KOOXDA RSF EE DALKA SUDAN OO BURBUR SOO WAJAHAY.
(SAWIRKA)-RSF.
(KHARTOUM/SUDAN)-Weriyaha AL-Carabiya ayaa Arbacada maanta ah soo sheegay in koox milatari ah oo ka soo goosatay Ciidanka Taageerada Deg degga ah ay soo gaareen caasimadda Suudaan, ee Khartoum, iyagoo ka yimid gobolka Darfur. Wariyuhu wuxuu sharraxay in kooxdu ay ku jiraan ilaa 280 xubnood, iyo inay gaareen Khartoum iyagoo wata dhammaan agabkooda milatari, tallaabadaas oo qayb ka ah goosasho taxane ah oo ka dhacday ciidamada taageerada deg degga ah muddadii u dambeysay. Waxa kale oo uu xusay in imaatinka kooxdani uu ku yimid dhaqdhaqaaqyo ay kooxo badan oo dagaalladu sameeyeen si ay uga baxaan ciidamada taageerada deg degga ah una biiraan ciidanka Suudaan.
KALA GO’ID KOOXDA RSF OO JNAB WEY KU NOQOTAY.
Bishii hore, taliye Daifallah Adam ayaa ku dhawaaqay inuu ka goostay Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee ku sugan aaga Blue Nile ee Koonfurta Suudaan, taasoo noqotay goosashadii ugu horreysay ee goobta ee aagan. Taliyaha labaad ee kooxda afraad ee Ciidamada Degdegga ah ee gobolka Blue Nile ayaa raaligelin ka bixiyay dadka reer Suudaan Arbacadii xadgudubyada dhacay, isagoo ugu baaqay dhammaan dagaalyahannada inay ku soo laabtaan ciidanka. Waxa kale oo uu go'aankiisa ku sababeeyay waxa uu ku tilmaamay "cunsuriyad iyo maqnaanshaha sabab iyo ujeedo dagaal." Taliyaha Ciidamada Taageerada Degdegga ah Fares Al-Nour Ibrahim ayaa sidoo kale ku dhawaaqay inuu ka baxayo horraantii bishii Juun. Waxaa xusid mudan in mowjado hore oo goosasho ah ay dhawaan ku dhufteen ciidamada taageerada degdegga ah. Bishii Maajo 2026, taliye Bishara al-Hawira, oo ahaa sarkaalkii ugu sarreeyay ee hawlgallada militariga ee gobolka Bara ee Waqooyiga Kordofan, ayaa ku dhawaaqay goosashadiisa. Al-Nuur Adam, oo sidoo kale loo yaqaan "Al-Nuur Al-Qubba," ayaa sidoo kale ku dhawaaqay in isaga iyo ciidamadiisu ay ka bixi doonaan saldhigyadooda Waqooyiga Darfur oo ay ku biiri doonaan ciidanka Suudaan bisha Abriil 2026. Markii dambe, Abu Aqla Kikel, oo ka mid ah hoggaamiyeyaasha ugu caansan Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Gobolka Al-Jazirah, ayaa ku dhawaaqay inuu la shaqeynayo ciidanka, tallaabo cajiib ah oo xilligaas ahayd sababtoo ah saameynta uu ku leeyahay bartamaha Suudaan. Dhiniciisa, hoggaamiyaha Cali Rizq, oo loo yaqaan "Al-Safana," ayaa ku dhawaaqay inuu ka goostay Ciidamada Taageerada Degdegga ah iyo inuu ku biiray ciidanka. Dagaalka ka socda Suudaan, oo galay sannadkii afraad, ayaa sababay dhimashada tobanaan kun oo qof, iyadoo qiyaasuhu ay muujinayaan in tirada dadka ku dhintay ay dhaaftay 200,000, isla markaana ay barakiciyeen malaayiin qof gudaha iyo dibadda dalka, macaluulna ay ku sii fidayso meelo ka mid ah Darfur iyo Kordofan, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Faransiiska.
ISHA-AA.
DALALKA KUWEYT IYO SURIYA OO KA WADA HADLAY HAGAAJINTA XIRIIRKOODA.
(SAWIRKA)-WASIIRADA KUWEYT IYO SURIYA.
(KUWAIT CITY/KUWAIT)- Ascad AL-ShaYybani, Wasiirka arrimaha dibadda ee Jamhuuriyadda Carabta ee Suuriya, ayaa la kulmay Sheekh Jarrah Jaber AL-Amad AL-Sabax, oo ah dhiggiisa Kuwayt, si ay uga wada hadlaan sameynta guddi isku-dubarid ah si loo horumariyo xiriirka diblomaasiyadeed, ganacsiga, iyo maalgashiga ee labada dal. Wasiirradu waxay ku heshiiyeen inay ka shaqeeyaan is-weydaarsiga safiirrada iyo xoojinta xiriirka iyagoo dhisaya Golaha Ganacsiga ee Suuriya iyo Kuwayt, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka ee Carabta ee Suuriya . AL-Shaybani wuxuu cambaareeyay weerarrada Iiraan ee lagu bartilmaameedsanayo Kuwayt iyo dalalka Golaha Iskaashiga Khaliijka ka dib markii ay dib u soo cusboonaadeen colaaddii u dhaxaysay Mareykanka iyo Iiraan horraantii Luulyo. Wuxuu xaqiijiyay taageerada Suuriya ee Kuwayt iyo ixtiraamka madaxbannaanideeda. Wuxuu sidoo kale Isniintii la kulmay Amiirka Dhaxalka Kuwayt Sheikh Sabax Khaled AL-Xamad AL-Sabax. Kulanka, oo ka dhacay Magaalada Kuwayt, ayaa diiradda lagu saaray horumarkii ugu dambeeyay ee gobolka iyo dadaallada socda ee lagu horumarinayo amniga iyo xasilloonida. Kuwayt waxay ka mid ahayd taageerayaasha gobolka ee ku aaddan dib u mideynta Suuriya ee bulshada caalamka ka dib markii la riday nidaamkii Bashar Asad bishii Diseembar 2024. Shirkadda diyaaradaha ee Kuwait Airways ayaa toddobaadkii hore samaysay duulimaadyadii ugu horreeyay ee tooska ah ee u dhexeeyay Dimishiq iyo Kuwait City muddo 14 sano ah. Waxay raacday duulimaadkii ugu horreeyay ee Suuriya oo ay samaysay shirkadda diyaaradaha ee Jazeera Airways ee Kuwait, kaas oo dabayaaqadii bishii Juun ka degay garoonka diyaaradaha ee Aleppo International, oo ah garoonka diyaaradaha ee labaad ee ugu weyn dalka marka laga reebo Caasimadda Dimishiq.
ISHA-AN.
MARAYKANKA OO SOO BANDHIGAY MAGACYADA ASKARTI URDUN UGA DHIMATAY.
(SAWIRKA)-ISABELLA GONZALES.
(WASHINGTON/USA)-Milatariga dalka Mareykanka ayaa Isniinta maanta ah aqoonsaday laba askari oo lagu dilay dagaal toddobaadkii hore iyadoo qayb ka ah dagaalka Iiraan. Waaxda Difaaca ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay in Lt. 1st Lt. Tyler James Feehan, 25, oo ka soo jeeda Ewa Beach, Hawaii, iyo Pvt. Isabella Gonzales, 19, oo ka soo jeeda Carrollton, Texas, lagu dilay Urdun, halkaas oo ay ku taageerayeen howlgal Mareykan ah oo ka dhan ah Daacish. Lama oga sida loo dilay. Sabtidii, Taliska Dhexe ee Mareykanka ayaa sheegay in laba askari lagu dilay Urdun iyagoo difaacaya gantaalada ballistic-ga ee Iiraan iyo weerarada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Milatariga Mareykanka ayaa sheegay in tirada guud ee dhimashada dagaalka Iiraan ay tahay 17.
Dhimashada ayaa ka tarjumaysa xaqiiqda adag ee ah in askarta Mareykanka aysan u baahnayn inay joogaan dhulka Iiraan si ay u jiraan khataro halis ah oo ka dhasha iskahorimaad ay ku lug leeyihiin diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, gantaalada iyo diyaaradaha.
Ciidamada Mareykanka ayaa ku sugan Bariga Dhexe, taasoo ka dhigaysa dalalka kale bartilmaameedka Iiraan iyadoo dagaalku uu sii kordhay ka dib markii uu burburay wadahadallada nabadda.
Madaxweyne Donald Trump, oo ka tirsan Jamhuuriga, ayaa sheegay in dagaalku uu lagama maarmaan u yahay in Iiraan laga joojiyo horumarinta hubka nukliyeerka.
ISHA-AN.
XAMAAS OO KHALIL AL-XAYEH U DOORATAY MADAXA XAFIISKA SIYAASADDA.
(SAWIRKA)-KHALIL AL-XAYEH.
(DOHA/QATAR)-Xamaas ayaa Isniinta maanta ah ku dhawaaqday in Khaliil Xayeh oo ahaa homiye caan ah iyo Madaxa wadahadallada xabad joojinta ee Israa'iil, uu noqday Madaxa Xafiiskeeda Siyaasadeed, isagoo beddelay Yaxya Sinwar, oo ay Israa'iil dishay intii lagu jiray dagaalkii Gaza. Bayaanka dhaqdhaqaaqa ayaa u qornaa sidan: "Xarakada Iska caabinta Islaamiga ah ee Xamaas waxay ku dhawaaqday in Walaal Khalil al-Hayya loo doortay madaxa xafiiska siyaasadda ee dhaqdhaqaaqa, isagoo beddelaya Taliyaha Yahya Sinwar." Madaxa cusub ee dhaqdhaqaaqa ayaa beddeli doona Golaha Hoggaanka oo ka kooban shan xubnood, oo uu hoggaaminayo Moxammed Darwish, madaxa Golaha Shurada ee Guud, tan iyo dilkii Madaxii hore ee Xafiiska Siyaasadda, Yaxya Sinwar, bishii Oktoobar 2014. Sinwar ayaa xilka kala wareegay madaxii hore ee Xafiiska Siyaasadda, Ismaaciil Haniyeh, kaasoo sidoo kale ay Israa'iil ku dishay caasimadda Iiraan, Tehran, bishii Luulyo ee isla sannadkaas. Xafiiska Siyaasadda Guud wuxuu matalaa marinka Gaza, Daanta Galbeed, iyo dibadda, isagoo ka soo xulaya lix xubnood gobol kasta. Dhaqdhaqaaqa ayaa dhammaystiray hawshii ugu horreysay ee geeddi-socodka doorashada madaxa cusub ee xafiiska siyaasadeed ee guud si uu u beddelo Yahya Sinwar, isagoo ku soo gabagabeeyay geeddi-socodka codbixinta "Fagaaraha Gaza," halkaas oo xubnaha Golaha Shura ee Guud ee ku sugan gudaha qaybta ay ka codeeyeen. Ilo xog ogaal ah ayaa sheegay in natiijooyinka hordhaca ah ee ka soo baxay Marinka Gaza ay muujiyeen guul weyn oo uu gaaray Dr. Khalil al-Hayya, hoggaamiyaha dhaqdhaqaaqa ee Marinka Gaza, isagoo ka adkaaday ninka ay xafiiltamaan, Khaled Meshaal, hoggaamiyaha dhaqdhaqaaqa ee dibadda. Doorashooyinkan ayaa dhacay Sabtidii la soo dhaafay iyadoo ay jiraan tallaabooyin amni oo aad u adag, iyadoo la hirgeliyay habab codbixin ah si loo hubiyo qarsoodi dhammaystiran loona joojiyo hoggaamiyeyaasha inay hal meel isugu yimaadaan cabsi laga qabo bartilmaameedsiga Israa'iil. Saddex iyo labaatan xubnood oo matalaya saamiga Gaza Strip ee Golaha Shuurada Guud ee 69-ka xubnood ayaa ka qayb qaatay wareeggan codbixinta. Inkasta oo Xamaas ay si weyn ugu guuleysatay wareeggan, haddana ilo wareedyo ayaa xaqiijiyay in natiijada kama dambaysta ah aan weli la go'aamin, iyadoo tartanka doorashada uu sii socdo ilaa laga gaarayo natiijooyinka ka imanaya Daanta Galbeed iyo dibadda, kaasoo ugu dambeyntii go'aamin doona madaxweynaha xiga. Wareeggan doorashada ee go'aanka leh, oo ah kii saddexaad ee habka hadda socda, ayaa yimid ka dib laba wareeg oo hore oo midkoodna, Haniyeh ama Mashal, uusan awoodin inuu helo kooram sharci ah oo loo baahan yahay si uu ugu guuleysto, maadaama xeerarka gudaha ee dhaqdhaqaaqa ay dhigayaan in musharraxu uu helo ugu yaraan 36 cod xubnaha Golaha Shuurada Guud si loo dammaanad qaado madaxtinimada xafiiska siyaasadda.
ISHA-AA.
HAWEENEY SHAN MATAANO AH KU DHASHAY DALKA YEMEN.
(SAWIRKA)-SHAN MATAANO AH.
(TAIZ/YEMEN)- Haweeney ka soo jeeda deegaanka AL-Rasah ee degmada Jabal Habashi ee Gobolka Ticis ee dalka Yemen ayaa hal mar waxa ey dhashay shan carruur ah, iyadoo dhalasho naadir ah loo arko mid ka mid ah kiisaska yar ee dhaca. Ilo caafimaad ayaa sheegay in hooyadan ay shan carruur ah, oo ay ku jiraan saddex lab ah iyo laba dhedig ah, ku dhashay isbitaal ku yaal Ticis. Ilo-wareedyadu waxay sharxeen in carruurtu ay u baahnaayeen daryeel caafimaad oo ku jira qalabka lagu xiro carruurta ka dib markii ay dhasheen iyagoo aan gaarin xilligii hore, maadaama kiisaska noocaas ah ay u baahan yihiin la socod dhow maalmaha ugu horreeya. Sida laga soo xigtay ilo wareedyo, aabaha carruurta, Cammar Bashir Axmed oo da'yar, ayaa lagu qasbay inuu mataanihiisa ka saaro isbitaal gaar loo leeyahay oo ku yaal Ticis ka dib markii uu awoodi waayay inuu bixiyo kharashka ku baxaya in lagu hayo qalabka lagu xiro carruurta muddo dheer. Cammar wuxuu sheegay in mataanaha ay ku jireen qalabka lagu nadiifiyo dhalooyinka muddo toban maalmood ah, laakiin uusan awoodin inuu bixiyo kharashyada dheeraadka ah, taasoo ku qasabtay inuu dibadda u soo saaro, isagoo ugu yeeray cid kasta oo caawin karta inay la soo xiriirto. Dhalashada shan carruur ah waa dhacdo naadir ah oo adduunka oo dhan ka dhacda, waxayna u baahan tahay daryeel caafimaad oo gaar ah oo loogu talagalay hooyada iyo dhallaanka cusub, sababtoo ah khataraha caafimaad ee la xiriira dhalmada ka hor iyo baahida loo qabo la socodka joogtada ah.
ISHA-YEMEN.
URDUN IYO MARAYKANKA OO ISKU MAAN DHAAFSAN ARRIN LA XIRIIRTA….
(SAWIRKA)-CALAMADA URDUN IYO MARAYKANKA.
(AMMAN/JORDAN)-DEG DEG:-Ka dib markii Safaaradda Mareykanka ee Urdun ay ku dhawaaqday in la daadgureynayo lana xirayo Garoonka Diyaaradaha iyo Dekedda Aqaba, Wasiirka Warfaafinta ee Urdun ayaa Axaddii u xaqiijiyay Al Carabiya/Al Hadath in dekeddu ay si buuxda u shaqeyneyso isla markaana garoonka uusan arag wax xiritaan ah. Dowladda Urdun ayaa sidoo kale u beenisay AFP waxa safaaradda Mareykanka ay ku dhawaaqday ee ku saabsan daadgureynta garoonka diyaaradaha caalamiga ah iyo dekedda Aqaba sababo la xiriira hanjabaad. Sida laga soo xigtay hay'adda, afhayeenka dowladda Urdun ayaa yiri: "Ma jiraan wax khataro ah oo ka iman kara mas'uuliyiinta Jordan ee ay khuseyso saacadihii la soo dhaafay." Safaaradda Mareykanka ee Urdun ayaa maanta ku dhawaaqday in la daadgureynayo Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Aqaba iyo Dekedda Koonfurta boqortooyada, sababo la xiriira "khatar gaar ah oo la isku halleyn karo". Safaaraddu waxay ku sheegtay bayaan ay soo saartay, "Waxaan si xooggan ugu talinaynaa dhammaan dadka Mareykanka ah inay ka fogaadaan safarka garoonka diyaaradaha ama dekedda, waxaana ku boorrinaynaa inay sii wadaan raacitaanka dhammaan tilmaamaha amniga ee ay soo saareen mas'uuliyiinta Urdun." In kasta oo safaaraddu aysan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan nooca khatarta, haddana maareeyaha guud ee Shirkadda Dekedaha Aqaba ayaa beeniyay in dekeddu ay wajahayso xidhitaan.Wuxuu u sheegay Reuters: "Dekeddu way shaqaynaysaa, maraakiibtuna way joogaan sidii caadiga ahayd. Ma jirto xidhitaan ama daadgureyn." Laba askari oo Mareykan ah ayaa lagu dilay Jordan duqeyn ay geysteen Iiraan Jimcihii, sida ay CENTCOM ku dhawaaqday Sabtidii. Waa dhimashadii ugu horreysay ee Mareykan ah tan iyo markii ay dib u soo laabteen colaaddii 7-dii Luulyo.
ISHA-AA.
DALKA URDUN OO FAARUQIYEY DEKEDAHA GAROOMADA DIYAARADAHA.
(SAWIRKA)-GAROONKA AL-CAQABAH.
(AMMAN/JORDAN)-DEG DEG:-Safaaradda Mareykanka ee Urdun ayaa Axadda maanta ah sheegtay in mas'uuliyiinta Urdun ay ka daadgureeyeen garoonka diyaaradaha caalamiga ah iyo dekedda magaalada Aqaba ee Badda Cas "sababtoo ah khatar gaar ah oo la isku halleyn karo." "Waxaan si xooggan ugu talineynaa dhammaan dadka Mareykanka ah inay ka fogaadaan safarka garoonka diyaaradaha ama dekedda," ayay safaaraddu ku tiri shirkadda warbaahinta bulshada ee X. Faahfaahin dheeraad ah lagama bixin nooca khatarta la soo sheegay. Ma jirin wax xaqiijin degdeg ah oo ka timid mas'uuliyiinta Urdun. Hadalkan ayaa yimid iyadoo xiisad xooggan ay ka jirto gobolka, halkaas oo Mareykanku uu weeraro ku qaaday Iiraan, Tehran-na ay ka aargoosatay weerarro ay ku bartilmaameedsanayso xarumo iyo saldhigyo ay sheegtay in ay adeegsadaan ciidamada Mareykanka ee ku sugan dhowr waddan oo gobolka ah, oo ay ku jirto Urdun. Is-weydaarsiga xabadaha ee u dhexeeya Washington iyo Tehran ayaa yimid inkastoo heshiis is-afgarad ah oo ay Pakistan dhexdhexaadinaysay la saxiixay bishii Juun si loo soo afjaro dagaalkooda loona gaaro heshiis nabadeed oo waara.
ISHA-AA.
MARAYKANKA OO DIGNIIN U DIRAY MUWADININTISA KU SUGAN G/BARIGA DHEXE.
(SAWIRKA)-WAS.ARR.DIBADDA MARAYKANKA.
(WASHINGTON/USA)-DEG DEG:-Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa Jimcihii dib u cusbooneysiisay digniinta safarka ee Bariga Dhexe, iyadoo xustay xiisadda sii kordheysa iyo inay ku boorrisay dadka Mareykanka ah ee ku nool gobolka inay taxaddar muujiyaan. "Sababtoo ah xiisadda sare ee Bariga Dhexe, jawiga amnigu wuxuu weli yahay mid adag iyadoo ay jirto suurtagalnimada in si lama filaan ah uu u sii kordho," ayay ku tiri talo-bixin ay la wadaagtay Xafiiska Arrimaha Qunsuliyadda ee barta baraha bulshada ee Mareykanka ee X. Hay'addu waxay ku dhiirigelisay dadka Mareykanka ah ee ku nool gobolka inay la socdaan wararka ku saabsan horumarka degdegga ah waxayna kula talisay kuwa ku safraya ama dhex maraya aagga inay xaqiijiyaan jadwalka duulimaadka shirkadaha diyaaradaha ee diyaaradaha. Washington waxay sidoo kale ku boorrisay muwaadiniinta Mareykanka inay dib u eegaan safarka ay ku tagayaan ama ku marayaan Bariga Dhexe waxayna u jeedisay dadka safarka ah inay dib u eegaan digniinaha amniga ee gaarka u ah dalka. Talo soo jeedinta cusub ayaa timid iyadoo xiisadda sii kordheysa ee u dhaxaysa Mareykanka iyo Iiraan ay ka taagan tahay marin biyoodka Hormuz, iyadoo labada dhinac ay is dhaafsadeen weeraro inkastoo heshiis is-afgarad ah oo ay dhexdhexaadinayso Pakistan uu ujeeddadiisu ahayd in la soo afjaro dagaalkooda lana gaaro heshiis nabadeed oo waara.
ISHA-AA.
DALKA KUWEYT OO XIRAY GAROONKIISA DIYAARADAHA.
(SAWIRKA)-GAROONKA DIYARADAHA KUWEYT.
(KUWAIT CITY/KUWAIT)-Howlaha duulista iyo soo dejinta ayaa si ku meel gaar ah loo hakiyay Garoonka diyaaradaha ee Kuwayt International Airport, sida ay ku dhawaaqday shirkadda diyaaradaha ee Kuwayt Sabtida maanta ah, iyadoo intaas ku dartay inay dib u dhigtay inta badan duulimaadyadeeda sababo la xiriira tallaabadan. "Duulimaadyada badankood dib ayaa loo dhigay sababo la xiriira hakinta ku meel gaarka ah ee duullimaadyada iyo soo degista garoonka diyaaradaha ee Kuwayt taasoo ka dhalatay gardarrada Iiraan," Kuwayt Airways ayaa lagu yiri bayaan ay soo saartay wakaaladda wararka ee KUNA oo ay dawladdu maamusho. "Rakaabka waxaa lagula talinayaa inay la socdaan xaaladda duulimaadkooda," ayay shirkaddu xustay. Horumarkan ayaa yimid iyadoo xiisado xooggan ay ka jiraan Bariga Dhexe, halkaas oo Mareykanku uu weeraro ku qaaday Iiraan, Tehran-na ay weerarro ku qaadayso waddamada gobolka, oo ay ku jirto Kuwait, oo ah meel ay ku nool yihiin hantida Mareykanka. Is-weydaarsiga xabadaha ee u dhexeeya Washington iyo Tehran ayaa yimid inkastoo heshiis is-afgarad ah oo ay Pakistan dhexdhexaadinaysay la saxiixay bishii Juun si loo soo afjaro dagaalka loona gaaro heshiis nabadeed oo waara.
ISHA-AA.
RAG LOO SOO QABTAY DILKII WARIYE AL-CEYDAH.
(SAWIRKA)-WARIYE AL-CEYDAH.
(ADEN/YEMEN)-Madaxa Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Yemen, Rashad AL-AL-caleymi, ayaa Jimcaha maanta ku dhawaaqay in la xiray xubnaha kooxda ku lugta lahaa dilka weriye Moxammed Ceydah oo ka tirsan AL-Arabiya/AL-Hadath . AL-Caleymi ayaa sidoo kale sharraxay in xubnaha ku lugta lahaa dilkii Ayda la horgeyn doono maxkamad toddobaadka soo socda. AL-Ceydah waxaa la dilay Juun 25/2026 markii gaarigiisa loogu xiray waxyaabaha qarxa gudaha magaalada Mukalla ee Gobolka Xadarmut, bariga dalka Yemen.
WUXUU AHAA AABE AFAR CARUUR AH DHALAY:
Waxaa xusid mudan in Maxamed Ceydah uu ku dhashay degmada Sharcab, oo ka tirsan gobolka Ticiz sanadkii 1986, waana aabbe leh hal wiil iyo saddex gabdhood. Wuxuu xirfadiisa ka bilaabay Sanca isagoo ah kamarad qaade telefishan oo ka tirsan kanaalka Yemen ee "AL-Saciida", ka dibna wuxuu la shaqeeyay kanaalka "AL-Xurra". Dabayaaqadii 2018, waxaa daba socday oo ku dhawaaday inay xiraan dabley ku sugan Sanca, ka dib markii ay weerareen gurigiisa, ay argagax geliyeen qoyskiisa, ayna dhaceen hantidiisa. Tani waxay ku kalliftay inuu ka tago Sanca oo uu u guuro Cadan, ka hor inta uusan markii dambe ku biirin AL Carabiya oo uu dego magaalada Mukalla si uu u sii wato shaqadiisa saxaafadda. Wuxuu sawir qaade iyo wariye madax-bannaan u shaqeynayay AL Carabiya tan iyo 2019, isagoo ka soo warramaya dhacdooyinka siyaasadeed, horumarineed iyo amni ee ugu caansan gobollada bari ee Yemen, laga bilaabo xeebta iyo dooxada Xadarmut iyo lamadegaanka ilaa Gobolka AL-Mahrah.
ISHA-AA.
DALKA QADAR OO CAMBAAREEYEY WEERARADA IRAAN EE DALALKA KHALIIJKA.
(SAWIRKA)-GENTAALADA IRAAN.
(DOHA/QATAR)-Qatar ayaa Jimcaha maanta ah cambaareyey weerarrada cusub ee Iiraan ay ku qaaday dhulkeeda iyo dalaka Urdun, Baxrayn iyo Kuwayt, iyadoo ku tilmaantay "xadgudub cad" oo ka dhan ah sharciga caalamiga ah iyo madaxbannaanida dalalka la bartilmaameedsaday. War-saxaafadeed ay soo saartay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Qatar ayaa lagu cambaareeyay "si xooggan" weerarrada cusub ee Iiraan ay ku qaadayso dhulka Qatar, iyo sidoo kale dhulka Urdun, Baxrayn iyo Kuwayt. Wasaaraddu waxay sheegtay in weerarradu ay yihiin "xadgudub cad oo lagu sameeyay madax-bannaanida iyo sharafta dhuleed ee dalalka la bartilmaameedsaday, iyo jebinta sharciga caalamiga ah, Axdiga Qaramada Midoobay iyo mabaadi'da deris wanaagga." Waxay ka digtay in weerarrada sii socda ay yihiin "kor u kac khatar ah" oo adkeyn kara dadaallada lagu xakameynayo xiisadaha gobolka isla markaana wiiqi kara dadaallada siyaasadeed iyo kuwa diblomaasiyadeed ee lagu doonayo in lagu gaaro amniga iyo xasilloonida gobolka. Wasaaraddu waxay sidoo kale Iiraan ku eedeysay "inay si buuxda sharci ahaan mas'uul uga tahay" weerarrada iyo "dhammaan cawaaqib xumada ka dhalatay iyo cawaaqib xumada ka dhalatay." Qatar waxay sheegtay inay "haysato" xuquuqdeeda buuxda ee ay kaga jawaabto, iyadoo la raacayo sharciga caalamiga ah iyo qodobka 51aad ee Axdiga Qaramada Midoobay, iyo inay qaaddo "dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah" si ay u ilaaliso madax-bannaanideeda, amnigeeda, midnimadeeda dhuleed iyo muwaadiniinta. Dowladda Khaliijka ayaa sidoo kale xaqiijisay "midnimo buuxda" ay la leedahay Urdun, Baxrayn iyo Kuwayt, iyo taageerada ay u hayso "dhammaan tallaabooyinka sharciga ah" ee ay qaadaan si ay u ilaaliyaan madax-bannaanidooda iyo amnigooda. Wasaaraddu waxay ku baaqday "in si degdeg ah oo dhammaystiran loo joojiyo dhammaan falalka milatari iyo weerarrada" oo khatar gelinaya amniga iyo xasilloonida gobolka, iyadoo ku boorrisay dhammaan dhinacyada inay ka fogaadaan sii xumaanshaha, dib ugu laabtaan wadahadallada iyo wadahadallada, iyo inay ilaaliyaan isfahamyada lagu gaaray dadaallada diblomaasiyadeed. Jimcihii hore, Iiraan waxay sheegtay inay bartilmaameedsatay hantidii militariga Mareykanka ee Kuwait, Cumaan, Suuriya, Urdun iyo Baxrayn iyadoo qaadaysa weerarro aargoosi ah, iyadoo sheegtay inay waxyeello u geysatay saldhigyada cirka, nidaamyada raadaarka, bakhaarrada hubka iyo diyaaradaha militariga. Kuwayt, Urdun iyo Baxrayn ayaa sheegay inay qabteen gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn oo Iiraan leedahay, halka Qatar ay sheegtay in ciidamadeedu ay ka hortageen dhowr weerar oo cirka ah, iyadoo hal cunug uu ku dhaawacmay burbur ka dhashay howlgalladii lagu qabtay. Xiisadda gobolka ayaa sii xoogeysatay tan iyo bishii Febraayo, markii Mareykanka iyo Israa'iil ay si wadajir ah u qaadeen weerar ka dhan ah Iiraan, halka Tehran ay ka aargoosatay gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn oo bartilmaameedsanaya dalalka Khaliijka ee martigeliya hantida Mareykanka. Iiraan iyo Mareykanka ayaa bishii hore kala saxiixday heshiis is-afgarad ah oo ay dhexdhexaadinaysay Bakistaan, kaas oo ujeedadiisu ahayd in la soo afjaro khilaafkooda lana gaaro heshiis nabadeed oo waara. Si kastaba ha ahaatee, xiisadda ayaa sii xoogeysatay maalmihii ugu dambeeyay ee ka taagnayd marin biyoodka Hormuz, iyadoo labada dhinac ay is dhaafsadeen weeraro.
ISHA-AA.
HOGAAMIYAHA SUUDAAN OO GAARAY ASMARA.
(SAWIRKA)-AL-BURHANI IYO ASAYAAS.
(ASMARA/ERITREA)-Madaxweynaha dalkaEritrea Isayas Afeworki ayaa soo dhaweeyay Guddoomiyaha Golaha Madaxbannaanida dalka Sudan Gen.C/fataax AL-Burhan. Madaxweynaha Eritrea Isayas Afeworki ayaa la hadlay Jeneraal AL-Burhan iyo wafdigiisa oo booqasho rasmi ah ku yimid caasimadda dalka Eritereeya ee Asmara. Sida laga soo xigtay macluumaadka uu Wasiirka Mane Gebremeskel ku faafiyey bartaX (X), labada dhinac waxay sheegeen inay "si weyn uga wada hadleen xiriirka labada dhinac, xaaladda hadda ka jirta Suudaan iyo arrimaha socda iyo kuwa caalamiga ah ee ku salaysan danaha labada dhinac". Wadahadalka labada hoggaamiye ayaa dhacay intii lagu jiray colaadda Suudaan, sii socoshada dhismaha Geeska Afrikana way sii xoogaysatay. Sida laga soo xigtay macluumaadka uu wadaagay Mane Gebremeskel, ma aysan bixin wax sharraxaad dheeraad ah oo ku saabsan muddada booqashada Jeneraal Al-Burhan ama haddii ay jireen kulamo kale oo dheeraad ah. DalalkaSuudaan iyo Eritereeya ayaa ah kuwa xuduud la leh dalka Itoobiya oo hadda u muuqdo mid halis ku ah degaanshaha Gobolka Geeska Afrika.
ISHA-WAKAALADDO.
CIIDAMADA SURIYA OO QABTAY HUB LOO WEDAY MALEESHIYADDA URURKA XIZBULLAHI.
(SAWIRKA)-CIIDANKA SURIYA.
(DUBAI/UAE)-Mas'uuliyiinta Suuriya ayaa fashiliyay isku day lagu doonayay in lagu soo raro hub casri ah iyo gantaallo xuduudda Ciraaq, sida ay ku warantay wakaaladda wararka ee dawladda ee SANA Khamiistii, iyadoo soo xiganaysa ilo ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Gudaha, kuwaas oo sheegay in baaritaannada hordhaca ah ay muujinayaan in shixnadda loogu talagalay maleeshiyada Hezbollah ee Lubnaan. Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa bishii Juun sheegay inuu la hadlay Madaxweynaha Suuriya Axmed Al-Sharaa si uu ugala hadlo la dagaallanka Hezbollah. Jabhadihii hore ee hadda maamula Suuriya waxay la dagaallamayeen Hezbollah sannado badan iyagoo u dirayay dagaalyahanno si ay u taageeraan madaxweynihii Suuriya ee xilligaas, Bashar Assad, dagaal sokeeye. Xafiiska Madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun ayaa sheegay in Sharaa ay u xaqiijisay in Suuriya aysan dhinacna ka eegan doonin arrimaha gudaha ee Lubnaan.
ISHA-AN.
MASUUL CIRAAQI AH OO LAGU XUKUMAY LABA SANO MUSUQ DARTIIS.
(SAWIRKA)-LACAG.
(BAGHDAD/IRAQ)-Garsoorka Ciraaq ayaa Khamiistii bilaabay dhageysiga tiro ka mid ah xubnaha baarlamaanka ee kiisas la xiriira musuqmaasuqa iyo laaluushka, halka ay soo saartay xukun xabsi ah oo laba sano ah oo ka dhan ah Xildhibaan Mohammed al-Karbouli ka dib markii lagu helay kiis laaluush ah, taasoo ah horumarkii ugu dambeeyay ee olole ballaaran oo ay hoggaaminayaan mas'uuliyiintu si loo dabagalo kuwa ku lugta leh kiisaska musuqmaasuqa. Sida laga soo xigtay weriyaha Al Arabiya/Al Hadath, maxkamadaha Ciraaq ayaa bilaabay dib u eegista faylasha tiro xildhibaano ah oo lagu eedeeyay musuqmaasuq, taasoo ku soo beegantay iyadoo la soo saaray xukun hordhac ah oo lagu xukumay xildhibaan Mohammed Al-Karbouli laba sano oo xabsi ah oo lagu soo oogay dacwado laaluush. Hay'adaha garsoorka weli ma soo saarin bayaan ka kooban faahfaahin ku saabsan kiiska ama duruufaha xukunka, mana cadda nooca xaqiiqooyinka ay maxkamaddu ku tiirsanayd ama in xukunka laga qaadan karo racfaan iyadoo la raacayo habraacyada sharciga ee khuseeya. Horumarkan ayaa ku soo beegmaya xilli Ciraaq ay la kulmayso koror aan horay loo arag oo ku aaddan raadinta kiisaska musuqmaasuqa, ka dib markii la xiray dhowr jeer oo ay hay'adaha garsoorku ku dhawaaqeen maalmihii la soo dhaafay.
OLOLAHA KA HORTAGA MUSUQMAASUQA:
Golaha Sare ee Garsoorka ayaa Khamiistii hore ku dhawaaqay in la qabtay 25 bilyan oo diinaar Ciraaq ah, oo u dhiganta qiyaastii $19 milyan, marka lagu daro $200,000 iyo afar kiilo oo dahab ah, taasoo qayb ka ah baaritaannada socda ee kiiska Wasiir Ku-xigeenka Batroolka ee Arrimaha Biyaha, Adnan al-Jumaili oo la xiray. Garsoorku wuxuu horey u shaaciyay in la soo celiyay 375 kiilo oo dahab ah iyo in la qabtay hantidii maguurtada ahayd iyo warshadihii qiimahoodu ahaa qiyaastii 69 bilyan oo diinaar Ciraaq ah, iyadoo la raacayo isla baaritaannadaas, kuwaas oo loo arko inay ka mid yihiin kiisaska musuqmaasuqa ugu waaweyn ee Ciraaq ay aragtay sannadihii ugu dambeeyay. Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in baaritaannada lagu sameeyay kiiska Al-Jumaili ay ogaadeen shabakad ballaaran oo looga shakisan yahay inay ku lug leedahay dambiyada musuqmaasuqa maaliyadeed, iyo in raadinta lacagaha iyo hantida la rumeysan yahay in laga helay dambiyadaas ay sii socoto. Bilawga maxkamadeynta tiro xildhibaano ah iyo soo saarista xukunnada ka dhanka ah shakhsiyaadka siyaasadda ayaa muujinaya sii socoshada ololaha garsoorka ee Baqdaad ku adkeysaneyso in lagu bartilmaameedsanayo dhammaan kuwa ku lugta leh, iyadoon loo eegin jagooyinkooda ama jagooyinka rasmiga ah. Tiro ka mid ah kiisaskan ayaa weli dib u eegis ku socda, halka mas'uuliyiinta Ciraaq ay xaqiijinayaan in go'aaminta mas'uuliyadaha dambiyada iyo caddeynta dacwadaha lagu sameeyo maxkamadaha awoodda u leh, iyadoo la dammaanad qaadayo xuquuqda difaaca iyo dhammaystirka dhammaan marxaladaha dacwadaha si waafaqsan sharciga.
ISHA-AA.
BAARLAMAANK DALKA LUBNAAN OO MAANTA HAWL BILAABAY.
(SAWIRKA)-BAARLAMAANKA LUBNAN.
(BEIRUT/LIBNAN)-Wararka laga helaayo dalka Lubnan ayaa sheegaayo in Baarlamaanka Lubnaan uuArbacada maanta ah bilaabay kalfadhi sharci-dejin ah si uu uga doodo uguna codeeyo dhowr hindise-sharciyeed, oo ay ku jiraan sharci cafis ah oo dabooli kara maxaabiista badan. In ka badan 40 sharci oo qabyo ah ayaa laga doodi doonaa oo loo codeyn doonaa kalfadhiga labada maalmood ah, kan ugu muhiimsan waa baabi'inta ciqaabta dilka ah, oo aan la fulin sannado badan, iyo cafiska. Sannado badan, baarlamaanku wuxuu isku dayayay inuu meel mariyo sharci cafis guud, kaas oo hadafkiisa ugu weyn uu yahay in la yareeyo ciriiriga xabsiyada Lubnaan, iyada oo aan la helin is-afgarad sababtoo ah kala qaybsanaan diimeed iyo siyaasadeed oo ku saabsan cidda ka faa'iideysan doonta. Amnesty waxay ahayd dalab ay u direen qoysaska maxaabiista Islaamiga ah, qaarkoodna lagu eedeeyay inay weerareen ciidamada Lubnaan, ka qaybgaleen iskahorimaadyo ka dhacay waqooyiga Tripoli oo ay Sunnigu u badan yihiin iyo qorsheynta qaraxyo. Kumanaan qoys oo ka soo jeeda gobollada bari ee Baalbek iyo Hermel, oo ah saldhigyada dhaqdhaqaaqa Shiicada ee Hezbollah iyo xulafadeeda Amal halkaas oo beerista xashiishadda sharci darrada ah ay ku badan tahay, ayaa sidoo kale dalbanayay cafis loo fidiyo dambiyada la xiriira daroogada iyo xatooyada. Qaraabada kuwa u cararay Israa'iil ka dib markii ay ka baxday koonfurta Lubnaan sannadkii 2000, iyagoo ka baqaya aargoosi, gaar ahaan Hezbollah iyo taageerayaasheeda, ayaa sidoo kale doonaya in xubnaha qoysaskooda la daboolo. Lubnaan ayaa horey u meel marisay sharci cafis guud ka dib dagaalkii sokeeye ee 1975-90, kaasoo u oggolaanaya qabqablayaashii hore inay u gudbaan siyaasadda iyagoon maxkamad la horgeyn dambiyo ay galeen intii lagu jiray colaadda. Baarlamaanka ayaa sidoo kale u codeyn doona baabi'inta xukunka dilka ah, kaasoo markii ugu dambeysay lagu fuliyay Lubnaan sanadkii 2004. Ciqaabta dilka ah waxay ka hortageysaa Lubnaan inay u gacan geliso dambiilayaasha u cararay dalalka baabi'iyay ciqaabta. Kalfadhiga sharci-dejinta ee Arbacada ayaa ah kii ugu horreeyay ee uu baarlamaanku qabto tan iyo markii uu dib u dhigay doorashada laba sano bishii Maarso sababo la xiriira dagaalkii Israa'iil iyo Hezbollah.
ISHA-AN.
DALKA LUBNAN OO XIRAY TALIYE SARE OO KA TIRSAN KOOXDA DAACISH.
(SAWIRKA)-CIIDAMADDA LIBNAN.
(BEIRUT/LUBNAN)-Mas'uuliyiinta Lubnaan ayaa Isniintii sheegay inay xireen taliye Suuriyaan ah oo ka tirsan kooxda Daacish, iyadoo Damascus ay baarayso unug xiriir la leh Daacish oo lagu eedeeyay qaraxyo intii uu booqanayay Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron. War-saxaafadeed ay soo saareen, ciidamada amniga gudaha ee Lubnaan ayaa lagu sheegay inay xireen tuhmanaha "ka dib markii si taxaddar leh loola socday oo ay sameeyeen howlgallo dabagal ah" Juun 30, isla markaana uu ahaa hoggaamiyaha kooxda ee bartamaha iyo koonfurta Suuriya. Ku dhawaaqista ayaa timid ku dhawaad toddobaad ka dib markii laba qarax ay ka dhaceen Dimishiq intii uu Macron booqanayay Suuriya, halkaas oo ay ku dhinteen hal qof isla markaana ay ku dhaawacmeen daraasiin, meel u dhow hoteelka uu ku hoyday hoggaamiyaha Faransiiska habeenkii. Mas'uuliyiinta Suuriya ayaa Khamiistii sheegay in baaritaanno hordhac ah ay muujinayaan in Daacish ay ka dambeysay weerarka. Isniintii, wasaaradda arrimaha gudaha Suuriya ayaa daabacday magacyada saddex nin oo ay su'aalo weydiisay, iyagoo ku andacoonaya inay ka dambeeyeen qaraxyada. In kasta oo qabsashada dhulkii Suuriya ee ay sheegtay in la jabiyay 2019, Daacish waxay weli ka firfircoon tahay qaar ka mid ah unugyada dalka oo dhan. Lubnaan, kooxaha xagjirka ah ee Sunniga ah ee ballanqaaday inay daacad u yihiin Daacish waxay la dagaallameen ciidamada sannadihii 2010-meeyadii waxayna fuliyeen dhowr qarax oo dhimasho leh oo lala beegsaday kooxda xagjirka ah ee Lubnaan ee Hezbollah iyo taageerayaashooda. Laakiin waxaa si weyn looga adkaaday ciidan ahaan sannadkii 2017. Sannadkii hore, militariga Lubnaan waxay sheegeen inay xireen hoggaamiyaha looga shakisan yahay kooxda Daacish ee dalka, iyagoo ku eedeeyay inuu qorsheynayay dhowr hawlgal. Lubnaan iyo Suuriya waxay wadaagaan xuduud godan oo 330-kiiloomitir ah (205-mayl) ah oo caan ku ah tahriibinta dadka iyo alaabada.
ISHA-AN.
IRAAN OO DALDASHAY LABA XUBNOOD OO DAACISH AH.
(SAWIRKA)-DIIDMADA TOOGASHADA.
(TEHRAN/IRAN)-Laba xubnood oo ka tirsan kooxda Daacish ayaa la dilay ka dib markii lagu helay dambi ah inay ka soo horjeedeen Jamhuuriyadda Islaamiga ah, sida uu sheegay telefishanka dawladda Iiraan Talaadadii. Warbixintu waxay ku sheegtay raggan inay kala ahaayeen Mohieddin Abdollahi iyo Hossein Palani. Waxay sheegtay inay ka tirsanaayeen unug Daacish ah oo la sameeyay ka dib markii kooxda laga adkaaday dhulkeeda Ciraaq iyo Suuriya, isla markaana ay qorsheynayeen weeraro gudaha Iiraan. Sida laga soo xigtay warbixinta, ciidamada amniga Iiraan waxay aqoonsadeen meesha ay ku dhuumanayeen unuggu ee ku yaal aagga buuraha Bamo ee u dhow xadka Ciraaq ka hor inta aysan fulin qorshayaashooda. Dhowr dagaalyahan ayaa la dilay, kuwa kalena waa la xiray intii lagu jiray hawlgalka, kaas oo sidoo kale lagu dilay saddex xubnood oo ka tirsan Ilaalada Kacaanka Iiraan. Mas'uuliyiintu waxay sheegeen inay sidoo kale qabteen hub, rasaas iyo qalab kale. Labada nin waxaa lagu helay inay ka soo horjeedeen Jamhuuriyadda Islaamiga ah, waxaana la deldelay ka dib markii Maxkamadda Sare ay ansixisay xukunnadii dilka ahaa. Garsoorku ma uusan shaacin meesha lagu fuliyay dilka.
ISHA-AN.
IRAAN OO GENTAALO KU WEERARTAY DALKA URDUN.
(SAWIRKA)-GANTAALADDA IRAAN.
(AMMAN/JORDAN)-Ciidanka Urdun ayaa Talaadada maanta ah ku dhawaaqay in difaacooda cirka uu qabtay oo uu soo riday afar gantaal oo laga soo riday Iiraan, iyadoo aan wax khasaare ah ama burbur hantiyeed ah la kulmin, iyadoo Tehran ay sii xoojinayso weerarrada ay ku qaadayso xulafada Washington ee gobolka si ay uga jawaabto weerarrada Mareykanka uu ka geysanayo. Bayaanka ciidanku wuxuu soo xigtay ilo militari oo mas'uul ah oo ka tirsan Taliska Guud ee Ciidamada Qalabka Sida ee Urdun oo sheegaya in "nidaamyada difaaca cirka ay qabteen oo ay soo rideen, waaberigii Talaadada, afar gantaal oo soo galay hawada Urdun oo ka yimid dhulka Iiraan," isagoo xusay "in aysan keenin wax khasaare bini'aadam ama waxyeello ah."
HAWLGALKII QABASHADA AYAA LAGU GUULEYSTAY:
Wuxuu sharraxay in "hawlgalka qabsashada lagu sameeyay hufnaan sare, iyadoo la raacayo habraacyada hawlgalka ee loo qaaday si loo ilaaliyo madaxbannaanida, amniga iyo badbaadada Boqortooyada iyo muwaadiniinteeda." Ilo wareedka ayaa sidoo kale xaqiijiyay in "isku day kasta oo lagu xadgudbayo madaxbannaanida Boqortooyada ama lagu xadgudbayo hawadeeda hawada waxaa lagu gaari doonaa adkeysi, iyadoo la raacayo xeerarka la ansixiyay ee ku lug lahaanshaha iyo sida uu qabo danta qaranka," isagoo carabka ku adkeeyay in "ciidamada qalabka sida aysan ka labalabeyn doonin inay qaadaan dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si loo ilaaliyo waddankeeda loona difaaco amnigeeda iyo xasilloonideeda." Ciidanka Urdun ayaa ku dhawaaqay bayaan ay soo saareen in afar gantaal oo Iiraan ah ay ku dhaceen dhulka boqortooyada subaxnimadii hore ee Isniinta iyagoon wax dhaawac ah geysan. Urdun ayaa Khamiistii ku dhawaaqday inay qabatay siddeed gantaal oo laga soo riday Iiraan, weerar ay Ilaalada Kacaanka Iiraan sheegeen inay ku bartilmaameedsanayeen saldhig milatari oo uu Mareykanku isticmaalo. Amman waxay ku adkeysaneysaa in Urdun aysan martigelin saldhigyo shisheeye, laakiin ciidamo kooban oo ka socda dhowr waddan ayaa lagu daadgureeyay qaar ka mid ah saldhigyada ciidamada Urdun si ay qayb uga noqdaan heshiisyada iskaashiga iyo tababarka. Markii dambe, Wakaaladda Wararka Fars ayaa soo xigatay Ilaalada Kacaanka Iiraan oo sheegtay inay gantaallo ballistic ah ku bartilmaameedsadeen saldhiga ciidamadda cirka Maraykanka ey ku leeyihiin dalka Boqortooyadda Urdun.
ISHA-AA.
NABIIL FAHMI OO WEERARADA IRAN EE WADAMADA KHALIJKA KU SHEEGAY KUWA QIIL AAN LAHAYN.
(SAWIRKA)-NABIIL FAHMI.
(CAIRO/EGYPT)-Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamacadda Carabta, Nabil Fahmy, ayaa muujiyay diidmadiisa gaarka ah iyo cambaareyn xooggan oo ku aaddan weerarrada sii socda ee Iiraan ay ku qaadayso dhowr waddan oo Carab ah, isagoo carabka ku adkeeyay in dhaqamadani ay yihiin khatar toos ah oo ku wajahan amniga iyo xasilloonida gobolka, xadgudub ku ah mabaadi'da sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay, iyo sidoo kale jebinta xeerarka deris wanaagga. Xoghayaha Guud wuxuu carabka ku adkeeyay in weerarrada soo noqnoqda ee Iiraan ee lagu qaado maraakiibta ganacsiga ay khatar ku yihiin amniga iyo xorriyadda marinnada caalamiga ah, marka lagu daro weerarrada sii socda ee lagu bartilmaameedsanayo Dowladda Kuwait, Boqortooyada Baxrayn, Dowladda Qadar, Imaaraadka Carabta, Saldanada Cumaan, iyo Boqortooyada Hashemite ee Urdun. Wuxuu carabka ku adkeeyay in Jaamacadda Carabta ay diidayso wax kasta oo xadgudub ku ah madaxbannaanida dowladaha Carabta ama sharafta dhulkooda, ama khatar ku ah amniga iyo xasilloonida qarankooda. Fahmy wuxuu sharraxay in weerarradan aan lagu qiil samayn karin cudur daar kasta, isagoo ku nuuxnuuxsaday in amniga dalalka Carabta aan la qaybin karin, iyo in xadgudub kasta oo lagu sameeyo madaxbannaanida dal kasta oo Carab ah uu yahay xadgudub aan la aqbali karin oo u baahan mowqif mideysan oo adag oo Carab ah. Xoghayaha Guud wuxuu ku celiyay taageerada buuxda ee Jaamacadda Carabta ay la garab taagan tahay dalalka Carabta ee la bartilmaameedsaday, iyo taageerada ay u fidiso dhammaan tallaabooyinka sharciga ah ee ay qaadaan si ay u difaacaan madax-bannaanidooda, u ilaaliyaan amnigooda, iyo inay ilaaliyaan dadkooda.
XUSHMEYNTA SHARCIGA CAALAMIGA AH:
Golaha Ammaanka ayaa sidoo kale loogu baaqay inuu qaato mas'uuliyadihiisa oo uu qaado tallaabooyin wax ku ool ah si loo joojiyo xadgudubyadan, loo hubiyo ixtiraamka sharciga caalamiga ah, loona ilaaliyo amniga iyo xorriyadda marinnada caalamiga ah, taasoo gacan ka geysanaysa kor u qaadista amniga iyo xasilloonida gobolka.
TAAGEERIDDA GEEDI-SOCDKA FICILKA WADAJORKA AH EE CARABTA:
Xaalad la xiriirta, Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamacadda Carabta ayaa kala hadlay Ra'iisul Wasaare Ku-xigeenka Urdun iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Dibadda Ayman Safadi, intii lagu jiray wicitaan taleefan Axaddii, dadaallada lagu xakameynayo xiisadda gobolka, iyo siyaabaha lagu xoojin karo amniga iyo xasilloonida, marka lagu daro taageeridda tallaabada wadajirka ah ee Carabta. Intii lagu jiray wicitaanka, Xoghayaha Guud wuxuu xaqiijiyay in Jaamacadda Carabta ay si buuxda ula shaqeyneyso Boqortooyada Hashemite ee Urdun iyadoo wajahaysa gardarrada Iiraan, isagoo carabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay xoojinta isku-dubaridka Carabta si loo wajaho caqabadaha jira loona ilaaliyo amniga iyo xasilloonida dalalka Carabta. Labada dhinac waxay ka wada hadleen siyaabaha lagu xoojin karo ficillada wadajirka ah ee Carabta iyo u adeegidda danaha Carabta, iyadoo la tixgelinayo horumarka ka socda gobolka, si gacan looga geysto taageeridda midnimada Carabta iyo xoojinta hababka isku-dubaridka ee u dhexeeya waddamada xubnaha ka ah.
WEERARKA SAAKAYA DHACAY:
Imaaraadka Carabta, Qadar iyo Baxrayn ayaa subaxnimadii hore ee Axadda ku dhawaaqay inay qabteen gantaallo ama weeraro diyaaradeed, halka sireennada la hawlgeliyay. Wasaaradda Difaaca Imaaraadka Carabta ayaa sheegtay inay hadda la tacaaleyso weerarrada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka imanaya Iiraan. Barteeda Twitter-ka, waxay ku tiri: "Difaaca cirka ee Imaaraadka Carabta ayaa hadda ku lug leh weerarrada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka imanaya Iiraan. Wasaaradda Difaaca waxay xaqiijineysaa in dhawaqa laga maqlayo meelo kala duwan oo dalka ah ay ka dhasheen nidaamyada difaaca cirka ee Imaaraadka oo ku lug leh gantaallada ballistic-ga iyo kuwa cruise-ka iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn." Dhankeeda, Wasaaradda Difaaca ee Qadar ayaa ku dhawaaqday in "ciidamada qalabka sida ay ka jawaabayaan weerar gantaal ah," halka qaraxyo laga maqlay Doha, digniin amnina loo diray taleefannada gacanta oo lagu boorinayo dadka deegaanka inay "gudaha joogaan oo ay joogaan meelo ammaan ah." Isla xaaladdaas, mas'uuliyiinta Baxrayn waxay ku dhawaaqeen in difaaca cirka uu ka jawaabayo weerarrada Iiraan. Horay, Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Baxrayn ayaa ku dhawaaqday dhawaqa seeriyada duullaanka cirka. Waxay ku sheegtay barteeda Twitter-ka: "Siirka duullaanka cirka ayaa la hawlgeliyay. Waxaan ku boorrinaynaa muwaadiniinta iyo dadka deegaanka inay is dejiyaan, ay gabbaad ka raadsadaan meesha ugu dhow ee ammaan ah, oo ay wararka la socdaan kanaallada rasmiga ah." Dhankeeda, Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa maanta ku dhawaaqay inay bartilmaameedsadeen saldhig mileteri oo ku yaalo dalak Boqortooyadda Urdun.
ISHA-AA.
LIIBIYA OO SIRTA KU QABATAY TAHRIIBAYAAL FARA BADADAN.
(SAWIRKA)-TAHRIBAYAAL.
(TRIPOLI/LIBYA)-Ilaalada xeebaha Liibiya, oo xiriir la leh dowladda bariga Liibiya, ayaa qabtay in ka badan 140 muhaajiriin ah hal maalin gudaheed xeebta bari ee dalka, halka 153 kale la waayay iyagoo saaran doon ka baxsan wadada Galbeedka Afrika ee xeebta Atlaantik. Ilaalada xeebaha ee dowladda Tobruk ayaa sheegay inay qabteen 143 muhaajiriin ah Jimcihii howlgallo amni oo kala duwan oo ka dhacay xeebaha Tobruk iyo Sirte, kuwaas oo ay ku jiraan 72 muhaajiriin ah oo ka yimid Suudaan, 31 Masaari ah iyo 40 ka yimid Bangladesh. Qabsashadan, oo Sabtidii lagu daabacay muuqaallo laga soo duubay bogga internetka ee X, ayaa wajahaysa dhaleeceyn ka timid ururada xuquuqda aadanaha sababtoo ah qaxootiga lagu qasbay inay ku laabtaan xeebaha Liibiya. Dhinaca kale, barnaamijka "Qalabka Digniinta" oo ku takhasusay soo sheegista muhaajiriinta ku xayiran badda, ayaa sheegay inuu helay ogeysiis ka yimid qoysas ku saabsan 153 qof oo doon ku safray laba toddobaad ka hor iyagoo ka soo shiraacday xeebta Bafouloto ee Gambiya. Madalku waxay sheegtay in mas'uuliyiinta Gambia la wargeliyay, laakiin ilaa maanta lama helin wax macluumaad ah oo ku saabsan masiirka muhaajiriinta. In kasta oo marinnada ka soo tallaaba Galbeedka Afrika ay hoos u dhaceen 67 boqolkiiba qeybtii hore ee 2026 marka la barbar dhigo isla muddadaas 2025, sida laga soo xigtay xogta Hay'adda Xuduudaha iyo Ilaalada Xeebaha ee Yurub, Frontex, muhaajiriintu waxay qaataan khataro badan xagaaga si ay u gaaraan xeebaha Yurub. Xogta laga helay barnaamijka "Muhaajiriinta Maqan" ee Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa tilmaamaysa in 1,414 qof ay ku dhinteen ama ku waayeen badda Mediterranean sanadkan, halka 142 qof ay ku dhinteen waddada Galbeedka Afrika ee loo maro Jasiiradaha Canary ee Badweynta Atlantik.
ISHA-AA.