SARKAAL SARE OO YEMENI AH OO MAANTA LAGU G/XADARMUT.
(SAWIRKA)RADFAAN ABU CIZ.
(ADEN/YEMEN)-Sida ay sheegayaan ilo maxalli ah, taliyaha militariga ee Ciidamada Difaaca Gudaha, Osama Cabdulkarim Moxsin AL-Radfani oo loo yaqaano(ABU AL-CIZ) iyo laba ka mid ah ilaaladiisa ayaa Sabtida maanta ah lagu dilay weerar gaadmo ah oo hubaysan oo lagu bartilmaameedsaday wadada AL-Cibri ee Gobolka Xadarmawt. Hoggaanka Ciidamada Difaaca Gudaha ayaa, bayaan ay soo saareen ku cambaareeyay dilkii AL-Radfani iyo Ilaaladiisa, iyagoo ku tilmaamay "fal dambiyeed khiyaano ah," waxayna dalbanayaan in dambiilayaasha la daba galo oo la horkeeno cadaaladda. Ciidamada ayaa sheegay in dambigu "uu yahay weerar ba'an oo lagu qaaday amniga iyo xasilloonida bulshada, isla markaana ka hor imaanaya waxbarista diinta Islaamka ee dhabta ah, qiyamka aadanaha, iyo caadooyinka qabiilka ee dhabta ah," iyagoo ku nuuxnuuxsaday muhiimadda ay leedahay in kuwa ku lugta leh lala xisaabtamo si loo xoojiyo sharciga loona ilaaliyo amniga dalka iyo muwaadiniinta. Dhinaceeda, hoggaanka Qaybta Gurmadka Degdegga ah ee Koowaad waxay ugu baaqeen dhammaan muwaadiniinta inay bixiyaan macluumaad kasta oo ku saabsan saddex qof oo sawirradooda la daabacay, iyagoo qoondeynaya lambarrada xiriirka, iyo abaalmarin dhaqaale oo dhan konton kun oo riyal Sacuudi ah qof kasta oo bixiya macluumaad dukumeenti ah oo horseedaya in la gaaro goobta dadka la raadinayo. Intaa waxaa dheer, Zayd Al-Shalif oo u dhaqdhaqaaqa arrimaha qabiilka ayaa ugu baaqay hoggaanka Ciidanka Difaaca Gudaha iyo Gurmadka iyo amniga Gobolka Xadarmawt inay qaataan "mowqif adag si ay u soo qabtaan gacan ku dhiiglayaasha, u muujiyaan runta dadweynaha, iyo inay xakameeyaan oo ay sugaan amniga waddada." AL-Shalif wuxuu sheegay in AL-Radfani uu farriin u diray 16-kii Luulyo, isagoo uga digaya joogitaanka "kuwa doonaya inay arrimaha jahawareeriyaan," wuxuuna ku wargeliyay in laba baabuur ay daba socdaan oo ay la socdaan, isagoo intaa ku daray in laga shakisan yahay mid ka mid ah baabuurtana la qabtay oo loo wareejiyay ciidamada gurmadka degdegga ah. AL-Shalif wuxuu ku baaqay in baaritaan lagu sameeyo tuhmanayaasha, isagoo soo bandhigaya duruufaha dhacdada iyo isku xirka mowduucyada dambiga, isagoon wax faallo rasmi ah ka bixin hay'adaha amniga ee Hadhramaut oo ku saabsan macluumaadkan ilaa hadda. AL-Radfani wuxuu hore u ahaa taliyaha Guutada Afaraad ee Qaybta Labaad ee Ciidamada Difaaca Gudaha, kuwaas oo saldhiggoodu ahaa Gobolka Laxj. Wuxuu sidoo kale dhawaan ka mid ahaa qabiilladii ku soo qulqulay "Goobaha Sharafta" ee aagga AL-Rayaan ee Gobolka AL-Jawf oo ku dhawaaqay inay taageersan yihiin.
DAWLADDA KUWEYT OO BAYAAN KA SOO SAARTAY WEERARKA IRAN EE DHACAY MAANTA.
(SAWIRKA)-BAYAANKA DAWLADDA KUWEYT.
(KUWAIT)-Ciidamada Kuwayt ayaa sheegay inay ogaadeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee cadawga ah waaberigii Sabtida, ayna burburiyeen, iyagoo intaa ku daray in burburka soo dhacaya uu sababay burbur hantiyeed, laakiin lama soo sheegin wax dhaawac ah. Ciidanka ayaa sheegay in waxa ay ku tilmaameen gardarrada Iiraan ay bartilmaameedsadeen xarun dowladeed oo ku taal waqooyiga dalka, iyo sidoo kale gawaari rayid ah oo ay leedahay shirkad ku taal Jasiiradda Bubiyan. War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in dhacdadani ay keentay oo keliya burbur hantiyeed. Kuwait isla markiiba ma aysan soo sheegin khasaaraha. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kuwait ayaa cambaareysay Kuwait iyo cambaareynta xooggan ee ku aaddan sii socoshada gardarrada Iiraan ee ka dhanka ah dalka. Waxay xaqiijisay in weerarku uu bartilmaameedsaday dhowr xarumood oo muhiim ah, oo ay ku jirto xarun dowladeed oo ku taal waqooyiga dalka, iyo sidoo kale baabuur rayid ah oo ay leedahay mid ka mid ah shirkadaha rayidka ah ee Jasiiradda Bubiyan, iyadoo la adeegsanayo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee aan duuliyaha lahayn.
XIGASHO-AN.
SAFAARADDA MARAYKANKA EE BAQADAAD OO DIGNIIN SOO SAARTAY.
(SAWIRKA)-SAFAARADDA MARAYKANKA EE BAQDAAD.
(BAGHDAD/IRAQ)-Safaaradda Mareykanka ee Baqdaad iyo Qunsuliyadda Guud ee Mareykanka ee Erbil ayaa soo saaray digniin amni oo ku boorrinaysa muwaadiniinta Mareykanka ee gobolka inay taxaddar dheeraad ah muujiyaan, iyadoo la tixgelinayo sii socoshada xiisadaha gobolka iyo xaaladda amniga ee cakiran, iyadoo ay dhici karto in si lama filaan ah uu u kordho. Digniinta ayaa lagu macneeyay in muwaadiniinta Mareykanka ay tahay inay kordhiyaan feejignaantooda oo ay u diyaar garoobaan suurtagalnimada joojinta duulimaadyada, xiritaanka ku meel gaarka ah ee hawada, iyo carqaladeynta safarka. Waxa kale oo uu xusay in qaar ka mid ah shirkadaha diyaaradaha ee gobolka ay dib u dhigeen dib u bilaabista jadwalkoodii duulimaad ee hore, halka shirkado kalena ay joojiyeen tiro ka mid ah waddooyinkoodii, taas oo saameyn karta fursadaha safarka muddada soo socota. Hawlgalka diblomaasiyadeed ee Mareykanka ayaa ku boorriyay muwaadiniinteeda ku sugan gobolka inay ka fikiraan inay baxaan, ama ay diyaar u ahaadaan inay baxaan haddii ay dhacdo xaalad amni oo cusub. Tani waxay timid ka dib markii safaaradda Mareykanka ee Baqdaad ay qaadatay tilmaamo cusub oo amniga ah oo xaddidaya dhaqdhaqaaqa shaqaalaheeda, taasoo xaddidaysa inay ku sii jiraan gudaha xarunta diblomaasiyadeed ilaa amar dambe, taasoo ka tarjumaysa walaacyada amniga ee sii kordhaya marka la eego horumarrada milatari ee dhawaan ka dhacay Ciraaq, sida laga soo xigtay ilo wareedyo la hadlay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya. Ilo-wareedyadu waxay sharxeen in tiro ka mid ah howlgallada diblomaasiyadeed ee reer Galbeedka ay dib u habeeyeen dhaqdhaqaaqa shaqaalahooda isla markaana ay yareeyeen safarradooda dibadda xarunta safaaradda, iyadoo lala kaashanayo kor u qaadista heerka diyaargarowga amniga iyo xoojinta tallaabooyinka ka hortagga. Horumarradan ayaa imanaya iyadoo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu amray in la sii wado weerarrada milatari ee ka dhanka ah Iiraan, iyadoo la filayo in weerarro cusub ay bilaabmaan Axadda, ka dib markii uu soo gabagabeeyay in waddada diblomaasiyadeed aysan gaarin natiijooyinkii la rabay, sida laga soo xigtay Wall Street Journal. Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in wareeg cusub oo duqeymo ah oo Mareykanku uu bilaabi karo dhammaadka usbuuca oo socon kara dhowr maalmood, inkastoo ay socdaan wadahadallo u dhexeeya labada dhinac. Tani waxay timid ka dib markii Trump uu kulan la qaatay kooxdiisa amniga qaranka ee Camp David fiidnimadii Jimcaha si uu ugala hadlo horumarka dagaalka iyo fursadaha Mareykanka ee wax ka qabashada Iiraan. Madaxweynaha Mareykanka wuxuu u janjeeraa inuu kordhiyo cadaadiska milatari si uu Tehran ugu cadaadiyo inay sameyso tanaasul, isagoo albaabka u furaya wadahadallada haddii hoggaanka Iiraan uu beddelo mowqifkiisa.
XIGASHO-AA.
URURKA XAMAAS OO SHURUUD KU XIRAY HUBKA DHIGISTIISA.
)SAWIRKA)-BOOLISKA FALASTIIN.
(GAZA/PL)-Sarkaal sare oo ka tirsan Xamaas ayaa sheegay in dhaqdhaqaaqa Falastiiniyiinta uusan qaadi doonin wax tallaabo ah oo ku aaddan hub ka dhigista ka hor inta aysan ciidamada Israa'iil ka bixin Gaza. Ghazi Xamad ayaa u sheegay Tv-ga Al Jazeera in Israa'iil aysan wax door ah ku yeelan doonin geeddi-socodka hub ka dhigista. Taa beddelkeeda, waxaa lagu wadaa inay fuliyaan guddi qaran oo Falastiiniyiin ah. Kooxda hubaysan ayaa inta badan u hoggaansamay heshiis xabad joojin ah oo dhaqan galay bishii Oktoobar ee sannadkii hore, iyadoo Israa'iil ay sii waddo olole duqayn joogto ah oo ka dhan ah heshiiska, taasoo dishay in ka badan kun Falastiiniyiin ah, qaar kalena ay ku dhaawacmeen. Sida laga soo xigtay wakaaladda wararka ee AFP, ilo wareedyo Xamaas ah ayaa sheegay in guddiga farsamada ee Falastiiniyiinta ee ay dhiseen Guddiga Nabadda si ay u maamulaan Gaza uu noqon doono "hay'adda kaliya" ee kormeeraysa habka maaraynta iyo kaydinta hubka kooxda. Hadallo kala duwan oo ay siiyeen wakaaladda wararka ee Reuters, Xamaas waxay ku celisay in wareejinta hubka ay ku xiran tahay bixitaanka ciidamada Israa'iil, iyo sidoo kale kororka qulqulka gargaarka iyo badeecadaha ee dhulka. "Waxaan ku adkeysanay dhexdhexaadiyeyaasha in Israa'iil ay u hoggaansanto heshiiska," ayuu yiri. Wuxuu intaas ku daray in guddiga farsamada ee loo qorsheeyay inuu maamulo Gaza iyo ciidamada caalamiga ah ay tahay inay kormeeraan kala dirista maleeshiyaadka ay taageerto Israa'iil ee ku sugan dhulkaas. Horraantii Jimcaha maanta ah, Guddiga Nabadda ayaa ku dhawaaqay in Xamaas ay si rasmi ah u ogolaatay qaab-dhismeed faahfaahsan oo lagu hirgelinayo marxaladaha xiga ee xabad joojinta Gaza. "Heshiisku wuxuu soo gabagabeynayaa bilo wadahadallo xooggan oo niyad wanaag ah si loo horumariyo aragtida Madaxweyne Donald J. Trump ee ku aaddan dhisidda maamul cusub, amni, gargaar bani'aadamnimo, dib u dhiska, iyo soo kabashada dhaqaalaha ee Gaza sida ku xusan Qorshaha Nabadda ee Dhammaystiran iyo Qaraarka Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay 2803," ayaa lagu yiri bayaan ka soo baxay X. Bayaanka ayaa go'aanka ku tilmaamay "horumar taariikhi ah," isagoo intaa ku daray in Xamaas ay hubka ka dhigi doonto, kaas oo ay ku xigi doonto ka bixitaanka ciidamada Israa'iil ee Gaza. Mas'uuliyiinta Israa'iil kama aysan hadlin arrintan, laakiin Ra'iisul Wasaare Benjamin Netanyahu iyo wasiirradiisu waxay si joogto ah u sheegeen in ciidamada Israa'iil aysan ka bixi doonin dhulka la hareereeyay, halkaas oo askartu ay ka wadeen dagaal xasuuq iyo olole naafeyn qowmiyadeed. Bishii May, Netanyahu wuxuu ku dhawaaqay ujeedkiisa ah in Israa'iil ay maamusho 70 boqolkiiba Gaza. "Hadda waxaan maamulnaa 60 boqolkiiba marinka Gaza, tilmaamahayguna waa inaan u dhaqaaqno xakamaynta 70 boqolkiiba," ayuu yiri ra'iisul wasaaraha Israa'iil. Israa'iil waxay xasuuqeeda ilaa hadda ku dishay in ka badan 73,000 oo qof, iyadoo kumanaan kale la la'yahay oo la sheegay inay dhinteen, waxayna dhulkaas oo hoy u ah ku dhawaad laba milyan oo qof burburisay, iyadoo qiyaastii 90 boqolkiiba dadka ay barakiciyeen badankooduna ay ku nool yihiin teendhooyin dadku ku badan yihiin oo aan lahayn nadaafad.
XIGASHO-MEE.
DALKA ALJERIYAOO UU KA DHACAY SHIL EY KU DHINTEEN 25-QOFOOD.
(SAWIRKA)-GOOBTA SHILKA KA DHACAY.
(ALGIERS/ALGERIA)-BREAKING NEWS: Dalka Aljeeriya Bas rakaab ah ayaa ku dhacay doox Jimcaha maanta ah, waxaana ku dhintay ugu yaraan 25 qof, waxaana ku dhaawacmay tiro kale oo fara badan, sida ay sheegtay hay'adda difaaca rayidka ee dalkaas. Baska ayaa ka baxay waddada u dhow magaalada xeebta ah ee Boumerdes, bariga caasimadda Algiers, sababo aan la garanayn awgood, sida ay sheegtay difaaca rayidka. Ugu yaraan 44 qof ayaa ku dhaawacmay shilka, difaaca rayidka ayaana ka digay in tirada dhimashadu ay sii kordhi karto. Hay'addu waxay sheegtay in kooxdeedu ay ka jawaabeen shilka abbaare 9:40 subaxnimo waqtiga maxalliga ah (0840 GMT) si ay u caawiyaan dadkii ku waxyeeloobay shilkii ugu dhimashada badnaa ee ka dhaca Algiers sannadihii la soo dhaafay. Bishii Agoosto ee sannadkii hore, bas ayaa ku dhacay doox u dhow Algiers, taasoo dishay 18 qof. Bishii Diseembar, 14 qof ayaa dhintay markii baskoodii uu ku rogmaday gobolka koonfureed ee Bechar. Arrimaha aadanaha oo ay ku jiraan xawaaraha ayaa ah sababta ugu weyn ee shilalka ka dhaca dalka, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta amniga waddooyinka ee Algiers. Sannadkii 2025, 3,838 qof ayaa ku dhintay in ka badan 37,000 oo kalena way ku dhaawacmeen shilalka gaadiidka, ayay yiraahdeen.
XIGASHO-AN.
XUUTIYIINTA YEMEN OO LA OGAADAY INEY DILEEN WARIYE KA TIRSAN TV-GA AL-CARABIYA.
(SAWIRKA)-WARIYE MAXAMED CAYDAH.
(HADRMOUT/YEMEN)-Baaritaan ay sameeyeen ciidamada dalka Yemen oo ku saabsan dilkii wariye Moxammed Caydah oo ka tirsan Tv-ga Caalamiga ah ee AL Carabiya oo ku sugan Mukalla ayaa lagu ogaaday in Xuutiyiintu ay qorsheeyeen, maalgeliyeen oo ay hirgeliyeen howlgalka. Ilo wareedyo amni ayaa sheegay in sarkaal ka tirsan Xuutiyiinta oo lagu magacaabo Amjad Khaled uu gacan ka geystay tababar koox lagu eedeeyay dilka Caydah. Sida laga soo xigtay mas'uuliyiinta Yemen, Khaled wuxuu sidoo kale ku lug leeyahay dilal dhowr ah oo ka dhacay meelaha laga xoreeyay Xuutiyiinta. Caydah waxaa la dilay bishii Juun/2026 ka dib markii qalab qarxa loogu xiray gaarigiisa magaalada Mukalla, oo ah caasimadda Gobolka Xadarmuut. Maamulka Gobolkaan ayaa waxaa gacanta ku haayey koox gacan saar la leh dalka Isytaga Imaaraartka Carabta kuwaaso u ololeeya in Koonfurta Yemen ey ka go’odo Waqooyiga, waane arrin salkeedu yahay sidii Imaaraatku isugu xiri lahaay Gooni u goosatada Somaliland ee Soomaaliya iyo Gobolada Koonfureed ee dalka Yemen.
ISHA-AA.
SOOMAALIYA OO SHIR AMNIGA BADDA AH KAGA QEYBGASHAY SACUDIGA.
(SAWIRKA)-SHIRKA SACUDIGA.
(RIYAD/KSA)-Sacuudi Carabiya ayaa Khamiista maanta ah martigelisay kulan caalami ah si looga wada hadlo hindisaheeda lagu dhisayo "Isbahaysiga Difaaca Badda" oo caalami ah, taasoo qayb ka ah dadaalladeeda lagu xoojinayo amniga badda, ilaalinta marinnada caalamiga ah ee badda, iyo ka hortagga khataraha bartilmaameedsanaya marinnada badda iyo ganacsiga caalamiga ah. Kulanka waxaa ka soo qayb galay madax sare oo ka tirsan Hayadaha iyo wakiilladooda ka kala socda 43 waddan, iyo sidoo kale Wafdiga Yurub ee Sacuudi Carabiya. Tani waxay ka tarjumaysaa xiisaha sii kordhaya ee caalamiga ah ee lagu xoojinayo iskaashiga difaaca badda iyo hoosta ka xariiqidda muhiimadda ay leedahay midaynta dadaallada lagu wajahayo khataraha la wadaago ee lagu beegsanayo amniga marinnada badda ee caalamiga ah ee ku jira mas'uuliyadda loo qoondeeyay isbahaysiga difaaca. Ka qaybgalayaashu waxay ka wada hadleen khataraha sii kordhaya ee amniga badda, oo ay ku jiraan weerarrada lagu qaado maraakiibta ganacsiga, booyadaha tamarta, iyo kaabayaasha badda, iyo khataraha ay ku leeyihiin badbaadada marin-haweedka, xasilloonida silsiladaha sahayda adduunka, iyo dhaqaalaha caalamiga ah. Waxay hoosta ka xariiqeen muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo iskaashiga difaaca ee dhinacyada badan leh si looga hortago loona hortago khatarahaas, iyo in la ilaaliyo amniga marinnada badda ee caalamiga ah. Shirka waxaa looga hadlay qabyo-qoraalka Axdiga Isbahaysiga Difaaca Badda ee caalamiga ah, dukumentiyada tixraaca, qaab-dhismeedka ururka, qabanqaabada taliska iyo xakamaynta, hababka hawlgalka, iyo tallaabooyinka mustaqbalka. Tani waxay ujeedadeedu tahay in la hubiyo dhisidda qaab-dhismeed hay'adeed oo wax ku ool ah kaas oo xoojiya iskaashiga difaaca badda ee ka dhexeeya waddamada ka qayb qaadanaya isla markaana la tacaalaya khataraha badda ee la wadaago ee ka jira marin biyoodka Bab al-Mandab, Badda Cas, iyo Gacanka Cadan. Ka qaybgalayaashu waxay ka wada hadleen qabanqaabada aasaasiga ah ee isbahaysiga, gaar ahaan in Sacuudi Carabiya ay u adeegto sidii waddankeeda aasaasay oo hoggaaminaya oo ay martigelin doonto xarunteeda, taasoo muujinaysa kalsoonida caalamiga ah ee doorka hoggaamineed ee xoojinta amniga badda ee wadajirka ah. Ururada isu yimid waxay ku heshiiyeen inay sii wadaan shaqada qorsheeyayaasha militariga ee ka socda wadamada doonaya inay ku biiraan isbahaysiga inta lagu jiro marxaladda soo socota si loo dhammaystiro habraacyada aasaasiga ah. Tan waxaa ka mid ah dhammaystirka axdiga isbahaysiga, dukumentiyada tixraaca, qaab-dhismeedka ururka, qabanqaabada taliska iyo xakamaynta, hababka hawlgalka, iyo sameynta qaab-dhismeedka lagama maarmaanka ah iyo kooxaha farsamada, iyo sidoo kale dhammaystirka habraacyada qaranka ee wadamada doonaya inay ku biiraan, si loogu diyaar garoobo saxiixa axdiga, bilaabista isbahaysiga, iyo bilaabista waajibaadkiisa. Dhinaceeda, Sacuudi Carabiya waxay ku nuuxnuuxsatay in isbahaysigu uu matalo hindise difaac caalami ah oo furan kaas oo la jaanqaadaya dhammaan waddamada wadaagaya yoolalkooda iyo mabaadi'diisa, isagoo soo dhaweynaya ku biiritaankooda iyo ka qaybgalkooda dadaalladiisa, iyadoo la raacayo habraacyadooda qaran. Tani waxay higsaneysaa in la xoojiyo amniga badda ee wadajirka ah, la ilaaliyo xorriyadda marin-haweedka iyo ganacsiga caalamiga ah, iyo in la muujiyo mabda'a mas'uuliyadda caalamiga ah ee la wadaago ee la dagaallanka khataraha guud, taasoo ka dhalatay kalsooni adag oo ah in amniga marinnada badda ee caalamiga ah ay tahay mas'uuliyad wadajir ah oo u baahan iskaashi caalami ah oo wax ku ool ah oo waara. Intaa waxaa dheer, 14 waddan ayaa soo saaray bayaan wadajir ah oo ay ku xaqiijinayaan taageerada ay u hayaan mashruuca isbahaysiga, waxayna soo dhaweynayaan is-afgaradka laga gaaray heshiisyadiisa aasaasiga ah. Kuwaas waxaa ka mid ah: Sacuudi Carabiya, Kuwait, Baxrayn, Qatar, Pakistan, Turkiga, Masar, Urdun, Yemen, Bangladesh, Nigeria, Suudaan, Jabuuti, iyo Soomaaliya. Dalalka kale waxay muujiyeen taageeradooda hindisaha waxayna ku guda jiraan dhammaystirka habraacyada lagama maarmaanka u ah qaranka iyo oggolaanshaha si ay ugu biiraan bayaanka wadajirka ah. Kulanka ayaa lagu soo gabagabeeyay iyadoo la xoojinayo go'aanka wadajirka ah ee lagu doonayo in horay loogu socdo iyadoo la dhammaystirayo habraacyada aasaasiga ah ee lagu dhisayo isbahaysiga, sidaas darteedna la xoojinayo awoodda wadajirka ah ee looga hortagayo laguna joojinayo khataraha bartilmaameedsanaya amniga badda, ilaalinta marinnada badda ee caalamiga ah, ilaalinta xorriyadda marin-haweedka iyo ganacsiga caalamiga ah, iyo kor u qaadista amniga iyo xasilloonida gobolka iyo kuwa caalamiga ah.
XIGASHO-SA.
CIIDAMADA CIRKA URDUN OO KA QEYB QAATAY BADBAADINTA CIIDO QM.
(SAWIRKA)-CIIDAMO.
(LONDON/UK)-Ciidanka Cirka ee Boqortooyada Urdun ayaa ka caawiyay howlgalka Qaramada Midoobay ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo badbaadin iyo daadgureyn caafimaad ka dib markii diyaarad rakaab ah oo yar ay burburtay Khamiista maanta ah. Diyaarad nooca qumaatiga u kaca ah oo Black Hawk ah oo ay maamulaan ciidamada ayaa falkan fulisay iyadoo qayb ka ah Hawlgalka Xasilinta Hay'adda Qaramada Midoobay. Ciidanku waxay ka duuleen Garoonka Diyaaradaha ee Beni-Mavivi si ay duuliye iyo farsamo yaqaan dhaawac ah uga qaadaan goobta shilka, oo 200 km u jirta garoonka diyaaradaha. Diyaaradda helikobtarka ah ayaa la geeyay codsi ka yimid hoggaanka Qaramada Midoobay ka dib markii ciidamada maxalliga ah ee Congo ay awoodi waayeen inay galaan goobta shilku ka dhacay, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Jordan. Hoggaanka howlgalka Qaramada Midoobay ayaa ammaanay jawaabta degdegga ah ee cutubka Urdun, waxtarka hawlgalka, iyo dadaalka caalamiga ah ee nabad ilaalinta iyo taageerada bani'aadamnimada. Hawlgalka xasilinta, oo loo yaqaan MONUSCO oo xaruntiisu tahay caasimadda Kinshasa, ayaa la aasaasay 2010 si loo ilaaliyo dadka rayidka ah loona hormariyo nabadda dalka.
ISHA-AN.
HOGAMIYAHA SHIICADA CIRAQ OO KA HADLAY MALEESHIYADKA CIRAAQ.
(SAWIRKA)-MUQATADA AL-SADR.
(BAGHDAD/IRAQ)-Hoggaamiyaha Dhaqdhaqaaqa Qaranka ee Shiicada Ciraaq, Mr. Muqtada AL-Sadr, ayaa Arbacada maanta ah cambaareeyay bartilmaameedsiga dhulka Ciraaq, isagoo isla markaasna cambaareeyay ficillada "maleeshiyaadka aan ceebta aqoon" ay Ciraaq ugu jiidayaan dagaal aan macno lahayn. AL-Sadr ayaa qoraal uu ku qoray bogga "X" ku yiri: "Walaalaha Ilaalada Kacaanka waa inaysan duqeyn dhulkeenna xorta ah ee barakaysan, maleeshiyaadka khaniisiinta ahna waa inaysan siinin walaalaha ku nool dalalka Khaliijka Carabta cudurdaar ay ku bartilmaameedsadaan dhulkeenna barakaysan," isagoo ugu baaqay qof walba "inuu yeesho ruux walaalnimo iyo nabad ah oo aan lagu soo jiidan qorshayaasha cadowga Sahyuuniyadda-Mareykanka ee ah inuu walaalaha ku jiido dagaal iyo iskahorimaad." Wuxuu intaas ku daray: "Waxaan cambaareynayaa bartilmaameedsiga dhulalka quduuska ah ee Ciraaq ee ay geysanayaan dhammaan dalalka iyo dhinacyada, waxaana cambaareynayaa ficillada aan xishoodka lahayn ee maleeshiyaadka ay ku doonayaan inay Ciraaq u jiidaan dagaal aan macno lahayn," isagoo ugu baaqay dowladda inay "xakameyso amniga, soo rogto madaxbannaani, oo ay si adag uga shaqeyso badbaadada dadka Ciraaq iyo goobaha barakeysan, oo aan lagu soo jiidan khuraafaadka diimeed ee nacaybka leh." Wuxuu sharraxay in "Ciraaq iyo dadkeeduba ay u baahan yihiin nabad, nasiib darro waxaan ku filnayn dagaal baabi'iyay dhammaan kheyraadka iyo sharafta Ciraaq. Waxaan sidoo kale ku baaqayaa in laga digtoonaado unugyada argagixisada ee hurda gudaha iyo dibadda dalka, kuwaas oo u adeegsan doona kooxaysi marmarsiiyo lagu khalkhal gelinayo amniga Ciraaq ee barakeysan." Subaxnimadii hore ee Arbacada, Wasaaradda Difaaca Sacuudiga, oo kaashaneysa Taliska Dhexe ee Mareykanka, ayaa weerarro bartilmaameedsan ku qaaday bartilmaameedyada maleeshiyaadka ku sugan dhulka Ciraaq kuwaas oo lala xiriiriyay weerarrada lagu qaaday xarumaha saliidda ee Boqortooyada. Weerarrada Sacuudi Carabiya ay ku qaaday maleeshiyaadka argagixisada ah ee ay taageerto Iiraan waxay la jaan qaadayaan sheegashada Riyadh ee ah xuquuqdeeda gaarka ah ee ay ku difaacayso nafteeda iyo awooddeeda, iyo xaqa ay u leedahay inay ka jawaabto waqtiga iyo goobta ku habboon.
XIGASHO-AA.
HAWEENEY LOO DOORTAY INEY NOQOTO GUDOOMIYAHA BAARLAMANKA ALJEERIYA.
(SAWIRKA)-GUDOOMIYAHA BARLAMANKA ALJEERIYA.
(ALGIERS/ALGERIA)-Wararka laga helaayo caasimadda dala Aljeeriya ee ALjeris ayaa sheegaayo in Baarlamaanka Aljeeriya ayaa Talaadadii fiidkii doortay afhayeenkoodii ugu horreeyay ee haweeney ah, taasoo ka dhigaysa Khalida Boufedeche oo ah sarkaalka afraad ee ugu sarreeya dalka. Boufeche, oo ah dhakhtar xasaasiyad ku takhasusay oo matasha caasimadda Algiers, waa xubin ka tirsan Jabhadda Xoreynta Qaranka (FLN), oo ah xisbiga taariikhiga ah ee madaxbannaanida Aljeeriya isla markaana la xulufaysan dowladda hadda jirta. Xisbiga FLN wuxuu ahaa kii ugu guuleystay doorashadii baarlamaanka horraantii bishan, isagoo helay 91 ka mid ah 407 kursi ee golaha. Codbixinta waxaa lagu arkay tirada ugu yar ee abid soo baxda, 21 boqolkiiba. Boufedeche waa xubin ka tirsan guddiga dhexe ee xisbigeeda, waxayna ka soo shaqeysay siyaasadda maxalliga ah ka hor inta aysan soo gelin baarlamaanka. Waxay qabataa xilka afhayeennimada ee hay'ad ay haweenku si weyn ugu yar yihiin matalaadda, oo haysata 25 kursi oo keliya, ama lix boqolkiiba wadarta guud. Baarlamaankii hore wuxuu lahaa 38 xubnood oo haween ah, kii ka horreeyayna wuxuu lahaa 118 ka dib doorashadii 2017 oo lagu qabtay nidaamka qoondaynta.
XIGASHO-AN.
MAXKAMADA LA DAGAALANKA MUSUQA EE CIRAQ OO LA WAREEGTAY $20.6-MILYAN.
(SAWIRKA)-GARSOORKA.
(BAGHDAD/IRAQ)-Axadda maanta ah, Maxkamadda Dhexe ee La-dagaallanka Musuqmaasuqa ee Ciraaq ayaa ku dhawaaqday inay la wareegtay 27 bilyan oo diinaar($20.6)-milyan kiiskii Wasiir Ku-xigeenka Batroolka ee Arrimaha Biyaha, Cadnan AL-Jumayli. Garsoorku wuxuu ku sheegay bayaan uu soo saaray in "garsooraha baaritaanka ee Maxkamadda Dembiyada La-dagaallanka Musuqmaasuqa ee Dhexe uu ku dhawaaqay in la qabtay 27 bilyan oo diinaar Ciraaq ah($20.6)-milyan kiiska eedaysanaha Xoghayaha Hoose ee Wasaaradda Saliida ee Arrimaha Biyaha, Adnan Al-Jumaili, oo hadda xiran, iyo dhinacyada ku lugta leh," sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Ciraaq (INA). Garsooraha ayaa intaa ku daray in si taxaddar leh loola socdo dakhliga maaliyadeed ee ka dhashay qashinka mashaariicda ay eedaysanayaashu hirgeliyeen iyo dhinacyada kiiskan ku lugta leh ay keentay in lacagtan la qabto, taas oo lala qariyay tiro dad ah, isagoo xusay in baaritaannadu ay sii wadaan inay gaaraan dhammaan kuwa ku lugta leh. Intaa waxaa dheer, garsoorka Ciraaq ayaa u sheegay Al-Arabiya/Al-Hadath in tirada alaabta lagu qabtay kiiska Al-Jumaili ay ilaa hadda gaartay 213 bilyan oo diinaar iyo 12 milyan oo doolar, marka lagu daro 400 oo kiilo oo dahab ah. Wuxuu xaqiijiyay in baaritaanno ay wali ka socdaan AL-Jumayli.
KIISKA MUSUQMAASUQA UGU CAANSAN WAXAA KA MID AH:
Waxaa xusid mudan in Adnan al-Jumaili, oo hayay jagada Xoghayaha Hoose ee Wasaaradda Saliida ee Arrimaha Sifeynta, lagu xiray bishii Maajo ee la soo dhaafay Gobolka Salah al-Din, ee waqooyiga Ciraaq. Wuxuu wajahayaa dacwado la xiriira lunsashada lacagaha mashaariicda la hirgeliyay intii uu xilka hayay, halka mas'uuliyiintu ay sii wadaan baaritaannadooda ku aaddan lacagaha laga helay mashaariicdaas iyo dhinacyada ku lugta leh kiiska. Waxaa xusid mudan in kiiska Al-Jumaili uu ka mid yahay kiisaska musuqmaasuqa ugu caansan ee Ciraaq dhawaanahan la kulmay, ka dib markii baaritaanno ay horseedeen weeraro iyo qabsasho hanti iyo hanti gudaha Baqdaad iyo meelo kale, taasoo qayb ka ah olole ballaaran oo ay hoggaaminayaan mas'uuliyiintu si loo soo ceshado lacagaha dadweynaha loona maxkamadeeyo kuwa ku lugta leh kiisaska musuqmaasuqa. Mas'uuliyiintu waxay sidoo kale xaqiijinayaan in dhammaan habraacyada lagu fulinayo si waafaqsan mabaadi'da sharciga, iyo in baaritaannadu ay weli socdaan, iyadoo go'aaminta mas'uuliyadaha dambiyada iyo caddeynta dacwadaha ay weli ku jirto awoodda garsoorka ka dib marka la dhammeeyo baaritaannada iyo habraacyada garsoorka.
ISHA-AA.
XOGAHYAHA GUUD EE QM OO GAARAY DALKA SUURIYA.
(SAWIRKA)XOGHAYAH QARAMADA MIDOOBE.
(DAMASCUS/SYRIA)-Qaramada Midoobay "waxay garab taagan tahay Suuriya xilligan muhiimka ah," ayuu yiri Xoghayaha Guud Antonio Guterres isagoo Sabtidii gaaray Dimishiq, booqashadii ugu horreysay ee uu madaxa Qaramada Midoobay ku tago dalka tan iyo Ban Ki-moon sanadkii 2009. "Waxaan hadda u imid Dimishiq booqasho midnimo," Guterres ayaa ka yiri baraha bulshada ee Mareykanka X. "Fariintaydu waa caddahay: Qaramada Midoobay waxay la garab taagan tahay Suuriya xilligan muhiimka ah, waxaanan ka codsanayaa bulshada caalamka inay dadaal badan ku bixiyaan sidii loo taageeri lahaa dadka Suuriya." Guterres wuxuu la kulmay Madaxweyne Ahmad al-Sharaa Qasriga Dadka, wuxuu booqday Masaajidka Umayyad wuxuuna booqday Xaafadda Hore ee Magaalada, isagoo ay weheliyaan wakiilka joogtada ah ee Suuriya ee Qaramada Midoobay Ibrahim Olabi. Telefishinka AL-ikhbaryah ayaa sheegay in kulanka u dhexeeya al-Sharaa iyo Guterres uu bilaabmay wax yar ka dib markii madaxa Qaramada Midoobay uu gaaray caasimadda Suuriya booqasho saddex maalmood ah. Waxaa garoonka diyaaradaha ee caalamiga ah ee Dimishiq ku soo dhaweeyay wasiirka arrimaha dibadda Asaad al-Shaibani. Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan kulankooda lama helin isla markiiba.
XIGASHO-AA.
DIYAARADAHA SACUUDIGA OO DUQEEYEY DEKEDDA XUDEYADAH EE YEMEN.
(SAWIRKA)-GAADIIDKA LAGA GUBAT XUUTIYIINTA YEMEN.
(HODEIDAH/YEMEN)-Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ee Yemen ayaa sheegay inay qaadeen duqeymo cirka ah oo ay ku bartilmaameedsanayaan goobaha militariga Xuutiyiinta ee magaalada dekedda leh ee Xudeydah ee Yemen Jimcaha maanta ah, kuwaas oo lala xiriiriyay weeraro lagu qaaday maraakiibta Sacuudiga. "Waxaan qaadnay hawlgal milatari oo u dhigma bartilmaameedyada milatari ee sharciga ah ee ay leeyihiin maleeshiyada argagixisada Xuutiyiinta ee gobolka Hodeidah," ayuu yiri Maj. Gen. Turki AL-Malki, afhayeenka isbahaysiga, isagoo ku sugan X. Ilo wareed amni oo Yemeni ah ayaa u sheegay AFP in saldhig ciidamada badda ee Xudeydah iyo xero militari oo ku taal jasiiradda Kamaran ay ka mid ahaayeen bartilmaameedyada. Kacdoonka ayaa ka dambeeyay weerar lagu qaaday markab Sacuudiyaan ah, iyadoo xayiraadda badda ee Xuutiyiinta ay halis gelisay awoodda dhoofinta saliidda ugu sarreysa ee ay ku siin karto adduunka ka dib markii Iran ay xayiraad is barbar socota ku soo rogtay Marinka Hormuz oo ah wadada kaliya ee badda ee Riyadh. "Militariga argagixisada Xuutiyiinta... waxay bartilmaameedsadeen maraakiibta ganacsiga ee Badda Cas," ayuu yiri Al-Malki, isagoo raaciyay in "jawaabta milatari ay hadda dhammaatay." Dadka ku nool Hodeida ayaa maqlay qaraxyo, oo ay ku jiraan meel u dhow dekedda. "Duqeymo cirka ah ayaa lala beegsaday dhismaha isgaarsiinta ee u dhow albaabka bari ee dekedda Hodeida iyo saldhigga ciidamada badda ee Ras Al-Kathib ee Xudeydah," ayay tiri ilo-wareed amni, iyagoo codsaday inaan la magacaabin. Telefishinka AL-Masirah ee ay Xuutiyiintu maamulaan ayaa sheegay in laba qof ay dhaawacmeen - shaqaale ka tirsan magaalada Hodeida iyo haweeney ku sugan jasiiradda Kamaran. Waxay sheegeen in dhisme isgaarsiineed lagu weeraray Xudeydah. Ciidamada isbahaysiga ayaa rasaas isweydaarsaday Xuutiyiinta dhawaan markii ugu horreysay muddo sannado ah, iyagoo halis gelinaya xabbad joojin 2022 ah oo socotay inkastoo ay dhacayso. Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ayaa sheegay inay duqeeyeen goobo Xuutiyiin ah ayna burburiyeen bartilmaameedyo halis gelinaya maraakiibta ganacsiga si ay uga jawaabaan weerarrada lagu qaaday maraakiibta Badda Cas. Isniintii, maleeshiyada ay taageerto Iiraan ayaa digniin ku siisay maraakiibta inay bartilmaameedsan doonaan maraakiibta Sacuudiga ee aan u hoggaansamin xayiraadda ay saareen. Horraantii toddobaadkan, Xuutiyiinta ayaa sheegtay inay weerarro ku qaadeen laba markab oo Sacuudiyaan ah, iyadoo Sacuudi Carabiya ay xaqiijisay mid ka mid ah weerarrada ka dhacay Badda Cas. Jimcaha maanta ah, warbaahinta dowladda Sacuudiga ayaa soo xigatay sarkaal ka tirsan hay'adda gaadiidka oo sheegay in "markabka (NCC MASA), oo ay leedahay shirkad Sacuudiyaan ah, la bartilmaameedsaday isagoo maanta ku safraya Badda Cas... taasoo keentay burbur yar oo soo gaaray qolofka markabka." Markabku wuxuu dib u bilaabay jidkiisii, sida ay raacisay SPA. Helitaanka Badda Cas ayaa muhiim u noqotay Sacuudi Carabiya inay sii waddo dhoofinta saliidda maadaama taraafikada Hormuz ay hakad gashay. Bishii Abriil iyo Maajo, dhammaan dhoofinta cayriin ee badda Sacuudi Carabiya ayaa ka baxday dekeddeeda Badda Cas ee Yanbu, sida laga soo xigtay xogta Kpler. Waxay ahayd 92 boqolkiiba dhammaan dhoofinta cayriin ee badda bishii Juun iyo 78 boqolkiiba ilaa hadda bishii Luulyo. Xuutiyiintu waxay dagaal kula jireen dowladda Yemen tan iyo 2014, khilaaf sababay dhimashada boqolaal kun oo qof.
XIGASHO-AN.
DALALKA KUWEYT IYO BAXREYN OO LA OGAADAY INEY WEERAREEN DALKA IRAAN.
(SAWIRKA)-CALAMADA KUWEYT IYO BAXREYN.
(BAHRAIN/KUWAIT)-Baxrayn iyo Kuwait ayaa si aamusnaan ah u diray diyaarado dagaal si ay u duqeeyaan bartilmaameedyada gudaha Iiraan horraantii bishan, taasoo calaamad u ah jawaabtii ugu horreysay ee militari ee tooska ah ee la ogyahay ee ka dhanka ah Tehran, sida uu Jimcihii ku warramay wargeyska Wall Street Journal, isagoo soo xiganaya "dad yaqaan arrinta." Sida lagu sheegay warbixinta, duqeymaha ayaa lagu bartilmaameedsaday xarumo loo isticmaali jiray kaydinta diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaalada, iyo sidoo kale xarumo kale oo militari. Warbixinta ayaa lagu sheegay in Imaaraadka Carabta, oo hore dhowr weerar ugu qaaday Iiraan intii lagu jiray marxaladihii hore ee colaadda, ay ku biirisay sirdoonka bartilmaameedyada suurtagalka ah waxayna bixisay taageero difaac cirka ah, taasoo muujinaysa isku-dubarid sii kordhaya oo ka dhexeeya dowladaha Carabta si ay uga hortagaan Iiraan, sida lagu sheegay warbixinta. Dhowr toddobaad, Iiraan waxay weerarro aargoosi ah ku qaadday Baxrayn iyo Kuwait, oo labaduba ay ku sugan yihiin saldhigyada militariga Mareykanka. Warbixinta ayaa lagu sheegay in labada waddan ee Khaliijka ay haystaan ciidamo cirka oo dhexdhexaad ah oo ku qalabaysan diyaaradaha dagaalka ee Mareykanka iyo kuwa Yurub, laakiin ma aysan dooneyn inay u oggolaadaan Tehran inay sii waddo duqeyntooda iyagoon wax jawaab ah bixin. Xiisadda gobolka ayaa sii xoogeysatay labadii toddobaad ee la soo dhaafay ka dib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu ku dhawaaqay Luulyo 8 in xabad joojintii lagu qeexay Heshiiskii Islamabad aysan dhaqan gal ahayn. Tan iyo markaas, Mareykanka iyo Iiraan waxay is dhaafsadeen duqeymo, iyadoo Washington ay beegsaneyso goobo ku yaal gudaha Iiraan, halka Tehran ay sheegtay inay weerartay xarumaha militariga Mareykanka iyo qalabka dhowr waddan oo gobolka ku yaal.
ISHA-AA.
KOOXDA RSF OO KUFSI BA’AN KA GEYSATAY UBEYD EE DALKA SUDAN.
(SAWIRKA)-HAWEENKA G/OBEYD SUDAN.
(GENEVA/SWITZERLAND)-Haweenka iyo gabdhaha ku nool Al-Obeid ee dalka Suudaan ayaa wajahaya doorasho adag oo u dhaxaysa khatarta weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn maalintii iyo rabshadaha galmada habeenkii marka ay u baxaan inay biyo ka soo dhaansadaan magaalada go'doonsan, sida ay sheegtay UN Women Jimcihii.
Helitaanka cuntada iyo daryeelka caafimaadka ayaa aad u xaddidan Al-Obeid, oo ah caasimadda Waqooyiga Kordofan, halkaas oo madaxa xuquuqda aadanaha ee Qaramada Midoobay uu ka digay bishan in masiibo xuquuqda aadanaha ay ka dhacayso dagaal xooggan oo u dhexeeya ciidamada Suudaan iyo ciidamada qalabka sida ee degdegga ah ee taageerada (RSF). Dagaalka, oo hadda ku jira sannadkiisii afraad, ayaa dhaliyay mid ka mid ah dhibaatooyinka bani'aadamnimada ee ugu xun adduunka - iyadoo ay jiraan warar badan oo ku saabsan rabshadaha galmada iyo xadgudubyo kale. "Haweenka iyo gabdhahan waa la dhibaateeyay. Waa la kufsaday, waxaana loo geystay noocyo kale oo xadgudub galmo ah, dhammaantood iyagoo isku dayaya inay helaan biyo, oo ah mid ka mid ah baahiyaha aasaasiga ah ee nolosha ee xuquuqda aadanaha," Anna Mutavati, Agaasimaha Gobolka ee Haweenka ee Qaramada Midoobay ee Bariga iyo Koonfurta Afrika, ayaa u sheegtay wariyeyaasha magaalada Geneva iyada oo adeegsanaysa xiriir muuqaal ah oo ka socda Nairobi.
BIYO LA’AAN XASAASI AH “KAHA BIYA LA’AANTA”.
Wakiilka Sare ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Xuquuqda Aadanaha Volker Turk ayaa sheegay in dadka rayidka ah ee ku nool Al-Obeid ay la kulmeen xaalado go'doonsan muddo 18 bilood ah, iyadoo ay jirto yaraanta biyaha nadiifka ah iyo weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee aan kala joogsiga lahayn - iyagoo ka digaya soo noqoshada xasuuqii ka dhacay Al-Fashir ee Waqooyiga Darfur sannadkii hore.
Ma jiro waqti ammaan ah oo ay haweenka iyo gabdhaha ku soo ururiyaan biyaha Al-Obeid, sida ay sheegtay UN Women, iyagoo soo sheegaya in weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ay maalintii ku qaadaan ilaha biyaha ay ku qasbeen dad badan inay biyo dhaansadaan ka dib mugdiga, marka ay la kulmaan dhibaatayn, kufsi iyo xadgudubyo kale oo galmo ah. Guud ahaan Suudaan, qiyaastii 12.7 milyan oo haween iyo gabdho ah ayaa u baahan taageero adeegyada rabshadaha ku salaysan jinsiga sanadkan oo keliya - afar laab tan iyo bilowgii dagaalka, sida laga soo xigtay xogta UN Women. Hay'addu ma aysan faahfaahin ka bixin Al-Obeid, laakiin waxay iftiimisay in magaalada ay ku nool yihiin 500,000 oo qof, kuwaas oo qiyaastii 70 boqolkiiba ay yihiin haween iyo carruur, waxayna sheegtay inay filayso heer sare oo baahi taageero ah oo ka dhan ah rabshadaha galmada. Waxay sheegtay in dhimista maalgelinta ee ururada ay haweenku hoggaamiyaan ay hoos u dhigayso tirada taageerada la heli karo, iyadoo laba meelood meel ururada haweenka ee ay sahamisay haweenka Qaramada Midoobay ee Suudaan ay sheegeen in goobaha nabdoon iyo adeegyada rabshadaha ku salaysan jinsiga ay xirmeen ama si weyn loo dhimay.
ISHA-AN.
WAAXDA ARRIMAHA DIBADDA MARAYKANKA OO LIISKA ARGAGIXISADA KU DARTAY….
(SAWIRKA)-MAXAMUD EL-EBYARI.
(WASHINGTON/USA)-Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa Khamiistii fiidkii ku dhawaaqday inay u aqoonsatay hoggaamiye caan ah oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiin iyo tiro shirkado iyo hay'ado ah oo xiriir la leh Ikhwaanul Muslimiin "ururo argagixiso" sababtoo ah taageeradooda Xamaas. Bayaan ay soo saartay ayay ku sheegtay in Ikhwaanul Muslimiin iyo Xamaas "ay maamulaan ururo lacagaha u gudbiya si ay u taageeraan argagixisada." Waxay intaas ku dartay in "iyadoo la eegayo khatartan," sarkaal sare oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiinka Masar oo ku nool Britain ayaa loo aqoonsaday argagixiso, marka lagu daro saddex qof oo kale iyo saddex hay'adood - oo dhammaantood ku nool ama deggan meel ka baxsan Masar - kuwaas oo taageero maaddi ah siiyay Xamaas. Waxay shaaca ka qaaday in shakhsiyaadkani ay adeegsadaan shirkado iyo hay'ado "ay hagto Xamaas" isla markaana ay shaqaaleeyaan hay'adaha samafalka iyo shabakadaha sirta ah "si ay u qariyaan una wareejiyaan lacagaha lagu taageerayo argagixisada." Cunaqabataynta waxaa ku jiray Mahmoud El-Ebiary, oo ah sarkaal sare oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiinka Masar oo ku nool Britain isla markaana ah Xoghayaha Guud ee Xoghaynta Guud ee kooxda. Sida laga soo xigtay Waaxda Maaliyadda Mareykanka, Al-Ibiari wuxuu taageeray dadaallada lacag ururinta ee Xamaas.
WAA KUMA MAXAMUUD EL-EBYAARI?
Maxmoud Axmed EL-Ebyaari waa ninka saddexaad ee ka tirsan ururka caalamiga ah ee Ikhwaanul Muslimiin wuxuuna mas'uul ka yahay maaliyadda ururka, shabakadaha lacagta, hawlaha warbaahinta, iyo unugyada qarsoon ee fuliya xawilaadaha lacagaha iyada oo loo marayo shirkado caalami ah oo ku yaal Yurub iyo Afrika. EL-Ebyaari wuxuu dhashay Juun 5, 1952, waxaana loo yaqaan "shakhsiga qarsoon ee ururka dhexdiisa." Wuxuu mas'uuliyado maamul iyo maaliyadeed u hayaa Ikhwaanul Muslimiin ee Yurub wuxuuna kormeeraa hawlaha shirkadaha iyo hay'adaha kooxda, sida uu u xilsaaray ururka caalamiga ah. Waxa kale oo uu mas'uul ka yahay kormeerka daryeelka xubnaha Ikhwaanul Muslimiin ee ka cararay Masar, gaar ahaan Yurub iyo Latin Ameerika. EL-Ebyaari wuxuu mas'uul ka yahay liiska boostada ee kooxda, iyo inuu tilmaamo iyo shaqooyin laga helay Hagaha Sare ama Hagaha Sare ee ku simaha u gudbiyo hoggaanka Ikhwaaniinta intiisa kale iyada oo loo marayo koox gaar ah oo ay ku jiraan hoggaamiyeyaal cidhiidhi ah oo xaddidan. Bishii Janaayo, maamulka Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump wuxuu saddex laamood oo ka tirsan Ikhwaanul Muslimiinka Bariga Dhexe u magacaabay "ururo argagixiso" wuxuuna ku soo rogay cunaqabatayn iyaga iyo xubnahooda. Wasaaradda Maaliyadda iyo Waaxaha Arrimaha Dibadda ayaa ku dhawaaqay tallaabooyinka laga qaaday laamaha kooxda ee Masar, Urdun, iyo Lubnaan, iyagoo sheegay inay khatar ku yihiin Mareykanka iyo danihiisa. Dhinaceeda, Ikhwaanul Muslimiin ee Masar ayaa ku dhawaaqday inay diiday go'aanka. War-saxaafadeed rasmi ah oo ay soo saartay laanta London oo ay ka tirsan tahay El-Ebiary, kooxdu waxay ku tilmaantay go'aanka mid "cadaalad darro ah oo aan lahayn wax saldhig sharci ah," iyagoo xaqiijinaya ujeeddadooda ah inay dagaal sharci ah ku qaadaan gudaha Mareykanka si ay u joojiyaan hirgelintiisa. Kooxdu waxay ku nuuxnuuxsatay inay qaadi doonto dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si looga hortago hirgelinta go'aankan si loo ilaaliyo xuquuqdeeda iyo xuquuqda dhammaan xubnaheeda.
ISHA-AA.
AFRAAX ZAWBAH OO NOQOTAY WASIIRADDA ARRIMAHA DIBADDA YEMEN.
(SAWIRKA)-AFRAAX ZAWBAH.
(ADEN/YEMEN)-Khamiista maanta ah, ayuu Madaxa Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Yemen uu soo saaray wareegto Madaxweyne oo Afraax AL-Zawbah uu ugu magacaabay Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Qurba joogta taasoo ka dhigaysa haweeneydii ugu horreysay ee jagadan qabata taariikhda dalka Yemen. Go'aankan wuxuu qayb ka ahaa isku shaandheyn kooban oo lagu sameeyay Golaha Wasiirada ee dowladda Shaa’ic AL-Zindani, oo sidoo kale ay ku jireen magacaabista Badr Basalma oo ah Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah, iyo Cahdi Jacsuus oo ah Wasiirka Maamulka Deegaanka. Afraax AL-Zawbah ayaa la wareegtay xilka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Dadka Dibadda ku maqan, iyadoo xilka kala wareegtay Ra'iisul Wasaaraha oo hayay jagada Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee safka cusub ee dowladda, taasoo markii ugu horreysay lagu arkay haweeney ku soo laabatay Golaha Wasiirada tan iyo 2015. Dr. Cahdi Jacsuus ayaa sidoo kale loo magacaabay Wasiirka Maamulka Deegaanka, isagoo bedelay Injineer Badr Basalma, kaasoo loo magacaabay Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah.
WAA TUMA AFRAAX AL-ZAWBAH"?
Afraax AL-Zawbah ayaa lagu daray dowladda cusub ee Yemen ee la dhisay bishii Febraayo ee la soo dhaafay iyadoo ah Wasiirka Qorsheynta iyo Iskaashiga Caalamiga ah, taasoo ka dhigaysa haweeneydii ugu horreysay ee Yemen u dhalatay ee qabta jagada, ka hor inta aan loo magacaabin, Khamiistii, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Arrimaha Dibadda. AL-Zawbah waxay leedahay in ka badan 25 sano oo khibrad hoggaamineed iyo mid istaraatiijiyadeed ah oo ku saabsan maamulka dadweynaha, maamulka shirkadaha iyo horumarinta dhaqaalaha, taasoo ka dhigtay mid ka mid ah khubarada ugu caansan Yemen ee iskaashiga caalamiga ah iyo dhisidda iskaashiga deeq-bixiyeyaasha. Intii ay shaqadeeda ku jirtay, waxay u adeegtay Agaasimaha Fulinta ee Qaybta Fulinta ee Dardargelinta nuugista Ballanqaadyada Deeq-bixiyeyaasha iyo Taageeridda Hirgelinta Siyaasadaha Dib-u-habaynta, halkaas oo ay maamulaysay isku-dubarid heer sare ah oo u dhexeeya dawladda Yemen iyo la-hawlgalayaasha caalamiga ah, oo ay ku jiraan Bangiga Adduunka, Sanduuqa Lacagta Adduunka, iyo Barnaamijka Sacuudiga ee Horumarinta iyo Dib-u-dhiska Yemen, waxayna hoggaamisay mashruucyo dib-u-habayn hay'adeed iyo mid waaxeed. Heer qaran, doorkeeda marxaladda ku-meel-gaarka ah wuxuu ahaa mid muuqda iyada oo loo marayo booskeeda Ku-xigeenka Xoghayaha Guud ee Shirka Wada-hadalka Qaran ee Dhammaystiran iyo xubinimadeeda Guddiga Qabyo-qoraalka Dastuurka, halkaas oo ay ku maareysay faylasha iskaashiga caalamiga ah, taageerada farsamada iyo wacyigelinta bulshada. Waxay sidoo kale lataliye u ahayd Ra'iisul Wasaaraha barnaamijyada gargaarka bani'aadamnimada iyo horumarinta, waxayna Yemen u matashay dhowr gole oo caalami ah. Intaa waxaa dheer, waxay leedahay khibrad ku saabsan maamulka iyo dimuqraadiyadda intii ay la shaqeyneysay Hay'adda Horumarinta Caalamiga ah ee Mareykanka, iyo ka qaybgalkeeda barnaamijyada yaraynta saboolnimada iyo horumarinta bulshada, gaar ahaan qaybaha waxbarashada iyo caafimaadka. AL-Zawbah waxay shahaadada Master of Business Administration ka qaatay Jaamacadda Sayniska iyo Teknolojiyadda ee Sana’a, shahaadada Master of Community Health and Health Economics ka qaatay Jaamacadda Kebangsaan Malaysia, iyo shahaadada Bachelor of Pharmacy ka qaatay Jaamacadda Sana’a.
ISHA-AA.
IRAAN OO MAR KALE DRONES KU WEERARTAY DALKA KUWEYT.
(SAWIRKA)-DALKA KUWEYT.
(KUWAIT)-Dhacdooyin cajiib ah, Wasaaradda Difaaca ee Kuwayt ayaa shaaca ka qaaday in Iiraan ay dib u cusbooneysiisay weerarradeeda ku wajahan xuduudda AL-Cabdali ee Kuwayt markii labaad maalin gudaheed. Weerarkii diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa sababay burbur hantiyeed, laakiin lama soo sheegin wax dhaawac ah. Wuxuu intaas ku daray in hay'adaha awoodda leh ay isla markiiba bilaabeen inay qaadaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah iyo wax ka qabashada xaaladda, iyagoo la kaashanaya hay'adaha khuseeya, isla markii ay dhacdadu dhacday. Khamiistii hore, war-saxaafadeed ay soo saareen ciidamada Kuwait ayaa lagu sheegay in marin-biyoodka Al-Abdali ee xadka Kuwait, oo ku yaal waqooyiga fog ee dalka, ay weerareen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan. Weerarka ka dhacay xadka isku xira Kuwait iyo Ciraaq ayaa sababay khasaare hantiyeed laakiin ma jirin wax dhaawac ah, sida ay sheegeen ciidamada Kuwait. Wasaaradda Difaaca ee Kuwait ayaa shaaca ka qaaday in kooxo khaas ah ay isla markiiba bilaabeen inay qaadaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si ay u sugaan goobta isla marka uu shilku dhaco, iyagoo la kaashanaya mas'uuliyiinta ay khuseyso. Kooxaha kormeerka iyo qashin-qubka ee ciidanka dhulka ayaa sidoo kale bilaabay sahamin iyo sugidda hawlgallada, iyo ka saarista qashinka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyadoo la raacayo habraacyada farsamo ee la ansixiyay, si loo hubiyo badbaadada goobta iyo ka xorreynta khatar kasta.
ISHA-AA.
IRAAN OO HUB IYO GENTAALO U DAABUSHAY XUUTIYIINTA YEMEN.
(SAWIRKA)-XUUTIYINTA YEMEN.
(SANA’A/YEMEN)-Dalka Iiraan ayaa bishan u diray Yemen taliyayaasha Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah (IRGC), la-taliyayaasha militariga iyo qalabka la xiriira gantaalada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, tallaabadaas oo muujinaysa in Tehran ay doonayso inay xoojiso awoodda xulafadeeda Xuutiyiinta si ay ugu hanjabaan maraakiibta Badda Cas. Afar ilo-wareed oo arrintan yaqaana, oo ay ku jiraan laba ilo-wareed oo Iiraaniyiin ah, Wasiirka Warfaafinta Yemen iyo falanqeeye amniga gobolka, ayaa sheegay in Iiraan ay saraakiil IRGC iyo qalabka la xiriira militariga ku wareejisay diyaarad ka timid Tehran una socotay Yemen Luulyo 13, taasoo ah horumar aan hore loo soo sheegin. Labada ilo-wareed ee Iiraan ayaa u sheegay Reuters in inta u dhaxaysa 10 iyo 21 sarkaal IRGC ah, oo ay ku jiraan taliyayaal sare, ay saarnaayeen diyaaradda Mahan Air. Diyaaradda ayaa markii hore ku socotay caasimadda Xuutiyiinta maamulaan ee Sanca, laakiin loo weeciyay magaalada dekedda leh ee Badda Cas ee Xudeydah ka dib markii garoonka diyaaradaha ey weerartay dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay. "Taliyayaasha IRGC waxay halkaas u safreen si ay u taageeraan hawlgallada Xuutiyiinta iyo inay bixiyaan tababar ku saabsan nidaamyada gantaalada cusub," mid ka mid ah ilo-wareedyadu ayaa yiri, isagoo intaa ku daray in Iiraan ay sidoo kale dahab u dirtay diyaaradda si ay u maalgeliso hawlaha Xuutiyiinta. Labada ilo-wareed ee Iiraan ayaa ka hadlay shuruudo ah inaan la qarin sababo la xiriira walaac amni. Hawlgalkan ayaa muujinaya caddeymo cusub oo muujinaya dadaallada Iiraan ay ku xoojineyso Xuutiyiinta, kuwaas oo dagaal sokeeye ku jiray dowladda Yemen in ka badan toban sano isla markaana ku weeraray deriskooda Khaliijka gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Wasaaradda arrimaha dibadda Iiraan si degdeg ah uma aysan helin inay ka hadasho. Tehran ayaa si isdaba joog ah u beenisay inay siisay dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta Yemen awood gantaallo. Ma jirin jawaab degdeg ah oo laga bixiyay codsiyada faallooyinka loo diray laba sarkaal oo Xuutiyiin ah. Kooxdu waxay hore u beenisay inay wakiil u tahay Iiraan waxayna sheegtay inay sameysato hubkeeda. Saddex maalmood ka dib markii duulimaadku uu gaaray Yemen, Reuters ayaa werisay in Tehran ay weydiisatay dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta inay diyaar u ahaadaan inay xiraan marinka saliidda ee Badda Cas haddii Mareykanku uu weeraro kaabayaasha tamarta Iiraan, taasoo khatar cusub ku ah sahayda tamarta adduunka. Isniintii, kooxda, oo aaggeeda ay gacanta ku hayso Yemen ay ka indha tirto marin biyoodka, ayaa ku dhawaaqday xayiraad dhanka badda ah oo saaran Sacuudi Carabiya. Khatartooda ku wajahan mid ka mid ah marinnada ganacsiga badda ee ugu sarreeya adduunka ayaa sii kordhay Khamiistii markii kooxdu ay sheegtay inay weerartay maraakiibta saliidda ee Sacuudiga. Mocammar AL-Iryani, Wasiirka warfaafinta ee dowladda ay taageerto Sacuudiga ee Yemen, ayaa xaqiijiyay wareejinta shaqaalaha iyo qalabka Ilaalada ka dib wareysi taleefan oo uu siiyay Reuters Arbacadii, isagoo soo xiganaya sirdoonka. "Hawlgalkoodu waa in la xoojiyo awoodaha milatari ee maleeshiyaadka loona diyaariyo inay halis galiyaan amniga badda ee caalamiga ah ee Badda Cas iyo marinnada Bab El-Mandeb," ayuu yiri. Mzahem Alsaloum, oo ah falanqeeye amniga iyo sirdoonka ah oo sannado badan la socday Xuutiyiinta iyo kooxaha kale ee ay taageerto Iiraan, ayaa sidoo kale xaqiijiyay imaatinka khubarada IRGC ee duulimaadkii Luulyo 13keedii.
ISHA-AN.
WASAARADDA CAAFIMAADKA FALASTIIN OO SOO SAARTAY WAXBIXIN CUSUB.
(SAWIRKA)-FALASTIIN.
(GAZA/PL)-Wararka laga helaayo marinka Gaza ee dhulka reer Falastiin ayaa sheegaayo in Wasaaradda Caafimaadka ee Gaza ey Arbacada maanta ah sheegtay in 12 Falastiiniyiin ah lagu dilay 12 kalena lagu dhaawacay weeraradii Israa'iil ay ka geysatay marinka Gaza 24-kii saacadood ee la soo dhaafay. Warbixinteeda maalinlaha ah ee tirakoobka, Wasaaraddu waxay sheegtay in dhimashadii ugu dambeysay ay ku jiraan 11 Falastiiniyiin ah oo dhawaan la dilay iyo hal qof oo u dhintay dhaawacyadii hore. Wasaaraddu waxay sheegtay in tirada guud ee dhimashada dagaalkii Israa'iil ay ku qaaday GAZA tan iyo Oktoobar 7, 2023 ay gaartay 73,305, iyadoo 173,918 kale ay ku dhaawacmeen. Sida ay sheegtay Wasaaraddu, dhibanayaal badan ayaa weli ku xayiran burburka hoostiisa iyo waddooyinka iyadoo kooxaha ambalaaska iyo difaaca rayidka aysan weli gaari karin. Ciidanka Israa'iil ayaa sii waday weerarrada maalinlaha ah ee ay ka geysanayaan Gaza inkastoo xabbad joojin dhaqan gashay Oktoobar 10, 2025, taasoo dishay 1,180 Falastiiniyiin ah halka ay ku dhaawacmeen 3,810 kale, sida ay sheegtay Wasaaradda Caafimaadka. Dagaalkii xasuuqa ahaa ee Israa'iil tan iyo Oktoobar 2023 ayaa ka dhigay Marinka Qaza mid burbursan iyadoo ay jiraan xaalado bani'aadamnimo oo ba'an oo soo food saaray 2.4 milyan oo qof oo ku nool dhulkaas.
ISHA-AA.