AMNIGA SURIYA OO SOO QABTAY AFAR HOGAAMIYE OO KA TIRSAN KOOXDA DAACISH.
(MUUQAALKA)-MID KA MID AH XUBNAHA ISIS EE LA QABTAY.
(RAQA/SYRIA)-Ciidamada amniga Suuriya ayaa Axaddii ku dhawaaqay in la soo xiray afar hoggaamiye oo ka tirsan kooxda Daacish oo qorsheyneysay inay weeraro geystaan. Telefishinka dowladda ayaa sheegay in Agaasinka Sirdoonka Guud, oo kaashanaya Ciidamada Amniga Gudaha, ay awood u yeesheen inay "burburiyaan unug ka tirsan ururka argagixisada ah ee ISIS oo ku lug lahaa fulinta afduubyada, aasidda aaladaha qarxa iyo dilalka qorsheysan, kuwaas oo dhaqdhaqaaqooda ka bilowday Gobolka Raqqa isla markaana gaaray ilaa Xalab, Idlib iyo Xoms." Bayaanka Ciidamada Amniga Gudaha ayaa lagu sheegay in hawlgalladu "ay keeneen in la xiro 4 ka mid ah hoggaamiyeyaasha unugga ee Raqqa, iyo tiro ka mid ah xubnahooda Xalab, Idlib iyo Xoms, ka dib markii la raadraacay dhaqdhaqaaqyadooda iyo dhaqdhaqaaqyadooda." Bayaanka ayaa lagu sharraxay in baaritaanno hordhac ah ay muujiyeen in unuggu uu qorsheynayay "inuu fuliyo falal argagixiso oo lagu beegsanayo amniga iyo xasilloonida gobolka," waxayna tilmaameen in "qalab qarax ah oo loo diyaariyey qarax, hub kala duwan, rasaas, iyo tiro bambo gacmeedyo ah" laga qabtay xubnaha unugga intii lagu jiray weerarrada. Sannadkii hore, mas'uuliyiinta cusub ee Suuriya waxay ku biireen isbahaysi uu Mareykanku hoggaaminayo oo ka dhan ah Daacish. Mas'uuliyiintan waxay la kulmaan caqabado amni oo waaweyn waxayna si joogto ah u sheegaan xarigga hoggaamiyeyaasha ama xubnaha ururka, oo ay ku jiraan xariggii bishii hore ee loo geystay hoggaamiye milatari oo caan ka ah ISIS oo ku sugan waqooyiga dalka. Ururka, oo maamulayay dhul ballaaran oo ku yaal Ciraaq iyo Suuriya ka hor inta aan laga adkaan dhulka ay ku xooggan yihiin Suuriya sannadkii 2019, ayaa mararka qaarkood sheegata mas'uuliyadda weerarrada lagu bartilmaameedsanayo, gaar ahaan, ciidamada amniga Suuriya, halka unugyadeedu ay weli ka firfircoon yihiin meelaha qaarkood, gaar ahaan saxaraha Suuriya. Bishii Luulyo, laba weerar oo isku mar ah oo bambooyin ah ayaa lala beegsaday agagaarka hoteel uu ku sugnaa Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron intii uu booqanayay Dimishiq. Mas'uuliyiinta Suuriya waxay sheegeen in qofkii masuulka ka ahaa qaraxyadda uu xiriir la lahaa kooxda ISIS.
ISHA-AA.
KORNEEL DUULIYA MIG-29 OO TAAGEERSANAY BASHAAR ASAD OO LA SOO QABTAY.
(MUUQAALKA)-KORNEYL KHALDUUN.
(DAMASCUS/SYRIA)-Wakaaladda wararka dalka Suuriya ee SANA ayaa Axadda maanta ah werisay in ciidamada amniga gudaha ay xireen Khaldoun Xuseen Mubarak, oo ahaa duuliye kornayl ah oo ka tirsan ciidamada taliska Asad, ka dib hawlgal amni oo lagu bartilmaameedsaday goob uu ku dhuumanayay oo ku taal baadiyaha Jableh. Ciidamada Amniga Gudaha ayaa Axaddii ku sheegay kanaalkooda Telegram in diiwaanka militariga ee maxbuuska uu muujinayo horumarkiisa duuliye dagaal oo diyaaradeed (Mig-29), halkaas oo uu sannado badan ka soo shaqeeyay Guutada 699 ee Guutada 17aad ee saldhiggeedu yahay Garoonka Diyaaradaha ee Al-Sin, ilaa laga gaaray darajada Korneyl sannadkii 2023. Waxay sharaxday in baaritaannadu ay muujiyeen ku lug lahaanshihiisa ku lug lahaanshaha xadgudubyo halis ah iyo dambiyo dagaal oo ka dhan ah dadka rayidka ah, isagoo fulinaya weeraro cirka ah oo xooggan oo daboolay inta badan dhulalka Suuriya, isla markaana inta badan ku urursanaa gobollada waqooyi. Ciidamada Amniga Gudaha ayaa tilmaamay in macluumaadku tilmaamayo in maxbuusku uu dhaawacmay sanadkii 2020 ka dib markii diyaaraddiisa ay bartilmaameedsadeen fallaagada Idlib, isla markaana uu isla markiiba soo laabtay ka dib markii uu soo kabsaday si uu u sii wado hawlgalladiisa, taasoo socotay ilaa laga gaaray xilligii uu dhacay nidaamkii burburay. Waxay xaqiijisay in baaritaanno lagu sameynayo maxbuuska ay socdaan si loo dhammaystiro habraacyada sharciga ah ee ka dhanka ah, si loogu diyaar garoobo in la horgeeyo garsoorka awoodda u leh si loo helo ciqaabtiisa caddaaladda ah. Maanta gelinkii hore, Ciidamada Amniga Gudaha ayaa xiray Sarreeye Guuto Jaber Mahrez Ibrahim, oo ahaa taliyaha Guutada 138aad ee Difaaca Hawada ee magaalada Saida ee baadiyaha Daraa xilligii nidaamkii hore,ka dib hawlgal kormeer iyo dabagal sax ah.
ISHA-AA.
NETENYAHU OO BOOQASHO QARSOODI AH KU TEGAY ABU DHABI MAANTA OO AXAD AH.
(MUUQAALKA)-NETENYAHU IYO MBZ.
(ABU DHABI/UAE)-Ra'iisul Wasaare Israel Benjamin Netanyahu ayaa la kulmay Madaxweynaha dalka Imaaraadka Carabta, Moxammed bin Zayid , subaxnimadii Axada maanta ah,sida ay markii hore sheegtay N12. Ilo diblomaasiyadeed ayaa markii dambe arrintan u xaqiijiyay wargeyska The Jerusalem Post. Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu u duulay Emirates isagoo ku duulaya diyaarad gaar ah, wuxuuna la kulmay MbZ, iyadoo Xafiiska Ra'iisul Wasaaruhu uu diiday inuu ka hadlo faahfaahinta kulanka, sida laga soo xigtay N12. Netanyahu ayaa Abu Dhabi u duulay isagoo wata diyaarad gaar loo leeyahay oo fulineed, waana diyaaraddii uu booqday Imaaraadka intii lagu jiray dagaalkii Iiraan horraantii sanadkan, sida ay ogaatay wargeyska The Post. Netanyahu ayaa ka duulay garoonka diyaaradaha ee Ben-Gurion wax yar ka dib 12:00 duhurnimo wuxuuna ka degay Abu Dhabi 3:10 galabnimo Ka dib markii uu afar saacadood ku qaatay Imaaraadka Carabta, diyaaraddu waxay u duushay duulimaadkii dib ugu soo laabashada Israa'iil 7:10 galabnimo, sida ay ogaatay Post.
BOOQASHADU WAXAY TIMID IYADOO OO UU JIRO MURAN KA DHASHAY SHIRKII HORE EE LA SOO SHEEGAY:
Booqashadan ayaa timid ka dib markii Haaretz ay bishan soo warisay in MBZ uu u digay Netanyahu toddobaad iyo bar ka hor Oktoobar 7 , 2023, in Xamaas ay qorsheyneyso howlgal weyn oo ka dhan ah Israa'iil. Digniinta looma gudbin hay'adaha sirdoonka Israa'iil ama militariga, sida ay sheegtay Haaretz. Imaaraadka Carabta ayaa diiday inay ka hadasho warbixinta Haaretz laakiin waxay sheegtay in Imaaraadka Carabta iyo Israa'iil ay sii wadeen "xariiro isgaarsiineed oo furan oo toos ah" tan iyo markii ay xiriir diblomaasiyadeed samaysteen sanadkii 2020. Ilo ka tirsan Imaaraadka Carabta ayaa hore u sheegay Reuters in Imaaraadka Carabta uu kala hadlayo arrimaha amniga dalalka iyada oo loo marayo "hay'adaha khuseeya," laakiin aan ahayn "heerka hoggaamiyeyaasha qaranka. Horraantii sanadkan, Imaaraadka Carabta ayaa beeniyay in MBZ ay la kulantay Netanyahu ka dib markii xafiiska ra'iisul wasaaraha Israa'iil uu bishii May sheegay in Netanyahu uu "si qarsoodi ah u booqday" dalka Khaliijka isla markaana uu la kulmay Madaxweynaha.
ISHA-JP.
XARAKADDA XAMAAS OO SHEEGTAY INEY DHEXDHEXAADIN KA DHEX SAMEEYSAY YEMEN.
(MUUQAALKA)-KHALIL AL-XAYAH.
(SANA’A/YEMEN)-Madaxa xafiiska siyaasadda ee Xamaas ayaa Sabtidii sheegay in kooxdu ay soo bandhigtay inay dhexdhexaadin ka dhex sameyso dhinacyada ku dagaallamaya Yemen, ayna rajeyneyso in hindisaha la aqbali doono, sida ay ku warameyso Anadolu . Isagoo ka hadlayay wareysigiisii ugu horreeyay ee telefishinka laga sii daayay tan iyo markii uu xilka qabtay bishii Luulyo, Khalil AL-Xayah ayaa u sheegay TV-ga Al Araby ee fadhigiisu yahay Qatar in dhaqdhaqaaqu uu horey u soo bandhigay soo jeedintiisa. "Waxaan soo bandhignay dhexdhexaadin u dhaxaysa dhinacyada is haya iyo kuwa dagaallamaya ee Yemen, waxaana rajeynayaa in dalabkan la aqbali doono," ayuu yiri. Xuutiyiinta, oo la wareegay caasimadda Yemen ee Sanca sanadkii 2014, ayaa la dagaallamayay isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo in ka badan toban sano. Dagaalka, oo inta badan hakad ku jiray tan iyo markii la gaaray xabad joojintii 2022, ayaa dib u soo laabtay bishii Luulyo markii Xuutiyiintu ay ku dhawaaqeen xayiraad saaran maraakiibta Sacuudiga ee Badda Cas, tan iyo markaasna waxay sheegeen inay ku sii jeedaan xeebta. AL-Xayah ayaa shaaca ka qaaday in hoggaamiyeyaasha Xamaas ay la kulmeen mas'uuliyiin Mareykan ah in ka badan afar jeer tan iyo sannadkii hore, iyadoo wadahadalladu ay diiradda saarayeen arrinta Falastiin, Marinka Gaza iyo baahiyaha Falastiin. "Waxaan faham ka dareemnay dadka Mareykanka ah," ayuu yiri. "Waxaan maqalnay faham iyo ammaan gaar ah iyo mid dadweyne, laakiin waxaan rabnaa ficil dhab ah oo wax ku ool ah." Wuxuu ku booriyay hirgelinta khariidadda Gaza, isagoo ku eedeeyay Israa'iil inay carqaladeynayso dadaallada Carabta iyo Muslimiinta si gargaar loogu fidiyo Gaza. Dhanka dib u heshiisiinta Falastiin, AL-Xayah wuxuu sheegay in Xamaas ay diyaar u tahay inay la kulanto Madaxweynaha Falastiin Maxamuud Cabaas si ay u dhidibada u taagto barnaamij qaran iyo midnimo siyaasadeed. Wuxuu sheegay in doorashooyinka soo socda ee bisha Nofeembar ay gacan ka geysan doonaan soo celinta midnimada juqraafiyeed iyo siyaasadeed ee Gaza, Daanta Galbeed ee la haysto iyo Bariga Qudus. Haddii doorashooyinka dib loo dhigo, ayuu yiri, isbahaysiga siyaasadeed ee jira wuxuu u furnaan doonaa kooxaha kale iyadoo qayb ka ah dadaallada lagu dhisayo qaab-dhismeed qaran oo ballaaran. Si kastaba ha ahaatee, AL-Xayahayaa ka digay in qadiyadda Falastiin la iska fogeynayo iyadoo ay jiraan dagaallo iyo dhibaatooyin ka jira gobolka, wuxuuna ku eedeeyay Israa'iil inay lumisay fursado ay ku heli karto degenaansho. Wuxuu sheegay in xasilloonida gobolku ay ka fogaan doonto iyada oo aan Falastiiniyiintu helin xuquuqdooda oo aysan dhisin dowlad, isagoo ballan qaaday inuu ka soo horjeedo isku day kasta oo lagu doonayo in Falastiiniyiinta si qasab ah looga barakiciyo dhulkooda.
ISHA-MM.
HAWEENEEY KU DHIMATAY HAWLGAL AMNI DALKA CIRAAQ.
(MUUQAALKA)-WAAXDA WARBAAHINTA AMNIGA CIRAAQ.
(BAGHDAD/IRAQ)-Hay'adda Warbaahinta Amniga ee Ciraaq ayaa Axadda maanta ah ku dhawaaqday geerida haweeney intii lagu guda jiray isku day lagu bartilmaameedsanayay laba xubnood oo ka tirsan Daacish oo ku sugan Kirkuk (250 km waqooyi ka xigta Baqdaad). War-saxaafadeed ay maanta soo saartay ayaa lagu sheegay in ciidamada ammaanku ay ogaadeen, fiidkii Sabtida, dhaqdhaqaaqa laba curiye oo ka tirsan haraadiga ISIS meel u dhow tuulada Al-Malha, oo ku taal qaybta (Qaybta 11aad) ee Taliska Hawlgallada Kirkuk.” Waxay intaas ku dartay in "natiijo ahaan, cutubyadeennu waxay ku dagaallameen goobta la kormeeray iyagoo riday laba hoobiye," iyadoo xustay in "dhacdadu ay keentay dhaawac soo gaaray haweeney rayid ah oo ku sugnayd meel u dhow goobta, waxaana si degdeg ah loogu wareejiyay Isbitalka si loogu daaweeyo,laakin waxay u dhimatay dhaawaceeda”.
ISHA-AA.
XUUTIYIINTA YEMEN OO SAAKAY WEERARAY MAGAALADDA RIYAAD.
(MUUQAALKA)-BURBUR KA DHASHAY WEERAR.
(RIYAD/KSA)-DEG-DEG:-Difaacyada cirka ee Sacuudiga ayaa qabtay laba diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo ay Xuutiyiinta Yemen ku soo rideen magaalada Riyadh subaxnimadii hore ee Sabtida. Afhayeenka isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo ee Yemen, Turki AL-Maliki, ayaa sheegay in ciidamada Sacuudigu ay la socdaan hanjabaadaha gantaalada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee loo dirayo boqortooyada. Wuxuu sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee loo diray gobolka Riyadh ay qabteen oo ay burburiyeen difaaca cirka. Xuutiyiinta ayaa dagaallo cusub la galay ciidamada dowladda ee uu Sacuudigu taageero tan iyo markii uu dib u qarxay dagaalkii sokeeye ee Yemen bishii Luulyo, markaas oo kooxdu ay ku dhawaaqday xayiraad dhanka badda ah oo ay ku soo rogtay Riyadh.
ISHA-AA.
CIIDAMADDA DALKA CIRAAQ OO DIIDAY IN HUB LAGU HEYSTO GUDAHA MAGAALADDA.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA CIRAAQ.
(BAGHDAD/IRAQ)-Ciidamada Ciraaq ayaa ku celiyay inaysan jirin cudur daar lagu qaato hubka ka baxsan awoodda dowladda . Xafiiska Taliyaha Ciidamada Qalabka Sida ee Ciraaq ayaa u caddeeyay Tv-ga caalamaiga ah ee AL-Carabiya Sabtida maanta ah in "aysan jirin wax cudur daar ah oo loo haysto hubka ka baxsan qaab-dhismeedka dowladda ka dib Sebtembar 30," taariikhda la filayo in ciidamada Mareykanka ay ka baxaan dalka. Waxa uu sidoo kale intaas ku daray in ciidanku ay ka shaqeynayaan sidii looga hortagi lahaa in dalka loo isticmaalo saldhig lagu bartilmaameedsado dalalka deriska la ah.
DIYAARADAHA AAN DUULIYAHA LAHAYN IYO GENTAALADDA:
Intaa waxaa dheer, wuxuu xaqiijiyay in saddex kooxood oo Ciraaqiyiin ah ay soo dhiibeen hub ka kooban diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallo. Wuxuu tilmaamay in isbahaysiga caalamiga ah uu hadda ciidamadiisa kala baxayo saldhigga Erbil ee gobolka Kurdistan. Marka laga hadlayo xadka Suuriya, wuxuu xaqiijiyay in 100% ay tahay mid ammaan ah oo gebi ahaanba ammaan ah. Wuxuu sidoo kale tilmaamay in meelaha xuduudda adag ee Iiraan ay u baahan yihiin shaqo muhiim ah, sida uu hadalka u dhigay. Dowladda Ciraaq, oo uu hoggaamiyo Cali Al-Zaidi, ayaa si isdaba joog ah u xaqiijisay bilihii la soo dhaafay inay ka go'an tahay inay xakameyso hubka dalka, gaar ahaan iyadoo ciidamada isbahaysiga ay ka baxeen dhammaadka bishan. Mas'uuliyiintu waxay sidoo kale dejiyeen qorshe ama waddo hub ka dhigis ah iyo xallinta buuxda ee arrintan marka la gaaro Juun 2027. Dhanka kale, saddex kooxood oo hubaysan ayaa ka jawaabay baaqii ahaa in hubka la xaddido, kuwaas oo kala ah "Saraya al-Salam" oo ay hoggaaminayeen Muqtada al-Sadr, "Asa'ib AhL AL-Xaq" iyo "Kata'ib AL-Imam Cali" oo uu hoggaaminayay ShibL al-Zaydi, waxayna hubkooda culus ku wareejiyeen dowladda waqti ka hor waxayna ku dhawaaqeen inay ku lug leeyihiin shaqada rayidka. Dhanka kale, shan kooxood, oo kala ah "Dhaqdhaqaaqa Al-Nujaba, Kataib Sayid al-Shuhada, Kata’ib Xizbollah AL-Ciraaq, Saraya Awliya AL-Dam, iyo Ashab AL-Kahf," ayaa diiday inay ka qayb qaataan, iyagoo arrintan ku xiraya ka bixitaanka Mareykanka ee dalka iyo kala dirista ciidamada Peshmerg.
ISHA-AA.
SARKAAL SARE OO CIRAAQI AH OO LAGU DILAY YEMEN.
(MUUQAALKA)-ABU ISXAAQ.
(BABIL/IRAQ)-Ciidamada Abaabulka Dadweynaha ee Ciraaq ayaa ku dhawaaqay Aaska Taliye Yuusuf Yacquub Jaasim, oo lagu naanayso "Abu Isxaaq," kaasoo hayay jagada Kaaliyaha Taliyaha Qaybta Hawlgallada Diyala, ka dib markii lagu dilay duqeyn cirka ah oo ka dhacday Yemen. Ilo xog ogaal ah ayaa u sheegay AL-Mashhad AL-Yemeni in Jaasim lagu dilay Yemen ka dib weerar cirka ah oo lagu bartilmaameedsaday mid ka mid ah qolalka hawlgallada ee mas'uulka ka ahaa maaraynta dagaallada xeebta galbeed intii lagu jiray iskahorimaadyadii dhawaan dhacay. Ilo-wareedyadu waxay sharraxeen in wareejinta meydka hoggaamiyaha kor ku xusan ay dhacday Sebtembar 20-keedii laga soo qaaday Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Sanca, oo ay gacanta ku hayaan maleeshiyada Xuutiyiinta, iyada oo loo marayo diyaarad ay leedahay Guddiga Caalamiga ah ee Laanqeyrta Cas oo wadata lambarka hagitaanka (RED360). Hogaamiyeyaal badan oo ka tirsan maleeshiyada Xuutiyiinta ayaa ku sugan Ciraaq waxayna ku shaqeeyaan dalladda kooxaha hubaysan ee Ciraaq ee u dhow Tehran (sida Kata’ib Xizbollah) waxaana si toos ah u kormeera Ilaalada Kacaanka. Aagga Jurf AL-Sakhar ee Gobolka Babil (aag militari oo aad loo xoojiyay oo hoos yimaada maamulka Kata’ib Xizbollah) ayaa noqday xarunta ugu caansan ee hawlgallada Xuutiyiinta gudaha Ciraaq. Hoggaamiyeyaasha iyo xubnaha Xuutiyiinta ayaa ku wareegaya aqoonsiyo iyo baabuur ay leeyihiin kooxaha Ciraaq (sida Guutada 45aad ee Ciidamada Abaabulka Dadweynaha) si ay u bixiyaan ilaalin, qarin, iyo fududayn dhaqdhaqaaqa. Joogitaanka Xuutiyiinta ee Ciraaq waxaa maamula shabakad hoggaamiyeyaal iyo ergooyin ah, gaar ahaan Abu Idris AL-Sharafi (oo lagu tilmaamo inuu yahay wakiilka ama howlgalka kooxda ee halkaas), marka lagu daro hoggaamiyeyaal kale sida Abu Ali AL-Cizi iyo Maxamed Cabdul-cadiim.
ISHA AL-MASHHAD AL-YEMENI.
GAROONKA DIYAARADAHA NAJAF OO LAGA MAMNUUCAY DIYAARADHA DALKA IRAAN.
(MUUQAALKA)-QESHM AIRBUS.
(NAJAF/IRAQ)-Garoonka diyaaradaha ee Najaf ee Ciraaq, oo ah meel ay Muslimiinta Shiicada ah u socdaalaan, ayaa Jimcaha maanta ah joojiyay dhammaan duulimaadyadii Iiraan, taasoo dhaqan gelinaysa cunaqabataynta Mareykanka, sida uu agaasimaha garoonka diyaaradaha u sheegay AFP. Agaasimaha garoonka diyaaradaha Xuseen Muhanna ayaa u sheegay AFP in "dhammaan duulimaadyadii la joojiyay intii u dhaxaysay Iiraan iyo garoonka diyaaradaha ee Najaf ka dib amar ka soo baxay xafiiska ra'iisul wasaaraha oo loo diray guddoomiyaha" Najaf. Garoonka diyaaradaha ee magaalada barakeysan ee Najaf, oo ku taal koonfurta Baqdaad, waa xarun muhiim ah oo ay ka duulaan diyaaradaha Iiraan. Inta badan waxay qaadaan xujeyda Shiicada Ciraaq ee taga magaalooyinka barakeysan ee Iiraan ama dadka Iiraan ee booqda goobaha barakeysan ee Ciraaq. Duulimaadyadu waxay sidoo kale u adeegaan ardayda Ciraaq ee wax ka barata Iiraan, iyo bukaanada halkaas u raadsada daaweyn caafimaad. Xiriirka ka dhexeeya Ciraaq iyo Iiraan oo deriska la ah, oo labaduba ah waddamo ay Shiicadu u badan tahay, ayaa si qoto dheer u socda waxaana qaabeeya diinta iyo siyaasadda labadaba. Agaasimaha garoonka diyaaradaha ayaa sheegay in shirkadaha diyaaradaha ee Iiraan la hakiyay 02:00 subaxnimo (23:00 GMT Khamiistii). Ilo wareedyo dhowr ah, oo ay ku jiraan sarkaal sare oo ka tirsan dowladda, ayaa u sheegay AFP horraantii toddobaadkan in Ciraaq ay dhaqan gelin doonto xayiraadda Mareykanka ee saaran shirkadaha diyaaradaha ee Iiraan, iyagoo ku biiraya dhowr waddan oo kale oo ay ku jirto Imaaraadka Carabta. Xoghayaha Maaliyadda Mareykanka Scott Bessent ayaa sheegay in shirkadaha diyaaradaha ee Iiraan ay "xiri doonaan" Arbacada. Inkastoo marinnada dhulka laga heli karo, haddana Ciraaq waxay weli ka mid tahay meelaha ugu sarreeya ee ay diyaaradaha Iiraan tagaan, gaar ahaan ka dib markii shirkadaha diyaaradaha ee Ciraaq ay joojiyeen duullimaadyadii ay ku tagi jireen Iiraan bilowgii dagaalkii Bariga Dhexe bishii Febraayo.
ISHA-AN.
BAXREYN,IMAARAAT IYO ITOOBIYA OO KU HARAY FADHIGII MAANTA.
(MUUQAALKA)-NETENYAHU.
(NEW YORK/USA)-Tobanaan wufuud ah ayaa ka baxay khudbaddii Netanyahu uu ka jeediyay Qaramada Midoobay. Wargeyska Israa'iil ee Maariv ayaa ka warramay dhacdooyinkii ku xeernaa khudbaddii Netanyahu ee ka hor khudbaddii Golaha Guud ee Qaramada Midoobay iyo dibad-baxyadii xigay ee ay sameeyeen ergooyinku. Wargeysku wuxuu sheegay in "markii Netanyahu uu qaatay madasha, wakiillo badan ayaa baxay, dadkii ku sugnaa hoolkana ay isku mar ku qaylinayeen 'Dadka Israa'iil way nool yihiin!'" Waxay intaas ku dartay in wakiilka Imaaraadka Carabta uu ku sugnaa hoolka, iyadoo ay weheliyaan wakiillo ka socda 122 waddan oo kale oo adduunka ah, oo ay ku jiraan Ingiriiska, Faransiiska, Mareykanka, Baxrayn, Itoobiya, Giriigga, Jamhuuriyadda Czech, Norway, Talyaaniga, iyo kuwo kale. Wafuud ka kala socota dhowr waddan ayaa ka baxay hoolka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee New York Khamiistii, iyadoo la jaanqaadaysa khudbadda Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu, muuqaal la soo celceliyay sannadkii labaad oo xiriir ah. Muuqaallo laga soo duubay gudaha hoolka ayaa muujinaya tiro badan oo ergooyin ah oo ka tagaya kuraastooda ka hor inta uusan Netanyahu bilaabin khudbaddiisa, iyadoo ay jiraan sacab iyo dibadbaxyo. Muuqaallo kale ayaa muujinaya qaybo badan oo hoolka ah oo madhan intii uu khudbadda jeedinayay. Netanyahu si caro leh ayuu uga falceliyay bixitaanka ergooyinka, isagoo leh, "Haddii ay jiraan dad kale oo fulay ah oo aan ka bixin hoolka, waxaan ka codsanayaa inay hadda baxaan." Wuxuu intaas ku daray in Israa'iil, sida uu sheegay, "ay is difaacayso oo ay sidoo kale difaacayso dalal badan oo ergooyinkoodu ay hadda ka baxeen hoolka."
ISHA-ARABI-21
DAWLADDA QADAR OO ISLA BERI YEESHAY EEDEYNTII NETENYAAHU.
(MUUQAALKA)-AFHAYEENKA QADAR.
(DOHA/QATAR)-Dawladda Qadar ayaa muujisay diidmadeeda "Si aan la aqbali karin" ee ku aaddan eedeynta Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu, oo khudbad uu ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay, ku sheegtay in Dooxa ay waddo olole ay ku saameynayso ra'yiga dadweynaha ee ka dhanka ah Israa'iil. Qadar ayaa ku tilmaantay eedeynta mid ku timid sii kordhaya hadallada ka dhanka ah Qatar, taasoo qayb ka ah isku dayga lagu weecinayo dareenka xadgudubyada ay dowladda Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil ka geysatay dhulka Falastiin ee la haysto iyo saameynta bani'aadamnimada ee ay ku leedahay. Afhayeenka rasmiga ah ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Qadar, Dr. Majid AL-Ansari, ayaa carabka ku adkeeyay in "yareynta isbeddelka sii kordhaya ee ra'yiga dadweynaha adduunka, gaar ahaan dhalinyarada iyo jiilalka soo koraya, ee ku aaddan sheegashooyinka ku saabsan ololaha saameynta ay tahay ixtiraam la'aan ku aaddan wacyiga jiilka hortooda ku arkaya, iyo aragtida buuxda ee adduunka, waxa ka dhacaya dhulka, oo sameeya mowqifyadiisa ku salaysan waxa ay aragto ee ku saabsan xaqiiqooyinka." Wuxuu yiri, "Haddii Netanyahu iyo siyaasiyiinta kale ee xagjirka ah ee Israa'iil, kuwaas oo hadda la hadlaya hoolalka madhan, ay rabaan in adduunku si ka duwan u arko Israa'iil, waa inay bilaabaan inay beddelaan siyaasadahooda, joojiyaan xadgudubyadooda, ixtiraamaan sharciga caalamiga ah, iyo inay mas'uuliyad iska saaraan dadkooda doortay, halkii ay ka raadin lahaayeen dad lagu eedeeyo sumcadda Israa'iil ee hoos u dhacaysa." Wuxuu intaas ku daray: "Isku dayga lagu doonayo in Qatar, ama kuwa kale, lagu xukumo mas'uuliyadda isbeddel caalami ah oo ku yimaada ra'yiga dadweynaha oo ay qaabeeyeen waxa dadku naftooda u arkaan, mar dambe cidna ma qancinayso. Weerarkan soo noqnoqda ee lagu qaaday Qatar waxaa lagu fahmi karaa oo keliya isku dayga lagu weecinayo dareenka mas'uuliyadda siyaasadeed ee siyaasadaha iyo dhaqamada dhulka, iyo in tan loo isticmaalo xisaabinta siyaasadeed ee gudaha."
ISHA-AA.
80-DAL OO CAALAMKA AH AYAA CAMBAAREEYEY WEERARADA IRAAN EE WADAMADA LA DERISKA AH.
(MUUQAALKA)-SHIR JARAA’ID.
(NEW YORK/USA)-Siddeetan waddan ayaa Khamiista maanta ah cambaareeyay weerarrada joogtada ah ee Iiraan ay ka geysanayso dalalka deriska la ah iyo xannibaadda marin biyoodka Hormuz. Intii lagu guda jiray shir jaraa'id oo ka dhacayay agagaarka Shirka Guud ee Qaramada Midoobay ee New York oo ay ka soo qayb galeen Arab News, wasiirka arrimaha dibadda ee Baxrayn ayaa sheegay in hanjabaadaha Iiraan "ay weli yihiin kuwo dhab ah oo ay sii kordhayaan" Bariga Dhexe. "Waxaan tacsi tiiraanyo leh u dirayaa dhammaan dadkii ku waayay naftooda aan waxba galabsan hanjabaaddan socota," ayuu yiri Cabdullatif AL-Zayani, isagoo ka hadlayay dadkii ku dhintay weerarrada Iiraan iyo Xuutiyiinta ee gobolka. Bayaanka wadajirka ah ee ka soo baxay 80 waddan ayaa ku baaqaya in la ilaaliyo amniga badda ee Gacanka iyo Badda Cas, waxaana lagu booriyay Iiraan inay dib u furto marin biyoodka Hormuz, waxaana lagu cambaareeyay weerarrada Xuutiyiinta ee ka dhanka ah Sacuudiga. "Ficillada Iiraan ee ka socda Gacanka Hormuz waxay sii wadaan inay halis gelinayaan amniga caalamiga ah iyo xuquuqda iyo xorriyadaha marin-haweedka," ayaa lagu yiri bayaanka. "Waxaan sidoo kale si xooggan u cambaareyneynaa go'aanka Xuutiyiinta ee ah inay dib u bilaabaan colaadda Yemen, weerarrada joogtada ah ee ay ku hayaan Sacuudi Carabiya iyo weerarrada aan taxaddarka lahayn ee ay ka geystaan Badda Cas." Kooxda ay taageerto Iiraan ayaa qabsatay jasiiradda Mayun horraantii bishan, oo ku taal albaabka Badda Cas iyo Marinka Bab Al-Mandab, oo ah waddo kale oo muhiim u ah maraakiibta tamarta iyo goob ganacsi. "Horumarka Xuutiyiinta ee ku wajahan Bab Al-Mandab wuxuu kordhin doonaa oo keliya khataraha ku wajahan maraakiibta caalamiga ah, amniga badda iyo ganacsiga caalamiga ah iyada oo loo marayo marin biyoodkan muhiimka ah," ayaa lagu yiri bayaanka, oo uu akhriyay AL-Zayani. "Waxaan ku celineynaa baaqeenna ah in si degdeg ah oo buuxda loo furo Gacanka Hormuz iyo marinnada maraakiibta oo ammaan ah, ammaan ah oo aan caqabad lahayn iyada oo aan la soo rogin canshuur, shuruudo ama kharashyo sharci ah oo la jaanqaadaya sharciga caalamiga ah." Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa bishii hore ka digay in caqabadda ganacsiga iyo carqaladaynta socodka cuntada iyo badeecadaha ay horseedi doonto qiimo sare, gaajo sii xumeynaysa iyo goosashada oo liidata adduunka oo dhan. "Maraakiibta ganacsiga iyo kuwa badda waa in aan waligood loo isticmaalin sidii xeelad, waxaanan cambaareyneynaa ficillada Iiraan ee khatar gelinaya nolosha dadka aan waxba galabsan," ayaa lagu yiri bayaanka wadajirka ah. Al-Zayani wuxuu sheegay in xal siyaasadeed uu yahay jidka loo maro. Baxrayn, oo martigelisa Maraakiibta Shanaad ee Ciidanka Badda Mareykanka, ayaa dhowr jeer waxaa bartilmaameedsaday diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan iyo gantaallo tan iyo markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerareen Iiraan dhammaadkii Febraayo. Tehran waxay sidoo kale bartilmaameedsatay Suuriya, Urdun, Ciraaq, Qadar, Turkiga, Kuwait, Sacuudi Carabiya, Cumaan iyo Imaaraadka Carabta. Mid ka mid ah waddamada la bartilmaameedsaday ma aha dhinac toos ah oo ku lug leh khilaafka.
ISHA-AN.
36-ALAAB TAARIIKHI AH OO LA XADAY OO DALKA SURIYA DIB LOOGU CELIYEY.
(MUQQALKA)-ALAABTA TAARIIKHIGA AH EE LA XADAY.
(PALMYRA/SYRIA)-Mas'uuliyiinta Mareykanka ayaa Arbacada maanta ah ku dhawaaqay in 36 alaab oo qadiimi ah oo la xaday lagu soo celiyay Suuriya, oo ay ku jiraan dhagax la dhoofiyay intii kooxda Daacish ay burburinaysay goobtii qadiimiga ahayd ee Palmyra. Mas'uuliyiintu waxay alaabtan, oo qiimahoodu guud ahaan gaarayo in ka badan $5 milyan, ka qabteen Matxafka Farshaxanka ee Metropolitan ee New York iyo dhowr ururiye farshaxan oo qadiimi ah. "Munaasabadda dib u celinta dadka waa xasuusin xooggan oo ah in ilaalinta dhaxalka dhaqanka ay ka gudubto xuduud kasta ama dhalasho kasta," ayuu yiri Xeer Ilaaliyaha Degmada Manhattan Alvin Bragg. Dhagaxa Palmyran ayaa laga qaaday goobta dhaxalka adduunka ee UNESCO ee Palmyra ka hor inta aysan xubnaha Dowladda Islaamiga ah burburin inta badan magaalada laga bilaabo 2015 ilaa 2017, sida lagu sheegay war-saxaafadeed. Sawirka dhagaxa dhagaxa ah ee la xardhay oo miisaankiisu ka badan yahay 450 kiilo garaam, ayaa muujinaya nin lab ah oo fadhiya oo ay hareerihiisa ku hareeraysan yihiin haweeney iyo saddex carruur ah. Mareykanka ayaa sanadihii lasoo dhaafay dib ugu soo celiyay agabkii qadiimiga ahaa ee la dhacay dalal dhowr ah, oo ay ku jiraan Shiinaha, Giriiga iyo Talyaaniga. Moxammad Kanatri, oo ah ku xigeenka arrimaha Suuriya ee Washington, ayaa sheegay in wareejinta ay muujinayso sida "ballanqaadka wadajirka ah ee ilaalinta dhaxalka dhaqanka uu u dhisi karo buundooyin waara oo u dhexeeya labadeenna dal." "Iyada oo loo marayo iskaashiga Suuriya iyo Mareykanka, qayb ka mid ah taariikhda Suuriya ayaa ugu dambeyntii ku soo laabanaysa waddankeeda iyadoo ay ugu wacan tahay dadaalka Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Degmada Manhattan," ayuu ku yiri hadal uu soo saaray. Afar ka mid ah alaabtii hore waxaa laga qabtay ururiyaha Mareykanka ee Michael Steinhardt, kaasoo sannadkii 2021 soo celiyay qiyaastii 180 shay oo laga xaday adduunka oo dhan, taasoo qayb ka ahayd heshiis uu la galay dowladda Mareykanka. Qaybahaas waxay qiimahoodu dhan yahay $70 milyan. Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Degmada Manhattan ayaa sheegay in 13-ka shay ee laga qabtay Met ay ka mid ahaayeen 402 alaab oo qadiimi ah oo qiimahoodu dhan yahay $98.7 milyan oo ay ka qaadatay hay'adda dhaqanka tan iyo 2017.
ISHA-AN.
NIN SURIYAAN AH OO 13-SANO KU DHUUMANAAYEY GIDAARKA GURIGA AWOOWGIIS.
(MUUQAALKA)-ZAKOOR.
(DAMASCUS/SYRIA)-WAA QISO DHAB AH OO DHACDAY: Sheekada Maxamed Zakoor oo u dhashay Suuriya ayaa dad badan la yaab ku noqotay, waxaana loo arkaa mid ka mid ah kiisaska ugu yaabka badan ee dadka la waayay. Wuxuu in ka badan 13 sano ku qaatay meel aan ka weyneyn hal mitir oo ballac ah, gadaasha derbi ku yaal guriga awoowgiis ee magaalada AL-Laadiqiyah. Ma ahayn xabsi rasmi ah, laakiin wuxuu noqday xabsi uu isagu isku soo dhiibay, halkaas oo uu ku dhuumanayay cabsi uu ka qabay in la xiro xilligii uu xukunka hayay Madaxweynihii la afgambiyay ee Suuriya Bashar AL-Assad. Dhanka kale, carruurtiisu waxay noolaayeen sannado badan iyagoo aaminsan in aabahood dhintay. Sida laga soo xigtay warbixinta Zakoor, sida uu ku warramay wargeyska An-Nahaar wareysi uu dhawaan bixiyay, sheekadu waxay bilaabatay ka dib markii ciidamada amniga ay laba jeer xireen intii lagu jiray sannadihii hore ee kacaankii Suuriya. Ka dib markii la sii daayay, wuxuu sheegay inuu helay digniin ka timid dad qaraabo ah oo sheegeyso in Hay'adaha Amniga ay mar kale raadinayaan, sidaas darteedna uu go'aansaday inuu dhuunto halkii uu halis u geli lahaa xarig saddexaad. Zakoor ma uusan dooran meel ka fog qoyskiisa. Guriga awoowgiis gudahiisa, wuxuu iibsaday agabka dhismaha isagoo kaashanaya xaaskiisa, wuxuuna dhisay derbi qariyay meel aad u yar. Laga bilaabo waqtigaas, guriga laftiisa ayaa noqday meeshii uu ku dhuuman jiray, halka xaaskiisa ay ahayd qofka kaliya ee ogaa inuu weli nool yahay. Noloshii derbiga ka dambaysay aad bay u adkeyd. Warbixinnadu waxay tilmaamayaan in xaaskiisa ay u dhiibtay cunto, biyo, dhar, iyo daawo iyada oo mareysa meel yar. Marka uu xanuunsado, wuxuu u sheegi jiray astaamihiisa, waxayna u geyn jirtay dhakhtarka, u sheegi jirtay xaaladdiisa, ka dibna waxay la soo noqon jirtay daawada. Sannadahaas oo dhan, ma uusan awoodin inuu baxo oo uu si caadi ah u arko qoyskiisa. Laakiin qaybta ugu yaabka badan ee sheekadu waxay khuseysaa carruurtiisa. Xaaskiisa ayaa qarin jirtay xaqiiqda ah in aabahood uu ku jiray derbiga gadaashiisa, iyadoo ka baqaysa in midkood uu si aan ula kac ahayn u shaaciyo. Sannadihii la soo dhaafay, carruurtu waxay ku koreen iyagoo aaminsan in aabahood dhintay. Sida laga soo xigtay warbixinnada, walaalka Zakoor, oo ku nool Turkiga, ayaa u sameeyay xus/Tacsi isagoo weli nool, mitir u jira qoyskiisa. Ilo wareedyo ayaa sheegaya in Zakoor uu maqli karay carruurtiisa oo ka soo koraya derbiga gadaashiisa, iyagoo aan hortooda imaan karin. Wuxuu ka sheekeeyay in wiilkiisa curadka ah uu ka tagay isagoo yar, oo uu soo baxay isagoo dhalinyaro ah ka dib markii uu ka tagay meeshii uu ku dhuumanayay. Sannadahani ma ahayn oo keliya maqnaansho adduunka, laakiin waxay ahaayeen maqnaansho nolosha carruurtiisa laftooda, inkastoo uu jir ahaan ku sugnaa isla guriga. Daqiiqaddii ugu dambeysay lana gaaray Diseembar 8, 2024. Waaberigii, Zakoor wuxuu maqlay dhawaqa takbir/allaahu akbar ee dibadda wuxuuna xaaskiisa weydiiyay waxa dhacaya. Markii uu ogaaday in xukunka Bashar AL-Assad uu dhacay, wuxuu ogaaday in sababtii ku kalliftay inuu dhuunto sannadahaas oo dhan ay soo afjarantay, sidaas darteed wuxuu ka soo baxay dhuumashada in ka badan 13 sano ka dib. Laakiin soo ifbixitaankiisa ayaa keenay argagax kale. Sida laga soo xigtay wargeyska AL-Nahaar, xaaskiisa ayaa carruurtiisa ka codsatay inay qaboojiyaha ka wareejiyaan hortiisa albaabka meesha lagu qarinaayey, ka dibna waxay u sheegtay in aabahood uu ku jiro derbiga gadaashiisa. Markii hore, ma aysan rumaysan karin waxay maqlayeen, ka hor inta uusan aabahood hortooda imaan ka dib sannado badan oo ay u maleynayeen inuu noqday wax la soo dhaafay.
ISHA-AA.
MADAXWEYNAHA SURIYA OO LA KULMAY DHIGIISA MARAYKANKA.
(MUUQAALKA)-AXMED AL-SHARAC IYO TRUMP.
(NEW YORK/USA)-Madaxweynaha Suuriya Axmed AL-Sharac ayaa faallo muhiim ah ka bixiyay arrinta Buurlayda Goolan, isagoo shaaca ka qaaday kaftan uu is dhaafsaday Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, isagoo sheegay inuu weydiiyay, "Maxaad u siin weyday Israa'iiliyiinta Gobolka New Jersey halkii aad ka siin lahayd Buuraha Golan?" Intii lagu guda jiray kalfadhigii Golaha Atlantic ee ka dhacay New York, AL-Sharac wuxuu ku nuuxnuuxsaday in Trump uusan lahayn Buuraha Golan, sidaas darteedna uusan aqoonsan karin madaxbannaanida Israa'iil ee ku aaddan. Madaxweynaha Suuriya ayaa sheegay in dhinaca Israa'iil ay weeraro soo noqnoqda ku qaadeen dhulka Suuriya tan iyo markii uu dhacay nidaamkii hore, isagoo xusay in Suuriya ay qaadatay go'aan diblomaasiyadeed oo ay u adeegsatay wadahadal iyadoo kaashanaysa dalalka saaxiibka la ah. AL-Sharac wuxuu xaqiijiyay in Buuraha Golan ay yihiin dhul Suuriyaan ah, oo ay Qaramada Midoobay aqoonsan tahay, mana jirto meel laga wada hadlo dhulkaas ama cidda iska leh. Tan iyo markii ay dhacday dowladdii hore ee Suuriya bishii Diseembar 2014, Israa'iil waxay sii waday inay jebiso Heshiiskii Ka-tagista ee 1974 iyada oo adeegsanaysa duullaanno soo noqnoqda oo ay ku qaadayso koonfurta Suuriya, iyadoo weerartay oo xirtay guryaha dadka rayidka ah, dhulkii cagaf-cagaf ku dhufatay, iyo weerarrada madaafiicda iyo siyaabo kale. Dimishiq waxay xaqiijisay sida ay uga go'an tahay heshiiska ka bixitaanka ciidamada, iyadoo shaaca ka qaaday inay diyaar u tahay inay la xaajoodto dhinaca Israa'iil si loo gaaro heshiis amni. In kasta oo Washington ay isku dayaysay in ka badan hal sano inay dhexdhexaadiso heshiiskan amniga ee u dhexeeya Israa'iil iyo Suuriya, haddana weli ma cadda in la gaari doono.
ISHA-AA.
WARSHADA SIFEYNTA BATROOLKA LIIBIYA OO LA XIRAY.
(MUUQAALKA)-WARSHADA SIFEYNTA BATROOLKA.
(TRIPOLI/LIBYA)-Shirkadda Saliida Qaranka ee Liibiya ayaa Talaadadii sheegtay in ilaalada mudaharaadaysa ay xireen albaabada warshad weyn oo saliid lagu sifeeyo, maalin ka dib markii koox hubaysan ay xirtay waalka goob kale oo saliid lagu sifeeyo. Warshadda saliidda ee Zawiya - oo ah tan labaad ee ugu weyn dalka ayaa wali xiran halka marin u helidda Shirkadda Suuqgeynta Batroolka ee Brega, oo maamusha warshadda, qayb ahaan la oggolaaday, sida uu sheegay NOC. Hay'adda NOC waxay sheegtay in ilaaladu ay sameeyeen xiritaanka iyagoo mudaaharaadaya, laakiin weli ma cadda waxa ay dalbanayaan. "Ficilkan wuxuu ka hor istaagay shaqaalaha iyo farsamoyaqaannada inay galaan (oo ay xannibaan) wareejinta shaqooyinka habeenkii ee mas'uulka ka ahaa hawlaha hawlgalka," ayuu yiri NOC. NOC waxay sheegtay in xidhitaanku uu horseedi karo "curyaanimo buuxda oo ku timaada howlaha dhismaha," taasoo saamaynaysa sahayda shidaalka iyo dakhliga dadweynaha. Kooxaha hubaysan iyo dibadbaxayaashu waxay si joogto ah u bartilmaameedsadaan goobaha saliidda, dhuumaha iyo xarumaha dhoofinta si ay u cadaadiyaan dalabaadka siyaasadeed ama dhaqaale. NOC waxay sheegtay in dhacdadii ugu dambeysay ay ka dambeysay markii la xiray waalka oo halis geliyay wax soo saarka ka imanaya goobta Al-Sharara, oo ah isha ugu muhiimsan ee shidaalka laga soo saaro Liibiya. NOC waxay sheegtay in khalkhalka ka dhacay goobta Al-Sharara uu sababay khasaaro dhan 130,000 oo fuusto maalintii. Liibiya waa xubin ka tirsan OPEC oo haysata kaydka saliidda ugu weyn Afrika ee la xaqiijiyay. Shirkaddu waxay sheegtay haddii xidhitaanku sii socdo, in "lagu qasbi karo in lagu dhawaaqo xaalad adag," oo ah qodob sharci ah oo u oggolaanaya alaab-qeybiyeyaasha inay joojiyaan waajibaadka qandaraaska sababo la xiriira xaalado ka baxsan awooddooda. "Xiritaanka ayaa sababay koror cadaadis ah oo ku yimid dhuumaha saliidda cayriin, taasoo keentay hoos u dhac weyn oo ku yimid wax soo saarka garoonka Sharara," NOC ayaa Isniintii sheegtay. Waxay intaas ku dartay in xaaladdan oo kale ay si toos ah hoos ugu dhigi doonto dakhliga dawladda xilli qiimaha saliidda adduunka uu kor u kacayo. Iyadoo ay jirto hodantinimo badan oo dhanka tamarta ah, Liibiya waxaa ka jiray rabshado iyo xasillooni darro tan iyo markii la riday Mucammar Qaddafi sanadkii 2011. Waxaa weli u kala qaybsan dawladda ay Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ee caasimadda Tripoli oo uu hoggaamiyo Ra'iisul Wasaare Abdulhamid Dbeibah, iyo maamulka iska soo horjeeda ee bariga oo uu taageerayo Khalifa Haftar oo ah xoogagga militariga.
ISHA-AN.
SARAAKIIL SARE OO XUUTIYIIN AH AYAA KU SUGAN DALKA CIRAAQ.
(MUUQAALKA)-CIRAAQ.
(BAGHDAD/IRAQ)-Ilo wareedyo Ciraaqiyiin ah ayaa u xaqiijiyay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya inay baahiyeen warar sheegaya in maleeshiyaadka Xuutiyiinta ay ku sugan yihiin dhulka Ciraaq. Ilo-wareedyadu waxay intaa ku dareen in joogitaanka Xuutiyiinta ee Ciraaq ay la socdaan kooxaha Ciraaq iyo Xisbullah-ka Lubnaan, iyo in sarkaalka mas'uulka ka ah faylka Ciraaq ee Ilaalada Kacaanka, Xaaji Xamed, uu abaabulo joogitaanka Xuutiyiinta ee Ciraaq. Ilo-wareedyadu waxay tilmaameen in Xuutiyiintu aysan xafiisyo gaar ah ku lahayn Ciraaq, balse ay xarun amni oo wadajir ah ku leeyihiin kooxaha Ciraaq ee Jurf AL-Sakhr. Ilo wareedyadu waxay sheegeen in xubnaha ugu cadcad Xuutiyiinta ee ku sugan Ciraaq ay kala yihiin Abu Idris AL-Sharafi, Abu Cali AL-Cizzi, iyo Muxammad Cabdul-Adiim.
ISHA-AA.
9-DIYARADOOD OO DRONES AH OO XALAY LAGU WEERARAY MADAXTOOYADDA XUUTIYIINTA EE SANCA.
(MUUQAALKA)-DRONES DIYAAR AH.
(JEDDHA/KSA)-War lagu kalsoon yahay ayaa u sheegay Wargeyska Okaz ee dalka Sacuudiga in Qasriga Madaxtooyada Yemen iyo Xerada AL-Nahdayn ee caasimadda Sanca ay xalay weerareen 9 diyaaradood oo aan duuliye lahayn, iyadoo ay jirto sir adag oo Xuutiyiinta ku saabsan faahfaahinta weerarka iyo natiijooyinkiisa. Ilo wareedyo ku sugan Sanca ayaa sheegaya in maleeshiyada Xuutiyiinta ay si qarsoodi ah u faafinayaan macluumaad ku saabsan diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee gaaraya meelo kala duwan oo ku yaal Qasriga Madaxtooyada iyo xerada AL-Nahdayn, isla markaana ku qarxaya meelo xasaasi ah, taasoo soo jeedinaysa in weerarku uu bartilmaameedsaday shir ay lahaayeen hoggaamiyeyaasha Xuutiyiinta. Ilo-wareedyadu ma aysan cayimin nooca khasaaraha ka dhashay weerarka, laakiin waxay xaqiijiyeen in maleeshiyaadku ay xaalad feejignaan ballaaran ka soo rogeen caasimadda, ayna xoojiyeen kontaroolada iyo ilaalada agagaarka Madaxtooyada, Wadada 60-aad, Xadda iyo degmooyinka 70-aad, ilaa Isgoyska 45-aad, iyadoo lala kaashanayo roondooyinka degmooyinka AL-Asbaxi iyo Xadda. Waxay sheegtay in Xuutiyiintu ay baaritaanno qoto dheer ku samaynayaan taleefannada dadka wadada maraya iyo milkiilayaasha baabuurta, si ay u helaan macluumaad kasta oo ku saabsan weerarka, halka hoggaamiyeyaasha maleeshiyaadku ay ka hadlayaan "jebinta" amniga waxayna ku eedeeyeen kuwa ay ku tilmaameen "khaa'inul waddan iyo xubno ka tirsan ISIS" inay ka dambeeyeen. Ilo wareedyadu ma aysan meesha ka saarin in weerarku uu bartilmaameedsan karo xubno ka tirsan Ilaalada Kacaanka Iiraan iyo hoggaamiyeyaasha Xuutiyiinta, iyagoo sharraxaya in hoggaamiyeyaasha ugu sarreeya ay hadda ka fogaanayaan inay joogaan xarumaha rasmiga ah, oo ay ku jiraan Qasriga Madaxtooyada, Wasaaradaha Arrimaha Gudaha iyo Difaaca, iyo Xarunta Taliska iyo Xakamaynta ee Al-Cardhi. Sida laga soo xigtay ilo-wareedyadu, hoggaamiyeyaasha Xuutiyiinta waxay u kala wareegaan dhismayaasha iyo guryaha ay maleeshiyaadku ka qabsadeen hoggaamiyeyaasha sharciga ah, ganacsatada, iyo shakhsiyaadka siyaasadda iyo bulshada ee ka soo horjeeda, waxayna ku qabtaan shirarkooda halkaas, gaar ahaan xaafadaha Sacwan, Dhahar Ximyar, Xadda, AL-Asbaxi, iyo Khawlaan. Weerarku wuxuu ku soo beegmayaa sannad-guuradii afgambigii Xuutiyiinta ee 21-kii Sebtembar, kaas oo maleeshiyada ay inta badan ku xusto bandhigyo dabaaldeg ah, rasaas, iyo bambooyin dhawaaq ah, laakiin sanadkan waxay ku koobnayd khudbado iyo hadallo ay soo saareen hoggaamiyeyaasheeda oo ka imanaya goobo qarsoodi ah (qolalka hoose ee dhismayaasha la xaday), sida laga soo xigtay ilo wareedyo. Wargeyska Okaz ayaa Sabtidii sheegay in weerar la mid ah uu bartilmaameedsaday laba goobood oo ku yaal Sanca Jimcihii, taasoo keentay, sida ay ilo-wareedyadu sheegeen, in afar taliye oo ka tirsan Xuutiyiinta iyo Ilaalada Kacaanka Iiraan ay ku dhinteen weerarka. Maleeshiyadu waxay qirteen weerarka laakiin ma aysan shaacin natiijadiisa iyo heerka khasaaraha.
ISHA-OKAZ.
MU’ADIN MASJIDKA MAKKAH IBRAHIM AL-MADANI OO GEERIYOODAY.
(MUUQAALKA)-MU’ADIN AL-MADANI.
(MAKKAH/KSA)-Sheekh Ibraahim bin Cadel AL-Madani, oo muddo dheer mu'adin ka ahaa Masjidka Weyn ee Makkah, ayaa Isniintii shalay ahayd geeriyooday isagoo 51 jir ah. Sheekh AL-Madani wuxuu ka mid ahaa 24-ka mu'adin ee ugu muhiimsan Masjidka Weyn, wuxuuna xubin ka ahaa Makbariyah (nidaamka ku dhawaaqida salaadda ee masaajidka). Lix ka mid ah 24-kan mu'adin ayaa maalin kasta wareega si ay u gudbiyaan baaqyada shanta salaadood ee maalinlaha ah iyo sidoo kale adhanka Fajr ee ugu horreeya, iyadoo AL-Madani uu si gaar ah ugu xiran yahay ku dhawaaqida salaadda subaxda hore. Marka laga soo tago gaarsiinta adhanka, AL-Madani wuxuu caan ku ahaa gudbinta takbiirta gadaashiisa imaamka Makbariyah, isagoo ka caawiyay gudbinta ducada dadka cibaadaysanaya ee ku sugan Masjidka Weyn. Sheekh AL-Madani oo ku dhashay Madiina, ayaa caan ku ahaa codkiisa macaan ee ku saabsan akhrinta adhanka. Wuxuu shaqadiisa ka bilaabay mu'azzin ahaan Masaajidka Nabiga ee Madiina ka hor inta uusan u guurin Masaajidka Weyn, halkaas oo uu ka sii waday ku tukashada adhanka (baaqa salaadda) ilaa geeridiisii. Noloshiisu waxay la mid ahayd adhan iyo takbiirta (Allahu Akbar) ee Masaajidka Weyn, gaar ahaan salaadda Fajr (subax), marka lagu daro doorkiisii uu ku lahaa gudbinta takbiirta imaamka ee sameecadda. Baraha bulshada ayaa laga arkay faafinta maqalka iyo muuqaalka oo si weyn loo baahiyay oo muujinaya khudbadda Sheekh AL-Madani ee ku saabsan salaadda iyo takbiirta Masjidka Weyn, halka hashtag magaciisa ku qoran uu soo baxay ka dib markii la shaaciyay geeridiisa. Intii lagu jiray qayb ka mid ah barnaamijka Ashraqat, Sheekh AL-Madani wuxuu xasuustay ku dhawaaqidiisii ugu horreysay ee salaadda ee Masjidka Weyn isagoo sharraxaya inuu ooyay markii uu arkay dadkii cibaadaysanayay oo ku wareegaya Kacbada Barakaysan iyagoo dhegaysanaya codkiisa. Wuxuu si is-hoosaysiin leh u weydiiyay, "Yaan ahay oo codkaygu ka soo baxo meeshan barakaysan?" Intii uu socday barnaamijka, Sheekh AL-Madani wuxuu sidoo kale ka hadlay farqiga u dhexeeya mad-habta Makkah iyo Madiina ee ku saabsan fulinta baaqa salaadda.
ISHA-SAUDI GAZETTE.
HAWEENEY CARBEED OO DALKA AUSTRALIA LACAG FARA BADAN KA DHACDAY.
(MUUQAALKA)-KHYAANO WEYN.
(CANBERRA/AUSTRA)-Maxkamad ku taal dalka Australia ayaa ku xukuntay haweeney Carab ah toddobo sano iyo bar xabsi ah ka dib markii ay ku kacday mid ka mid ah khiyaanooyinkii ugu xumaa, iyo malaha kuwii ugu xumaa, taariikhda dalka, ka dib markii ay ku guuleysatay inay xaddo in ka badan 2.2 milyan oo doolarka Australia ah (1.56 milyan oo doolarka Mareykanka ah) oo ka timid lacago loo qoondeeyay daryeelka iyo dhaqan celinta dadka baahiyaha gaarka ah qaba. Sida laga soo xigtay warbixin ay daabacday wargeyska Ingiriiska ee "Daily Telegraph" ee daabacaaddii Australia oo ay dib u eegis ku samaysay "AL-Carabiya.net", Maxkamaddu waxay soo saartay xukun ka dhan ah haweeneyda Carabta ah (A-E), oo 57 jir ah, ka dib markii ay ku heshay dambi ah inay gashay khiyaano dhan $2.2 milyan oo ka dhan ah "Habka Caymiska Naafada Qaranka" (NDIS). Maxkamaddu waxay ogaatay in haweeneydu ay soo gudbisay in ka badan 1,000 oo dacwado been abuur ah, iyo in labadii sano ee la soo dhaafay ay si aan caddaalad ahayn u heshay lacago kala duwan oo loogu talagalay daryeelka iyo dhaqan celinta dadka baahiyaha gaarka ah qaba. Sida laga soo xigtay macluumaadka, xukunka laga soo saaray Sydney ee ka dhanka ah haweeneyda Carabta ah waa kii 20-aad ee ku jira qaab-dhismeedka "Guddiga Wadajirka ah ee Ka-hortagga Khiyaanada" kaas oo ujeedadiisu tahay in la joojiyo hawlgallada khiyaanada ee lagu bartilmaameedsanayo barnaamijka oo qiimahooda guud lagu qiyaasay qiyaastii 4 bilyan oo doolar oo Australia ah, laakiin ciqaabta lagu soo rogay ayaa ah tii ugu weynayd labaatanka la xukumay, khiyaamadeeduna waa tii ugu xumayd iyadoo ay jiraan in ka badan kun dacwadood oo maaliyadeed oo been abuur ah. Sida ku cad go'aanka maxkamadda ee laga soo saaray Sydney Jimcihii, Sebtembar 11, haweeneyda ayaa xaq u yeelan doonta in la sii daayo ka dib markii ay xabsiga ku dhammaysatay afar sano oo xarig ah. Kiiskani wuxuu ka dhigan yahay xukunkii ugu dheeraa ee xabsi ah ee abid lagu rido kiisaska khiyaanada ee la xiriira qorshaha Caymiska Qaranka ee Naafada (NDIS) ee dowladda Australia. Haweeneyda waxaa lagu helay shan dacwadood oo ah daacad darro (khiyaano) iyadoo ujeedkeedu ahaa inay faa'iido dhaqaale ka hesho dowladda federaalka, iyo sidoo kale dacwad la xiriirta lacag dambi ah oo ka badan $1 milyan. Dacwad oogaha ayaa sheegay in sheegashooyinka been abuurka ah ay la xiriiraan adeegyada iyo taageerada dadka naafada ah ee aan dhab ahaantii la siinin goobta. Khiyaanadan waxaa ku lug lahaa in ka badan 1,000 oo dacwadood oo lacag bixin ah, wadarta guud ee la khiyaaneeyayna waxay ahayd qiyaastii 2.2 milyan oo doolar oo Australia ah. Waxaa xusid mudan in "Unified Fraud Task Force" la aasaasay 2022 iyadoo la raacayo hoggaanka wadajirka ah ee "Hay'adda Caymiska Naafada Qaranka" iyo "Services Australia," iyadoo la isu keenayo dhowr hay'adood oo federaal ah si loo ogaado khiyaano halis ah oo lala beegsanayo barnaamijyada lacag bixinta dowladda loona maxkamadeeyo dambiilayaasha.
ISHA-AA.