QARAX MAANTA KA DHACAY GOOB U DHAW HALKA KORONTADA LAGA DHALIYO EE LIIBIYA.
(MUUQAALKA)-WARSHADA KORONTADA EE ZAWIYA.
(ZAWIYA/LIBYA)-Shirkadda Korontada Guud ee Liibiya ayaa Sabtida maanta ah sheegtay in qarax uu ka dhacay meel u dhow xarunta korontada ee Zawiya oo galbeed ka xigta caasimadda Tripoli, taasoo keentay in tiro ka mid ah cutubyada wax soo saarka ay shaqada joojiyaan. Shirkaddu waxay ku sharraxday bayaan ay soo saartay in "shaqadu ay socoto si tartiib tartiib ah loogu soo celiyo korontada, waxaana la filayaa in sahaydu ay si caadi ah ugu soo noqoto muddo gaaban gudaheed." Dhanka kale, ilo wareedyo Liibiyaan ah ayaa u sheegay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya in saldhigga korontada ee AL-Xarsha ee Zawiya lagu weeraray diyaarad aan duuliye lahayn. Dhacdadan ayaa timid maalmo ka dib markii shirkaddu ay ku dhawaaqday in weerar lagu qaaday saldhigga korontada ee South Zawiya uu sababay in gebi ahaanba la xiro korontada oo laga jaro meelo badan oo koonfurta magaalada ah. Weerarro ka dhacay Zawiya toddobaadkii hore ayaa lagu bartilmaameedsaday kaabayaasha shidaalka, oo ay ku jiraan haamaha kaydinta shidaalka ee xarunta saliidda ee magaalada, oo ay ku taal warshadda ugu weyn ee sifeynta shidaalka ee dalka Liibiya.
ISHA-AA.
REYSAL WASAARAHA CIRAAQ OO SI ADAG UGA HADLAY MALESSHIYAAD HUBEYSAN.
(MUUQAALKA)-REYSAL WASAARAHA CIRAAQ.
(BAGHDAD/IRAQ)-Arrinta ku saabsan in hubka lagu xaddido dowladda , oo Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq Cali AL-Zaydi uu xaqiijiyay inuu raadin doono, waxay u muuqataa inay saameyn ku yeelanayso "qaab-dhismeedka isku-dubaridka," iyadoo khilaafaadyo qaar ay bilaabeen inay soo baxaan. Kulan ay Khamiistii yeesheen Madaxweynaha Golaha Sare ee Garsoorka, Garsoore Faa’iq Zaydan, iyo Madaxweynaha Golaha Sare ee Islaamka iyo hoggaamiyaha qaab-dhismeedka isku-dubaridka, Humam Hamoudi, labada dhinacba waxay ku nuuxnuuxsadeen muhiimadda ay leedahay in hubka lagu koobo dawladda iyadoo la raacayo aragti macquul ah oo ilaalinaysa xasilloonida isla markaana dejinaysa marxalad cusub oo rajo leh. Taas beddelkeeda, madaxa xafiiska siyaasadda ee Ururka Badr, oo ah koox Shiico ah oo uu hoggaamiyo Hadi al-Amiri, ayaa Khamiistii la soo dhaafay ka digay in Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq uu ku degdegay arrinta hub ka dhigista maleeshiyaadka marka la gaaro Sebtembar 30. Maxamed Naji Maxamed ayaa ku sheegay war-saxaafadeed, "Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu ku celiyay mowqifkan inta badan khudbadihiisa, waxaana ka baqaynaa inuu u hoggaansamay cadaadiska Mareykanka oo uu u hoggaansamay dalabkan isagoon si buuxda uga bixin Ciraaq." Wuxuu intaas ku daray, "Codka aan maqalnay, oo tilmaamaya isticmaalka xoogga, waa xadgudub weyn, mana u oggolaan doonno isaga, ama qof kale, inuu gaaro heerkan la macaamilka kooxaha hubaysan."
Waqtiga kama dambaysta ah
Dowladda Ciraaq ayaa 30-ka Sebtembar u dejisay taariikh muhiim ah oo lagu soo afjarayo arrinta ku saabsan xaddidaadda hubka ee dowladda, dhammaan kooxaha hubaysanna waa inay hubka noocyadiisa kala duwan soo wareejiyaan sababtoo ah ma jirto baahi loo qabo ka dib marka ciidamada shisheeye oo dhan laga saaro Ciraaq. Horraantii sanadkan, saddex ka mid ah kooxaha hubaysan ee ugu waaweyn - Guutooyinka Nabadda oo uu hoggaaminayo Muqtada al-Sadr, Asaib Ahl al-Haq oo uu hoggaaminayo Sheekh Qais al-Khazali, iyo Guutooyinka Imaam Cali oo uu hoggaaminayo Shibl al-Zaidi - ayaa ku dhawaaqay inay hubkooda ku wareejin doonaan dowladda oo ay ka qayb qaadan doonaan shaqo rayid ah. Koox Shiico Ciraaqiyiin ah oo hubaysan oo ku sugan Baqdaad - Kaydka Wararka Reuters
SHAN KOOXOOD OO HUBEYSAN:
Dhanka kale, Ra'iisul Wasaaruhu wuxuu hadda hoggaaminayaa wadahadallo toos ah oo uu la leeyahay shan kooxood oo hubaysan - "Dhaqdhaqaaqa AL-Nujaba, Kata’ib Sayid AL-Shuhada, Kata’ib Xezbullah AL-Ciraaq, Saraya Awliya’a AL-Dam, iyo Asxaab AL-Kahf" - si ay hubkooda u wareejiyaan. AL-Zaydi ayaa dhawaan xaqiijiyay sida Ciraaq uga go'an tahay inay ku dhaqanto jadwalka la isku raacay, isagoo qeexaya in Sebtembar 30 ay noqon doonto taariikhda go'an iyo tan ugu dambeysa ee lagu soo afjarayo howlgalka milatari ee isbahaysiga caalamiga ah ee Ciraaq iyo dhammaystirka ka bixitaanka ciidamadeeda. War-saxaafadeed uu soo saaray Arbacadii la soo dhaafay, al-Zaydi wuxuu ku yiri, "Oktoobar 1 waxay u noqon doontaa maalin cusub taariikhda dawladda Ciraaq, maadaama Ciraaq ay ka xoroobi doonto joogitaan kasta oo ciidan shisheeye ah, iyadoo dhammaystirtay madaxbannaanideeda qaran ee dhulkeeda oo ay sii wadday dhisidda awooddeeda amniga iyo militariga, taasoo u suurtagelinaysa inay ilaaliso amnigeeda iyo xasilloonideeda." Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in "dowladda oo keli ah oo ku tiirsan isticmaalka xoogga, iyadoo la raacayo sharciga, ay ilaalinayso qof walba, waxay xoojinaysaa awoodda iyo madaxbannaanida dawladda, waxay dammaanad qaadaysaa amniga iyo xasilloonida, waxayna u taagan tahay shuruud aasaasi ah oo loogu talagalay u gudubka Ciraaq ee marxaladda cusub ee horumarka iyo barwaaqadda.
ISHA-AA.
HAYADAHA AMAANKA SURIYA OO SOO QABTAY SARKAAL SARE OO DAACISH AH.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA AMAANKA SYRIA.
(DAMASCUS/SYRIA)-Ilo wareed ka tirsan Hay'adda Sirdoonka Guud ee Suuriya ayaa Sabtida maanta ah sheegay in la xiray hoggaamiye caan ah oo ka tirsan Ururka Daacish "ISIS", hawlgal amni oo cusub oo lagu bartilmaameedsanayo dhaqdhaqaaqa ururka ee gudaha dalka, sida ay sheegtay Wakaaladda Wararka Suuriya ee "SANA". Mas'uuliyiinta Suuriya ma aysan shaacin aqoonsiga hoggaamiyaha la xiray iyo nooca doorkiisa uu ka ciyaaray Ururka Argagixisada, mana aysan caddeyn meesha uu ka dhacay howlgalka iyo duruufaha ku xeeran xariggiisa.
HAWLGALADDA KA DHANKA AH ISIS:
Hawlgalkan ayaa imanaya iyadoo ciidamada amniga Suuriya ay sii wadaan inay baacsadaan unugyada ISIS, kuwaas oo wali ka howlgala unugyo kala firirsan oo ku yaal gobollo badan oo Suuriya ah, inkastoo ay hoos u dhacday awooddooda ay ku xakameyn karaan meelo badan sida ay ahayd xilligii ugu sarreeyay ee ay ballaarinayeen. Bishii Luulyo ee la soo dhaafay, Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya, oo kaashanaysa Hay'adda Sirdoonka Guud, ayaa ku dhawaaqday in la kala dirayo dhowr unug oo ka tirsan ururka oo ku yaal gobolka koonfureed, iyo in la xiray hoggaamiyihii caanka ahaa ee Firas AL-Daagir iyo tiro ka mid ah kuwa mas'uulka ka ahaa dilalka iyo maalgelinta faylasha ururka dhexdiisa. Wasaaraddu waxay xilligaas sheegtay in baaritaannadu ay muujiyeen in Dagar uu horumar ka sameeyay jagooyinka hoggaanka ee ururka, ilaa uu la wareegay waxa loo yaqaan "guddoomiyaha Lubnaan iyo Falastiin." Baaritaannadu waxay sidoo kale muujiyeen ku lug lahaanshaha unugyada dilalka, dhaca, iyo maalgelinta hawlaha ururka, gaar ahaan Gobolka Daraa, sida laga soo xigtay waxa SANA ay werisay.
BAACSIGA UNUGYADDA DAACISH:
Maamulka Suuriya ayaa xoojinaya howlgalladooda ka dhanka ah ururka xilli Daacish ay wajahayso cadaadis amni oo sii kordhaya gudaha Suuriya, iyadoo la wado kormeer iyo weeraro lagu bartilmaameedsanayo hoggaamiyeyaasha iyo xubnaha lala xiriiriyo unugyadooda. Hay'adaha amniga Suuriya ayaa horey u shaaciyay bishii Diseembar 2025 inay howlgal ka fuliyeen magaalada AL-Buwaydah ee baadiyaha Dimishiq, iyagoo kaashanaya Hay'adda Sirdoonka Guud iyo isku-dubaridka ciidamada isbahaysiga caalamiga ah, taasoo keentay in la dhexgeliyo hoggaamiye caan ah oo ka tirsan ururka. Hawlgalladan is daba jooga ah waxay muujinayaan ku tiirsanaanta joogtada ah ee mas'uuliyiinta Suuriya ee ku aaddan weerarrada amniga iyo sirdoonka si loo burburiyo shabakadaha ururka loona daba galo hoggaamiyeyaashooda, si loo xaddido awooddooda dib u dhiska unugyadooda iyo weerarada ka dhanka ah gudaha dalka.
ISHA-AA.
ITOOBIYAAN QAAD TAHRIIBINAAYO OO LAGU QABTAY XUDUUDA SACUUDIGA.
(MUUQAALKA)-SAGAAL ITOOBIYAAN AH OO LA QABTAY.
(JAZAN/KSA)-Ciidamada ilaalada xuduudaha ee qaybta Al-Dayer ee Gobolka Jazan ee dhaca Koonfur Galbeed dalka Boqortooyadda Sacuudiga ayaa xiray sagaal muwaadin oo ey dhalashadoodu wada tahay Itoobiyaan kuwaaso ku xadgudbay Xeerarka Amniga Xuduudaha iyagoo si sharci darro ah dalka Sacuudiga ku soo geliyey ilaa 200 kiilo oo Qaad ah oo laga soo saaray warshadda maandooriyaha. Agaasinka Guud ee Ilaalada Xuduudaha ayaa sheegay in la dhammeeyay habraacyada sharciga ee bilowga ah ee ka dhanka ah kuwa la xiray, isla markaana loo wareejiyay hay'adaha ay khuseyso. Agaasinku wuxuu ku boorriyay dadweynaha inay soo sheegaan dadka daroogada ka ganacsada iyo kuwa dalka u soo tahriibiya iyagoo wacaya 995 ama u soo diraya emayl 995@gdnc.gov.sa . Waxay ku nuuxnuuxsadeen in dhammaan warbixinnada sir ah loola dhaqmi doono isla markaana qofka soo sheega xogtaas uusan mas'uul ka ahayn. Inta badan dadka u tahriibo dalka Yemen gaar ahaan kuwooda gaara Caasimadda Sanca ayaa gacanta u gala kooxo manaxayaal ah isuguna jira jinsiyado kala duwan eyna Soomaalida qeyb ka tahay,dadkaan ayaa dadka masaakiinta ah ugu been sheega iney geynayaan gudaha dalka Sacuudiga balse arrinkaasi ma aha mid hadda u sahlan sidii hore u dhici jirtay waayo dagaalka ka socdo gobolka iyo ilaaladda xuduudaha Sacuudiga oo si aad ah uga feejigan kooxda Xuutiyiinta Yemen ayaa sababay in la qabto tahriibayaal fara badan todobaadyadan kuwaaso u badan Xabashida,waane ey ku yar yihiin Soomaalida waayo Soomaalidu ma jecla iney dusha u ritaan tahriibinta Qaadka la geynaayo gudaha Sacuudiga, oo waa ey ogyihiin in Qaadku ka yahay Sacuudiga Daroogo qoortana la isu dheereynaayo.
ISHA-GAZETTS.
XUUTIYIINTA YEMAN OO SHEEGAY INEY WEERARI DOONAAN SALDHIGYADA ISRAEL EE SOMALIA.
(MUUQAALKA)-MAXAMED CALI AL-BKHAYTI.
(SANA’A/YEMEN)-Xubin ka tirsan Xafiiska Siyaasadda ee Xuutiyiinta Yemen, Moxammad AL-Bukhayti, ayaa sheegay in kooxdu beegsan doonto joogitaan kasta oo militari ama sirdoon oo Israa’iil ku yeelato Soomaaliya iyo deegaannada kale ee ku dhow xuduudaha Yemen. AL-Bukhayti ayaa hadalkan sheegay Arbacadii, sida ay baahisay warbaahinta Iran ee Tasnim, xilli ay sii kordhayaan xiisadaha militari ee ka jira Badda Cas iyo marin-biyoodka istiraatiijiga ah ee Bab AL-Mandab. Hanjabaadda ayaa kusoo beegmaysa iyadoo Xuutiyiintu maalmihii lasoo dhaafay qaadeen weerarro ka dhan ah maraakiibta ganacsiga. Talaadadii, weerar lagu qaaday markab xamuul oo marayay Bab al-Mandab ayaa lagu soo warramay in ay ku dhinteen lix qof, oo ay ku jiraan afar shaqaale markabka ah iyo laba qof oo Yemeni ah oo gurmad ka waday goobta. Xuutiyiintu waxay sheegeen in markabkaasi uu siday qalab militari oo Sacuudiga loo waday, inkastoo sheegashadaas aan si madax-bannaan loo xaqiijin. Weerarka ayaa sidoo kale dhaawacay 10 qof, waxaana uu kordhiyay walaaca laga qabo amniga maraakiibta ganacsiga ee mara marinka Bab AL-Mandab. Hadalka cusub ee AL-Bukhayti wuxuu sidoo kale xoojinayaa digniino hore oo Xuutiyiintu ka soo saareen joogitaan Israa’iili ah oo ka jira Somaliland, iyagoo ku doodaya in joogitaan noocaas ah uu khatar ku yahay amniga Yemen iyo gobolka Badda Cas. Xaaladda ayaa imaanaysa iyadoo Bab l-Mandab uu yahay marin muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah, halka kordhinta weerarrada iyo hanjabaadaha Xuutiyiintu ay durba saameyn ku yeelanayaan maraakiibta iyo isu-socodka ganacsi ee gobolka.
ISHA-HOL.
BOOLISKA KUWEYT OO QABTAY MAWADIN KUWEYTI AH KANA MID AH DAACISH.
(MUUQAALKA)-BOOLISKA KUWEYT.
(KUWAIT CITY/KUWAIT)-Mas'uuliyiinta Kuwait ayaa Arbacadii sheegay in ciidamada ammaanku ay fashiliyeen "shirqool argagixiso" oo bartilmaameedsanayay xarun muhiim ah isla markaana ay xireen muwaadin reer Kuwait ah oo xiriir la leh kooxda argagixisada ee ISIS (Daesh) ka hor inta aan qorshaha la fulin. War-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa lagu sheegay in Hay'adda Amniga Dowladdu ay soo bandhigtay shirqoolkan ka dib kormeer xooggan iyo dabagal xooggan. Baaritaanno ayaa lagu ogaaday in tuhmanaha uu qaatay tababar ku saabsan walxaha qarxa iyo soo saarista diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, isla markaana uu dhisay diyaarad aan duuliye lahayn oo loogu talagalay in loo isticmaalo weerar lagu qaado xarun muhiim ah, sida ay wasaaraddu sheegtay, iyada oo aan la aqoonsan goobta loogu talagalay. Waxay sheegtay in la qaaday tallaabooyin sharci ah oo ka dhan ah eedaysanaha, kaasoo loo gudbiyay hay'adaha ay khuseyso si loo dhammeeyo baaritaanka loona qaado tallaabo dheeraad ah oo waafaqsan sharciga. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sheegtay in hay'adaha amnigu ay sii wadi doonaan dadaallada firfircoon ee lagu ogaanayo laguna hortagayo dhaqdhaqaaqyada ama shirqoollada khatarta ku ah amniga iyo xasilloonida Kuwait. Waxay ku nuuxnuuxsatay inay mowqif adag ka qaadan doonto cid kasta oo doonaysa inay khatar geliso amniga dalka ama badbaadada muwaadiniinta iyo dadka deegaanka, isla markaana ay si go'aan leh wax uga qaban doonto dhaqdhaqaaqyada laga shakisan yahay iyadoo la raacayo sharciga.
ISHA-AA.
AMIIRKA SHAARIQA/UAE OO ANSXIYEY 470-KURSI OO DEEQ WAXBARASHA AH SANNADKA 2026/2027.
(MUUQAALKA)-DR.SULTAN AL-QASIMI.
(SHARJAH/UAE)-Sheekh Dr Sultan bin Mohammed AL Qasimi, Xubin ka tirsan Golaha Sare iyo Amiirka Sharjah, ayaa ansixiyay 470 deeq waxbarasho oo loogu talagalay ardayda ka kala socota dalal kala duwan oo adduunka ah si ay isugu diiwaan galiyaan Jaamacadda Al Qasimia inta lagu jiro sannad-dugsiyeedka 2026-2027. Ansixintu waxay ka tarjumaysaa aaminsanaanta uu Sharafta ku qabo maalgashiga dadka iyo kor u qaadida sayniska iyo aqoonta. Waxay muujinaysaa kordhinta kor u qaadista booska Sharjah oo ah xarun caalami ah oo loogu talagalay dhaqanka, waxbarashada iyo wadahadalka ilbaxnimada. Iyadoo soo jiidanaysa ardayda ka kala yimid daafaha adduunka, hindisahani wuxuu u suurtogelinayaa inay wax ku bartaan jawi tacliimeed oo isku dhafan oo isku daraya waxbarasho tayo leh iyo qiyamka Islaamka ee dulqaadka leh iyo furfurnaanta dhaqamada. Jaamacaddu waxay sii kordhinaysaa joogitaankeeda caalamiga ah. Ardayda ka soo jeeda 140 jinsiyadood waxay ka kooban yihiin bulsho dhaqamo badan leh. Deegaankani wuxuu kor u qaadaa qiyamka sida dhexdhexaadnimada, dulqaadka, iyo wada noolaanshaha. Waxay u oggolaanaysaa ardayda inay is dhexgalaan oo ay wadaagaan aqoonta iyo khibradaha iyagoo ixtiraamaya kala duwanaanshaha dhaqanka iyo ilbaxnimada. Deeqaha waxbarasho waxaa heli kara ardayda dhigata shanta kulliyadood ee jaamacadda ee heerka koowaad: Kulliyadda Shareecada iyo Daraasaadka Islaamka, Kulliyadda Farshaxanka iyo Aadanaha, Kulliyadda Dhaqaalaha iyo Maareynta, Kulliyadda Isgaarsiinta, iyo Kulliyadda Qur'aanka Kariimka ah.
ISHA-SHARJAH.
ITOOBIYAAN TAHRIIBINAAYO QAAD IYO DAROOGO OO LAGU QABTAY XUDUUDA YEMEN IYO SACUUDIGA.
(MUUQAALKA)-DAD LAGU QABTAY XUDUUDKA YEMEN IYO SACUUDIGA.
(JAZAN/ASIR/KSA)-Ilaalada Xuduudaha ee dalka Boqortooyadda Sacuudiga ayaa xiray siddeed muwaadin oo Itoobiyaan ah oo ku xadgudbay Sharciga Amniga Xuduudaha saddex kiis oo kala duwan ayaa ka kala dhacay Asir iyo Jazan, iyagoo qabtay 280 kiilo oo qaad ah iyo 52 kiilo oo Xashiishad ah. Magaalada Casir, ciidamada ilaalada xuduudaha ee qaybta AL-Rabwah ayaa xiray laba muwaadin oo Itoobiyaan ah oo ku xadgudbay Sharciga Amniga Xuduudaha isla markaana isku dayay inay tahriibiyaan 200 kiilo oo qaad ah. Kiis kale oo ka dhacay Casir, ciidamada ilaalada xuduudaha ee qaybta Dhahran AL-Janub ayaa xiray laba muwaadin oo Itoobiyaan ah oo ku xadgudbay Sharciga Amniga Xuduudaha isla markaana isku dayay inay tahriibiyaan 52 kiilo Garaam oo xashiishad ah. Dhanka kale, Jazan, ciidamada ilaalada xuduudaha ee qaybta AL-Deer ayaa xiray afar muwaadin oo Itoobiyaan ah oo ku xadgudbay Sharciga Amniga Xuduudaha isla markaana isku dayay inay tahriibiyaan 80 kiilo oo qaad ah. Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in la dhammeeyay habraacyadii sharciga ee ugu horreeyay ee ka dhanka ahaa eedaysanayaasha saddexda kiisba, waxaana lagu wareejiyay hay'adda awoodda u leh badeecooyinka sharci darrada ah.
ISHA-KSA.
DALKA LIIBIYA QEYBO KA MID AH OO AAN LAHAYN KORONTO.
(MUUQAALKA)DAYAX GACMEEDKA.
(ZAWIYA/LIBYA)-Shirkadda Korontada Guud ee Liibiya ayaa Arbacadii sheegtay in weerar lagu qaaday saldhigga korontada ee Koonfurta Zawiya uu sababay cillad gebi ahaanba ah iyo lumis koronto oo ku timid meelo badan oo koonfurta magaalada Zawiya ah. Shirkadda korontada ee Liibiya ayaa sheegtay in shirkadda Mareykanka ee GE ay joojisay dhammaan shaqadii saldhigga korontada ee Zawiya isla markaana ay la baxday kooxaheeda farsamada ka dib weerarkii ugu dambeeyay, iyadoo la sugayo horumar laga gaaro xaaladaha amniga. In ka badan 700 megawatt oo ka mid ah awoodda guud ee 1,300 MW ee warshadda ayaa weli aan la heli karin, ayay raacisay. Weerarkan ayaa ka dambeeyay weerarro ay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Drones-ka ay ku qaadeen haamaha kaydinta shidaalka ee xarunta saliidda ee Zawiya oo u dhow, halkaas oo ay ku yaallaan warshadda ugu weyn ee sifeynta shidaalka ee Liibiya. Rabshadaha ka soo cusboonaaday magaalada istaraatiijiga ah ee Zawiya ee Liibiya ayaa carqaladeeyay warshadaha saliidda ee dalka xubinta ka ah OPEC, iyadoo Shirkadda Saliida Qaranka ee dalkaas ay sheegtay inay ku dhawaaqi karto wax aan macquul ahayn haddii weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee lagu qaadayo hantida tamarta ee magaalada ay sii socdaan.
ISHA-AA.
XUUTIYIINTA YEMEN OO MAR KALE WEERARAY DEKEDA MAKHA’A.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Ciidamada qalabka sida ee dalka Yemen ayaa Arbacada maanta ah sheegay in maleeshiyada Xuutiyiinta ay dib u bilaabeen bartilmaameedsiga dekedda Makha iyagoo adeegsanaya gantaalada ballistic-ga ah. Ilo wareed ka tirsan militariga Yemen ayaa sheegay in maleeshiyada Xuutiyiinta ay laba gantaal oo nooca ballistic-ga ah ku bartilmaameedsadeen dekedda Makha, isla markaana weerarrada ay ku bartilmaameedsadeen dekedda. Magaalada waxaa ka socda dhaqdhaqaaq diyaaradeed oo xooggan ka dib mowjado weeraro ah oo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallo ah oo lala beegsaday dekedda iyo xaafadaha la deggan yahay ee magaalada. Golaha wasiirada Yemen ayaa Talaadadii kulan ku yeeshay caasimadda ku meel gaarka ah ee Cadan, si ay uga wada hadlaan saameynta ka dhalan karta kororka militariga ee maleeshiyada Xuutiyiinta iyo qiimeynta saameynta ay ku leedahay qaybaha amniga, dhaqaalaha, iyo gargaarka. Golaha ayaa dib u eegay weeraradii Xuutiyiinta ee lagu bartilmaameedsaday dekedda Mocha iyo bartilmaameedyada Xadarmut, Ma’arib, AL-Daalic’ iyo Boqortooyada Sacuudi Carabiya, iyagoo ku nuuxnuuxsaday in dawladdu aysan u dulqaadan doonin isku dayada lagu doonayo in lagu soo rogo xaqiiqo cusub oo xoog ah. Dowladda Yemen ayaa ugu baaqday beesha caalamka inay beddesho qaabka ay u wajaheyso dhibaatada oo ay ka gudubto "maareynta khatarta" una gudubto weerarka ilaha awoodda ee kooxda, oo ay ugu horreeyaan taageerada Iiraan, iyadoo ku nuuxnuuxsatay in soo celinta hay'adaha dowladda ay tahay habka kaliya ee lagu gaari karo nabad waarta iyo ilaalinta marinnada caalamiga ah. Golaha Wasiirada Yemen ayaa xaqiijiyay in sii socoshada weerarrada Xuutiyiinta maalmihii la soo dhaafay ay muujinayso go'aanka kooxda ee ah inay ballaariso wareegga xiisadda isla markaana ay tijaabiso awoodda dowladda iyo bulshada caalamku ay wax uga qaban karaan dhaqankan aan la xakamayn karin. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in dawladdu aysan ula dhaqmi doonin kororkan sidii wax aan macquul ahayn, isku dayga lagu soo rogo isle'egyada cusub ee xoog lagu sameeyona ay kaliya keeni doonto xasillooni darro dheeraad ah. Wuxuu sheegay in dowladdu ay sii wadi doonto gudashada waajibaadkeeda ku aaddan ilaalinta muwaadiniinta, xarumaha muhiimka ah iyo danaha qaranka, ayna si adag oo xoog leh ula macaamili doonto horumarka, sida uu qabo mas'uuliyadaha dastuuriga ah iyo kuwa qaranka.
ISHA-AA.
DRONE LAGU WEERARAY XARUNTA LAGU SIFEEYO SHIDAALKA LIIBIYA.
(MUUQAALKA)-GOOBTA QARAXA LALA BEEGSADAY.
(ZAWIYAH/LIBYA)-Weerar loo adeegsaday diyaarad aan duuliye lahayn ayaa Talaadada maanta ah lala beegsaday haan shidaal oo ku taal Warshadda Saliidda ee Zawiya ee dalka Liibiya oo ku taal galbeedka Liibiya, taasoo noqonaysa weerarkii shanaad ee noocan oo kale ah oo lagu qaado xarunta tan iyo Axaddii, sida ay sheegtay Hay'adda Saliidda Qaranka. Shirkadda ayaa sheegtay in diyaarad aan duuliye lahayn oo ay saaran yihiin walxo qarxa ay ku dhacday saqafka haanta naaftada ee No. 4/4, taasoo daloolisay oo keentay dab taasoo kooxaha gurmadka iyo badbaadada si degdeg ah u xakameeyeen. Weerarkii ugu dambeeyay ayaa yimid ka dib markii ay dib u bilaabeen hawlgalladii warshadda sifeynta ka dib weerarradii hore, sida ay sheegtay. Weerarkii afraad wuxuu dhacay Talaadadii hore markii diyaarad aan duuliye lahayn ay bartilmaameedsatay taangi naafto ah oo lambarkiisu yahay 2/4, taasoo keentay dab ay kooxaha gurmadka degdega ah xakameeyeen ka hor inta uusan ku faafin taangiyada u dhow. Lama soo sheegin wax khasaare ah oo ka dhashay labada weerar, sida ay sheegtay shirkadda. Shirkadda Saliida Qaranka ayaa sheegtay in sahayda shidaalka aysan saameyn ku yeelan, keenista kaalmaha shidaalkana ay sii soconayso waqtigii loogu talagalay iyo tirada maalinlaha ah ee caadiga ah. Waxay sheegtay in kaydka shidaalka uu sidoo kale saameyn ku yeelan waayay, waxayna ku boorrisay dadka deegaanka inaysan buux dhaafin saldhigyada shidaalka, iyagoo ku nuuxnuuxsaday inaysan jiri doonin wax isbeddel ah oo ku yimaada sahayda shidaalka. Xarumaha shidaalka ee Zawiya, oo qiyaastii 40 kiiloomitir (25 mayl) galbeed ka xigta Tripoli, ayaa la kulmay weeraro soo noqnoqda maalmihii la soo dhaafay xilli ay isku dhaceen kooxo hubaysan oo ku sugan aaggaas. Todobaadkii hore, iskahorimaadyo u dhexeeya kooxo hubeysan oo ku sugan Zawiya ayaa ku faafay magaalada Surman ee u dhow, taasoo keentay dhimasho iyo dhaawac, taasoo keentay in xabsiga laga baxsado. Liibiya wali waxay u qaybsan tahay Dowladda Midnimada Qaranka ee fadhigeedu yahay Tripoli, oo uu hoggaamiyo Abdul Hamid Dbeibeh, iyo maamul iska soo horjeeda oo uu magacaabay Aqalka Wakiillada oo uu hoggaamiyo Osama Hammad oo ku sugan Benghazi. Hawlgalka Taageerada Qaramada Midoobay ee Liibiya ayaa isku dayay inuu xalliyo khilaafaadka siyaasadeed ee dib u dhigay doorashooyinka qaran ee muddada dheer la sugayay, kuwaas oo dadka Liibiya ay rajeynayaan inay gacan ka geystaan soo afjaridda sannado badan oo kala qaybsanaan siyaasadeed iyo iskahorimaad hubaysan ka dib markii xukunka laga tuuray hoggaamiyihii muddada dheer xukumayay Moammar Gaddafi 2011.
XIGASHO-AA.
XUUTIYIINTA YEMEN OO WEERARAY DEKADO EY MAAMUSHO XUKUUMADDA.
(MUUQAALKA)-MARINKA BAB AL MANDAB.
(TAIZ/YEMEN)-Waxaa jiray dhimasho iyo dhaawac ka dhashay weerar cirka ah oo ay qaadeen maleeshiyada Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan, oo lagu bartilmaameedsaday deked laga aasaasay sannadihii ugu dambeeyay aagga Bab AL-Mandab ee Gobolka Taiz. Ilo wareedyo goobta ku sugan ayaa u sheegay Warbaahinta Al-Masdar Online in weerarku uu bartilmaameedsaday dekedda AL-Cardi, oo ay aasaaseen Ciidamada Difaaca Qaranka oo uu hoggaaminayo xubin ka tirsan Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Tariq Salex, taasoo keentay burbur soo gaaray doon sahay ah iyo burbur soo gaaray tiro doomo yaryar iyo maraakiib ah oo ku xirnaa dekedda. Ilo wareedyadu waxay intaa ku dareen in weerarku uu sababay khasaarooyin isugu jira dhimasho iyo dhaawac oo soo gaaray shaqaalihii goobta joogay xilliga la weeraray. Sida laga soo xigtay ilo-wareedyadu, bartilmaameedku wuxuu yimid ka dib markii duullimaadyo xooggan oo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee maleeshiyada Xuutiyiinta ay ka sameeyeen hawada sare ee aagga Bab AL-Mandab iyo Jasiiradda Mayuun tan iyo Sabtidii iyo Axaddii, waxayna sii socdeen Isniintii, iyadoo difaaca cirka ee ciidamada dowladdu si xooggan ula dagaallamayeen, ka hor inta mid ka mid ah weerarrada maleeshiyada uu ku guuleystay inuu ku dhaco goobta dekedda waaberigii Talaadada. Maleeshiyada Xuutiyiinta ayaa sii wada inay bartilmaameedsadaan xarumaha muhiimka ah iyo dekedaha la xoreeyay ee ku yaal xeebta Gobolka Taiz, taasoo qayb ka ah sii kordhinta socda iyo bartilmaameedsiga marin biyoodka iyo goobaha laga xureeyey Xuutiyiinta.
ISHA-AM.
DALKA KUWEYT OO JINSIYADII KALA LAABTAY 180-MAWAADIN OO ASALKOODU YAHAY YAMANIYIIN.
(MUUQAALKA)-DR.ALI SAFA.
(KUWAIT)-Safiirka Yemen u fadhiya dalka Kuwayt, Cali bin Safa’a, ayaa ku dhawaaqay in lagala noqday dhalashada Kuwayt ilaa 180 qof oo asalkoodu yahay Yemeniyiin, isagoo xusay in Safaaraddu ay heshay faylalkooda isla markaana ay u gudbisay hay'adaha awoodda u leh ee dalka Yemen si ay u dhammaystiraan habraacyada lagu xaqiijinayo muwaadinimadooda Yemen. Bin Safa’a ayaa u sheegay Wargeyska Kuwayt ee AL-Qabas in guddi ka socda Waaxda Xuquuqda Madaniga ah iyo Baasaboorrada ee Yemen ay baareen faylasha oo ay soo saareen dukumentiyo iyo baasaboorro kuwa ku jira, iyagoo caddeeyay in dhalashadooda tahay Yemen, iyagoo ku nuuxnuuxsaday in habraacyadu ay "si wanaagsan oo aan dhib lahayn u socdaan." Safiirka Yemen ayaa shaaca ka qaaday qorshe lagu dhaqaajinayo heshiiska amniga ee jira ee u dhexeeya Yemen iyo Kuwayt muddada soo socota, iyadoo la tixgelinayo horumarka amniga ee ka socda gobolka iyo caqabadaha haysta maraakiibta caalamiga ah. Wuxuu sharraxay in ay jirto isku-dubarid u dhexeeya hay'adaha amniga ee labada dal, iyo in labada dhinac ay ka wada hadleen shirkii dhawaan dhacay ee lagu hirgelin lahaa heshiiska amniga "dhammaan marxaladihiisa" dhawaan. Marka laga hadlayo Yemen, Bin Safa’a wuxuu sheegay in isku dayga lagu doonayo in heshiis siyaasadeed lala gaaro maleeshiyada Xuutiyiinta iyo ciidamada kale uusan horseedin xal, isagoo tixgelinaya in waddankiisu uu ku wajahan yahay xal milatari si loo soo afjaro xiisadda.
XIGASHO-Q28 NEWS.
SARKAALKII U SAREEYEY SIRDOONKA GEN.XAFTAR OO CAAWA LA DILAY.
(MUUQAALKA)-SAREEYA GAAS-ALMANSURI.
(BENGHAZI/LIBYA)-BREAKING NEWS:-Sareeya Gaas Fawzi AL-Mansouri, oo ahaa Madaxa Sirdoonka militariga ee ciidamada Haftar , ayaa la dilay ka dib markii gaarigiisa lagu bartilmaameedsaday qarax la farsameeyay (IED) degmada AL-Xawari ee magaaladda Benghazi. Warbaahinta Liibiya ayaa sheegtay in qaraxu uu dhacay ka dib markii AL-Mansouri uu ka baxay salaadda fiidnimo, isagoo gaarigiisa ku bartilmaameedsaday xaafadda Sayida Caa’isha. Haftar ayaa AL-Mansouri u magacaabay madaxa sirdoonka militariga bishii Maajo 2024, ka dib markii uu ahaa taliyaha Gobolka Sabha tan iyo bishii Agoosto 2021-kii. Dalka Libiya ayaa ka mid ah wadamadda Carbeed ey weli ka taagan tahay dhibaatada Siyaasadeed iyo mida amni tah=n iyo markii xukunka laga tuuray Korneel Macamar AL-Qadaafi, waxaane jiro xoogag shisheeye oo door muuqdo ku leh xaaladda Nabadda iyo Siyaasadda dalka Libiya ee waqtigaan taagan, waxaane ugu horeeyo wdaamadda Turkiga iyo Imaaraatka Carabta.
ISHA-ARABY-21.
CIIDAMADA SURIYA OO SOO QABTAY 9-MALEESHIYADA DAACISH KA TIRSAN.
(MUUQAALKA)_KOOXDA DAACISH.
(DAMASCUS/SYRIA)-Ciidamada amniga ee Jamhuuriyadda Carabta ee Suuriya ayaa xiray sagaal xubnood oo ka tirsan unug xiriir la leh Daacish oo ku sugan gobolka koonfureed ee Quneitra, sida ay sheegeen mas'uuliyiintu Axaddii, iyadoo olole la xoojiyay uu bartilmaameedsanayo shabakadaha iyo khadadka sahayda ee kooxda xagjirka ah. Ciidamada Amniga Gudaha, oo la shaqeynayay Hay'adda Sirdoonka Guud, ayaa tuhmanayaasha ku xiray Khan Arnabah, sida ay Wasaaradda Arrimaha Gudaha ku sheegtay bayaan ay soo saartay wakaaladda wararka ee SANA. Dadka la xiray waxaa ka mid ahaa hoggaamiyaha la sheegay inuu yahay Muscab Khalil Al-Sheikh, oo loo yaqaan "Al-Sini" - ama "Shiinees" - kaasoo mas'uuliyiintu ay sheegeen inuu hore ula shaqeyn jiray Daacish oo ku sugan Dimishiq iyo baadiyaha, Badia-da Suuriya iyo tuulooyinka gobolka Hauran. Wasaaraddu waxay sheegtay in Al-Sheikh uu sidoo kale qayb ka ahaa koox xiriir la leh Abu Abdulrahman Al-Ciraqi, oo ahaa hoggaamiye Daacish ah oo lagu dilay Daraa sanadkii 2022. Baaritaanno hordhac ah ayaa lagu ogaaday in unuggu uu u qabtay Daacish hawlo ay ka mid yihiin ururinta hubka iyo rarista aaladaha qarxa iyo agabka la xiriira, iyo sidoo kale hawlo kale oo loogu talagalay in lagu taageero hawlgallada kooxda, sida ay wasaaraddu sheegtay. Xarigan ayaa ah kii ugu dambeeyay ee howlgallo taxane ah oo ay ciidamada amniga Suuriya ka sameeyeen kooxda Daacish tan iyo markii ay xukunka la wareegeen maamulka ku meel gaarka ah ka dib burburkii dowladda Madaxweyne Bashar Assad bishii Diseembar 2024. Dhammaadkii bishii Luulyo, ciidamada amniga ayaa xiray xubno looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin Daacish intii lagu jiray weerarro isku xiran oo ka dhacay Aleppo iyo magaalada u dhow ee Al-Bab, iyagoo soo bandhigay bakhaarro ay ku jiraan walxaha qarxa, qalab qarxa oo la farsameeyay iyo hub, sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Gudaha. Horraantii bishii Luulyo, ciidamada amniga ayaa dilay laba dagaalyahan oo ka tirsan Daacish iyagoo la sheegay inay ku aaseen walxo qarxa meel u dhow aagga Sayidah Zaynab ee koonfurta Dimishiq. Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in la helay hub iyo walxo qarxa, raggana ay xiriir la leeyihiin Daacish. Wasaaraddu waxay sheegtay in Daacish ay ka faa'iidaysatay booska amni ee uu abuuray burburkii hay'adaha amniga iyo militariga ee nidaamkii hore si ay dagaalyahannada uga soo qaadaan saxaraha Suuriya una geeyaan magaalooyinka isla markaana ay hub iyo walxo qarxa uga helaan kaydka la dayacay. In kasta oo Daacish ay lumisay dhulkeedii ugu dambeeyay ee ay ku lahayd Suuriya sannadkii 2019, kooxdu waxay sii wadday joogitaankeeda iyada oo loo marayo unugyo hurdo iyo shabakado qarsoodi ah, gaar ahaan waqooyiga Suuriya iyo saxaraha dhexe. Maamulka Suuriya ayaa bilihii la soo dhaafay xoojiyay howlgallada ka dhanka ah kooxda, iyagoo sheegay inay kala furfureen tobannaan unug oo ka tirsan kooxda, isla markaana ay xireen boqolaal xubnood oo looga shakisan yahay inay ka tirsan yihiin. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa sidoo kale ku eedeysay Daacish inay fulisay qaraxii bishii Juun 2025 ee Kaniisadda Mar Elias ee Dimishiq, kaasoo ay ku dhinteen 25 qof isla markaana ay ku dhaawacmeen 63 qof. Iyo inay maleegeen weeraro lagu doonayo in lagu huriyo xiisadaha diimeed, oo ay ku jirto qorshe la sheegay inuu bartilmaameedsanayo macbadka Sayidah Zaynab.
XIGASHO-AN.
DALKA ISUTAGA IMAARAATKA OO LAGU QAADAY WEERAR DHINACA INTERNET-KA AH.
(MUUQAALKA)-GOLAHA LA DAGAALANKA KUWA WAX AFDUUAB.
(DUBAI/UAE)-Golaha Amniga Internetka ee Imaaraadka Carabta ayaa ka hortagay weerarro internetka ah oo lagu bartilmaameedsanayay qaybaha duulista hawada, tamarta iyo waxbarashada ee dalka Khaliijka, sida ay ku warantay wakaaladda wararka ee dowladda Imaaraadka (WAM) Isniintii. Golaha ayaa sheegay in weerarrada la xalliyay, iyadoo la xakameeyay isku dayada faragelinta ka hor inta aysan weeraryahannadu gaarin yoolkooda ama aysan saameyn ku yeelan nidaamyada iyo adeegyada muhiimka ah. Weerarradu "waxay ku lug lahaayeen farsamooyin iyo farsamooyin badan, oo ay ku jiraan isku dayo lagu jebinayo nidaamyada iyo kaabayaasha dijitaalka ah, bartilmaameedsiga akoonnada iyo xogta hawlgalka, iyo sidoo kale bartilmaameedsiga ololaha 'phishing' iyo isku dayada lagu faa'iidaysanayo isticmaalayaasha sidii meel laga galo deegaannada la bartilmaameedsaday," ayuu yiri golaha. "Kooxaha amniga internetka ee qaranka ayaa si guul leh u ogaaday oo iska caabiyay dhaqdhaqaaqyadan, waxay la socdeen wadooyinkooda weerarka iyo tilmaamayaasha la xiriira tanaasulka, waxayna qaadeen tallaabooyin farsamo oo lagama maarmaan ah si loo yareeyo khataraha loona hortago faafitaankooda."
XIGASHO-AN.
SUDAN OO LAGA HELAY XABAALO WADAREED DHAN 25-QOFOOD.
(MUQAALKA)-XABAALO WADAREED.
(KURMUK/SUDAN)-Xabaalo wadareedyo ay ku jiraan meydadka 25 qof oo rayid ah, eyna ka mid yihiin Haween, Carruur, iyo shaqaale isbitaal oo ay dileen Ciidamada Taageerada Deg degga ah, ayaa laga helay gobolka Blue Nile ee Suudaan, sida uu sheegay sarkaal maxalli ah Axaddii. Helitaanka Kurmuk ayaa yimid ka dib markii xabaalo wadareedyo la mid ah laga helay Khartoum iyo gobollada Jazeera ka dib markii milatarigu ay dib uga qabsadeen goobahaas RSF. Cabdul-cadhi Moxamed AL Faki, oo ah guddoomiyaha Kurmuk, ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in ciidamada militariga ay heleen qabuuraha intii lagu jiray howlgallo ballaaran oo ka dhacay waqooyi-bari ee magaalada, in ka badan bil ka dib markii ay ka saareen kooxda milatariga ah. AL Faki wuxuu sheegay in dadka la dilay lagu dilay meel u dhow Jebel Fankat, oo ah buur ay RSF u isticmaali jirtay gantaalada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee is qarxiya intii ay ku guda jireen weerarkii ay ku qaadeen magaalada. Ciidanka Suudaan ayaa dib u qabsaday Kurmuk Luulyo 8. RSF waxay qabsadeen magaalada xuduudda ee istaraatiijiga ah Maarso 8, iyagoo qaaday howlgal wadajir ah oo laga bilaabay xadka Itoobiya iyagoo la socda kooxda Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Dadka Suudaan-Waqooyi oo uu hoggaaminayo C/casis AL--Xilwa. Kormeerayaasha xuquuqda aadanaha iyo dadka deegaanka ayaa ku eedeeyay RSF inay geysteen xadgudubyo baahsan intii ay haysteen Kurmuk iyo meelaha deriska la ah ee Blue Nile, oo ay ku jiraan dilal aan sharci ahayn, dhac, iyo barakicin qasab ah. Kurmuk, oo xuduud la leh Itoobiya, ayaa muddo dheer ahayd meel ay ka dhacaan colaadaha Suudaan, iyadoo si joogto ah isu beddesha gacmaha ciidamada dowladda iyo kooxaha fallaagada ah intii lagu jiray dagaalladii sokeeye ee dalka ka socday tobanaan sano.
xXIGASHO-ST.
CIRAAQ OO KA HADASHAY MALEESHIYADA TAAGEERSAN IRAAN.
(MUUQAALKA)-SHIR JARAA’ID.
(BAGHDAD/IRAQ)-Iyadoo ololaha lagu xakameynayo laguna xaddidayo hubka dowladda uu sii socdo, Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Ciraaq ayaa ku dhawaaqday "diiwaangelinta in ka badan nus milyan oo hub aan shati lahayn." Madaxa Waaxda Xiriirka iyo Warbaahinta ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Sarreeye Gaas Miqdad Miri, ayaa shir jaraa'id oo uu qabtay Isniintii ku sharraxay in " dhammaan hubka waa in lagu hayaa gacanta dowladda." Waxa uu sidoo kale ku nuuxnuuxsaday in "diyaarado kasta oo aan la isticmaalin ogolaansho loo qaadan doono in loola dhaqmi doono fal argagixiso," isagoo xusay in 49 diyaaradood oo aan duuliye lahayn la qabtay iyadoo la raacayo qaab-dhismeedka sharciga iyo in la xiray 119 dukaan oo hubka lagu iibiyo. Wuxuu sidoo kale xusay in 55,264 hub laga wareejiyay gacanta wasaaradaha rayidka ah loona wareejiyay Wasaaradda Arrimaha Gudaha. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in "hub kasta oo aan la diiwaan gelin loo qaadan doono sidii hub sharci darro ah, tallaabo sharci ahna laga qaadi doono kuwa haysta."
SAMAYNTA BANGIGA MACLUUMAADKA:
Intaa waxaa dheer, wuxuu shaaca ka qaaday in la sameeyay bangi macluumaad oo loogu talagalay 6 milyan oo hub ah. Waxa kale oo uu xusay in la xiray 71 xarumood oo been abuur ah oo sheeganaya inay xiriir la leeyihiin Ciidamada Dhaqdhaqaaqa Dadweynaha, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee WAA. Qorshaha Ciraaq ee hubka loogu xaddidayo dawladda ayaa ku salaysan mashruuc qaran oo ay bilowday Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyadoo kaashanaysa Guddiga Qaranka ee Joogtada ah ee Xakamaynta Hubka laba sano ka hor, laakiin Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq ee hadda, Ali al-Zaidi, ayaa faylkan ka dhigay mid ka mid ah waxyaabaha ugu muhiimsan tan iyo markii la doortay. Wuxuu si isdaba joog ah ugu nuuxnuuxsaday bilihii la soo dhaafay in Ciraaq aysan lahayn wax ikhtiyaar ah oo aan ahayn inay dib u hesho xakamaynta hubka, isagoo ku nuuxnuuxsaday in joogitaanka kooxaha hubaysan ee ka baxsan hay'adaha dawladda ay khatar ku tahay qaab-dhismeedka dawladda. Bishii Juun ee la soo dhaafay, mas'uuliyiinta Ciraaq waxay xoojiyeen dadaalkooda ay ku xakameynayaan hubka waxayna hub ka heleen kooxo qaar. Ololaha lagu xakameynayo hubka ayaa sidoo kale lagu daray ololaha ballaaran ee ka dhanka ah musuqmaasuqa, waxaana la adkeeyay kormeerka xuduudaha si looga hortago tahriibinta hubka.
FAYKA ADAG:
Arrinta ku saabsan in hubka lagu xaddido dowladda waa mid ka mid ah arrimaha siyaasadeed iyo amni ee ugu caansan Ciraaq tan iyo 2003, xiisaha loo qabona wuu kordhay ka dib markii ay soo baxeen kooxo hubaysan intii lagu jiray dagaalkii ka dhanka ahaa ISIS sanadkii 2014, ka hor inta aan la habayn xaaladda Ciidamada Abaabulka Dadweynaha ee sharci ahaan sannadkii 2016 iyagoo qayb ka ah ciidamada qalabka sida ee Ciraaq oo lala xiriiriyay Taliyaha Guud ee Ciidamada Qalabka Sida. Laakiin inkastoo qaab-dhismeedka sharciga ah ee lagu mideynayo Ciidamada Abaabulka Dadweynaha hay'adaha dawladda, arrinta xakamaynta hubka iyo xiriirka ka dhexeeya dawladda iyo kooxaha hubaysan ayaa weli ah arrin xasaasi ah oo ka jirta goobta Ciraaq, iyadoo baaqyo siyaasadeed oo sii socda lagu xoojinayo in go'aannada amniga iyo militariga laga gaaro hay'adaha dawladda ee rasmiga ah.
XIGASHO-AA.
GUDOOMIYAHA G/XUDEYDA EE YEMEN OO KA BADBAADAY DIL.
(MUUQAALKA)-DEKEDDA XUDEYDA EE YEMEN.
(HODEIDAH/YEMEN)-Guddoomiyaha Xudeyda, Al-Xassan Taher, ayaa Axaddii ka badbaaday isku day dil ah ka dib markii gurigiisa oo ku yaal magaalada Al-Khokha lagu bartilmaameedsaday gantaal balaastig ah oo ay soo rideen maleeshiyaadka Xuutiyiinta , taasoo keentay xiisad militari oo isku mar saameysay dhowr meelood iyo goobo ku yaal xeebta galbeed ee Yemen. Bartilmaameedka xarunta guddoomiyaha ayaa ku soo beegmay weerar ballaaran oo Xuutiyiintu ku qaadeen gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, kuwaas oo bartilmaameedsaday dekedda Mocha iyo tiro ka mid ah goobaha rayidka iyo militariga iyo xarumaha ku yaal xeebta galbeed, waana mid ka mid ah weerarrada ugu waaweyn ee uu gobolku la kulmay muddooyinkii ugu dambeeyay. Warbaahinta militariga ee National Resistance ayaa sheegtay in cutubyada difaaca cirka iyo kuwa ka hortagga diyaaradaha ay awood u yeesheen inay soo ridaan 11 diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo Xuutiyiin ah oo ka qayb qaatay weeraradii lagu qaaday dekedda Mocha iyo goobo kale tan iyo galabnimadii Axadda. Wuxuu sharraxay in weerarradu ay sababeen dhimashada 7 qof, oo ay ku jiraan 4 askari oo militari ah iyo 3 rayid ah, iyo dhaawaca 15 kale.
AMNIGA IYO ABAABULKA MILETERIGA:
Iyadoo lala kaashanayo weerarrada, ciidamada wadajirka ah waxay kor u qaadeen heerka amniga iyo ciidamada la geeyay heerkii ugu sarreeyay, iyadoo la raacayo qorshe loogu talagalay ilaalinta goobaha iyo xarumaha, sugidda goobaha la deggan yahay iyo wax ka qabashada weerarrada isku mar dhaca. Warbaahinta militariga ayaa tilmaamtay in howlgalinta goobta ay gacan ka geysatay yareynta khasaaraha, iyagoo carabka ku adkeeyay in cutubyada militariga ay la tacaalayaan horumarro sida ku xusan qorshe hawlgal oo lagu xoojinayo ilaalinta dadka rayidka ah iyo xarumaha ku yaal xeebaha galbeed. Ilo wareedyo militari oo Yemen ah ayaa hore u sheegay in Xuutiyiintu ay bartilmaameedsadeen dekedda Mocha iyagoo adeegsanaya gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, halka weriye Al-Arabiya uu sheegay inuu la socday gantaallo ballistic ah oo laga soo riday deegaannada bariga Taiz una socday Mocha. Gantaal ayaa sidoo kale bartilmaameedsaday xarunta shaqaalaha ee isbitaal ku yaal goobta, halka dekedda Mocha ay weerartay doon ku xayirantay, sida uu sheegay weriye ka tirsan Al-Arabiya. Kor u kaca ayaa ku yimid aag muhiimad weyn u leh istaraatiijiyadda, maadaama xeebta galbeed ee Yemen ay ku fidsan tahay Badda Cas ilaa agagaarka Marinka Bab al-Mandab, oo ka mid ah marinnada badda ee caalamiga ah ee ugu muhiimsan. Ciidamada la geeyay xeebta galbeed ayaa xaqiijiyay inay sii wadi doonaan howlgalladooda milatari, iyadoo laga cabsi qabo in kororkan dhawaan uu horseedi karo iskahorimaadyo cusub oo ka dhaca gobolka oo dhan, iyo cawaaqib xumo ka dhalan karta amniga Dekedaha iyo marin biyoodka Badda Cas.
XIGASHO-AA.
CULEYS SOO WAJAHAY KOOXAHA ALSHABAAB IYO XUUTIYIINTA.
(MUUQAALKA)-MALEESHIYADA ALSHABAAB.
(RIYAD/KSA)-Xiriirka ka dhexeeya maleeshiyada Argagixisada Xuutiyiinta iyo "Dhaqdhaqaaqa AL-Shabaab" ee Soomaaliya (gacanta Al-Qaacida ee Bariga Afrika) kuma koobna tahriibinta hubka ama is-weydaarsiga danaha iyada oo loo marayo marinnada tahriibka ee u dhexeeya Yemen iyo Geeska Afrika. Warbixinnada caalamiga ah iyo kuwa cilmi-baarista ayaa muujinaya in iskaashiga labada dhinac uu u gudbay heerar aad u abaabulan oo khatar ah, oo ay ku jiraan tababarka militariga, tiknoolajiyada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, soo saarista aaladaha qarxa, iyo sidoo kale shabakadaha lagu qaado hubka iyo dagaalyahannada badda. Horumarkan ayaa marin biyoodka Bab al-Mandab hor dhigaya khatar amni oo labanlaab ah, marka la eego joogitaanka Xuutiyiinta dhinaca Yemen iyo dhaqdhaqaaqa dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab ee Geeska Afrika, taasoo kor u qaadaysa cabsida ah in iskaashiga labada kooxood uu isu rogi karo shabakad xuduudeed oo awood u leh inay halis geliso marin biyoodka caalamiga ah ee mid ka mid ah marinnada badda ee ugu xasaasisan adduunka.
LAGA BILAABO “KA GANACSIGA HUBKA” ILAA ISKAASHI NIDAAMSAN OO DHEXEEYO DHINACYADDA:
Xiriirka ka dhexeeya Xuutiyiinta iyo dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab ma aha mid cusub. Shabakadaha ka ganacsada hubka iyo badeecadaha sharci darrada ah ee u dhexeeya Yemen iyo Bariga Afrika ayaa la arkayay sannado badan, laakiin tilmaamayaasha dhawaanahan waxay muujinayaan isbeddel tayo leh oo ku yimid dabeecadda xiriirkan. Sida laga soo xigtay warbixin cilmi-baaris ah oo la daabacay Febraayo 2026, iskaashigu wuxuu ka gudbay isku-dubaridka saadka aasaasiga ah iyo sirdoonka ilaa heer ay ku jiraan iskaashiga siyaasadeed, warbaahinta iyo militariga. Warbixintu waxay soo xigatay La-taliyihii hore ee Amniga Qaranka Soomaaliya Xuseen Sheekh Cali oo sheegay in xiriirku marxaladihiisii hore uu ahaa mid xaddidan oo inta badan diiradda lagu saaray ganacsiga hubka, laakiin uu noqday mid "nidaamsan oo istaraatiiji ah," isagoo ka digaya saameynta uu ku yeelan karo amniga gobolka.
QARAMADA MIDOOBE OO SOO BANDHIGTAY “SHABAKADO TABABARAN”.
Walaacyadan ayaa si aad ah u sii kordhaya marka la eego waxa ay shaaca ka qaadeen Guddiga Khubarada ee Qaramada Midoobay ee Yemen, kuwaas oo warbixintooda 2025 ku xaqiijiyay inay heleen macluumaad ku saabsan in Xuutiyiintu ay tababar siiyaan xubnaha dhaqdhaqaaqa al-Shabaab ee ku saabsan soo saarista aaladaha qarxa ee casriga ah iyo tiknoolajiyada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Macluumaadku kuma ekaan tababar aragtiyeed; warbixinta Qaramada Midoobay waxay soo xigatay macluumaad la diiwaangeliyey oo ku saabsan injineerada militariga Xuutiyiinta ee u safray Jilib, Soomaaliya, si ay u tababaraan xubnaha al-Shabaab ee soo saarista aaladaha qarxa ee la farsameeyey (IEDs), wax ka beddelka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyo ilaalinta hubka. Waxay sidoo kale xustay fududeynta wareejinta qiyaastii 400 oo Soomaali ah oo loo wareejiyay meelaha ay Xuutiyiintu ka taliyaan ee Yemen si ay u helaan tababar milatari iyo mid fikir. Warbixin kale oo Qaramada Midoobay soo saartay ayaa shaaca ka qaaday in kooxo dagaalyahanno ah oo ka tirsan Al-Shabaab ay u safreen Yemen si ay u tababaraan, iyadoo xustay in afar dufcadood, oo mid walba uu ka kooban yahay qiyaastii 30 xubnood, la wareejiyay hal sano gudaheed. Sida laga soo xigtay warbixinta, qaar ka mid ah dagaalyahannadan waxay qaateen tababar socday ilaa laba bilood, oo ay ku jiraan casharro ku saabsan isticmaalka qoryaha, hubka lidka diyaaradaha, iyo aaladaha qarxa ee la farsameeyay.
DIYAARADAHA AAN DUULIYAHA LAHAYN: ISBEDEL LAGA SAMEEYEY “SAHANKA” ISUNA BEDELAY WEERAR:
Faylka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa ah mid aad looga walaacsan yahay; dhaqdhaqaaqa al-Shabaab wuxuu horey u lahaa khibrad uu ugu isticmaalo ujeedooyin la socodka, sahanka iyo ururinta macluumaadka, halka macluumaadka laga helay Guddiga Khubarada ee Qaramada Midoobay ay tilmaamayaan inay ka shaqeyneyso - iyadoo kaashaneysa Xuutiyiinta - inay horumariso awooddeeda ay ku isticmaasho diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee duullaanka ah fulinta weerarrada. Ku wareejinta teknoolojiyada horumarsan dhaqdhaqaaqa Soomaalida waxay beddeli doontaa dabeecadda khatarta ka jirta Geeska Afrika, gaar ahaan haddii ay ka gudubto adeegsiga diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ganacsiga ee ujeeddooyinka kormeerka una gudubto lahaanshaha diyaaradaha weerarka ama awoodaha wax soo saarka iyo wax ka beddelka maxalliga ah. Waxaa sidoo kale jira walaac sii kordhaya oo ku saabsan in dhaqdhaqaaqa uu helayo hub casri ah iyada oo loo marayo shabakadaha tahriibinta, oo ay ku jiraan qaybaha gantaalada, walxaha qarxa, iyo teknoolojiyadaha diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee lala xiriiriyay hubka Xuutiyiinta sannadihii la soo dhaafay.
SOOMAALIYA: MEEL LOO MARO HUBKA LOO WADO XUUTIYIINTA:
Wadada tahriibku ma aha mid hal dhinac ah. Guddiga Khubarada ee Qaramada Midoobay ayaa shaaca ka qaaday in Soomaaliya si isa soo taraysa loogu isticmaalayo meel ay ku nastaan hubka loo wado Xuutiyiinta, iyo in shabakadaha tahriibinta ay isticmaalaan doomo yaryar oo ka baxaya dhowr meelood oo xeebaha Soomaaliya ah una socda Yemen. Guddigu wuxuu sidoo kale aqoonsaday shaqsiyaad looga shakisan yahay inay ku lug leeyihiin tahriibinta hubka ee labada dal. Qabashooyinkii hore ee gobolka ayaa shaaca ka qaaday shixnado ay ku jiraan qaybo gantaallo ah, walxo qarxa, iyo qalab diyaaradeed oo aan duuliye lahayn. Bishii Juun 2025, ciidamada Yemen waxay ku dhawaaqeen inay qabteen in ka badan 750 tan oo rasaas ah iyo qalab loogu talagalay Xuutiyiinta, oo ay ku jiraan gantaallo casri ah, diyaarado aan duuliye lahayn, iyo qalab milatari, kuwaas oo qaar ka mid ah Guddiga Khubarada ay sheegeen inay leeyihiin astaamo la mid ah hubka ay Iiraan samaysay.
“QALABKA” EE BAAB EL-MANDAB:
Horumarradan ayaa yimid iyadoo ay sii kordhayaan walaacyada laga qabo amniga marin biyoodka Bab al-Mandab, albaabka koonfureed ee Badda Cas iyo wadada loo maro kanaalka Suez. Sida lagu sheegay warbixin uu daabacay wargeyska The Telegraph ee ka soo baxa Ingiriiska, walaacyada amniga ayaa sii kordhaya oo ku saabsan isticmaalka iskaashiga ka dhexeeya Xuutiyiinta iyo dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab si loo abuuro khatar isku mar ah labada dhinac ee marin biyoodka, iyadoo tiknoolajiyada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn loo wareejinayo kooxda Soomaalida, taasoo kor u qaadaysa heerka khatarta soo food saartay maraakiibta gobolka. Xaaladdani waxay ka faa'iidaysanaysaa khatarteeda waayo-aragnimadii hore ee Xuutiyiinta ee Badda Cas, maadaama weerarradooda maraakiibta ganacsiga ay muujiyeen awooddooda ay ku riixi karaan shirkadaha maraakiibta inay beddelaan waddooyinkooda Badda Cas, halka Qaramada Midoobay ay diiwaangelisay weerarro taxane ah oo Xuutiyiintu ku qaadeen maraakiibta ganacsiga intii u dhaxaysay Janaayo 2024 ilaa Oktoobar 2025.
LAGA BILAABO HORMUZ ILAA BAB EL-MANDAB HALIS LABAN LAAB AH:
Xaaladdu waxay sii noqonaysaa mid aad khatar u ah haddii carqaladaynta ku timaadda marin-haweedka Bab al-Mandab ay la mid noqoto xiisadaha ka jira Gacanka Hormuz; labada marin-biyoodba waa halbowle istaraatiiji ah oo loogu talagalay dhaqdhaqaaqa tamarta iyo ganacsiga caalamiga ah, carqalad kasta oo isku mar ah oo ku timaaddana waxay yeelan doontaa saameyn ka baxsan gobolka ilaa suuqyada caalamiga ah iyo silsiladaha sahayda. Joojinta socodka maraakiibta ee Bab al-Mandab waxay la macno tahay in la riixo maraakiib badan si looga fogaado Badda Cas iyo Kanaalka Suez oo loo maro Cape of Good Hope, waddo dheer oo kordhisa waqtiga safarka iyo qiimaha shidaalka, rarida iyo caymiska.
ISBAHAYSI KA GUDBA KHILAAFAADKA DIIMEED:
Waxaa layaab leh in iskaashigu uu isu keeno laba kooxood oo ku kala duwan mabda' ahaan iyo mabda' ahaanba; dhaqdhaqaaqa dhalinyaradu(AL-SHABAAB) waa urur Sunni ah oo adag oo ku dhawaaqay inuu daacad u yahay AL-Qaacida, halka kooxda Xuutiyiinta ay ka timid dhaqdhaqaaqa Zaydi ee Yemen ahne Shiicada. Si kastaba ha ahaatee, danaha hawlgalka iyo tahriibinta iyo shabakadaha hubka ayaa u muuqda inay awood u leeyihiin inay ka gudbaan farqigaas, iyagoo labada dhinac isku keenaya xiriir ku salaysan faa'iido wadaag ah; Xuutiyiintu waxay heleen khibrad ku saabsan gantaalada, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo weerarrada badda, halka juqraafiga Soomaaliya iyo shabakadaha dhaqdhaqaaqa Al-Shabaab ay bixiyaan ballaarin muhiim ah oo ku wajahan dhinaca Afrika ee Badda Cas iyo Gacanka Cadan.
AL-QAACIADADA SOOMAALIYA WAXAY RAADINEYSAA HUB, HALKA XUUTIYIINTU EY RAADSANAYAAN SAAMEYN:
Xogta ayaa tilmaamaysa in dhinac kastaa uu leeyahay xisaabin u gaar ah; Al-Shabaab waxay raadineysaa hub iyo tiknoolajiyad kordhin doonta awooddeeda ay kula dagaallanto ciidamada Soomaaliya iyo kuwa Midowga Afrika isla markaana ay ku ballaarin doonto baaxadda hawlgalladeeda, halka iskaashiga Xuutiyiinta uu siinayo fursad ay ku heli karto khibrad militari iyo tiknoolajiyado aan hore loogu heli jirin. Dhanka Xuutiyiinta, dhisidda xiriir ay la leeyihiin koox hubaysan oo ku sugan xeebaha Afrika waxay ballaarinaysaa shabakadahooda ka baxsan Yemen waxayna siinaysaa qalab dheeraad ah oo ay cadaadis ku saaraan Badda Cas iyo Gacanka Cadan. Sidaa darteed, arrintu hadda ma aha oo kaliya "ka ganacsiga hubka" ee u dhexeeya Yemen iyo Soomaaliya, laakiin waa shabakad sii kordheysa oo tababar, hubayn, iyo wareejinta khibradaha iyo dagaalyahannada. Kani waa shabakad ballaarinteeda hore looga digay warbixinnada Qaramada Midoobay, taasoo ka dhigaysa iskaashiga Xuutiyiinta ee al-Qaacida ee Soomaaliya mid ka mid ah horumarka amniga ee ugu khatarta badan ee ka soo ifbaxaya labada dhinac ee Marinka Bab al-Mandab.
XIGASHO-AL-OKAZ.