nihin dagaal-oogayaal...laakin waxaan ognahay dariiqa saxda ah ee nabadda si dagaalkani u noqdo kii ugu dambeeyay ee Sudan murugo." Wuxuu sheegay in tacaddiyadii ka dhacay EL-Fasher, oo ay ku jiraan dilal salka ku haya Qowmiyadaha iyo barakicinta qasabka ah, ay ka naxeen beesha caalamka oo uu ku andacooday in ay markii hore “ay iska indha tireen waxa dhacaya”. AL-cadha’a waxa uu ku dhaleeceeyay Hay’adaha Caalamiga ah in ay gargaar bini’aadantinimo geeyaan kaliya burburkii EL-Fasher ka dib. "Waa munaafiqiin iyo beenaalayaal," ayuu yiri, isaga oo sheeganaya ficilada "ceebta ah" ee halkaas lagu sameeyay "innaba may dhaqaajin."

XIGASHO-ST.

HUUTIYIINTA YEMAN OO MUUJIYEY INEY JOOJIYEEN WEERARADII BADDA CAS.

(SAWIRKA)-MALEESHIYADDA XUUTIYIINTA YEMAN.

(SANA’A/YEMAN)-Xuutiyiinta Yemen waxay muuqdaan inay joojiyeen weeraradii ka dhanka ahaa Israa'iil iyo Maraakiibta Badda Cas, iyadoo xabbad-joojin ruxaysa ay ka taagan tahay Marinka Qaza. Warqad aan daahin oo ay kooxda Xamaas u dirtay guutada AL-Qasaam ee Ururka Xamaas oo lagu daabacay khadka internetka, ayay Xuutiyiintu ku bixiyeen calaamadii ugu cad cad ee ahaa in weeraradooda la joojiyay. "Waxaan si dhow ula soconaa horumarka waxaanan cadeyneynaa in haddii cadowgu uu dib u bilaabo duullaanka gardarada ah ee ka dhanka ah Gaza, waxaan ku laaban doonnaa hawlgalladayada milatari ee qoto dheer ee gudaha Hay'adda Sahyuuniyadda, waxaana dib u soo celin doonnaa xayiraaddii saarneyd socdaalka Israa'iil ee Badda Cas iyo Carabta," warqad ka timid Maj. Gen. Yusuf Hassan AL-Madani, oo ah Madaxa ciidamada Xuuthiyiinta, ayaa lagu yiri. Xuutiyiintu ma aysan soo bandhigin wax qirasho rasmi ah oo ah in ololahooda gobolka uu istaagay. Milatariga Israa’iil oo bilaabay weeraro lagu dilayo Hoggaamiyeyaasha sare ee Xuutiyiinta, ayaa ka gaabsaday Talaadada maanta ah markii ay heshay Wakaaladda Wararka ee Associated Press. Wasiirka Difaaca Israa’iil Israel Katz ayaa bishii Sebtembar ku hanjabay in ay Xuutiyiinta “toddobo laab” ku dhufan doonaan weerarada lagu bartilmaameedsanayo Israa’iil ka dib weerar diyaaradeed oo ka dhacay Eilat oo ay ku dhaawacmeen 22 qof. Xuutiyiinta ayaa caan ka noqday caalamka intii uu socday dagaalkii Israa'iil iyo Xamaas oo ay ku qaadeen weeraro ay ku qaadeen maraakiibta iyo Israa'iil, kuwaas oo ay sheegeen in ay uga dan lahaayeen in ay Israa'iil ku khasbaan in ay dagaalka joojiyaan. Tan iyo markii xabad joojinta ay bilaabatay 10-kii Oct, ma jirin wax weeraro ah oo ay sheegatay kooxda. Halka Xuutiyiintu ay ku adkaysteen in ololahooda ay la beegsadeen Maraakiibta xiriirka la leh Israa'iil, Maraakiibta la weeraray waxay lahaayeen xiriir xaddidan haddii ay jiraan dagaalka Israa'iil iyo Xamaas. Ololaha ayaa dilay ugu yaraan sagaal badmaaxayaal ah waxaana la arkayay afar markab oo quusay. Waxay xoojisay maraakiibta badda cas, taas oo ku dhawaad ​​$ 1 tiriliyan oo badeecad ah ay mari jireen sannad kasta dagaalka ka hor. Weerarkoodii ugu dambeeyay ayaa lagu weeraray markabka xamuulka qaada ee Minervagracht 29-kii Sebtembar, halkaas oo ay ku dileen mid ka mid ah shaqaalihii markabka mid kalena waa ay ku dhaawacmeen. Weeraradan ayaa si weyn u hakiyay isu socodkii marinka Suweys ee Masar, kaasoo isku xira Badda Cas iyo Mediterranean-ka. Kanaalka ayaa weli ah mid ka mid ah bixiyeyaasha ugu sarreeya ee lacagta adag ee Masar, oo siinaya $ 10 bilyan 2023 iyada oo dhaqaalaheeda ballaaran uu la halgamayo. Hay’adda Lacagta Adduunka ee IMF bishii Luulyo ayaa sheegtay in weerarrada Xuutiyiinta “ay hoos u dhigeen sarifka lacagaha qalaad ee ka soo gala kanaalka Suweys 6 bilyan oo doollar sannadka 2024-ka.” Iyadoo gaadiidku ay kor u kacday dhawaanahaan weeraradii, qaar badan oo ka mid ah maraakiibta waxay sii wadaan inay u gudbaan Afrika iyagoo sii maraya Cape of Good Hope si ay uga fogaadaan Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed. Mareykanka ayaa horaantii sanadkan bilaabay olole duqeymo ba’an oo lagu bartilmaameedsanayo Xuutiyiinta taasi oo uu madaxweyne Donald Trump hakiyay wax yar ka hor safarkiisa Bariga Dhexe. Maamulka Biden ayaa sidoo kale qaaday duqeymo ka dhan ah Xuutiyiinta, oo ay ku jiraan adeegsiga Bambooyinka B-2 ee Mareykanka si ay u beegsadaan waxa ay ku tilmaameen godadka dhulka hoostiisa ee ay adeegsadaan Xuutiyiinta. Dhanka kale, Xuutiyiintu waxay maxaabiis ahaan u kaxeysteen tobannaan ka mid ah shaqaalaha hay'adaha Qaramada Midoobay iyo kooxaha kale ee gargaarka, iyagoo ku eedeeyay iyadoo aan wax caddayn ah loo hayn inay ahaayeen basaasiin - arrintaas oo ay si adag u beeniyeen UN iyo kuwa kale.

XIGASHO-AA.

GUDOOMIYAHA G/DAARFUUR OO KHARTUUM KULA HADLAY CIIDAMADDA.

(SAWIRKA)-CIIDAMADDA DALKA SUDAN.

(DARFUR/SUDAN)-Guddoomiyaha Gobolka Daafuur, Minni Arko Minawi, ayaa sheegay in gacan ku haynta deegaan aysan la macno ahayn in dagaalka uu dhamaaday, isagoo ula jeeday magaalada EL-Fasher. Khudbad uu u jeediyay ciidamada Sudan ee ku sugan caasimadda Sudan ee Khartoum, ayuu Minawi ku xaqiijiyay in awaamiir uu soo saaray Guddoomiyaha Golaha Qaranimada iyo Taliyaha Ciidanka Xoogga dalka, Cabdifataax AL-Burhaan, si loogu hormaro dhanka Galbeed oo ay dib ula wareegaan dhammaan dhulalka ay la wareegeen Ciidamada Taageerada Deg degga ah. Ilo deegaanka ah ayaa u sheegay Tv-ga caalamiga ah ee AL-Carabiya in duqeymo dhanka cirka ah lala beegsaday agagaarka garoonka diyaaradaha Nyala ee Koonfurta Darfur, kaasoo ay gacanta ku hayaan ciidamada Taageerada deg dega ah. Waxaa la maqlay qaraxyo waa weyn oo ku soo beegmaya duqeynta diyaaradeed. Wareysi uu siiyay AL-Carabiya, sarkaal ka tirsan warbaahinta dowladda Darfur, Aqad bin Koni ayaa beeniyay in ciidamada deg degga ah ay la wareegeen gacan ku haynta magaalada AL-Abyad ee Waqooyiga Kordofan, isagoo carabka ku adkeeyay in ciidanku ay ku sugan yihiin AL-abyad iyo hareeraheeda ayna iska caabinayaan weerar kasta. Ben Koni ayaa xaqiijiyay in Ciidamada Taageerada Degdegga ah ay ku go’doomiyeen shacabka Ceel Fasher oo ay ka hortagayaan in ay u qaxaan Tawila, sidoo kalena ay Hay’adaha Samafalka ka hortagayaan in ay gargaar u fidiyaan barakacayaasha. Qolka gurmadka deg-degga ah ee deegaanka AL-Dhina ayaa soo saartay baaq heer qaran ah oo deg deg ah si wax looga qabto dhibaatooyinka bini'aadantinimo ee ka dhashay qulqulka dadka badan ee ka barakacay EL-Fasher. Sida laga soo xigtay qolka gargaarka degdegga ah ee AL-dhina, in ka badan 850 qoys ayaa soo gaaray agagaarka deegaankaas iyaga oo aan haysan hoy, cunto iyo dawo, waxaana maqan gargaar bini'aadantinimo. Qolka gargaarka deg degga ah ayaa ugu baaqday beesha caalamka inay si deg deg ah u soo farageliyaan si loo xakameeyo dhibaatooyinka bani’adanimo.

XIGASHO-AA.

KOOXDA DAACISH EE SURIYA OO LABA JEER ISKU DAYDAY INEY DISHO MW-AXMED AL-SHARAC.

(SAWIRKA)-MW-AXMED AL-SHARAC.

(DAMASCUS/SYRIA)-Laba sarkaal oo sar-sare ayaa sheegay in Suuriya ay fashilisay laba qorshe oo kala duwan oo kooxda Dawladda Islaamka(ISIS) ku doonaysay inay ku khaarajiso Madaxweyne Axmed AL-Sharac, waxayna arrintan ku kordhisay muuqaal shakhsi ah qorshaha AL-Sharac ee uu ugu biirayo xulafada uu Maraykanku hoggaaminayo ee dagaalka kula jira kooxda xagjirka ah oo uu muddo dheer khilaaf ka dhexeeyey. Labadan ilo oo kala ah sarkaal ka tirsan bariga dhexe iyo sarkaal ka tirsan ciidamada ammaanka Suuriya, ayaa intaa ku daray in la fashiliyay labadii qorshe ee lala beegsaday AL-Sharaa dhawrkii bilood ee la soo dhaafay, taas oo hoosta ka xariiqday khatarta tooska ah ee ku wajahan madaxweynaha Suuriya oo uu doonayo in uu awooddiisa ku xoojiyo dal ay burburiyeen dagaallo sokeeye oo 14 sano socday. Ergeyga gaarka ah ee Maraykanka u qaabilsan Suuriya Tom Barrack ayaa horaantii bishan ku dhawaaqay in laga yaabo in al-Sharaa ay maalinta Isniinta saxiixdo heshiis ay kaga mid noqonayso isbahaysiga caalamiga ah ee uu Maraykanku hogaamiyo ee ka dhanka ah Daacish. Isbaheysiga ayaa sanadkii 2019-kii guul darro militari u geystay kooxda Daacish ee ka dagaalanta dalka Suuriya, iyaga oo kaashanaya ciidamada Kurdiyiinta ee Suuriyaan Dimuqraadiga ah ee uu hoggaamiyo (SDF),kuwaaso hadda gorgortan kula jira iney ku biiraan ciidamadda Suuriya.

XIGASHO-AL-CARABIYA.

ISRA’IIL OO WEERARTAY KOONFURTA DALKA LUBNAAN.

(SAWIRKA)-GAARIGA LA DUQEEYEY.

(BEIRUT/LEBNAN)-Hal qof ayaa ku dhintay tiro kalena waa ay ku dhaawacmeen weerar cusub oo ay Israa’iil ku qaadday baabuur marayay Koonfurta Lubnaan Isniinta maanta ah, sida ay sheegtay warbaahintu. Wakaaladda wararka rasmiga ah ee NNA ayaa sheegtay in diyaarad nooca aan duuliyaha lahayn ee Israa'iil ay ku dhufatay gaari meel u dhow magaalada Baysariyah ee degmada Sidon. Ma jiro wax tafaasiil ah oo intaas dhaafsiisan oo la xidhiidha aqoonsiga muwaadinka dhintay iyo tirada dhaawaca. Wakaaladdu waxay kaloo sheegtay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Israa’iil ay dul heehaabayaan hawada sare ee Gobolka Iqlim AL-Tuffax. Ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay ciidamada Israa’iil oo ku aadan warbixintan ay warbaahintu baahisay. Laba qof oo kale ayaa naftooda ku waayey duqeymo ay Israa’iil fulisay Axaddii. Xiisado ayaa ka taagnaa koonfurta Lubnaan muddo toddobaadyo ah, iyadoo ciidamada Israa’iil ay xoojiyeen duqeymaha cirka ee maalinlaha ah ee ay ka fulinayaan gudaha dhulka Lubnaan iyagoo ku andacoonaya inay bartilmaameedsanayaan xubnaha iyo kaabayaasha dhaqaalaha ee Xisbullah. Ciidamada Israa’iil ayaa dilay in ka badan 4,000 oo qof, ku dhawaad ​​17,000 oo kalena way ku dhaawacmeen weerarrada ay ku qaadeen Lubnaan, kuwaas oo billowday bishii Oktoobar 2023-kii, iskuna beddelay weeraro ballaaran bishii September 2024-kii.

XIGASHO-AA.

DALKA TURKIGA OO MARTIGEINAAYO SHIR LABA MAALMOOD AH KUNA SAAB…

(SAWIRKA)-CALAMADA FALASTIIN IYO TURKIGA.

(ISTANBUL/TURKEY)-In ka badan 200 Urur oo ka socda Turkiga iyo 48 waddan oo kale ayaa ku biiri doona Shirweynaha Gargaarka Bani'aadamnimada ee Gaza, oo ay soo qabanqaabisay Türkiye Diyanet Foundation (TDV), si loo muujiyo dhibaatada bini'aadantinimo ee Gaza iyo kor u qaadida midnimada caalamiga ah. Shir madaxeedka ayaa lagu qaban doonaa Istanbul Nov 11-12, iyadoo halku-dhiggiisu yahay "Mustaqbalka Gaza." Waxaa la filayaa in ay martigeliso in ka badan 400 oo kaqeybgale ah, oo ay ku jiraan wakiillo ka socda ururada bulshada rayidka ah, difaacayaasha xuquuqda aadanaha, aqoonyahanno, iyo wakiillada warbaahinta. Shir madaxeedka ayaa ujeedadiisu tahay in wax laga qabto dhibaatooyinka bini'aadantinimo ee Gaza ee labada sano ah iyadoo wax laga qabanayo baahiyaha deg degga ah ee malaayiin ay saameeyeen Kaabayaasha, Caafimaadka, Waxbarashada, iyo Guryaha. Waxay sidoo kale kor u qaadi doontaa gargaar waara iyo soo kabasho xabbad joojin ka dib. Shirkan oo socon doona muddo laba maalmood ah ayaa waxaa ka soo muuqan doona shan tabobar oo looga hadlayo dhammaan mowduucyada la xiriira gargaarka bini'aadantinimo ee dhamaystiran oo nidaamsan ee Gaza. Bayaanka kama dambaysta ah ayaa la soo saari doonaa dhamaadka shirwaynaha.

XIGASHO-ANADOLU.

ISGOYSKA RAFAX OO EY KA TAAGAN TAHAY DHIBAATO CULUS,SABAB?

(SAWIRKA)-XOOGAGA AL-QASAAM.

(GAZA/PL)-Dagaalyahannada Xamaas ee go’doomiyay deegaanka Rafah ee ay Israa’iil haysato ee Gaza ma isku dhiibi doonaan Israa’iil, garabka hubaysan ee kooxda ayaa sheegay Axadda maanta, iyaga oo ku boorriyay dhexdhexaadiyayaasha inay xal u helaan xiisad khatar gelinaysa xabbad-joojinta bisha jirta. Ilo-wareedyo ku dhow dadaallada dhexdhexaadinta ayaa u sheegay Reuters Khamiistii in dagaalyahannada ay hubkooda dhiibi karaan si ay ugu gudbaan deegaannada kale ee gobolka iyadoo la raacayo soo jeedin looga golleeyahay in lagu xalliyo ismari-waaga. Dhexdhexaadiyeyaasha Masar ayaa soo jeediyay, in si badbaado leh loo maro, dagaalyahannada weli ku sugan Rafah inay hubkooda dhiibaan Masar oo ay faahfaahin ka bixiyaan godad halkaas ku yaal si loo burburiyo, ayuu yiri mid ka mid ah ilo-wareedyada, sarkaal ammaanka Masar. Bayaanka Axada maanta ah ka soo baxay guutada Al-Qassam ayaa Israa’iil waxay ku sheegtay mas’uuliyadda inay la dagaalanto dagaalyahannada, kuwaasoo ay sheegtay inay is-difaacayeen. "Cadowgu waa inuu ogaadaa in fikradda is-dhiibida iyo is-dhiibidda aysan ku jirin qaamuuska guutooyinka AL-Qasaam," ayay kooxdu tiri. Ergeyga gaarka ah ee Mareykanka Steve Witkoff ayaa Khamiistii sheegay in heshiiska la soo jeediyay ee ku saabsan 200 oo dagaalyahan uu tijaabo u noqon doono hannaan ballaaran oo hubka looga dhigayo ciidamada Xamaas ee Gaza. Guutooyinka Al-Qassam si toos ah ugama hadlin wadahadalada weli socda ee ku saabsan dagaalyahannada Rafah balse waxay si maldahan u sheegeen in xiisadda ay saameyn ku yeelan karto xabbad joojinta. "Waxaan dhigeynaa dhexdhexaadiyeyaasha ka hor mas'uuliyadooda, waana inay helaan xal si loo xaqiijiyo sii socoshada xabbad-joojinta iyo ka hortagga cadowga inay isticmaalaan marmarsiiyo jilicsan si ay ugu xadgudbaan oo ay uga faa'iidaystaan ​​xaaladda si ay u beegsadaan dadka rayidka ah ee aan waxba galabsan ee Gaza," ayay kooxdu tiri. Tan iyo markii xabad joojinta uu garwadeenka ka yahay Mareykanka ay ka dhaqan gashay Qaza 10-kii October, deegaanka Rafah waxaa ka dhacay ugu yaraan labo weerar oo lagu qaaday ciidamada Israel, taasi oo Israel ay ku eedeysay Xamaas. Kooxda xagjirka ah ayaa iska fogeysay mas’uuliyadda. Rafax ayaa waxaa ka dhacay rabshadihii ugu xumaa tan iyo markii xabad joojinta la qaaday, waxaana lagu dilay saddex askari oo Israa’iiliyiin ah, taasoo keentay inay Israa’iil aargoosi ku disho tobanaan Falastiiniyiin ah. Dhinaca kale, Guutooyinka Al-Qassam ayaa sheegay inay ku wareejin doonaan maydka askariga Israa’iil ee dhintay ee Hadar Goldin ee Gaza maalinta Axadda saacadu markay tahay 2-da duhurnimo (1200 GMT). Tan iyo markii xabad joojinta, Xamaas waxay ku wareejisay meydadka 23 ka mid ah 28 ka mid ah la haystayaashii dhintay. Xamaas ayaa sheegtay in burburka ka dhacay Gaza uu ka dhigay mid adag in la helo meydadka. Israa'iil waxay ku eedaysay Xamaas inay hakisay. Israa'iil ayaa Gaza ku sii daysay maydadka 300 oo Falastiiniyiin ah, sida ay sheegtay wasaaradda caafimaadka ee dhulkaas. Maamulka caafimaadka deegaanka ayaa sheegay Axada maanta ah in hal nin uu ku dhintay duqeyn cirka ah oo Israel ay ka geysatay Bani Suhaila ee bariga Khan Younis, ee koonfurta gobolka. Milateriga Israa'iil wax hadal ah kama soo bixin. Maleeshiyada Xamaas ay hogaamiso ayaa 251 la haystayaal ku qabtay weeraradii 7-dii October, waxaana ay dileen 1,200 oo kale, sida ay sheegtay Israel. Weerarada aargoosiga ah ee Israel ayaa lagu dilay ku dhawaad ​​69,000 oo falastiiniyiin ah, sida ay sheegeen saraakiisha caafimaadka ee deegaanka.

XIGASHO-AN.

DAGAALKA EL-FASHER OO YEESHAY WEJI KALE OO AAD U XUN.

(SAWIRKA)-TAANGI LAGU GUBAY EL-FASHER.

(EL-FASHER/SUDAN)-Qalalaasaha ka taagan magaalada EL-Fasher ee dalka Suudaan ayaa sii xoogeysanaya, taasoo muujineysa cabsi badan oo ka jirta. Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carbiya ayaa markhaati gaar ah ka helay dad ka soo barakacay EL-Fasher oo soo gaaray magaalada AL-Dabah ee Waqooyiga dalka. Waxa ay sheegeen in Ciidamada RSF ay Isbaarooyin ka sameysteen Wadooyinka soo gala Waqooyiga Kordofan iyo Gobolka Waqooyi ee Dalkaasi,kuwaasi oo ay ku bar tilmaameedsanayaan Wadooyinka ay maraan dadka baxsadka ah. Waxa ay intaa ku dareen in lacago baad ah looga qaadan jiray in loo ogolaado in ay baxsadaan, waxaana ay ka sheekeeyeen falal afduub iyo dil isugu jira. Magaalada EL-Fasher, oo ah magaaladii ugu dambeysay ee ugu weyn ee Darfur in ka badan hal sano iyo bar, ayaa waxaa soo baxayay warbixino ku saabsan xadgudubyada baahsan ee ka jira magaalada, halkaas oo aan la ogeyn halka ay ku danbeyn doonaan laba boqol oo kun oo qof. Sidan oo kale, Shabakadda Dhakhaatiirta Suudaan ayaa Axadda maanta ah ku dhawaaqday in Ciidamada Gargaarka Deg degga ah ay Boqolaal Meydadka ah ka soo uruuriyeen Waddooyinka iyo Xaafadaha EL-fasher, waxayna qaarkood ku aaseen Xabaal wadareedyo, kuwa kalena ay gebi ahaanba gubeen. Shabakadda Dhakhaatiirta Suudaan ayaa war-saxaafadeed ay maanta soo saartay ku sheegtay: “Danbi cusub oo lagu daray diiwaanka Ciidamada Taageerada Deg degga ah, magaalada EL-Fasher waxaa ka dhacay mid ka mid ah dhaqamada bini’aadminimada ka baxsan, iyadoo Ciidamada Taageerada Deg degga ah, maalmihii la soo dhaafay, ay boqolaal meydad ah ka soo ururiyeen waddooyinka iyo xaafadaha magaalada, ka dibna qaar ka mid ah ay ku duugeen xabaal wadareedyo, qaar kalena ay si buuxda ugu gubeen fal-dembiyeedyo ka dhan ah dadka rayidka ah.”Waxay intaas ku dartay, "Wixii ka dhacay EL-Fasher ma aha dhacdo gooni-gooni ah, balse waa bog cusub oo ku saabsan Xasuuqa ay si buuxda u wadaan Ciidamada Taageerada Deg degga ah, iyadoo la iska indho-tiray dhammaan xeerarka caalamiga ah iyo kuwa diineed ee mamnuucaya in meydka la gooyo, lana siiyo dadka dhintay xaqa aas sharafta leh." Shabakadda Dhakhaatiirta Suudaan ayaa si adag u cambaareysay dambiyadan naxdinta leh, iyagoo si buuxda mas’uul uga ah xasuuqyadaas Hoggaanka Taageerada degdegga ah. Waxay ku nuuxnuuxsatay in "dambiyadan aan lagu tirtiri doonin qarsoodi ama gubasho," iyada oo ugu baaqday beesha caalamka "inay qaadaan tallaabo deg deg ah oo deg deg ah si ay u bilaabaan baaritaan caalami ah oo madax-bannaan oo ku saabsan waxa ka socda EL-Fasher. " Shabakadu waxay tiri, "Xaaladda EL-Fasher waxay ka gudubtay masiibo bini'aadannimo oo ay u gudubtay xasuuq joogto ah, oo lagu beegsanayo nolosha aadanaha iyo sharafta, iyada oo ay jirto aamusnaan xad dhaaf ah oo caalami ah." Guddoomiyaha gobolka Darfur, Minni Arko Minawi, ayaa ka digay in xabbad joojin kasta oo aan ku jirin ilaalinta rayidka iyo la xisaabtanka kuwa mas'uulka ka ah dembiyada ay horseedi doonto kala qaybsanaanta Suudaan. Waxa uu sheegay in xabbad joojin kasta ay tahay in laga hor mariyo tallaabooyin gaar ah, oo ay ka mid yihiin in Ciidamada Taageerada deg dega ah laga saaro goobaha ay dadku ku badan yihiin, in la sii daayo dadka la afduubtay, iyo in la hubiyo in barakacayaasha ay si nabad ah ku soo laabtaan. Dhanka kale, Wasiirka Kheyraadka dalka Suudaan, Muctasim Saalax, ayaa meesha ka saaray wax door ah oo mustaqbalka ay ku yeelan karaan Ciiddanka Taageerada Deg degga ah ee Siyaasadda iyo Millateriga, wuxuuna carabka ku dhuftay inaysan u qalmin inay wax xil ah ka qabtaan Mustaqbalka dalka ka dib dembiyada iyo xad-gudubyada ay ku hayaan shacabka Suudaan, waa sida uu hadalka u dhigaye. Wasiirka Suudaan ayaa intaa ku daray in wixii ka dhacay EL-Fasher ay ka dhigan tahay masiibo bini’aadantinimo, wuxuuna sheegay in tirada dhibanayaasha ka dib markii ciidamada Taageerada deg dega ah ay gudaha u galeen magaalada ay gaareyso tobanaan kun. Ciidamada Taageerada deg dega ah oo tan iyo bishii April ee sanadkii 2023 dagaal dhiig badan ku daatay kula jiray ciidamada Suudaan ayaa u suurtagashay in ay la wareegaan gacan ku haynta magaalada EL-Fasher ee xarunta gobolka Waqooyiga Darfur dhamaadkii bishii hore. Tobanaan kun oo ka mid ah dadka deegaanka ayaa isaga qaxay kadib markii magaalada ay duntay, waxaana la soo sheegayaa in rabshado baahsan ay geysteen Ciidamada Gargaarka Degdegga ah. Wakaalladda Wararka Faransiiska ee AFP ayaa soo xigatay marqaatiyo tiro ka mid ah dadka deggan AL-Abyad, oo ah caasimadda gobolka Waqooyiga Kordofan, oo muujinaya cabsida ay ka qabaan weerar ay suurtagal tahay inay geystaan ​​Ciiddanka Taageerada Degdegga ah. Dhinaca kale, Ciiddanka Sudan ayaa shaaca ka qaaday inay ka hortageen Diyaarad Drone ah oo Ciiddanka Rapid Support Forces ku soo rideen magaalladda AL-Abyad, taasi oo ku taalla Jidka saadka ee isku xira Darfur iyo Khartoum. Intaa waxaa dheer, Guddiga Amniga ee Gobolka Khartuum waxay xoojiyeen hawlgalladooda gudaha iyagoo ku maraya booqashooyin kormeer ah oo habeenkii ah oo ujeedadoodu tahay in lagu qiimeeyo waxqabadka amniga iyo hirgelinta sharciga deg degga ah si loo xakameeyo xaaladda loona kordhiyo xakamaynta isgoysyada muhiimka ah iyo meelaha laga soo galo. Guddigu waxa ay soo mareen socdaal shaqo oo isugu jiray jidgooyo iyo jidgooyo ay ka mid yihiin jidgooyooyinka wabiga Niilka Bari iyo Baxri. Guddiga ayaa sidoo kale xoojiyay xakameynta dhaqdhaqaaqa habeenkii, marka laga reebo xaaladaha degdegga ah, si loo xaddido dhaqdhaqaaq kasta oo aan la ogolayn loona yareeyo khatarta ka iman karta. Dhankiisa, Guddoomiyaha Gobolka Khartuum, Axmed Cusmaan Xamza, ayaa xaqiijiyay in go'aanka bandowga habeenkii uu weli soconayo laga bilaabo kow iyo tobanka habeenimo illaa lixda subaxnimo, isagoo xusay in talaabadaan ey jiri doonto ilaa amar dambe.

XIGASHO-AL-CARABIYA.

MARAYKANKA OO ILAALIN DOONA HESHIISKA ISRA’IIL IYO SURIYA.

(SAWIRKA)-CIIDMADA MARAYKANKA EE JOOGA SURIYA.

(ISRAEL)-Maraykanka ayaa isku diyaarinaya in uu ciidamo militari geeyo saldhig ciidamada cirka ah oo ku dhow magaalada caasimadda ah ee Dimishiq si ay ula socdaan heshiiska la sugayo ee dhanka amaanka ee ay dhexdhexaadinayaan Suuriya iyo Israa’iil, sida laga soo xigtay lix ilo oo xog ogaal ah. Ilo-wareedyadu waxay caddeeyeen Khamiista maanta ah in saldhiggan uu ku yaal halka laga soo galo deegaannada koonfurta Suuriya ee la filayo in loo asteeyo aag ka caaggan militariga sida uu dhigayo heshiiska soo socda ee lagu joojinayo colaadda u dhexeysa Israa’iil iyo Suuriya, iyadoo aan la sheegin halka uu ku sugan yahay. Sarkaal Mareykan ah ayaa tilmaamay in aan la shaacin karin halka ay joogaan ciidamadan sababo amni iyo kuwo howleed dartood.

HAWLGALADDA SAHANKA SALDHIGA>

Sarkaal ka tirsan militariga reer galbeedka ayaa sheegay in Pentagon-ku uu dardar galiyay qorshayaashiisa labadii bilood ee la soo dhaafay, iyagoo dhowr sahan u sameeyay saldhigga, waxaana ay soo gabagabeeyeen in dhabaha ay ku ordaan ee dheer uu diyaar u yahay in si degdeg ah loo isticmaalo. Laba ilo oo militari oo Suuriyaan ah ayaa sidoo kale sheegay in wadahadalo farsamo diirada lagu saaray in saldhiga loo adeegsado saadka, ilaalinta, shidaal siinta, iyo howlaha bini'aadantinimo, iyadoo Syria ay sii haysato madax banaanida xarunta.

INTII UU SOCDAY KULANKA COOPER IYO AL-SHARAC.

Dhanka kale, ilo xog ogaal ah oo u dhuun daloola wadahadallada la xiriira saldhigga ayaa tilmaamay in tallaabadan looga hadlay booqashadii Admiral Brad Cooper uu ku tagay Dimishiq 12-kii Sebtembar Madaxweynaha Suuriya Axmed AL-Sharac. Dhankiisa, sarkaal ka tirsan ciidamada ammaanka Suuriya ayaa shaaca ka qaaday in Mareykanka uu saldhigga u soo diray diyaarad nooceedu yahay C-130, si ay u hubiso in dhabaha diyaaraduhu ay ku habboon yihiin. Mid ka mid ah ilaalada mid ka mid ah albaabada laga soo galo saldhigga ayaa sidoo kale u xaqiijiyay Wakaaladda Wararka ee Reuters in diyaarado Mareykan ah ay ku degayeen halkaas, taasoo qeyb ka ah "tijaabooyin". Ma cadda goorta la geyn doono ciidamada militariga Mareykanka saldhiga.

SIDA GAZA IYO LUBNAAN.

Qorshayaashan cusub ee Maraykanka ayaa u muuqda mid la mid ah laba joogitaanka ciidamada Maraykanka oo la socda heshiisyada xabbad joojinta ee laba goobood oo gobolka ah: Lubnaan si ay ula socdaan xabbad joojinta u dhaxaysa Hezbollah iyo Isra’IIl, iyo koonfurta Tel Aviv si ay ula socdaan xabbad joojinta Hamas iyo Isra’IIl. Mareykanka ayaa horay u sii hayay ciidamada Waqooyiga bari ee Suuriya, taasoo qeyb ka ah dadaal toban sano socday oo lagu taageerayo ciidamada Kurdiyiinta ee dagaalka kula jira Daacish. Waxaa xusid mudan in bishii April, Pentagon-ka uu ku dhawaaqay in la dhimi doono tirada ciidamada ka jooga Suuriya, lana gaarsiin doono 1,000 askari. Xogtan ayaa ku soo beegmaysa iyadoo Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump lagu wado in Isniinta soo socota uu Aqalka Cad kula kulmo Madaxweynaha Suuriya Axmed AL-SharaC, waana booqashadii ugu horeysay oo nuuceeda ah oo uu Madaxweynaha Suriya ku tago.

XIGASHO-AL-CARABIYA.

ISRA’IIL OO LAGA YAABO INEY OGOLAATO IN XUBNO XAMAS AH INEY ISAGA…

(SAWIRKA)-XUBNO KA TIRSAN XAMAAS.

(TEL AVIV/ISRAEL)-Laba ilo oo ammaanka Israa’iil ka tirsan ayaa shaaca ka qaaday in laga yaabo in Israa’iil ay ogolaato in xubno ka tirsan guutooyinka Qasaam, garabka hubaysan ee Xamaas, ay ka baxaan qaar ka mid ah meelaha ay ku go’doonsan yihiin oo ay ciidamadu gacanta ku hayaan oo ay u guuraan aagagga Jaallaha ah, sida uu sheegay Channel 12 ee Israa’iil. Si kastaba ha ahaatee, labada dhinac waxay caddeeyeen in tani ay ku dhici karto shuruud ah in dagaalyahannada ay soo gudbaan iyaga oo aan haysan hubkooda.

“TANI WAA WAALLI BUUXDA”.

Taas bedelkeeda, Wasiirka Maaliyadda ee Israa’iil Bezalel Smotrich ayaa naqdiyay suurtagalnimadan. Waxa uu qoraal uu soo dhigay bartiisa VX ku sheegay Isniintii, isagoo qoray, “Mudane Raysal Wasaare...tani waa waalli dhammaystiran... isla markiiba jooji”. Ilo wareedyo Xamaas ah ayaa sidoo kale horaantii maanta tilmaamay in wada xaajoodyo loo marayo dhexdhexaadiyayaal si dagaalyahannada looga saaro tunnelyada Rafah iyo Khan Yunis ee koonfurta Marinka Gaza, halkaas oo ay ku xayiran yihiin khadka jaalaha ah. Ilo wareedyo ayaa u sheegay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya in tirada dadkan lagu qiyaasay ilaa tobaneeyo, kuwaas oo dhamaantood ka tirsan guutooyinka AL-Qasaam. Waxaa xusid mudan in Raysal Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu uu xaqiijiyay shalay oo Axad ahayd “in ay jiraan jeebab Xamaas ah oo ku sugan qeybo ka mid ah Gaza oo ay maamulaan ciidamada Israa’iil, gaar ahaan Rafah iyo Khan Yunis,” isagoo wacad ku maray inuu “ciribtiri doono,” waa sida uu hadalka u dhigaye. Waxaa xusid mudan in Israa’iil ay hadda maamusho ku dhawaad ​​53% dhulka burburay ee Falastiin, ka dib markii ay ka baxday dhulka hadda loo yaqaan Khadka Jaallaha ah, dhulkaas oo ku fidsan waqooyiga Gaza ilaa koonfurta oo ay ciidamada Israa’iil ka baxeen, iyadoo la raacayo heshiiskii xabbad joojinta ee dhaqan galay 10-kii Oktoobar. Iyadoo ay wali ku sii fidayaan "aagagga cas" oo ka kooban ku dhawaad ​​53% ah dhulka Marinka Gaza.

XIGASHO-AL-CARABIYA.

HAYADAHA SAMAFALKA EE SUDAN OO KA DEYRIYEY XAALADDA EL-FASHER.

(SAWIRKA)-BARAKACAYAASH EL-FASHER.

(KHAROUM/SUDAN)-Boqolaal qof oo rayid ah oo barakacayaal ah ayaa gaaray magaalada AL-Dabba ee Gobolka Waqooyi ee Suudaan ka dib markii ay soo safreen in ka badan 1,200 oo kilomitir, iyagoo ka yimid EL-Fasher oo ku taalla Waqooyiga Darfur iyadoo ay jirto xaalad adag, sida ay sheegtay Warbaahinta Maxalliga ah Isniinta maanta ah. Wargeyska Sudan News, oo soo xiganaya ilo maxalli ah, ayaa sheegay in ilaa 62,000 oo qof ay ka qaxeen EL-Fasher ka dib markii ay Ciidamada Gargaarka Deg dega ah ee RSF ay la wareegeen gacan ku haynta magaalada dabayaaqadii bishii Oktoobar, iyagoo ku sii jeeday Kurma, Dawila, iyo Garni ee Waqooyiga Darfur. Kumanaan kun ayaa jidka ku go'doonsan iyaga oo aan haysan gaadiid ama gargaar. Dhowr ka mid ah dadka rayidka ah ee dhawaan yimid ayaa soo lugeeyay masaafo dheer waxayna la kulmeen dhibaato aad u daran ka hor inta aysan gaarin AL-Dabba, ayaa lagu yiri warbixinta. Ururka dhakhaatiirta aan xuduuda lahayn ee MSF ayaa Axadii ugu baaqay RSF iyo kooxaha hubaysan ee isbahaysiga ah inay si deg deg ah u ogolaadaan dadka rayidka ah inay ka baxaan magaalada EL-Fasher ee dalka Sudan, iyadoo xaalada caasimada Waqooyiga Darfur ay sii xumaanayso, iyadoo ay sii kordhayaan tacadiyada ka dhanka ah dadka deegaanka. "Waxaan si deg deg ah ugu baaqeynaa RSF iyo kooxaha hubeysan ee isbaheysiga ah inay u tudhaan dadka rayidka ah oo ay u daayaan inay ka cararaan EL-Fasher," Michel Olivier Lacharite, madaxa xaaladaha degdegga ah ee MSF, ayaa ku yiri bayaan ay hay'addu ku daabacday shirkadda baraha bulshada ee Mareykanka ee X. Waxa uu sidoo kale ku booriyay xubnaha QUAD -- US, Saudi Arabia, UAE, iyo Masar inay adeegsadaan awooddooda "si ay u joojiyaan daadinta dhiigga," ee magaalada. Kooxdu waxay sheegtay inay si dhow ula socoto xaaladda waxayna ka digtay in beesha caalamku "aysan iska eegin" iyadoo dhibaatada bini'aadantinimo ay sii kordhayso ee EL-Fasher. Oct. 26, RSF waxay la wareegtay gacan ku haynta magaalada EL-Fasher waxayna geysatay xasuuq ka dhan ah dadka rayidka ah, sida ay sheegeen hay'adaha maxaliga ah iyo kuwa caalamiga ah, iyadoo ay jiraan digniino sheegaya in weerarku uu gelin karo qaybinta juqraafi ee Suudaan. Tan iyo 15-kii Abriil, 2023, ciidamada Suudaan iyo RSF waxaa ku dhex-jiray dagaal kaas oo dhexdhexaadin heer gobol iyo heer caalami ah ay ku guul-darreysteen inay soo afjaraan. Colaadda ayaa waxaa ku dhintay 20,000 oo qof iyadoo in ka badan 15 milyan ay ku barakaceen qaxooti ahaan iyo dad gudaha ku barakacay, sida ay sheegayaan warbixinnada Qaramada Midoobay iyo kuwa maxalliga ah.

XIGASHO-AA.

BEESHA CAALAMKA OO AAN SIDII LA RABAY UGA FALCELIN XASUUQA EL-FASHER.

(SAWIRKA)-XERADA BARAKACAYAASHA DHAWILA.

(EL-FASHER/SUDAN)-Xubnaha beesha caalamka ayaa sheegay in  dagaalka ka socda Sudan uusan helin feejignaan ku filan maadaama tobanaan kun oo qof ay halis soo wajahday ka dib markii uu dhacay Xasuuqii EL-Fasher. In ka badan 65,000 oo qof ayaa ka qaxay magaalada EL-Fasher ee Darfur ka dib markii ay qabsadeen ciidamada gurmadka deg dega ah (RSF) 26-kii Oktoobar, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay, laakiin qaar kale oo badan ayaa weli halis ugu jira gudaha magaalada. "Sudan gabi ahaanba waa xaalad aakhiro," ayuu Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Jarmalka Johann Wadephul ka sheegay wadahadalka Manama ee Baxreyn Sabtidii.

GARGAARKU MA XALLIN DOONO DHIBAATADA -XOGHAYAHA ARRIMAHA DIBADDA EE UK.

Dalka Suudaan waxaa ka socday dagaallo u dhexeeya ciidamada milateriga iyo kuwa ay isbahaysigoodii hore ee RSF, tan iyo sannadkii 2023-kii, Imaaraadka Carabta ayaa lagu Eedeeyay inay sii hurinayso xiisadda dalkaas ka taagan oo ay ku taageerto hub iyo taageero kale. Baxrayn, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee UK Yvette Cooper ayaa yiri: "Ma jirto wax gargaar ah oo xallin kara xasaradaha intan le'eg ilaa ay qoryaha ka aamusaan." “Daldalaad wadareedyo, Gaajo iyo Kufsiga sida xun loogu isticmaalo hub dagaal, iyadoo Haweenka iyo Caruurta ay dusha u riteen dhibaatadii bini’aadantinimo ee ugu weyn Qarnigan 21-aad,” ayuu Cooper ku daray. "Muddo dheer, iskahorimaadkan xun waa la dayacay, halka dhibaatadu ay si fudud u sii korodhay."

BEESHA CAALAMKA “AAMUS BADAN AMA HA YARAATO”.

Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Urdun Ayman Safadi ayaa sidoo kale sheegay in dagaalka sokeeye ee ka socda Suudaan uusan helin dareen ku filan. "Dhibaatooyin bini'aadantinimo oo ka baxsan bini'aadantinimada ayaa ka dhacday halkaas," ayuu ka sheegay Baxreyn. Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO ayaa sheegtay in beesha caalamku ay tahay inay wax badan ka qabato sidii looga hortegi lahaa tacaddiyada ay geystaan ​​RSF-ta, oo ay ka mid yihiin dil wadareed, kufsi iyo soo qabashada ragga isku daya inay baxsadaan. "Tani waa wax aan naqaanay muddo bilo ah, haddaysan ahayn sannado, beesha caalamkuna way ka aamustay ama ka yara aamustay," afhayeenka WHO Christian Lindmeier ayaa u sheegay DW.

MSF WAXA EY SHEEGTAY IN DADKA RAYIDKA AH EE KA CARARAYA EY HALIS WEYN KU JIRAAN.

Dhakhaatiirta aan xuduuda lahayn (MSF) ayaa sheegtay in dadka ku sugan EL-Fasher ay weli ku jiraan "khatar weyn" iyadoo dagaalyahannada RSF ay ka hortagayaan inay ka baxsadaan magaalada. Laakiin NGO-ga caafimaadku wuxuu sidoo kale ka baqayaa dadka ka qaxay magaalada. MSF waxa ay sidoo kale sheegtay in 5,000 oo qof ay u suurtagashay in ay badbaado ku gaaraan Dhawila, oo ah deegaan 70 kiiloomitir (40 mayl) galbeed ka xiga EL-Fasher kaasoo gebi ahaanba ku hareeraysan dhulka ay RSF maamusho. Tiradani aad ayey uga yar tahay tii lagu qiyaasay 65,000 ee ka qaxday EL-Fasher. Madaxa xaaladaha deg-dega ah ee MSF, Michel Olivier Lacharite, ayaa sheegay in tiradu "aysan waxba soo kordhinayn, iyadoo xisaabaadka gabood-fallada waa weyn ay sii kordhayaan." "Aaway dhammaan dadkii la la'aa ee horay uga badbaaday abaar iyo qalalaase ka dhacay EL-Fasher?" ayuu yiri. "Waxa ay u badan tahay, in kastoo cabsi badan, jawaabtu waa in la dilayo, la xannibay oo la ugaarsanayo markii ay isku dayayaan inay baxsadaan."

XIGASHO-DW.

ISRA’IIL OO WEERARATAY KOONFURT DALKA LUBNAAN CAAWA.

(SAWIRKA)-K/LUBNAAN.

(BEIRUT/LEBNAN)-Afar qof ayaa lagu dilay habeenimadii sabtida weerar ay Israa’iil la beegsatay baabuur ay saarnaayeen kaasoo marayey Koonfurta Lubnaan, Wasaaradda caafimaadka ayaa sheegtay, iyadoo ay jirto cabsi sii kordheysa oo Israa’iil ay xoojisay weerarada ay ku qaadayso goobaha ay ku sugan yihiin Xisbullah ilaa todobaadkii hore. Duulaanka ayaa yimid saacado ka dib markii ergeyga Maraykanka Tom Barrack uu Sabtidii ku booriyay Lubnaan inay wadahadal toos ah la gasho Isra’iil si loo qaboojiyo xiisadda labada dal. In kasta oo heshiiska xabbad-joojinta ee lagu soo afjaray dagaal sannad ku dhow socday oo u dhexeeyay Xisbullah iyo Israa’iil bishii November 2024, Israa’iil waxay ciidamadeeda ku haysay shan goob oo istaraatiiji ah oo ku yaalla Koonfurta Lubnaan, waxayna sii waddaa inay si joogto ah u qaaddo duqaymo halis ah. Wasaaradda caafimaadka ayaa sheegtay in weerarka ay cadawga Israa’iil fiidnimadii caawa ku qaadeen magaalada Kafra Rumaan ee degmada Nabatiyah uu sababay in tira koob bilow ah, ay ku dhinteen afar shahiid iyo dhaawaca saddex muwaadin. Wakaaladda Wararka Qaranka ee rasmiga ah ayaa ku warrantay in "Diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Israa'iil ay fulisay weerar dhinaca cirka ah oo ay la socotay gantaal la hagayey oo ay la beegsatay gaari afar lugood leh abaaro 10:20 habeenimo (20:20 GMT) fiidnimadii Sabtida" waddo ku taal duleedka bari ee magaalada Kafra Rumaan ee koonfurta dalka. Isra’iil ayaa xoojisay duqeymaha tan iyo todobaadkii hore. Weeraradeeda intii lagu guda jiray Oktoobar waxaa ku dhintay 26 qof, sida ay sheegtay Wasaaradda caafimaadka ee Lubnaan. Madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun ayaa ku eedeeyay Israa’iil Jimcihii in ay ka jawaabtay baaqyada wada xaajoodka ee dalkiisa iyada oo xoojisay duqeymaha cirka. Lubnaan ayaa Israa’iil ku eedaysay in ay jabisay heshiiskii xabbad joojinta ahaa ee ay Maraykanka iyo Faransiisku gaareen 27-kii bishii November, iyaga oo duqaymo iyo ilaalo ka waday gudaha dalkeeda, halka Israa’iilna ay ku eedaysay Xisbullah in ay ka shaqaynayso dib u soo celinta awooddeeda ciidan. Heshiiska ayaa dhigayay in Xisbullah ay ka baxdo aagga koonfureed ee wabiga Leydhaani (qiyaastii 30 kiiloomitir u jirta xadka Israa'iil) ayna burburiso kaabayaasha milateri ee halkaas ku yaalla, iyo in hubka ay ku qaadato Lubnaan lagu xaddido ciidamada ammaanka ee rasmiga ah. Waxa kale oo ay ku qeexday in Israa’iil ay ka baxdo goobihii ay hore ugu soo gashay intii uu dagaalku socday. Cadaadiska Mareykanka, dowladda Lubnaan waxay go’aansatay bishii Agoosto inay hubka ka dhigto Xisbullah. Ciidanku waxa ay dejiyeen qorshe ka kooban shan waji oo hub ka dhigis ah, taas oo uu xisbigu ku gacan sayray go’aankaas waxa uuna ku tilmaamay mid dembi ah.

XIGASHO-AA.