WARBIXIN LAGA SOO SAARAY TAHRIIBKA DALKA YEMAN.
(SAWIRKA)-TAHRIBAYAL.
(ADEN/YEMAN)-Xarunta Caddaaladda ee Mareykanka (ACJ) ayaa ku shaacisay warbixin cusub oo xuquuqda aadanaha ah oo cinwaankeedu ahaa "Baxsashada Geerida" xaqiiqada naxdinta leh ee socdaalka aan caadiga ahayn ee marinka bari ee Yemen, iyadoo diiwaangelinaysa sida waddadani u noqotay jawi furan oo loogu talagalay xadgudubyada halista ah ee ay geystaan shabakadaha tahriibinta dadka iyo kooxaha hubaysan, iyadoo gebi ahaanba aan la helin ilaalin sharci iyo isku-dubaridka gobolka iyo kan caalamiga ah oo daciif ah. Warbixintu waxay sharraxday in waddada bari ay noqotay marxalad abaabulan oo loogu talagalay shaqada shabakadaha isku dhafan ee tahriibinta iyo ka ganacsiga dadka, iyagoo sanad walba soo saara malaayiin doolar, iyagoo ka faa'iideysanaya nuglaanta muhaajiriinta ka imanaya inta badan dalalka Geeska Afrika, taasoo ka duwan cilladaha cad ee dowladaha waddamada ku meel gaarka ah ay ku raad joogaan shabakadahan iyo ilaalinta dhibanayaasha. Warbixintu waxay xustay koror aan horay loo arag oo ku yimid qulqulka dadka soo galootiga ah ee dhex mara Yemen, iyadoo ku dhawaad 77,000 oo muhaajiriin ah la diiwaan geliyay 2022, 97,000 oo qof sannadkii 2023, 81,342 oo qof sannadkii 2024, iyo in ka badan 37,000 oo qof afartii bilood ee ugu horreysay sannadka 2025 oo keliya, inkastoo xaaladaha amniga iyo bani'aadamnimada ee dalka ay sii xumaanayaan. Warbixintu waxay diiwaangelisay 661 xadgudub intii u dhaxaysay 2023 iyo 2025, oo ay ku jiraan diidmada gargaarka bani'aadamnimada, si xun ula dhaqmid, afduub, xarig aan kala sooc lahayn, weerar jireed, ka faa'iidaysi, jirdil, kufsi, shaqaaleysiin khasab ah, iyo sidoo kale dhimasho ka dhalatay gaajo iyo dilal aan sharci ahayn. Warbixintu waxay sheegtay in shabakadaha tahriibinta dadka iyo ka ganacsiga dadka ay mas'uul ka yihiin 45% xadgudubyadan, halka ay 35% u aanaynayso kooxda Ansar Allah (Houthis), halka boqolkiiba soo hartayna ay u qaybsameen dhinacyada kale, oo ay ku jiraan ciidamada maxalliga ah iyo arrimaha la xiriira iskahorimaadka. Warbixintu waxay ka digtay cawaaqib xumada ka dhalan karta hoos u dhaca gargaarka bani'aadamnimada ee caalamiga ah, iyadoo ku nuuxnuuxsatay in tani ay gacan ka geysatay sii xumeynta dhibaatada muhaajiriinta isla markaana ay ku qasabtay haweenka iyo gabdhaha qaarkood inay galaan gacan ku haynta kufsiga qasabka ah si loogu beddelo cunto iyo hoy. Wuxuu tilmaamay in muhaajiriinta Itoobiyaanka ah ay yihiin qiyaastii 89% tirada guud ee muhaajiriinta ka gudbaya Yemen, marka la barbar dhigo 11% jinsiyadda Soomaalida. Warbixintu waxay sidoo kale diiwaangelisay 585 dhimasho oo ku dhintay qaraqmay sannadkii 2024 oo keliya intii lagu jiray isku daygii lagu doonayay in lagu gudbo badda. Warbixinta ayaa ku soo gabagabowday talooyin degdeg ah oo taxane ah, iyadoo loogu baaqayo bulshada caalamka inay qaadaan tallaabo go'aan qaadasho ah si loola dagaallamo shabakadaha ka ganacsiga dadka, loo hawlgeliyo waddooyinka socdaalka ee nabdoon oo sharci ah, looguna boorriyo kooxda Xuutiyiinta inay joojiyaan xarigga iyo qasabka ay ku qorayaan muhaajiriinta, iyo inay ugu baaqaan dowladaha dalalka Geeska Afrika, gaar ahaan Itoobiya iyo Soomaaliya, inay wax ka qabtaan sababaha asaasiga ah ee socdaalka, isku dubaridka soo celinta muwaadiniintooda la xiray, iyo inay siiyaan taageero dhammaystiran dadka badbaaday. Xarunta Caddaaladda ee Mareykanka ayaa ku nuuxnuuxsatay in aamusnaanta caalamiga ah ee ku saabsan xadgudubyadan ay gacan ka geysaneyso luminta nolosha dad badan, iyadoo ku celisay ballanqaadkeeda ah inay sii waddo diiwaangelinta, difaaca sharciga, iyo raadinta isla xisaabtanka iyo hubinta cadaaladda dhibanayaasha.
XIGASH-Q28.
MADAXA SIRDOONKA TURKIGA OO LA KULMAY XAMAAS.
(SAWIRKA)-TALIYAHA SIRDOONKA TURKIGA.
(ISTANBUL/TURKEY)-Madaxa sirdoonka Turkiga Ibrahim Kalin ayaa Sabtidii la kulmay wafdi ka socda kooxda Falastiiniyiinta ee Xamaas oo ku sugan Istanbul si ay uga wada hadlaan heshiiska xabad joojinta Gaza. Khalil AL-Xayya, oo ah xubin ka tirsan Xafiiska Siyaasadda ee Xamaas iyo madaxa kooxda wadahadallada, ayaa hoggaaminayay wafdiga. Intii uu kulanka socday, wafdiga Xamaas waxay sheegeen inay u hoggaansamayaan shuruudaha xabad joojinta, waxayna bixiyeen macluumaad ku saabsan xadgudubyada Israa'iil. Wadahadallada ayaa sidoo kale diiradda lagu saaray dadaallada xooggan ee uu dalka damaanad-qaadka ka ah ee Türkiye uu ku doonayo inuu ku xaqiijiyo hirgelinta xabbad-joojinta Gaza iyo tallaabooyinka looga hortagayo xadgudubyada Israa'iil. Labada dhinac waxay ka wada hadleen shuruudaha loo baahan yahay si loogu gudbo wejiga labaad ee Qorshaha Nabadda Gaza iyo siyaabaha wax looga qaban karo caqabadaha jira. Kulanka waxaa ka mid ahaa warbixin kooban oo ku saabsan gargaarka bani'aadamnimada ee Turkiga uu u fidiyo Gaza iyo wadahadallo ku saabsan dadaallada socda ee lala yeelanayo waddamada gobolka iyo ururada caalamiga ah si loo hubiyo in gargaar dheeraad ah la soo geliyo, gaar ahaan teendhooyinka. Labada ergoba waxay xaqiijiyeen sida ay uga go'an tahay dib u heshiisiinta qaran ee Falastiin iyo yoolka ah in la dhiso dowlad madax-bannaan oo Falastiin ah. Falastiiniyiinta ayaa Israa'iil ku eedeeyay inay si isdaba joog ah u jebisay heshiiskii xabad joojinta ee la saxiixay Oktoobar 10 kaas oo joojiyay dagaal laba sano socday kaas oo dilay ku dhawaad 70,700 oo qof, oo u badan haween iyo carruur, isla markaana dhaawacay in ka badan 171,000 oo kale tan iyo Oktoobar 2023. Sida laga soo xigtay Wasaaradda Caafimaadka, ugu yaraan 395 Falastiiniyiin ah ayaa lagu dilay, 1,088 kalena waa lagu dhaawacay weerarrada Israa'iil tan iyo markii xabbad-joojinta la gaaray.
XIGASHO-ANADOLU.
SURIYA OO QABATAY DAD HUB U TAHRIIBIYO DAACISH.
(SAWIRKA)-HAYADAHA AMAANKA SYRIA.
(DAMASCUS/SYRIA)-Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya ayaa Sabtidii ku dhawaaqday in la xiray shaqsiyaad ku lug lahaa tahriibinta hubka Sweyda, meelaha ay maamusho SDF, iyo unugyada ISIS. Taliyaha amniga gudaha ee baadiyaha Dimishiq, Sarreeye Guuto Axmed AL-Dalati, ayaa ku sheegay qoraal uu ku qoray madal "X" in hawlgal amni oo tayo leh laga sameeyay gobolka Darca’a ee aagga Qudsaya, kaasoo sababay in la xiro 5 qof oo ku lug lahaa ku lug lahaanshaha hubka sharci darrada ah ee matalaya kooxaha sharci darrada ah ee gobolka Suwayda, aagagga SDF, iyo unugyada xiriirka la leh ururka ISIS. Wuxuu sidoo kale sharraxay in duullaanku uu sababay in la qabto diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee nooca (FPV) oo ay la socdaan dhammaan agabkooda, bacaha walxaha qarxa ee TNT oo miisaankoodu yahay hal iyo badh tan, iyo baakadaha ka hortagga shaqaalaha oo miisaankoodu yahay 2 kiilo garaam midkiiba, kuwaas oo loogu talagalay in loo isticmaalo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee is-dila. Sida laga soo xigtay Al-Dalati, dhammaan alaabtii la qabtay si buuxda ayaa loo qabtay, kuwa la xirayna waxaa loo gudbiyay hay'adaha awoodda u leh si ay u dhammaystiraan baaritaannada, si loogu diyaariyo in loo gudbiyo garsoorka awoodda u leh si uu u qaado tallaabooyinka sharciga ah ee lagama maarmaanka ah.
XIGASHO-AA.
DAWLADDA CIRAAQ IYO URURKA XISBULLAHI OO ISKU DHEGAN,SABAB?
(SAWIRKA)-URURKA XISBULLAHI EE CIRAAQ.
(BAGHDAD/IRAQ)-Wararka lga helaayo dalka Ciraaq ayaa sheegaayo in Ururka Xisbullah ee Ciraaq uu dib u cusbooneysiisay diidmadiisa ku aaddan baaqyada ah in hubka lagu xaddido dowladda loo dhiibo. Wuxuu ku sheegay hadal uu Sabtidii soo saaray in "aysan jirin wax isfaham ah oo lala galay dowladda oo ku saabsan xaddidaadda hubka ka hor inta aysan ciidamada shisheeye bixin."
CADAADISKA MARAYKANKA:
Tani waxay imaanaysaa iyadoo Mareykanka, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Ciraaq iyo diblomaasiyiinta Baqdaad, uu ku dadaalayo inuu kooxaha hubaysan ee taageersan Iiraan ka saaro dowladda cusub ee Ciraaq iyo inuu ka shaqeeyo burburinta iyo hub ka dhigista, sida ay sheegtay Wakaaladda wararka ee AFP. Sarkaal Mareykan ah, oo codsaday inaan la aqoonsan, ayaa sheegay in "hoggaamiyeyaasha Ciraaq ay si buuxda uga warqabaan waxa la jaanqaadaya iyo waxa aan la jaanqaadi karin iskaashiga xooggan ee Mareykanka iyo Ciraaq," isagoo intaa ku daray in Washington "ay sii wadi doonto inay si cad uga hadasho baahida loo qabo in la kala diro maleeshiyaadka ay taageerto Iiraan." Si kastaba ha ahaatee, dalabaadkani waxay la kulmayaan xaqiiqo siyaasadeed oo adag, maadaama qaar ka mid ah kooxaha ay gaareen guulo muhiim ah oo doorasho ah, waana qayb ka mid ah aqlabiyadda baarlamaanka ee "Qaab-dhismeedka Isku-dubaridka," oo ah isbahaysi ay ku jiraan xoogagga Shiicada ah ee u dhow Tehran, isla markaana hoggaaminayay dalka sannadihii u dambeeyay.
KORORKA XAKAMAYNTA HUBKA EE DAWLADDA:
Waxaa xusid mudan in dowladda Ciraaq ay hore u xoogga saartay muhiimadda ay leedahay in la ballaariyo maamulka dowladda dhammaan dhulalka, hubkana lagu koobo gacanteeda, iyo in laga hortago faafitaanka hubka. Raysal Wasaare Moxammed Shiyaac AL-Sudani ayaa si isdaba joog ah u carabka ku adkeeyay in hubka lagu koobo dowladda iyo fulinta sharciga ay yihiin mabaadi'da aasaasiga ah ee aan la wiiqi karin. Dhanka kale, Xisbullah-ka Ciraaq ayaa horey u shaaciyay inay diidayaan iney hubka iska dhigaan iyo kooxaha hubeysan ee kale.
XIGASHO-AA
KOOXDA DAACISH OO SHEEGATAY WEERARKII SURIYA.
(SAWIRKA)-KOOXDA DAACISH.
(SYRIA)-Kooxda Sirdoonka ee SITE ayaa Isniintii sheegatay mas'uuliyadda weerar lagu dilay afar ka tirsan ciidamada amniga Suuriya maalin ka hor, sida ay sheegtay Kooxda Sirdoonka ee SITE. "Askarta Khilaafada ayaa shalay weerar ku qaaday roondo ay lahaayeen dowladda ridada Suuriya oo ku taalla waddada Maaret AL-Nucmaan iyagoo adeegsanaya qoryaha darandooriga u dhaca," ayay kooxdu tiri sida lagu sheegay bayaan ay wadaagtay SITE, oo la socota kooxaha xagjirka ah. Wasaaradda arrimaha gudaha ee Suuriya ayaa Axaddii sheegtay in afar xubnood oo ka tirsan "waaxda amniga waddooyinka" la dilay, mid shanaadna la dhaawacay, markii roondadooda la bartilmaameedsaday iyagoo ku jira shaqada" isla aaggaas oo ku yaal gobolka Idlib, iyada oo aan la aqoonsanin dadkii weerarka soo qaaday. Daacish waxay mar maamuli jirtay dhul badan oo Suuriya ka hor inta aysan dhulkeeda ka bixin sannadkii 2019. Kooxda ayaa sheegatay weeraro yar oo lagu qaaday ciidamada Suuriya iyo Kurdiyiinta tan iyo markii xukunka laga tuuray madaxweynihii muddada dheer xukumayay Suuriya Bashar al-Assad oo ay ku qaadeen weerar hillaac ah oo ay qaadeen ciidamada mucaaradka Suuriya bishii Diseembar ee la soo dhaafay. Waxay sheegatay weerarkii ugu horreeyay ee ay ku qaaddo mas'uuliyiinta cusub 30-kii Maajo, markii ay sheegtay inay "qalab qarxa" ku rakibtay gaari ay leeyihiin ciidamada Suuriya, kaas oo dilay hal qof saddex kalena dhaawacay, sida laga soo xigtay kormeeraha xuquuqda aadanaha ee Suuriya. Dimishiq waxay inta badan ku dhawaaqdaa hawlgallo ka dhan ah Daacish, kuwaas oo ugu dambeeyay oo ay la socdaan isbahaysi uu hoggaaminayo Mareykanka si ay u bartilmaameedsadaan "unugyada hurdada" ee saxaraha Suuriya ka dib weerar Sabtidii lagu dilay laba askari oo Mareykan ah iyo turjumaan rayid ah oo ka dhacay Tudmar. Washington iyo Dimishiq waxay ku eedeeyeen kooxda Daacish weerarka, inkastoo aysan sheegan mas'uuliyadda. Sarkaal ka tirsan wasaaradda arrimaha gudaha ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee AFP Axaddii isagoo codsaday inaan magaciisa la sheegin in saddex qof loo xiray tuhun ah inay ku lug lahaayeen weerarkaas. Afhayeenka wasaaradda arrimaha gudaha Noureddine al-Baba ayaa sheegay in qofka falka geystay uu ahaa xubin ka tirsan ciidamada amniga oo shaqada laga eryay sababo la xiriira aragtidiisa "xagjirnimada". Sarkaal ka tirsan amniga Suuriya, oo diiday in magaciisa la shaaciyo, ayaa sheegay in ninka hubeysan uu ka tirsanaa ciidamada amniga "in ka badan 10 bilood, waxaana loo diray dhowr magaalo ka hor inta aan loo wareejin Tudmar."
XIGASHO-AA.
ABWAAN CAAN AH OO LAGU DILAY SUURIYA.
(SAWIRKA)-GAARIGA AMBULANCE.
(DAMASCUS/SYRIA)-Warbaahinta maxalliga ah ayaa Isniintii werisay in gabyaa Suuriyaan ah lagu toogtay bannaanka gurigiisa iyadoo ay rasaas ku fureen dabley xiriir la leh hoggaamiyaha Druze Hikmat al-Hijri oo ku sugan gobolka koonfurta Suwayda ee Suuriya. Kooxo hubeysan ayaa rasaas ku furay Anwar Al-Shacir oo ku sugan tuulada Bousan ee bariga gobolka Suwayda habeenimadii Axadda, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Suuriya (SANA). SANA, oo soo xiganaysa ilo maxalli ah, ayaa sheegtay in weerarka ay qaadeen waxa loogu yeero "Ilaalada Qaranka," oo ah koox sharci darro ah oo lala xiriiriyay al-Hijri sababo la xiriira dhaleeceynta loo jeediyay maleeshiyadiisa. Ilo caafimaad ayaa sheegay in meydka abwaanka la keenay Isbitaalka Qaranka ee Suwayda iyadoo saddex xabadood ay ku dhaawacmeen, mid ka mid ahna uu madaxa ka dhaawacmay. Sida laga soo xigtay SANA, qoraalkii ugu dambeeyay ee uu abwaanku ku qoray baraha bulshada waxaa ka mid ahaa dhaleeceyn uu u jeediyay kooxaha sharci darrada ah, isagoo ku tilmaamay "dabada" ay ka tageen nidaamkii hore ee Suwayda. Dilkan ayaa yimid qiyaastii laba toddobaad ka dib dilkii Raed al-Mutni iyo Maher Falhout oo ahaa culimaa'udiin caan ah, kuwaas oo ku dhintay jirdil ka dib markii ay xireen koox xiriir la leh kooxaha al-Hijri. Dhanka kale, kanaalka dowladda Suuriya ee Alikhbaria, oo soo xiganaya ilo amni oo aan la magacaabin, ayaa sheegay in kooxaha mucaaradka ee Suwayda ay madaafiic ku tuureen goobaha ciidamada amniga Suuriya ee ku yaal aagga Tel Xadid ee baadiyaha Suwayda, taasoo ah xadgudub cusub oo ku yimid heshiiska xabad joojinta. Beesha Druze ee Suwayda waxay leedahay saddex maamul diimeed, kuwaas oo jagooyinkoodu mararka qaarkood kala duwan yihiin: Xikmat al-Hijri, Hammoud Yahya AL-Xinnawi, iyo Yusuf Jarbou'. Dadka raacsan AL-Xijri waxay ka kooban yihiin tiro yar mana loo arko inay matalaan bulshada Druze ee gobolka. Suwayda waxay dhaqan gelisay xabad joojin tan iyo 19-kii Luulyo ka dib dagaallo toddobaad socday oo u dhexeeyay kooxaha Druze iyo qabiillada Bedouin oo ay ku dhinteen boqolaal qof. Tan iyo markii xukunka laga tuuray Bashar AL-Assad dabayaaqadii 2024, maamulka cusub ee Suuriya wuxuu qaaday dhowr tallaabo oo lagu soo celinayo amniga Suuriya wuxuuna ku tallaabsaday dib-u-habayn siyaasadeed iyo mid dhaqaale iyadoo la horumarinayo isku-xidhka bulshada iyo ka shaqaynta ballaarinta iskaashiga lala leeyahay la-hawlgalayaasha gobolka iyo kuwa caalamiga ah. Assad, oo ahaa hoggaamiyihii Suuriya muddo ku dhow 25 sano, ayaa u cararay Ruushka bishii Diseembar ee la soo dhaafay, taasoo soo afjartay nidaamkii Xisbiga Bacthiga, kaasoo xukunka hayay tan iyo 1963. Maamul cusub oo ku meel gaar ah oo uu hoggaaminayo Madaxweyne Axmed Al-Sharaa ayaa la sameeyay bishii Janaayo.
XIGASHO-AA.
ISRA’IIL OO KA HORTIMID TURKIGA IYO QADAR INEY QEYB KA NOQDA…
(SAWIRKA)-XAMAAS.
(GAZA)-Ilo wareed siyaasadeed oo Israa'iili ah ayaa sheegay in Tel Aviv ay u caddeysay Mareykanka in ka qaybgalka Turkiga iyo Qatar ee ciidamada caalamiga ah ay tahay khad cas oo Israa'iil u gaar ah, mana aqbali doonto. Sarkaalku wuxuu ku dooday in ka qaybgalka noocaas ahi uu xoojin doono joogitaanka Xamaas isla markaana uu ka hortagi doono hub ka dhigista, isagoo xusay in Israa'iil ay rabto inay u gudubto wejiga labaad ee qorshaha Trump, laakiin ay tahay inay marka hore hesho meydka maxbuuskii ugu dambeeyay ee Gaza. Dhiniciisa, xubin ka tirsan xafiiska siyaasadda ee Xamaas, Hossam Badran, ayaa war-saxaafadeed ku shaaciyay in dhaqdhaqaaqu uu doorbidayo joogitaanka dalalka saaxiibka la ah ciidamada caalamiga ah ee loo qorsheeyay in la geeyo Gaza, isagoo intaa ku daray inay adag tahay in la qiyaaso dalalka taageera Israa'iil oo ku biiraya ciidamada caalamiga ah. Badran wuxuu carabka ku adkeeyay in Falastiiniyiintu ay mas'uul ka noqon doonaan amniga gudaha Gaza, halka dhinacyada shisheeye ay mas'uul ka noqon doonaan la socodka xuduudaha Israa'iil. Dhanka kale, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sharraxay in maamulkiisu uu hadda baarayo in Israa'iil ay jabisay xabad joojinta iyagoo dilay Raed Saad, oo ahaa hoggaamiye ka tirsan Guutada Qassam, oo ah garabka militariga ee Xamaas. Madaxweynaha Mareykanka ayaa sidoo kale xaqiijiyay in ciidamada xasilinta caalamiga ah ee Gaza ay horey u shaqeynayeen, isla markaana dalal badan lagu dari doono.
XIGASHO-AA.
BREAKING NEWS: DAACISH OO WEERAR KA GEYSATAY SUURIYA.
(SAWIRKA)-BOOLISKA SURIYA.
(SYRIA)-Ka dib markii afar ka tirsan ciidamada amniga Suuriya lagu dilay aagga Macra’a AL-Nucmaan ee baadiyaha Idlib , ISIS ayaa sheegatay mas'uuliyadda weerarka. Ururka Argagixisada Daacish ayaa war qoraal ah oo uu soo saaray Isniinta maanta ah ku sheegay in uu weerarka ku qaaday shaqaalaha amniga dowladda isagoo adeegsanaya qoryaha darandooriga u dhaca, isagoo intaas ku daray in "dagaalyahannadiisu ay si nabad ah ku soo laabteen."
WAA WEERARKII LABAAD TODOBAAD GUDIHIISA:
Ilo wareedyo Tv-ga caalamiga ah ee AL-Carabiya ayaa shalay sheegay in afar xubnood oo ka tirsan ciidamada amniga waddooyinka ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha Suuriya ay ku dhinteen rasaas ay fureen dad aan la garanayn, dhacdadii labaad ee noocan oo kale ah muddo toddobaad ah gudaheed, ka dib weerarkii Tudmar ee Sabtidii la soo dhaafay oo lagu dilay laba askari oo Mareykan ah iyo turjumaan rayid ah. Waxaa la xusay in ciidamada amniga Suuriya, oo kaashanaya isbahaysiga caalamiga ah ee uu hoggaamiyo Mareykanka, ay shalay bilaabeen olole amni oo ka dhan ah unugyada hurdada, sida uu sheegay sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Gudaha oo la hadlay Wakaaladda Wararka ee AFP.
XIGASHO-AA.
KHALIIL XAYEH OO KA HADLAY DILKA SARKAAL SARE OO XAMAAS AH.
(SAWIRKA)-KHALIIL XAYEH.
(GAZA/PL)-Madaxa Xarakadda Islaamiga ah ee Xamaas ee Gaza Khalil AL-Xayya ayaa Axadda maanta ah xaqiijiyay dilka taliyihii sare ee kooxda Raa’id Saciid oo lagu dilay weerar Israa'iil ay ku qaaday maalin ka hor. Waa dilkii ugu caansanaa ee loo geysto sarkaal sare oo Xamaas ah tan iyo markii heshiiska xabad joojinta Gaza uu dhaqan galay bishii Oktoobar. AL-Xayya ayaa sidoo kale Axadda maanta ah sheegay in Xarakadda Xamaas ay "xaq sharci ah" u leedahay inay haysato hub, isla markaana soo jeedin kasta oo ku saabsan marxaladaha xiga ee xabad joojinta Gaza ay tahay inay ilaaliso xuquuqdaas. "Iska caabbinta iyo hubkeedu waa xuquuq sharci ah oo ay damaanad qaadayso sharciga caalamiga ah, waxayna la xiriiraan dhismaha dowlad Falastiin," ayuu yiri AL-Xayya oo khudbad telefishin ah ka jeediyay TV-ga AL-Aqsa ee Xarakadda Xamaas. "Waxaan diyaar u nahay inaan baranno soo jeedin kasta oo ilaalinaysa xuquuqdan iyadoo la dammaanad qaadayo dhismaha dowlad Falastiin."
XIGASHO-AN.
LABA SARKAAL OO AL-QAACIDDA LOOGA DILAY YEMAN.
(SAWIRKA)-HOGAAMIYE KA TIRSAN URURKA AL-QAACIDDA YEMAN.
(MA’ARIB/YEMAN)-Wararka ka imaanaayo dalka Yeman ayaa sheegaayo in Weerar dhanka Cirka ah oo ay fulinayeen diyaaradaha dagaalka ee aan duuliyaha lahayn ee dalka Maraykanka uu goordhow ka dhacay Gobalka Ma’arib ee Waqooyi bari ee dalka Yemen,waxaane weerarka lala beegsaday Guri ku yaalo Waadi Cabiid. Weerarkan ayaa waxaa lagu dilay Hogaamiye sare oo ka tirsan AL-Qaacida oo loo yaqaan "Abu Cubeyda AL-Xadrami iyo shakhsi kale oo caan ah oo ka tirsan Hay'adaha Amniga ee Ururkaas AL-Qaacida Gobalka jasiiradda Carabta, kaasoo lagu magacaabo "Anis AL-Hasali. Ilo wareedyo dhanka Ammaanka ah oo xog ogaal ah ayaa u sheegay in duqeyntan cirka ah ay bartilmaameedsaday mooto uu la socday Hoggaamiye sare oo ka tirsan AL-Qaacida oo ka dagaalama Jasiiradda Carabta, kaasoo lagu magacaabi jiray Abu Cubeyda AL-Xadrami. Abu Cubeyda AL-Xadrami ayaa hayay jagadda Mas'uulka shareecadda ee Ururka AL-Qaacida ee Jasiiradda Carabta, taasoo ah jago muhiim ah oo uu mas'uul ka ahaa soo saarista fatwooyin qiil u ah howlaha Ururka, qorista buugaagta, xubnaha dagaalyahannada, sharraxaadda iyo faafinta mabda'a xagjirnimadda ah ee Ururka AL-Qaacidada Gobalka Jasiiradda Carabta Dhanka kale, Anis AL-Hasali," oo ah Hoggaamiye caan ah oo ka tirsan waxa loo yaqaan "Hay'adda Amniga ee Ururka, kaas oo ah gacanta midig ee mas'uulka ka ah hawlaha Amniga arrimaha gudaha iyo Dibada oo ay ku jiraan ururinta macluumaadka xasaasiga ah, ilaalinta Higgaamiyeyaasha, fulinta hawlgalladda gaarka ah, iyo la socodka iyo ka war qabka goosashadda dagaalyahanadda ee Ururka AL-Qaacida Goobta uu ka dhacay Weerarkan ayaa ah Wadi Cabid, oo ah buuraley oo ah goob ammaan ah iyo goob ay ku nastaan dagaalyahannada Ururuka AL-Qaacida sannado badan ah, gaar ahaan xaaladda haatan ee Amniga ee sii xumaanaya ee Gobolka Ma’arib, taasoo ay ka socdaan dagaallo xooggan oo u dhexeeya ciidamadd Dowladda oo ay taageerayaan isbahaysiga iyo fallaagadda ururka Xuutiyiinta. Si kastaba ha'ahaatee Geeridda Hoggaamiyahan sare ee Abu Cubeyda AL-Xadrami ayaa waxaa loo arkaa inay tahay dhaawac iyo dhabar jab aad u culus oo soo gaaray garabka aqooneed iyo dacaayad fidinta ee Ururka AL-Qaacida ee Jasiiradda Carabta. Duqeynta dhacday maanta ayaa ku soo aadeyso xilli mudooyinkii dambe ey diyaaradaha Maraykanka fuliyeen weeraro dhianaca cirka ah weeraradaaso lala beegsaday canaasiirta lala xiriirinaayo iney ka tirsan yihiin Ururka AL-Qaacidda kuna kala sugan Goboladda Ma’arib, Shabwa’a iyo Abyan ee dalka Yeman. Dabayaaqadii bishii hore ee Noofembar ayey ahayd markii dalka Yeman lagu dilay duqeyn dhinaca cirka ah Hogaamiye sare kana tirsan AL-Qaacidda lana yiraahdo Muniir AL-ahdal Ururka dhexdiisana loo yaqaano Abu Heyjaa AL-Xadiidi,weerarka ayaa ka dhacay halka la yiraahdo AL-Xusuun ee Waadi Cabiid ee G/Ma’arib,waxaane hogaamiyaha la geeriyooday ilaaladiisa la socotay,shaqada uu Ururka ka dhex haayey ayaa ahayd Hogaanka ciidamadda Ururka AL-Qaacidda ee dalka Yeman,waxa uuna masuul ka ahaay hawlgaladda Ururka uu ka fuliyey Goboladda Abyan iyo Shabwa sannadadii ugu dambeeyey.
XIGASH-HNA/AA.
EU-DA OO KA FIKIREYSANEYSA DIB U DHISKA CIIDMADDA LUBNAAN.
(SAWIRKA)-CIIDAMADA AMAANKA LIBNAAN.
(BEIRUT/LEBNAN)-Midowga Yurub ayaa ka fiirsanaya fursadaha lagu xoojinayo ciidamada ammaanka gudaha ee Lubnaan, iyadoo ujeedadu tahay in la yareeyo culeyska saaran ciidamada Lubnaan si ay awood ugu yeelato dadaalkeeda ku aaddan hub ka dhigista Xisbullah, sida lagu sheegay dukumeenti ay aragtay Reuters Isniintii. Xabbad-joojintii 2024-kii ee u dhaxaysay Lubnaan iyo Israa’iil ayaa weli ah mid jilicsan, iyada oo Israa’iil ay duullaan goos-goos ah ku qaadday dhulka Lubnaan, iyada oo sheegtay in ay beegsanayso dedaallada ay Xisbullah ku doonayso in ay iskeed isu soo hubayso. Dukumentigan oo ay soo saartay garabka dublamaasiyadeed ee Midowga Yurub oo loo qaybiyay 27-ka waddan ee xubnaha ka ah ururkaasi, ayaa lagu sheegay in Midowga Yurub uu sii wadi doono la-tashiyada uu la yeelanayo madaxda dalka Lubnaan, isla markaana horaanta sannadka 2026-ka la diri doono wefti xaqiiqo-raadis ah, si ay u qiimeeyaan kaalmooyinka suurtagalka ah ee la siinayo ciidamada ammaanka gudaha ee dalkaas. Dukumeentigu wuxuu tilmaamay in dadaalka Midowga Yurub "ay diiradda saari doonaan talada, tababarka iyo dhisidda awoodda," isagoo ku nuuxnuuxsaday in ururku uusan la wareegi doonin hawlaha Ciidamada Ku-meel-gaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Lubnaan (UNIFIL), kaas oo waajibaadkiisu uu dhammaan doono dhammaadka 2026, marka geeddi-socodka tartiib tartiib ah ee hoos u dhigista iyo ka bixitaanka Lubnaan la filayo inuu bilaabo. Haddii kale, Midowga Yurub wuxuu "wax ku biirin karaa wareejinta tartiib-tartiib ah ee mas'uuliyadaha amniga gudaha" ee ka imanaya Ciidamada Qalabka Sida ee Lubnaan ilaa Ciidamada Amniga Gudaha, taas oo u oggolaanaysa ciidanka in ay diiradda saaraan hawlaha difaaca ee asaasiga ah, sida ku cad dukumentiga. Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa la filayaa inuu soo bandhigo qorshaha kala guurka bisha Juun 2026 si wax looga qabto khataraha ka dhalanaya bixitaanka UNIFIL.
XIGASHO-AA.
MARAKB LAGU WEERARAY BAAB EL MANDAB-YEMEN.
(SAWIRKA)-BADDA CAS.
(YEMEM)-DEG DEG: Markab ku safrayay Jimcihii marinka ciriiriga ah ee Bab el-Mandeb Strait ayaa waxaa weerar ku qaaday kooxo looga shakisan yahay in ay yihiin burcad badeed, sida ay saraakiishu sheegeen. Dhacdadan ayaa lagu arkay markab ay eryanayeen doomo yar yar oo rasaas ku furay, sida ay sheegtay xarunta hawlgallada ganacsiga badda ee Ingiriiska ee millatariga Ingiriiska. Shirkadda gaarka loo leeyahay ee lagu magacaabo Diaplous Group ayaa sheegtay in markabka laba jeer la soo weeraray oo ilaalo hubeysan oo saarnaa ay rasaas jawaab ah fureen. Waxa ay sheegtay in shaqaaluhu ay bad qabaan, waxayna markabka ku tilmaantay mid xamuul ah. Bab el-Mandeb ayaa isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, iyadoo ay kala sooceyso Qaaradda Afrika iyo Jasiiradda Carabta. Goobta waxaa lagu arkayay weeraro ay soo qaadeen fallaagada Xuutiyiinta Yemen ee dagaalka Israel iyo Xamaas, iyo sidoo kale kor u kaca burcad-badeedda Soomaaliya. Xuutiyiinta ayaa hakiyay weerarradooda, si kastaba ha ahaatee, iyadoo xabad joojin aan fududayn ay ka taagan tahay marinka Gaza.
XIGASHO ARAB NEWS.
ISRA’IIL OO LAGU WAREEJIYEY MEYDKA NIN U DHASHAY THAILAND
(SAWIRKA)-AMBULANCE.
(THAILAND)-Wasaaradda arrimaha dibadda ee Thailand ayaa sheegtay in haraaga la haystayaashii la soo celiyay Arbacadii lagu magacaabi jiray Sudthisak Rinthalak, oo u dhashay dalka Thailand, isla markaana uu u dhashay dalka Talyaaniga. Maleeshiyada haray ee la wareejiyay Talaadadii ayaan la mid ahayn labadii la haystayaal ee u dambeeyay. Soo celinta dhammaan dadkii la qafaashay intii uu socday weerarka uu billowday dagaalka ayaa ah qodob muhiim ah oo ka mid ah wajigii koowaad ee xabbad-joojintii uu Mareykanku gar-wadeenka ka ahaa ee billowday bishii Oktoobar, taasoo labada Xamaas iyo Israa'iil ay ku eedeeyeen midka kale inuu jabiyay. Taas beddelkeeda, Israa’iil waxay sii deynaysay maxaabiista Falastiiniyiinta ah. Nikorndej Balankura, oo ah afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda ee Thailand, ayaa sheegay in qoyska Sudthisak la ogeysiiyay. Waxa uu intaasi ku daray in Sudthisak la dilay maalintii la weeraray, maydkiisana loo qaaday Gaza. Waxa uu uga mahadceliyey dowladda Israa’iil kaalmada ay siisay dhammaan 31-ka qof ee Thai la haystayaasha ah ee lagu qafaashay bilowgii dagaalka. 28 ka mid ah ayaa nolol lagu soo celiyay iyo saddex meyd ah. Tan iyo markii xabbad joojintii ugu dambeysay ay bilaabatay horraantii Oktoobar 20 la haystayaal nool iyo haraaga 27 kale ayaa dib loogu celiyay Israa'iil. Hal qof oo la haystayaal ah ayaa ka haray, dhinacyadu waxay ku dhow yihiin inay soo afjaraan wejiga koowaad ee xabbad joojinta. Tan iyo markii ay bilowday xabbad joojinta, Israa'iil waxay Gaza ku sii daysay meydadka boqollaal falastiiniyiin ah, oo ay ku beddeshay la haystayaal ama hadhaaga. Inta badan lama aqoonsan.
XIGASHO AN.
WADAMADDA KHALIIJKA OO KU KULANSAN DALKA BAXRAY.
(SAWIRKA)-FADHIGA WADAMADA KHALIJKA.
(BAHRAIN)-Shir Madaxeedka 46-aad ee Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) ayaa maanta oo Arbaca ah ka furmay magaalada Manama, ee ah caasimadda dalka Boqortooyadda Baxrayn iyadoo uu shir Guddoominayo Boqorka dalka Baxrayn Xamad Bin CIISA AL-Khalifa.
Boqor Xamad oo khudbad ka jeedinayay fadhiga furitaanka, ayaa ku baaqay in la dhammaystiro fulinta qorshaha Madaxweyne Donald Trump ee lagu soo afjarayo dagaalka Gaza, isaga oo ku tilmaamay "tallaabo wanaagsan oo loo qaaday dhimista xaaladda sii xumaanaysa," Telefishanka dawladda Bahrain ayaa sheegay. Shir-madaxeedka ayaa tilmaamaya in Suldaan Haytam bin Dhaariq uu ka soo muuqdo shir madaxeedka GCC tan iyo 2020, taasoo ka dhigan ka qayb galka heerka ugu sarreeya ee Cumaan muddo 14 sano ah. Musqat ayaa sida caadiga ah Wasiirro u diray shirarkii hore. Amiirka Kuwayt Mishcal AL-Axmad AL-Jaber AL-Sabah, Madaxweyne ku xigeenka Imaaraadka Carabta Mansour bin Zayed Al Nahyan, Dhaxal sugaha Sacuudiga Moxammed bin Salman iyo Raysal Wasaaraha Qatar Moxammed bin Abdulraxman Al Thani ayaa sidoo kale ku soo biiray shirka. Ajandaha waxaa ka mid ah isuduwidda difaaca iyo siyaasadda, horumarinta siyaasadda dhaqaalaha iyo horumarinta iyo in la is waafajiyo mowqifka Khaliijka ee arrimaha gobolka iyo caalamka. GCC wuxuu ka kooban yahay Sacuudi Carabiya, Qadar, Imaaraadka Carabta, Kuwayt, Baxrayn iyo Cuman. Waxaa la aasaasay May 25, 1981, waxayna xarunteedu tahay Sacuudi Carabiya.
XIGASHO-AA.
WEERAR MINDI LOO ADEEGSADAY OO KA DHACAY ISRA’IIL.
(SAWIRKA)-WIILKA FULIYEY WEERARKA.
(FALASTIIN)-Saddex Israa’iiliyiin ah ayaa ku dhaawacmay laba weerar oo mindi iyo gawaari lagu weeraray oo saacadihii la soo dhaafay ka dhacay Daanta Galbeed, halka labada qof ee falkaas geystayna ay dileen ciidamada guumaysiga Israa’iil. Raadiyaha ciidamada Israa’iil ayaa sheegay in labo Israa’iiliyiin ah ay ku dhaawacmeen weerar tooreey oo ka dhacay Ateret, oo ka tirsan degmada Ramallah. Channel 15 ayaa sidoo kale sheegay isagoo soo xiganaya ilo-wareedyo in dadka dhaawacmay ay ahaayeen labo askari oo ka tirsan guutada Paratroopers. Ciidamada Israa'iil ayaa sheegay in " dambiilaha uu isku dayay in uu tooriyeeyo askarta meel u dhow Ateret, taas oo keentay in isla markiiba laga takhaluso." Adeegga ambalaasta Israa'iil ayaa sheegay in ay "gargaarkii ugu horreeyay siiyeen dadka dhaawacyada fudud ka soo gaareen dhacdadii tooreey ee u dhow deegaanka Ateret." Ciidamada Israel ayaa sidoo kale gurmad u diray deegaanka Ateret, waxayna go’doomiyeen tuulooyinka u dhow ee Falastiin, sida uu sheegay Channel 15. Isla xaaladdan, Channel 12 ee Israa’iil oo soo xiganeysa ilo-wareedyo dhanka ammaanka ah ayaa sheegay in ciidamada guutada 202-aad ee ciidanka xoogga dalka ay Talaadada maanta ah dileen falastiiniyiin ahaa oo hore u qaaday weerar baabuur oo lagu qaaday waqooyiga Hebron kaas oo sababay dhaawaca askari Israa’iili ah. Waxa ay intaa ku dartay in “ciidamada ciidamadu ay dileen ninkii ka dambeeyay weerarkii gaariga loo adeegsaday ee ka dhacay meel u dhow Xebroon, waxaana ku dhaawacmay askari dumar ah”. Wasaaradda caafimaadka ee Falastiin ayaa ku dhawaaqday "Shahiidnimada wiilka Muhannad Al-Zughair, oo 17 jir ah, ka dib markii ay rasaas ku fureen ciidamada maamulka ee magaalada Hebron barqonimadii maanta."Wasaaraddu waxay sheegtay in “hawlgalku uu hayo meydadka laba shahiid oo reer Hebron iyo Beyt Rima ah kadib markii lagu toogtay rasaas”. Askari Israa’iili ah ayaa fiidnimadii Isniinta lagu dhaawacay weerar baabuur oo lagu qaaday meel u dhow deegaanka Kiryat Arba ee ku taal daanta galbeed ee koonfurta la haysto. Ciidamada Israa’iil ayaa bayaan hore oo ay soo saareen ku sheegay in weerarkan oo ahaa mid baabuur lagu weeraray uu ka dhacay isgooyska Yehuda ee aagga Xebroon, waxayna tilmaameen in askariga dhaawacmay loo qaaday isbitaalka si loogu daweeyo. Ciidanku waxay intaasi ku dareen in ciidamadoodu ay toogteen ninkii falka geystay, waxayna xaqiijiyeen in uu dhaawacmay ka hor inta aysan u dhaqaaqin in ay baacsadaan oo ay sameeyaan howlgallo ballaaran. Dhankiisa, wariyaha Aljazeera ayaa sheegay in ciidamada guumaysiga Israa’iil ay islamarkiiba xoog ku galeen magaalada Xebroon, halkaas oo ay xoog ku galeen agagaarka cisbitaalada khaaska ah ee Al-Ahli, Al-mizan, Al-Muhtasib iyo Bisha Cas.
XIGASHO-ALJAZEERA/ARABIC.
SUURIYA OO LAGU DILAY HOGAAMIYE DIIMEED DRUZ AH.
(SAWIRKA)-HOGAAMIYE DIIMEEDYADA SURIYA.
(DAMASCUS/SYRIA)-Wadaad u dhashay Suuriya oo Druze ah ayaa kooxo sharci darro ah ku dileen gobolka Suwayda ee koonfurta dalkaasi Talaadada maanta ah, sida ay sheegtay warbaahinta gudaha. TV-ga ay dowladdu maamusho ee Al-ikhbariyah, oo soo xiganeysa ilo-wareedyo aan la magacaabin, ayaa sheegay in Raa’id AL-Matni, oo ahaa nin diini ah oo ka tirsan beesha Druze, ay dileen waxa loogu yeero "Ilaalada Qaranka," koox xiriir la leh hoggaamiyaha Druze, Xikmat AL-Hajri. Ciidamada Hijri ayaa dilay Matni “iyado lagu eedeeyay in uu la shaqeynayay dowladda Suuriya,” ayay ilo-wareedyadu intaa ku dareen. Meydkiisa ayaa loo gudbiyay Isbitaalka Qaranka Suwayda, Channel-ka ayaa sheegay. Ma jiro wax hadal ah oo ka soo baxay ismaamulka Suwayda iyo maamulka Suuriya oo ku aadan dilka Matni. Saacadihii la soo dhaafay waxaa baraha bulshada ku baahay muuqaal muujinaya wadaadka oo la garaacayo intii ay xabsiga u taxaabeen ciidamada Hijriyada Axadii, taasoo caro iyo caro ka dhalisay guud ahaan dalka Suuriya. Sida laga soo xigtay warbaahinta Suuriya, Matni wuxuu door muhiim ah oo bulsho iyo diineed ku lahaa baadiyaha bari ee Suwayda. Matni waxa uu aad ugu dhawaa Hijri ka hor inta uusan khilaaf soo kala dhex gelin iyaga ka dib falalkii rabshada ahaa ee dhawaan ka dhacay gobolka bishii July ee la soo dhaafay iyo dhismihii waxa loo yaqaanay “Ilaalada Qaranka”, tallaabadaas oo Matni uu ka soo horjeestay. Beesha Druze ee Suwayda waxay leedahay saddex maamul diimeed, kuwaas oo jagooyinkoodu mararka qaarkood kala duwan yihiin: Xikmat AL-Hijri, Xammoud Yaxya AL-Hinnawi, iyo Yusuf Jarbou'. Kuwa raacsan Hijrigu waxay ka kooban yihiin tiro yar oo looma tixgeliyo inay matalaan bulshada Druze ee gobolka. Suwayda waxa ay ilaalisay xabbad joojin tan iyo 19-kii Luulyo ka dib dagaallo toddobaad socday oo u dhexeeyay kooxaha Druze iyo qabaa'ilka Bedouin oo ay ku dhinteen boqolaal qof. Tan iyo markii Bashaar al-Asad xukunka laga tuuray dabayaaqadii 2024, maamulka cusub ee Suuriya waxa uu qaaday tallaabooyin dhowr ah oo lagu soo celinayo ammaanka Suuriya, waxaana uu ku dhaqaaqay isbedello siyaasadeed iyo mid dhaqaale isagoo kor u qaadaya is-dhexgalka bulshada iyo ka shaqaynta ballaarinta iskaashiga gobolka iyo kuwa caalamiga ah. Assad, hogaamiyaha Suuriya muddo ku dhow 25 sano, ayaa u cararay Ruushka bishii December ee la soo dhaafay, isagoo soo afjaray nidaamkii Baath Party, oo xukunka hayay tan iyo 1963. Maamul cusub oo ku meel gaar ah oo uu hoggaamiyo Madaxweyne Ahmad al-Sharaa ayaa la dhisay bishii Janaayo.
XIGASHO-AA.
RUUSHKA OO ISKA DIIDAY INUU SHEEGO HALKA UU DEGAN YAHAY BASHAAR AL-ASAD.
(SAWIRKA)-BASHAR AL-ASAD.
(MOSCOW/RUSSIA)-Afhayeenka Aqalka Kremlin-ka ee dalka Ruushka Dmitry Peskov ayaa ku dhawaaqay in Kremlin-ka aysan la wadaagi karin wax macluumaad ah oo ku saabsan guriga uu Ruushka ka degan yahay Madaxweynihii hore ee Suuriya Bashaar AL-Assad. Mar wax laga weydiiyey in Kremlin-ka laga yaabo inuu bixiyo wax macluumaad ah oo ku saabsan joogitaanka madaxweynihii hore ee Suuriya ee Ruushka, iyo in Assad uu muddadaas la kulmay madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin, wuxuu ku yiri war-saxaafadeed Isniintii: "Maya, ma wadaagi karno wax macluumaad ah oo arrintan ku saabsan." Bishii Oktoobar ee la soo dhaafay, wasiirka arrimaha dibadda ee Ruushka Sergey Lavrov ayaa sheegay in Moscow ay hoy siisay Assad iyo qoyskiisa "sababo bini'aadantinimo oo kaliya ah". Lavrov ayaa u sheegay suxufiyiinta wakhtigaas: "Bashaar al-Assad wuxuu nagula joogaa arrimo bini'aadantinimo, waxaa jiray hanjabaado la doonayay in la dilo isaga iyo qoyskiisa, sababo bini'aadantinimo oo kaliya ayaan u ilaalinay isaga iyo qoyskiisa." Bishii Febraayo ee la soo dhaafay, wiilka Assad ee Hafez ayaa ka soo muuqday muuqaal la soo dhigay baraha bulshada, isagoo dhex wareegaya xaafad sare oo ku taal Moscow, isagoo ka hadlayay maalmihii ugu dambeeyay ka hor dhicitaanka nidaamka. Hafez wuxuu ku sheegay muuqaalka ay warbaahintu faafisay: "Ma qorsheynay inaan ka cararno Suuriya, laakiin Ruushka ayaa si degdeg ah noogu wareejiyay Moscow burburkii Dimishiq ka dib." Waxaa xusid mudan in dabayaaqadii bishii November ee sanadkii 2024-kii ay kooxo hubeysan ay weerar ballaaran ku qaadeen fariisimo ay ku sugnaayeen ciidamada dowladda Suuriya, waxaana 8-dii bishii December ay kooxahani galeen magaalada Dimishiq, sidaas darteedna Asad uu iska casilay xilkii madaxweynenimo ee uu hayay, wuxuuna isaga iyo qoyskiisaba isaga baxay dalka Suuriya.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
URURKA XIZBULLAH OO KA HADLAY DAGAALKA ISRA’IIL.
(SAWIRKA)-MALEESHIYAADLA XIZBULLAH.
(BEIRUT/LEBNAN)-Isagoo ku soo beegmaya booqashadii Pope-ka ee Lubnaan, isagoo xambaarsan farriin nabadeed, iyo sii socoshada xadgudubyada Isra’iil ee heshiiska xabbad joojinta, sarkaalka gobolka Bekaa ee Hezbollah , Xuseen AL-Nimr, ayaa xaqiijiyay in xisbigu uusan dagaal raadin. Al-Nimr ayaa sheegay intii lagu guda jiray dabaaldega xisbiga ee Isniintii in Xisbullah aysan dagaal raadin, balse ay joogi doonaan goobta dagaalka haddii lagu soo rogo.
“DAGAALKU WELI MA DHAMMAAN”.
Sidoo kale waxa uu carabka ku dhuftay in dagaalka uusan weli dhamaan, isaga oo carabka ku dhuftay in xisbigu uusan calan cad ka taagi doonin, isla markaana uusan is dhiibin. Wuxuu intaas ku daray “Caddaadiska nagu haya waa mid joogto ah, mararka qaar waxay nagu handadaan in dhul, bad iyo cirba ay nagu soo xad-gudbaan dhulkii hooyo, marna dilal qorsheysan, marna ilaalo ama dhegeysi, marna siyaasad ama lacag, marna ergo caalami ah oo ku hanjabaya waxa dhici kara.” Waxa uu tilmaamay in waxa loo yaboohayo Xisbullah ay tahay in iska caabintu ay hubkeeda dhiibto, oo ay ka baxdo goobihii ay ku jirtay, ay siyaasadda dhex gasho, oo ay joojiso dagaalka ay kula jirto Israa’iil. Si kastaba ha ahaatee, waxa uu u arkayay in dalabkaas uu yahay “is-dhiibid iyo kor u qaadida calanka cad” ee xisbiga. Waxa kale oo uu arkay in ay waajib ku tahay dawladda in ay qaranimadeeda ilaashato, isla markaana aanay cidna uga tagin si ay u soo ceshato dhulkii la xaday, isaga oo intaa ku daray, “Markaa waanu is barbar taagi doonaa anagoo gacmaha is haysana”. Hani Marzouk, oo ah afhayeenka xafiiska Reysal wasaaraha Israa'iil, ayaa ku eedeeyay Xisbullah fiidnimadii Axadda inay Israa'iil ku jiiday dagaal. Isagoo la hadlaya Tv-ga caalamiga ah ee AL-Carabiya waxa uu yiri, “Xisbullah waxa ay dib u dhisaysaa godad iyo hubayn. Hadalkan ayaa yimid ka dib markii Israa’iil ay fariin digniin ah u dirtay Lubnaan, iyadoo soo marinaysa Maraykanka, taas oo ay ku sheegtay inay balaadhin doonto duqaymaha ay ku hayso dhulka Lubnaan, haddii aan Xisbullah laga qaadin hubka, sida ay sheegeen ilo-wareedyo Israa’iiliyiin ah. Tel Aviv ayaa ku wargalisay Beirut inay damacsan tahay inay "balaadhiso weerarrada haddii Lubnaan aysan si wax ku ool ah uga hortagin Xisbullah," sida ay sheegtay warbaahinta Israel. Dhinaca Israa’iil waxa ay sidoo kale ku hanjabtay in ay beegsan doonto goobihii ay ilaa hadda ka gaabsatay in ay weerarto cadaadiska Maraykanka. Waxaa xusid mudan in Xisbullah ay soo shaacbaxday daal kadib ku dhawaad hal sano oo ay Israa’iil dagaal furan kula jirtay xudduudda, ka dib markii ay furteen "goob taageero" oo ka yimid koonfurta Lubnaan "iyaga oo isbaheysiga la ah Gaza," waa sida uu hadalka u dhigay. Heshiiska xabad joojinta oo dhaqan galay 27-kii Noofambar 2024, ayaa lagu waday in lagu soo afjaro dagaalka, balse Israa’iil ayaa sii waday duqeymaha joogtada ah ee ay ka geysaneyso gudaha Lubnaan, iyadoo sheegtay in ay beegsaneyso goobaha iyo canaasiirta Xisbullah, sida ay sheegtay AFP. Waxa kale oo ay ciidammadeeda ku haysay 5 goobood oo ay u tixgelisay goobo istaraatiiji ah oo ku yaalla koonfurta oo ay ka bilaawday adkaynta. Dhanka kale, dowladda Lubnaan ayaa u xilsaartay ciidamada inay geeyaan koonfurta iyo iney hubka u xadidaan Gobolka.
XIGASHO-AL-CARABIYA.
MARAYKANKA OO DAACISH FARA BADAN KU LAAYEY SYRIA.
(SAWIRKA)-CIIDAMADA MARAYKANKA EE SYRIA.
(DAMASCUS/SYRIA)-Milatariga Mareykanka ayaa sheegay Axada maanta ah iney ku dhawaad burburiyeen 15 goobood oo ay ku jireen keydka hubka Daacish ee koonfurta Suuriya. Taliska dhexe ee Maraykanka ayaa sheegay in iyaga iyo ciidamada Suuriya ay aqoonsadeen oo ay burburiyeen xarumihii kaydka ahaa ee gobolka Rif Damashq intii lagu jiray duqeymo badan oo cirka ah iyo qaraxyo dhulka ah oo la fuliyay November 24-keedii ilaa November 27-keedii. Kooxda xagjirka ah ee Daacish, oo sidoo kale loogu yeero "Dowladda Islaamka", ayaa inta badan waxaa burburiyay isbaheysiga uu hoggaamiyo Mareykanka dhowr sano ka hor, laakiin waxay ku guuleysteen inay dib u dhisaan oo dib isu abaabulaan. Waxay mar ku soo rogtay xukun Islaami ah oo mayal adag malaayiin qof oo ku nool Suuriya iyo Ciraaq. Admiral Brad Cooper, oo ah taliyaha CENTCOM, ayaa sheegay Axada maanta ah in hawlgalka "uu xaqiijinayo guulihii laga gaaray Daacish inay waaranayeen." Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa wacad ku maray inuu sameyn doono wax walba oo uu ku gaari karo Suuriya guul ka dib wadahadal uu la yeeshay Madaxweynaha Suuriya Axmed Al-Sharac 10-kii November. Suuriya ayaa qaaday hawlgallo horudhac ah oo heer qaran ah oo lagu bartilmaameedsaday unugyada Daacish maalmo ka hor wadahadalladii Washington, ayay dawladda Suuriya sheegtay xilligaas. Mid ka mid ah madaxa Sharac ee kulanka uu la yeeshay Trump ayaa ahaa in uu riixo in si buuxda looga qaado cunaqabateynta ugu adag ee Mareykanka uu ku soo rogay dalkaasi. Intii uu socday kulanka, Waaxda Maaliyadda ee Mareykanka ayaa ku dhawaaqday 180-maalmood oo dheeri ah oo ay ku hakisay dhaqangelinta waxa loogu yeero cunaqabateynta Kaysar, balse kaliya Congress-ka Mareykanka ayaa qaadi kara gebi ahaanba.
XIGASHO-AN.
SACUUDIGA OO DALKIISA KU QABTAY 21,134-QOF OO SHARCI HAYSAN.
(SAWIRKA)-MAXAABIISTA LAGA QABTAY SACUUDIGA.
(RIYAD/SAUDI ARABIA)-Mas’uuliyiinta Sacuudiga ayaa xiray 21,134 qof hal toddobaad gudaheed, ka dib markii ay ku xad-gudbeen sharciga daganaanshaha, shaqada iyo amniga xuduudaha, Wakaaladda Wararka Sacuudiga ayaa Sabtida maanta ah sheegtay. Wadar dhan 13,128 qof ayaa loo xiray ku xad-gudbida sharciyada degenaanshaha, halka 4,826 loo haysto isku dayo xudduud sharci darro ah, iyo 3,180 kale oo arrimo la xiriira shaqada. Warbixintu waxay muujisay in 1,667 qof oo la xidhay iyagoo isku dayay inay si sharci darro ah ku galaan Boqortooyada, 57 boqolkiiba ay yihiin Ethiopian, 42 boqolkiiba Yemeni, iyo 1 boqolkiiba ay yihiin jinsiyado kale. 31 qof oo kale ayaa la qabtay iyagoo isku dayaya inay u gudbaan dalalka deriska ah, 14 kalena waxaa lagu heystaa ku lug lahaanshaha daabulida iyo ilaalinta xad-gudbiyaasha, SPA ayaa sheegtay. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sheegtay in qofkii lagu helo inuu si sharci darro ah ku soo galo Boqortooyada, sida gaadiid iyo hoy, uu muteysan karo xarig ugu badnaan 15 sano, ganaax lacageed oo gaaraya 1 milyan SR, una dhiganta $267,000, iyo sidoo kale in lala wareego gaadiid iyo hanti.
XIGASHO-AN.