SOOMAALIYA OO SHIR AMNIGA BADDA AH KAGA QEYBGASHAY SACUDIGA.

(SAWIRKA)-SHIRKA SACUDIGA.

(RIYAD/KSA)-Sacuudi Carabiya ayaa Khamiista maanta ah martigelisay kulan caalami ah si looga wada hadlo hindisaheeda lagu dhisayo "Isbahaysiga Difaaca Badda" oo caalami ah, taasoo qayb ka ah dadaalladeeda lagu xoojinayo amniga badda, ilaalinta marinnada caalamiga ah ee badda, iyo ka hortagga khataraha bartilmaameedsanaya marinnada badda iyo ganacsiga caalamiga ah. Kulanka waxaa ka soo qayb galay madax sare oo ka tirsan Hayadaha iyo wakiilladooda ka kala socda 43 waddan, iyo sidoo kale Wafdiga Yurub ee Sacuudi Carabiya. Tani waxay ka tarjumaysaa xiisaha sii kordhaya ee caalamiga ah ee lagu xoojinayo iskaashiga difaaca badda iyo hoosta ka xariiqidda muhiimadda ay leedahay midaynta dadaallada lagu wajahayo khataraha la wadaago ee lagu beegsanayo amniga marinnada badda ee caalamiga ah ee ku jira mas'uuliyadda loo qoondeeyay isbahaysiga difaaca. Ka qaybgalayaashu waxay ka wada hadleen khataraha sii kordhaya ee amniga badda, oo ay ku jiraan weerarrada lagu qaado maraakiibta ganacsiga, booyadaha tamarta, iyo kaabayaasha badda, iyo khataraha ay ku leeyihiin badbaadada marin-haweedka, xasilloonida silsiladaha sahayda adduunka, iyo dhaqaalaha caalamiga ah. Waxay hoosta ka xariiqeen muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo iskaashiga difaaca ee dhinacyada badan leh si looga hortago loona hortago khatarahaas, iyo in la ilaaliyo amniga marinnada badda ee caalamiga ah. Shirka waxaa looga hadlay qabyo-qoraalka Axdiga Isbahaysiga Difaaca Badda ee caalamiga ah, dukumentiyada tixraaca, qaab-dhismeedka ururka, qabanqaabada taliska iyo xakamaynta, hababka hawlgalka, iyo tallaabooyinka mustaqbalka. Tani waxay ujeedadeedu tahay in la hubiyo dhisidda qaab-dhismeed hay'adeed oo wax ku ool ah kaas oo xoojiya iskaashiga difaaca badda ee ka dhexeeya waddamada ka qayb qaadanaya isla markaana la tacaalaya khataraha badda ee la wadaago ee ka jira marin biyoodka Bab al-Mandab, Badda Cas, iyo Gacanka Cadan. Ka qaybgalayaashu waxay ka wada hadleen qabanqaabada aasaasiga ah ee isbahaysiga, gaar ahaan in Sacuudi Carabiya ay u adeegto sidii waddankeeda aasaasay oo hoggaaminaya oo ay martigelin doonto xarunteeda, taasoo muujinaysa kalsoonida caalamiga ah ee doorka hoggaamineed ee xoojinta amniga badda ee wadajirka ah. Ururada isu yimid waxay ku heshiiyeen inay sii wadaan shaqada qorsheeyayaasha militariga ee ka socda wadamada doonaya inay ku biiraan isbahaysiga inta lagu jiro marxaladda soo socota si loo dhammaystiro habraacyada aasaasiga ah. Tan waxaa ka mid ah dhammaystirka axdiga isbahaysiga, dukumentiyada tixraaca, qaab-dhismeedka ururka, qabanqaabada taliska iyo xakamaynta, hababka hawlgalka, iyo sameynta qaab-dhismeedka lagama maarmaanka ah iyo kooxaha farsamada, iyo sidoo kale dhammaystirka habraacyada qaranka ee wadamada doonaya inay ku biiraan, si loogu diyaar garoobo saxiixa axdiga, bilaabista isbahaysiga, iyo bilaabista waajibaadkiisa. Dhinaceeda, Sacuudi Carabiya waxay ku nuuxnuuxsatay in isbahaysigu uu matalo hindise difaac caalami ah oo furan kaas oo la jaanqaadaya dhammaan waddamada wadaagaya yoolalkooda iyo mabaadi'diisa, isagoo soo dhaweynaya ku biiritaankooda iyo ka qaybgalkooda dadaalladiisa, iyadoo la raacayo habraacyadooda qaran. Tani waxay higsaneysaa in la xoojiyo amniga badda ee wadajirka ah, la ilaaliyo xorriyadda marin-haweedka iyo ganacsiga caalamiga ah, iyo in la muujiyo mabda'a mas'uuliyadda caalamiga ah ee la wadaago ee la dagaallanka khataraha guud, taasoo ka dhalatay kalsooni adag oo ah in amniga marinnada badda ee caalamiga ah ay tahay mas'uuliyad wadajir ah oo u baahan iskaashi caalami ah oo wax ku ool ah oo waara. Intaa waxaa dheer, 14 waddan ayaa soo saaray bayaan wadajir ah oo ay ku xaqiijinayaan taageerada ay u hayaan mashruuca isbahaysiga, waxayna soo dhaweynayaan is-afgaradka laga gaaray heshiisyadiisa aasaasiga ah. Kuwaas waxaa ka mid ah: Sacuudi Carabiya, Kuwait, Baxrayn, Qatar, Pakistan, Turkiga, Masar, Urdun, Yemen, Bangladesh, Nigeria, Suudaan, Jabuuti, iyo Soomaaliya. Dalalka kale waxay muujiyeen taageeradooda hindisaha waxayna ku guda jiraan dhammaystirka habraacyada lagama maarmaanka u ah qaranka iyo oggolaanshaha si ay ugu biiraan bayaanka wadajirka ah. Kulanka ayaa lagu soo gabagabeeyay iyadoo la xoojinayo go'aanka wadajirka ah ee lagu doonayo in horay loogu socdo iyadoo la dhammaystirayo habraacyada aasaasiga ah ee lagu dhisayo isbahaysiga, sidaas darteedna la xoojinayo awoodda wadajirka ah ee looga hortagayo laguna joojinayo khataraha bartilmaameedsanaya amniga badda, ilaalinta marinnada badda ee caalamiga ah, ilaalinta xorriyadda marin-haweedka iyo ganacsiga caalamiga ah, iyo kor u qaadista amniga iyo xasilloonida gobolka iyo kuwa caalamiga ah.

XIGASHO-SA.