TAHRIIBKA LOO AADO YEMEN OO HOOS U DHACAY BISHII MAARSO.
(SAWIRKA)-TAHRIIBAYAAL.
(ADEN/YEMEN)-Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa sheegtay in in ka badan 17,000 oo muhaajiriin ah oo ka yimid Geeska Afrika ay yimaadeen Yemen bishii Maarso, taasoo ah heerka ugu hooseeya ee bishii la diiwaan galiyay tan iyo bilowgii sanadkan, taasoo muujinaysa hoos u dhac weyn oo ku yimid xawaaraha socdaalka ee dalka. Hay'addu waxay warbixinteeda "La socodka Socdaalka" ee Khamiistii soo saartay ku sheegtay inay diiwaan gelisay 17,027 muhaajiriin Afrikaan ah oo soo galay Yemen bishii Maarso, taasoo hoos u dhac ah 12% marka la barbar dhigo bishii Febraayo, oo diiwaangelisay 19,337 muhaajiriin ah. Warbixintu waxay tilmaamtay in Jabuuti ay ahayd meesha ugu muhiimsan ee ay ka baxaan muhaajiriinta, taasoo ka dhigan 74% wadarta guud ee soo galaya, waxaana ku xiga Soomaaliya oo ah 22%, halka Saldanadda Cumaan ay ahayd 4% ilaha ay ka yimaadaan. Sida laga soo xigtay Matrix-ka Dabagalka Barakacayaasha ee IOM, inta badan muhaajiriinta ka imanaya Jabuuti waxay ka soo galeen Gobolka Abyan, kuwaas oo helay 72% wadarta guud, waxaana ku xiga Gobolka Taiz oo ah 28%. Kuwa ka yimid Soomaaliya waxay gebi ahaanba gaareen Gobolka Shabwa, halka mas'uuliyiinta Cumaan ay dib ugu celiyeen 595 muhaajiriin Degmada Shaxan ee Gobolka AL Mahrah. Warbixintu waxay muujisay in Itoobiyaanku ay yihiin dadka ugu badan ee yimid iyagoo gaaraya 86% (16,370 muhaajiriin ah), marka la barbar dhigo 3% oo ka yimid Soomaaliya (584 muhaajiriin ah), marka lagu daro 73 muhaajiriin ah oo ka yimid jinsiyado kale. Raggu waxay ahaayeen 68%, halka haween iyo carruur midkiiba uu ahaa 16% wadarta guud ee yimid. Taas beddelkeeda, hay'addu waxay diiwaangelisay inay ka baxeen 1,407 muhaajiriin Itoobiyaan ah oo ka yimid Yemen una socday Jabuuti isla muddadaas, oo ay ku jiraan 1,403 oo soo maray xeebaha Gobolka Lahj, iyo afar kale oo ka yimid Gobolka Abyan, taasoo muujinaysa sii socoshada dhaqdhaqaaqa labada dhinac inkastoo guud ahaan hoos u dhac uu ku yimid tirada dadka soo gaaray.
ISHA XARAF-28.
DALKA KUWEYT OO SHEEGAY IN LAGU SOO WEERARAY DIYAARADAHA AAN DUULIYAHA LAHAYN.
(SAWIRKA)-KUWEYT.
(KUWEYT)-Ilaalada Qaranka ee Kuwait ayaa maanta ku dhawaaqay in mid ka mid ah goobahooda ay bartilmaameedsadeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee cadawga ah, taasoo keentay khasaare weyn oo hanti ah laakiin aan wax khasaare ah oo bini'aadamnimo ah geysan, ka dib markii la hirgeliyay heshiiskii xabad joojinta ee Mareykanka iyo Iiraan. Mas'uuliyiinta Kuwait ee khuseeya ayaa bilaabay inay qaadaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah ee amniga iyo goobta si wax looga qabto dhacdada, halka Ciidanka Qaranka ay xaqiijiyeen diyaar garowga ciidamadooda iyo inay sii wadaan gudashada waajibaadkooda iyagoo leh "hufnaan iyo karti ku dhex jirta nidaam isku dhafan si loo ilaaliyo xarumaha muhiimka ah ee dalka." Kuwait waxay xaqiijisay in ciidamadeedu ay si buuxda u diyaarsan yihiin oo ay diyaar u yihiin inay wax ka qabtaan khatar kasta iyo inay si adag ula dagaallamaan wax kasta oo ujeeddadiisu tahay in lagu carqaladeeyo amniga dalka, si loo ilaaliyo madax-bannaanidiisa, amnigiisa iyo xasilloonidiisa loona ilaaliyo danaha qarankiisa iyo awooddiisa. Waxay ugu baaqday qof walba inuu helo macluumaad ka yimid ilo rasmi ah oo aan lagu mashquulin wararka xanta ah ama aan lagu faafin warar aan la isku halleyn karin, maadaama tani ay saameyn xun ku leedahay kicinta walwalka xubnaha bulshada.
ISHA-AA.
WAAXDA ARRIMAHA DIBADDA MARAYKANKA OO U YEERTAY SAFIIRKA DALKA CIRAAQ.
(SAWIRKA)-WAAXDA ARR.DIBADDA MARAYLKANKA.
(WASHINGTON/USA)-Ku xigeenka Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Christopher Landau ayaa u yeeray Safiirka Ciraaq u fadhiya Washington Nizar Khairallah sababo la xiriira weerarro lala beegsaday shaqaalaha Mareykanka iyo xarumaha diblomaasiyadeed. Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa sheegtay in Landau uu kulanka ka sheegay cambaareyn xooggan oo dalkiisu u jeediyay weerarrada ay qaadeen kooxo hubeysan oo daacad u ah Iiraan oo ka sugan dhulka Ciraaq, isagoo carabka ku adkeeyay in dowladda Ciraaq ay ku guuldareysatay inay ka hortagto weerarradan.
WEERARADA SOO NOQNOQDAY:
Safaaradda Mareykanka ee Baqdaad, Qunsuliyadda Mareykanka ee Erbil, iyo Xarunta Taageerada Diblomaasiyadeed ee Baqdaad ayaa si isdaba joog ah loo weeraray tan iyo markii uu qarxay dagaalka u dhexeeya Mareykanka iyo Israa'iil oo dhinac ah, iyo Iiraan oo dhinaca kale ah. Toddobaadkii hore, Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa ku dhawaaqday abaalmarin dhan $3 milyan oo doolar oo la siinayo ciddii keenta macluumaad la xiriira weerarrada lagu bartilmaameedsanayo xarumaha diblomaasiyadeed ee ay ku leedahay Ciraaq. Horey, kooxda loogu yeero "Islamic Resistance," oo ah koox dallad ah oo ay taageeraan kooxaha ay taageerto Iiraan, ayaa 19 weerar oo gantaallo iyo diyaarado aan duuliye lahayn ah ku qaaday saldhigyada Mareykanka ee Ciraaq iyo gobolka 3-dii Abriil. Shabakadda ayaa sidoo kale soo xigatay ilo wareed ka tirsan booliiska Ciraaq oo sheegaya in weerar lagu bartilmaameedsaday xarunta dhexe ee Ciidamada Abaabulka Dadweynaha ee al-Qaim, galbeedka Ciraaq, halka duqeyn cirka ah lagu soo warramey xarunta Guutada 34aad ee Ciidamada abaabulka dadweynaha ee Mosul.
ISHA-AA.
DAWLADDA ITOOBIYA OO TAAGEERO U FIDISAY RSF-TA SUUDAAN.
(SAWIRKA)-CIIDAMADDA RSF.
(KHARTOUM/SUDAN)-Saldhig milatari oo Itoobiyaan ah oo u dhow xuduudda Suudaan ayaa taageero siinaya Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Ciidanka Milatariga, sida lagu sheegay warbixin ay soo saartay cutub cilmi-baaris ah oo ka tirsan Jaamacadda Yale oo la sii daayay Arbacada maanta ah. Shaybaarka Cilmi-baarista Bani'aadamnimada ee Dugsiga Caafimaadka Dadweynaha ee Yale (HRL) ayaa sheegay in falanqaynta sawirrada dayax-gacmeedka iyo xogta isha furan ay muujinayso dhaqdhaqaaq "oo la jaanqaadaya kaalmada milatari ee RSF" ee saldhig Itoobiyaan ah oo ku yaal Asosa, gobolka Benishangul-Gumuz, intii u dhaxaysay dabayaaqadii Diseembar 2025 iyo dabayaaqadii Maarso 2026. Kooxda milatariga, oo dagaal kula jirtay ciidanka Suudaan tan iyo Abriil 2023, ayaa bishii hore militariga Suudaan ku eedeeyay inay weerarro diyaaradeed ka geysteen "gudaha dhulka Itoobiya," taasoo ah eedeymihii ugu horreeyay ee dadweynaha ee ku saabsanaa ku lug lahaanshaha Itoobiya ee colaadda. Itoobiya way beenisay sheegashada waxayna sidoo kale diiday eedeymo sheegaya inay martigelinayso xeryaha RSF. HRL ee Yale waxay isticmaashay xog dareen fog iyo sawirro dayax-gacmeed si ay ula socoto dagaalka tan iyo markii uu billowday. Cilmi-baarayaashu waxay sheegeen in natiijooyinkoodu "ay muujinayaan caddayn muuqaal ah oo cad muddo shan bilood ah" oo ah in weerarrada RSF ee Gobolka Blue Nile ee koonfur-bari ee Suudaan laga bilaabayo gudaha Itoobiya. Cilmi-baarayaashu waxay aqoonsadeen imaatinka soo noqnoqda ee gawaarida xamuulka qaada ee ganacsiga ee saldhigga oo dejinaya gawaarida loo yaqaan "farsamo," gawaarida xamuulka qaada ee fudud ee ay badanaa isticmaalaan kooxaha hubaysan. HRL waxay sheegtay in gawaaridani aysan la mid ahayn kuwa ay caadiyan isticmaalaan militariga Itoobiya waxaana la arkay iyagoo siinaya cutubyo RSF ah oo ka shaqeeya gobolka Blue Nile ee Suudaan. Sida laga soo xigtay warbixinta, qaar ka mid ah gawaarida ayaa markii dambe lagu rakibay qalab qori "oo awood u leh inay qaadaan qoryaha culus." Walxaha la midka ah hubka 50-ka ah ayaa sidoo kale lagu arkay meel u dhow, sida lagu sheegay warbixintu. HRL waxay intaas ku dartay in gawaarida la midka ah ay markii dambe ka soo muuqdeen sawirro furan oo ka dhacay dagaal ka dhacay agagaarka Al-Kurmuk, oo ah magaalo istiraatiiji ah oo xuduud la leh Suudaan oo qiyaastii 100 kiiloomitir (62 mayl) u jirta Asosa. Dagaalladii ugu dambeeyay ayaa sii xoogeystay agagaarka Al-Kurmuk, oo ah goob muhiim ah oo ciidamada ah. Sannadkan, qiyaastii 28,000 oo qof ayaa ku barakacay dagaalka Blue Nile, oo ay ku jiraan in ka badan 10,000 oo ka yimid Al-Kurmuk oo keliya. Xakamaynta dawladda waxaa u qaybsan ciidamada Suudaan iyo xulafada RSF ee ka socda Dhaqdhaqaaqa Xoraynta Dadka Suudaan-Waqooyi (SPLM?N), oo uu hoggaamiyo Abdelaziz Al-Hilu.
CIIDAMADDA QALABKA SIDA AYAA DHAWAAN GUULO KA GAARAY AAGA.
Shaybaarka Yale ayaa sidoo kale diiwaangeliyay dhaqdhaqaaq saadka oo kordhay oo ka socda saldhigga Asosa, oo ay ku jiraan imaatinka konteenarada maraakiibta, haamaha shidaalka iyo teendhooyinka oo awood u leh inay hoy u noqdaan ilaa 150 qof. Gawaarida gaashaaman ee cadcad oo aan waafaqsanayn calaamadaha militariga Itoobiya ayaa sidoo kale la arkay, iyadoo ay weheliyaan dhaqdhaqaaqyo joogto ah oo ay sameeyaan gawaarida xamuulka qaada ee aan militariga ahayn.
Si gooni ah, sawirrada dayax-gacmeedka ayaa muujiyay ballaarin muhiim ah oo ka dhacday garoonka diyaaradaha ee Asosa, oo ay ku jiraan "hangar cusub iyo dhul shub ah" iyo goobo dagaal oo difaac ah.
Sawirrada ay hore u falanqaysay AFP ayaa muujiyay horumar la taaban karo oo ka dhacay garoonka diyaaradaha, kaas oo hore u ahaa saldhig diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. RSF sannadkii hore waxay kumanaan dagaalyahan u soo dirtay Itoobiya, sida ay ilo wareed ka tirsan RSF iyo ilo wareed ciidan u sheegeen AFP.
ISHA-AN.
DALKA PAKISTAN OO DOOR MUUQDO KA QAATAY JOOJINTA DAGAALKA….
(SAWIRKA)-RW-SHEHBAZ.
(ISLAMABAD/PAKISTAN)-DEG DEG:-Reysal Wasaaraha dalka Pakistan Shehbaz Sharif ayaa ka hadlay isbedelka deg dega ah ee ku yimid xaaladda Gobolka Bariga Dhexe taaso caawa la filaayey in Maraykanka uu fulin doono weerar culus oo lagu beegsanaayo goobo muhiim ah kunayaalo dalka Iraan. Reysal Wasaaraha dalka Pakistan oo arrinta caaw dhacday ka hadlaayo ayaa bartiisa(X) waxa uu soo dhigay qoraa u qoran sidan: Aniga oo is-hoosaysiin weyn leh, waxaan ku faraxsanahay inaan ku dhawaaqo in Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan iyo Mareykanka, iyo xulafadooda, ay ku heshiiyeen xabbad joojin degdeg ah meel kasta oo ay ku jiraan Lubnaan iyo meelo kale, Waxa eyna u dhaqan geleysaa si Dahqsi ah. Waxaan si diirran u soo dhaweynayaa tallaabada geesinimada leh waxaanan u mahadcelinayaa hoggaanka labada dal, waxaana ku martiqaadayaa wufuuddooda Islamabad Jimcaha, 10 Abriil 2026, si ay uga sii gorgortamaan heshiis kama dambays ah si loo xalliyo dhammaan khilaafaadka. Labada dhinacba waxay muujiyeen xikmad iyo faham cajiib ah waxayna si wax ku ool ah ugu hawlan yihiin horumarinta nabadda iyo xasilloonida. Waxaan si dhab ah u rajeyneynaa, in 'Wadahadallada Islamabad' ay ku guuleystaan inay gaaraan nabad waarta waxayne ka rajeynaynaa inay wadaagaan warar wanaagsan maalmaha soo socda!.
ISHA-RW.
QARAXYO CAAWA LULAY CAASIMADDA QADAR EE DOOXA.
(SAWIRKA)-DOOXA.
(DOHA/QATAR)-DEG DEG:- Wararka laga helaayo caasimadda dalka Qadar ee Dooxa ayaa sheegaayo in Qaraxyo waa weyn laga maqlay caasimadda Qatar ee Doha fiidnimadii Talaadada, sida ay soo sheegeen weriyeyaasha AFP, halka Imaaraadka Carabta ay sheegeen in difaacooda cirka uu ka jawaabayo hanjabaadaha gantaalada. "Difaaca cirka ee Imaaraadka Carabta ayaa hadda la tacaalaya weerarrada gantaalada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ka imanaya Iiraan," ayay wasaaradda difaaca Imaaraadka Carabta ku sheegtay bayaan ay soo saartay oo ku saabsan X. Dhanka kale, weriyeyaasha AFP ee Doha ayaa maqlay dhowr qarax saacado ka hor waqtiga kama dambaysta ah ee Mareykanka uu u qabtay Iiraan inay ku heshiiso heshiis ama ay la kulanto weeraro ka dhaca kaabayaasha dhaqaalaha ee rayidka. Lama yaqaano Qaraxyadda halka ey si toos ah uga dheceen balse waa la maqlay oo dadka Dooxa degan oo dhan ayaa sheegay iney jiraan. Waxaane caawa joogsaday weerarkii Trump ku dhawaaqay shalay ee ahaa in Iraan uu talaabo adag ka qaadi doono haddii eysan furin marinka Hormuz.
ISHA-AN.
BANAANBAXAYAAL WEERARAY QUNSULIYADDA KUWEYT EE BASRA.
(SAWIRKA)-QUNSULIYADDA KUWEYT EE BASRA.
(BASRA/IRAQ)-Wararka ka imanaayo Basra ee daalka Ciraaq ayaa sheegaayo in Dibadbaxayaal ey weereen Qunsuliyadda Kuwayt ee magaalada Basra ee dalka Ciraaq, sida ay sheegeen ilo wareedyo booliis ah Talaadada maanta ah, ka dib markii gantaal laga soo riday jihada Kuwayt uu dilay saddex qof. Ugu yaraan saddex qof ayaa la dilay shan kalena waa la dhaawacay markii gantaallo ay ku dhaceen guri ku yaal Khor AL-Zubayr oo u dhow Basra, sida ay sheegeen saraakiisha amniga iyo caafimaadka. Booliska ayaa sheegay in tirada dhimashadu ay sii kordhi karto iyadoo qaar ka mid ah xubnaha qoyska ay ku sii jiraan burburka. Kuwayt ayaa cambaareysay "duufaantii iyo burburintii" Qunsuliyadda, iyagoo ugu yeeray jebinta xeerarka diblomaasiyadeed ee daran waxayna sheegtay in Ciraaq ay mas'uul ka tahay wax kasta oo ku guuldareysta inay qaaddo tallaabooyinka loo baahan yahay si loo ilaaliyo howlgallada diblomaasiyadeed iyo kuwa qunsuliyadda ee dhulkeeda, sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay in Kuwait aysan qayb ka ahayn wax khilaaf goboleed ah oo aysan oggolaan doonin in dhulkeeda loo isticmaalo in lagu weeraro waddan kasta.
ISHA-AN.
ISRAEL OO XABSIGA DHIGTAY AFAR ASKERI OO U BASAASEYSAY IRAAN.
(SAWIRKA)-BASAS.
(TEL AVIV/ISRAEL)-Afar askari oo loo qoray inay ka tirsanaayeen cutub dagaal ayaa la xiray toddobaadkii la soo dhaafay iyagoo looga shakisan yahay inay u basaasayeen Iiraan intii uu socday dagaalka. Baaritaanka waxaa si wadajir ah u wada Shin Bet iyo booliiska. Kiiskan waxaa markii ugu horreysay soo sheegay i24. Horey, ka dib baaritaan wadajir ah oo ay sameeyeen Shin Bet iyo qaybta baaritaanka dhexe ee booliiska Jerusalem, xeer ilaaliyeyaashu waxay soo gudbiyeen dacwad oogaha dacwad ka dhan ah 21 jir deggan Jerusalem oo looga shakisan yahay inuu galay dambiyo amni oo la xiriira xiriir iyo basaasnimo loo geystay saraakiisha sirdoonka Iran. Baaritaanka ayaa lagu ogaaday in intii lagu jiray 2025, tuhmanaha uu la xiriiray sarkaal sirdoon oo Iiraani ah oo uu kula kulmay baraha bulshada. Waxaa la xiray dhammaadkii bishii hore, sida laga soo xigtay natiijooyinka, wuxuuna fuliyay howlgallo taxane ah, oo ay ku jiraan ururinta macluumaadka iyo diiwaangelinta muuqaal ahaan meelo kala duwan oo Israa'iil ah, iyo sidoo kale iibsashada qalabka sawir qaadista iyo qalabka kale. Baaritaanku wuxuu sidoo kale ogaaday in tuhmanaha uu ogaa inuu u dhaqmayo wakiil cadow ah isla markaana uu lacag ka helay dhaqdhaqaaqyadiisa ku saabsan lacagaha loo yaqaan 'cryptocurrency'. Faahfaahin cusub oo maxkamaddu caddeysay ayaa muujineysa in tuhmanayaasha ku lugta leh kiiska basaasnimada Iiraan ay dhaafeen ururinta sirdoonka | Sawir: Reuters, GPT Intaa waxaa dheer, Maxkamadda Ashkelon Magistrates Court ayaa Axaddii ogolaatay in la daabaco faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan kiiska amniga ee halista ah ee ay shaaca ka qaadday Israel Hayom oo hadda ay baaritaan ku hayaan Shin Bet iyo qaybta dambiyada waaweyn ee booliiska ee Lahav 433. Faahfaahinta cusub ee la sii daayay waxay muujinaysaa in tuhmanayaashu ay ku dhaqaaqeen codsi ka yimid shaqaalaha Iiraan si ay u sameeyaan walxaha qarxa, xitaa ay sameeyeen baaritaanno ku saabsan agabka ay soo saareen. Baaritaanka waxaa si wadajir ah u wada Shin Bet iyo Waaxda Baarista Dembiyada Caalamiga ah. Saraakiisha amniga ayaa kiiska ku tilmaamay mid aad u daran oo ku soo kordhay howlaha basaasnimada Iiraan - gaar ahaan maadaama dhacdooyinka ay dhaceen toddobaadyadii la soo dhaafay, iyadoo uu sii xoogeysanayo dagaalka ka dhanka ah Iiraan. Maxkamaddu waxay oggolaatay daabacaadda bayaanka soo socda: "Qaybta Baarista Dembiyada Caalamiga ah waxay samaynaysaa baaritaan ku saabsan dhinacyo amni oo ay ku lug leeyihiin dhowr tuhmane oo lagu eedeeyay inay adeegyo kala duwan u fidiyeen hawlwadeennada Iiraan. Qayb ka mid ah baaritaanka, waxaa soo ifbaxay shaki ah in tuhmanayaashu ay ku dhaqmeen codsi ka yimid hawlwadeennada Iiraan si ay u soo saaraan agab qarxa, xitaa ay sameeyeen tijaabooyin ku saabsan agabkii ay soo saareen."
ISHA-ISRAEL HAYOM.
WEERAR LALA BEEGSADAY GOBOLKA ERBIL EE DALKA CIRAAQ.
(SAWIRKA)-G/ERBIL CIRAAQ.
(BAGHDAD/IRAQ)-Laba qarax ayaa laga maqlay meel u dhow Garoonka diyaaradaha ee Erbil, oo martigelisa la-taliyayaal ka socda isbahaysiga la-dagaallanka argagixisada ee uu hoggaamiyo Mareykanka, oo ku yaal gobolka Kurdistan ee Waqooyiga Ciraaq, sida uu sheegay weriye AFP maanta oo Isniin ah. Saacado ka hor, nidaamyada difaaca cirka ayaa soo riday afar gantaal oo u socday qunsuliyadda Mareykanka ee Erbil, ilo amni ayaa u sheegay AFP. Tan iyo markii dagaalkii Bariga Dhexe uu qarxay Febraayo 28, kooxo mugdi ah ayaa sheeganayay weeraro ku dhawaad maalinle ah oo lagu qaaday danaha Mareykanka ee dalka iyo meelo ka baxsan. Kooxuhu waxay si rasmi ah qayb uga yihiin "Iska caabinta Islaamiga ah ee Ciraaq," oo ah isbahaysi dabacsan oo ka kooban kooxo taageersan Iiraan oo ka soo horjeeda joogitaanka Mareykanka ee dalka. Kooxahan ayaa iyaguna la kulmay weeraro lagu eedeeyay Mareykanka iyo Israa'iil. Pentagon-ka ayaa qirtay in diyaaradaha qumaatiga u kaca ay qaadeen weeraro ka dhan ah kooxaha hubeysan ee taageersan Iiraan ee Ciraaq intii lagu jiray dagaalka. Axaddii, safaaradda Mareykanka ee Baqdaad ayaa sheegtay in "maleeshiyada argagixisada Ciraaq ee xiriirka la leh Iiraan ay qaadeen laba weerar oo kale oo halis ah oo ka dhan ah xarumaha diblomaasiyadeed ee Mareykanka ee Ciraaq habeenkii si ay u dilaan diblomaasiyiinta Mareykanka." Afhayeenka safaaradda ayaa ku boorriyay mas'uuliyiinta Ciraaq inay ka hortagaan weeraro dheeraad ah oo lagu qaado howlgalka iyo xarumaha Mareykanka. "Kama labalabeyn doono inaan difaacno shaqaalaheenna iyo xarumaha haddii dowladda Ciraaq aysan awoodin inay gudato waajibaadkeeda," ayuu yiri afhayeenka. Khamiistii, wasaaradda arrimaha dibadda ee Ciraaq waxay sheegtay inay "dadaal ugu badan ku bixinayso sidii looga hortagi lahaa wax kasta oo sii kordhaya," oo ay ku jiraan xoojinta amniga si loo ilaaliyo danaha shisheeye iyo diblomaasiyadeed iyo sidoo kale ilaalinta xasilloonida gudaha. Ciidamada amniga ee gobolka Kurdistan ee Peshmerga ayaa sidoo kale la kulmay weeraro badan tan iyo bilowgii dagaalka, iyadoo lix ka mid ah dagaalyahannadooda lagu dilay weerar Iiraan ay ku qaadday bishii Maarso. Isniinta maanta ah, wasaaradda Peshmerga waxay sheegtay in xarunteeda taliska ay habeenimo weerartay afar diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo qaraxyo wata, iyada oo aan la cayimin in ay jiraan wax khasaare ah. "Ilaa hadda, ma jirin mowqif halis ah ama tallaabooyin wax ku ool ah oo lagu joojinayo weerarradan argagixisada iyo in lagu soo afjaro" mas'uuliyiinta federaalka ee Ciraaq, ayay tiri Wasaaraddu.
ISHA-AN.
MARAYKANKA IYO ISRAEL OO DILAY MADAXII SIRDOONKA EE ILAALADA KACAANKA IRAAN.
(SAWIRKA)-ALKHADEMI.
(TEHRAN/IRAN)-Madaxa sirdoonka ee Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iiraan (IRGC) ayaa Isniinta maanta ah lagu dilay "weerar argagixiso oo ay geysteen cadowga Mareykanka-Zionist (Israel), sida ay sheegeen warbaahinta Iiraan, iyagoo soo xiganaya hadal ka soo baxay Ilaalada. Majid Khademi, oo noqonaya qofkii ugu dambeeyay ee muhiimka ah ee lagu dilay weerarrada cirka ee Mareykanka iyo Israa'iil, ayaa xilka la wareegay 2025 ka dib markii weerarrada cirka ee Israa'iil ay dileen qofkii ka horreeyay. Wuxuu ku qaatay tobanaan sano oo uu ku jiray hawlaha sirdoonka iyo basaasnimada isagoo ka soo kacayay qalabka amniga ee Iiraan. Ka hor magacaabistiisa, Khademi wuxuu madax ka ahaa Ururka Ilaalinta Sirdoonka ee Ilaalada, oo loo xilsaaray ilaalinta gudaha iyo sirdoonka ka dhanka ah, wuxuuna ka soo qabtay jagooyin sare wasaaradda difaaca Iiraan. Garabka sirdoonka ee IRGC waa mid ka mid ah hay'adaha amniga ee ugu awoodda badan Iiraan, isagoo door muhiim ah ka ciyaara ilaalinta gudaha si looga hortago saameynta shisheeye, inta badanna wuxuu la shaqeeyaa wasaaradda sirdoonka rayidka ah. Wasiirka Difaaca Israa'iil Israel Katz ayaa sheegay in militariga waddankiisu ay ka dambeeyeen weerarka, isagoo sheegay inay jawaab u ahayd weerarrada Iiraan ay ku qaadday goobaha rayidka ah ee Israa'iil. Katz wuxuu Khademi ugu yeeray "mid ka mid ah dambiilayaasha tooska ah ee dambiyadan dagaalka iyo mid ka mid ah saddexda sarkaal ee ugu sarreeya ururka," wuxuuna ka yiri hoggaamiyeyaasha Iiraan: "Waxaan sii wadi doonnaa ugaarsiga mid mid." Febraayo 28, Mareykanka iyo Israa'iil waxay bilaabeen hawlgal milatari oo ballaaran oo ka dhan ah Iiraan. Weerarradii Mareykanka iyo Israa'iil waxay dileen tiro ka mid ah hoggaamiyeyaasha safka hore ee Iiraan, gaar ahaan Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan Cali Khamenei.
ISHA-AA.
SUURIYA OO DIGNIIN ADAG KA SOO SAARTAY XERAD AL-HOL.
(SAWIRKA)-XERADA AL-HOL.
(DAMASCUS/ISTANBUL)-Maamulka Suuriya ayaa fiidnimadii maanta oo Isniin ah ku dhawaaqday in xerada AL-Hol iyo hareeraheeda ee ku taal Waqooyi-bari Gobolka Hasakah ay tahay "Aag milatari oo gebi ahaanba xiran." Syria Alikhbaria TV, oo soo xiganaysa Agaasinka Warbaahinta Hasakah, ayaa sheegay in ciidamada amniga gudaha ay mamnuuceen qof kasta inuu u soo dhawaado ama soo galo aagga xaalad kasta ha ahaatee. Agaasinku wuxuu ka digay in xadgudubyadu ay horseedi doonaan tallaabooyin adag, oo ay ku jiraan xarig deg deg ah iyo u gudbinta garsoorka, taasoo horseedi karta xukunno xabsi oo daran. Bishii Febraayo, Fadi AL-Qaasim, oo ah sarkaal ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Suuriya oo mas'uul ka ah xerada AL-Hol, ayaa u sheegay Anadolu in xerada si buuxda looga daadgureeyay. La-talinta Amniga Qaranka ee Ciraaq ayaa sidoo kale xaqiijisay in xerada gebi ahaanba la burburiyay ka dib markii in ka badan 5,600 oo qoys, oo ka kooban qiyaastii 22,000 oo qof, loo wareejiyay dhulka Ciraaq. Xerada AL-Hol, oo ku taal meel u dhow xadka Suuriya iyo Ciraaq ee gobolka Hasakah, ayaa markii hore loo aasaasay inay hoy u noqoto qaxootiga Ciraaq ka dib markii Mareykanku uu weeraray Ciraaq sannadkii 2003. Waxay markii dambe hoos timid maamulka ISIS (Daacish) sannadkii 2014 ka hor inta aan loo isticmaalin in lagu hayo xubnaha looga shakisan yahay kooxda Argagixisada iyo qoysaskooda, iyadoo ay weheliyaan kumanaan rayid ah oo Suuriyaan iyo Ciraaqiyiin ah oo barakacayaal ah.
ISHA-AA.
SAFIIRKA IRAAN OO QAXOOTI KU SAFAARADIISA BEYRUUT, SABAB?
(SAWIRKA)-SAFIIR.
(BEIRUT/LUBNAN)-Isagoo ka hadlayay dhibaatada mashquulisay Lubnaan toddobaadyadii la soo dhaafay, ka dib markii Safiirka Iiraan Moxammad Reza Sheybani uu diiday inuu ka tago Lubnaan inkastoo dowladdu go'aansatay, Madaxweynaha Lubnaan Joseph Cawn ayaa caddeeyay in Sheybani uusan ahayn Safiir. Cawn ayaa intaa ku daray khudbad uu maanta oo Axad ah ka jeediyay Bikarki, in Safiirka Iiraan uusan weli si rasmi ah u soo bandhigin Aqoonsigiisa, sidaas darteedna uu ku sugan yahay Safaaradda isagoo aan shaqo haysan, sida uu sheegay. Wuxuu sidoo kale xaqiijiyay in xiriirkiisa uu la leeyahay Afhayeenka Baarlamaanka Nabih Berri (oo ah xulafo Hezbollah ah oo dhaleeceeyay go'aanka lagu eryay safiirka) uu yahay mid aad u wanaagsan.
“MAXAA NOOGA IMAAN DOONO DAGAALKAADA?”
Intaa waxaa dheer, Cawn wuxuu dhaleeceeyay kuwa ka soo horjeeda wadahadallada iyo hababka diblomaasiyadeed ee lagu soo afjarayo dagaalka, isagoo leh, "Kuwa weydiiya waxa aan ka faa'iideysan doonno wadahadallada, waxaan weydiiyaa, maxaan ka faa'iideysan doonnaa dagaalkaaga?" Wuxuu raaciyay, "Qaar baa doonaya inay Lubnaan u jiidaan dagaallo aan wax shaqo ah ku lahayn, waxaanan sii wadi doonnaa dadaalkeenna aan ku badbaadinayno waxa ka haray dadkeenna iyo guryaheenna." Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iiraan Ismaaciil Baqaa’i ayaa xaqiijiyay dabayaaqadii bishii hore (Maarso 2026) in Safiirka Iiraan uu sii wadi doono shaqadiisa Beyrut inkastoo dowladda Lubnaan ay ka codsatay inuu baxo. Waqtigaas, ilo xog ogaal ah ayaa u sheegay Tvv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya in Safiirku uu ka hor yimid go'aanka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee ah in lagu dhawaaqo inuu yahay qof aan la aqoonsan karin oo uu ka tago Lubnaan. Waxay xuseen in "wax ka qabashada matalaadda diblomaasiyadeed ee Iiraan ee Lubnaan ay noqon doonto heerka sarkaalka Iiraan, maadaama Sheybani aan weli la siin taariikh uu ku gudbiyo waraaqihiisa aqoonsiga Madaxweynaha Jamhuuriyadda, ka dibna nuqul loo diro Wasiirka Arrimaha Dibadda, sida uu qabo hab-maamuuska diblomaasiyadeed." Ilo-wareedyadu waxay sidoo kale tilmaameen in "Safiirka Iiraan uu noqday Qaxooti ku jira Safaaraddiisa mana bixi karo sababtoo ah waa qof aan shaqsi ahayn." Waxay sharxeen in "joogitaankiisa joogtada ah ee gudaha Lubnaan uu ka qaadayo xaaladdiisa diblomaasiyadeed iyo xasaanad, xitaa haddii uu ku sii jiro gudaha safaaradda , wali waa muwaadin Iiraani ah oo jebinaya sharciga Lubnaan. Haddii uu baxo, laamaha amniga waxaa waajib ku noqon doona inay xiraan oo ay isla markiiba masaafuriyaan." Waxaa xusid mudan in Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Lubnaan ay bishii hore ku dhawaaqday in safiirka Iiraan uu yahay qof aan loo baahnayn, gaar ahaan ka dib markii la ogaaday in xubno ka tirsan Ilaalada Kacaanka la siiyay baasaboorro diblomaasiyadeed. Xisbullah si dabiici ah ayay u dhaleeceysay go'aankan, tiro ka mid ah taageerayaashiisuna waxay isugu soo baxeen waddooyinka iyagoo dibadbax ka dhigaya agagaarka safaaradda si ay u dalbadaan in Shibani uusan bixin. Lubnaan ayaa galaysa bishii labaad ee dagaalka, kaas oo qarxay ka dib markii Hezbollah ay gantaallo ku soo tuurtay Israa'iil si ay uga aargudato dilkii hoggaamiyihii hore ee Sare ee Iiraan Cali Khamenei, taasoo keentay in Israa'iil ay duqeymo culus ku qaaddo xaafadaha koonfureed ee Beirut, iyo sidoo kale meelo kale oo caasimadda ah, marka laga soo tago bariga iyo koonfurta dalka. Ciidamadeedu waxay sidoo kale u gudbeen meelo dheeraad ah oo koonfurta ka xiga, iyagoo burburiyay dhowr magaalo oo xuduudeed, halka Wasiirka Difaaca Israa'iil Yisrael Katz uu ku dhaartay inuu burburin doono oo uu cagaf-cagaf ku dhufan doono tobanaan tuulo isla markaana uu dhisi doono aag difaac ah oo gaari kara Webiga Lidhaani.
ISHA-AA.
DAGAALKA MARAYKANKA IYO IRAAN IYO KUWII KA HOREEYEY.
(SAWIRKA)-SADAAM XUSEEN IYO BUSH.
(LONDON)-Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Sabtidii Iiraan xasuusiyay waqtigii kama dambaysta ahaa ee uu siiyay inay heshiis gaarto ka hor 6-da Abriil, haddii kale "albaabbada jahannamada way furmi doonaan." Markii dagaalka u dhexeeya Iiraan oo dhinac ah, iyo Mareykanka iyo Israa'iil oo dhinaca kale ah uu galay toddobaadkii lixaad, waxaa sii kordhay cabsida caalamiga ah ee ah in khilaafku uu sii fido oo uu sii socdo dhowr toddobaad oo kale. Laakiin waxa uu Trump sameeyay ma aha mid cusub oo ku saabsan xiriirka caalamiga ah, maadaama siyaasad ahaan iyo diblomaasi ahaan loo yaqaan "ugu dambeyn," hab hore oo lagu celceliyay taariikhda xiriirka caalamiga ah. Dowladdu waxay dejisaa shuruudo gaar ah waxayna dejisaa waqti kama dambays ah oo lagu hirgelin karo, haddii aan la hirgelinna, beddelka kale waa tallaabo milatari ama kor u kac khatar ah.
DIGNIINTII BUSH Sr EE UU U DIRAY SADAAM XUSEEN:
Saddex Madaxweyne oo Mareykan ah ayaa tan hore u sameeyay. Ka hor inta uusan bilaaban Dagaalkii Labaad ee Khaliijka, Madaxweynihii xilligaas George H.W. Bush wuxuu soo saaray amar Madaxweyne Saddaam Xuseen uu kaga baxo Kuwayt. Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay wuxuu dejiyay waqti kama dambays ah oo ah Janaayo 15, 1991. Laakiin markii waqtigii loo qabtay uu dhammaaday oo ciidamada Ciraaq aysan ka bixin, Hawlgalkii Duufaanta Saxaraha ayaa bilaabmay laba maalmood ka dib.
BUSH Jr IYO TAALIBAAN:
Sidoo kale, Madaxweyne George W. Bush ayaa Taliban-ka Afgaanistaan, ka dib weeraradii Sebtembar 11, siiyay waqti kama dambays ah oo ay ku soo wareejin karaan hoggaamiyihii AL-Qaacida ee xilligaas Osama bin Laden. Laakiin Taliban ayaa diiday dalabkaas, kaas oo horseeday bilowgii duullaankii Mareykanka ee Afgaanistaan bishii Oktoobar 2001.
ISKU DHICII LABAAD:
Ka hor duullaankii Ciraaq ee 2003, Bush Jr. wuxuu mar kale Saddam Xuseen iyo wiilashiisa siiyay waqti kama dambays ah oo 48 saacadood ah si ay uga baxaan dalka oo ay uga fogaadaan dagaal. Laakiin Saddam wuu diiday, isagoo u arkayay inay xadgudub ku tahay madaxbannaanida dalka, dagaalkuna wuxuu qarxay isagoo marmarsiiyo ka dhiganaya in nidaamkii Baathist uu haystay hub wax burburiya.
KENNEDY IYO MIDAWGII SOFIYEETI:
Ka hor intaas, intii lagu jiray waxa loogu magac daray Xiisadda Gantaalaha ee Kuuba, Madaxweynaha Mareykanka John Kennedy wuxuu soo saaray wax u dhigma digniin uu u diray Soofiyeedka inay gantaalladooda kala baxaan Kuuba, taasoo halis gelinaysa iska hor imaad milatari oo toos ah. Laakiin kororkan ayaa waqtigaas ku guuleystay inuu gaaro heshiis diblomaasiyadeed wuxuuna ka hortagay dagaal dhimasho dhaliyay daqiiqaddii ugu dambeysay. Maanta, adduunka oo dhan wuxuu sugayaa tallaabada xigta ee uu Trump ka qaadi karo Iiraan Isniinta (Abriil 6, 2026), ka dib hanjabaaddiisii ahayd inuu qarxin doono xarumaha tamarta iyo buundooyinka sidoo kale. Sarkaal Israa'iili ah ayaa shaaca ka qaaday in Tel Aviv ay sugeyso iftiinka cagaaran ee ka imanaya Washington ka hor inta aysan weerar ballaaran ku qaadin xarumaha Tamarta ee Iraan oo ey burburiyaan. Trump ayaa haddda soo qoray in maalinta Talaadada ah ee soo socoto la waayi doono goobaha Tamarta ee dalka Iraan.
ISHA-AA.
KOOXDA ALSHABAAB OO SHEEGATAY MADAAFIICDII LAGU TUURAY GAROONKA BAYDHABO.
(SAWIRKA)-MW XASAN OO GAARAY BAYDHABO.
(MUQDISHO/SOMALIA)-Bloomberg ayaa ku soo warantay in Madaxweynaha JF Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud uu ka badbaaday dhaawac ka dib markii isaga iyo wafdigiisa ay ku dhaceen madaafiic xooggan oo ka dhacay koonfurta magaalada Baydhabo fiidnimadii Jimcaha. Sida ay sheegtay hay'addu, ilo wareedyo amni iyo dowladeed ayaa sheegay in madaafiicda la riday wax yar ka dib markii madaxweynuhu ka degay diyaaraddiisa oo uu bilaabay inuu salaamo cutubyada ciidamada iyo booliiska iyo mas'uuliyiinta dowladda. Sida laga soo xigtay warar badan oo warbaahintu qortay, madaafiic ayaa lagu riday garoonka diyaaradaha isla markiiba ka dib markii diyaaradda madaxweynuhu soo degtay ama intii kolonyadu ay ku sugnayd aagga, weerar la rumeysan yahay inay qaadeen dagaalyahanno al-Shabaab ah oo lala xiriiriyay al-Qaacida. Ilo wareedyo rasmi ah iyo kuwo warbaahineed ayaa xaqiijiyay in madaxweynuhu uusan waxba gaarin, oo aan la soo sheegin wax dhaawac ah oo soo gaaray dadkii la socday ama shaqaalaha amniga ee muhiimka ah. Weerarkan wuxuu ku soo beegmayaa iyadoo la kordhinayo amniga koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya, iyadoo dhaqdhaqaaqa al-Shabaab uu xoojinayo weerarrada ka dhanka ah dowladda federaalka iyo ciidamadeeda, gaar ahaan meelaha ay ka dhacayaan howlgallada milatari ee dowladda ee caalamku taageero. Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa booqasho rasmi ah ku tagay magaalada si uu u kormeero howlaha amniga ama uu ula kulmo hoggaamiyeyaasha maxalliga ah. Ilo wareedyo ka tirsan dowladda ayaa shaaciyay in weerarku uu ku guuldareystay inuu gaaro ujeeddadiisii, madaxweynuhuna uu sii waday barnaamijkiisa isagoon hakad gelin. Iyadoo aan weli la hayn warbixino la xaqiijiyay oo ku saabsan tirada khasaaraha ama dhaawacyada soo gaaray dadka rayidka ah ama shaqaalaha garoonka diyaaradaha, haddana weerarku wuxuu kiciyay xiisad amni oo ka taagan aagga. Dhacdadan ayaa timid ka dib weerarro taxane ah oo hore, oo ay ku jiraan isku day dil oo ka dhan ah madaxweynaha bishii Maarso 2025 magaalada Muqdisho iyadoo la adeegsanayo qalab qarxa, kaasoo sababay dhimasho iyo dhaawac soo gaaray dadka rayidka ah iyo shaqaalaha amniga, waxaana sidoo kale sheegtay weerarka kooxda ALshabaab.
ISHA-AL-OKAZ.
KOOXDA GOONI U GOOSADKA YEMEN OO BANAABAX KA DHIGTAY MUKALLA.
(SAWIRKA)XADARMUUT.
(HADRMUT/YEMEN)-Golaha Ku-meel-gaarka ah ee Koonfurta (la kala diray) ayaa ku qasbay tobanaan taageerayaashiisa ah inay dibadbax ka dhigaan magaalada Mukalla ee xeebta Xadaramuut fiidnimadii Sabtida, inkastoo digniino soo noqnoqda oo ka imanayay mas'uuliyiinta maxalliga ah ay ku sheegeen inay ka hortagayaan isu imaatin aan shati lahayn si looga hortago fowdo, xilli ay dhacdada ka dhacday rasaas sababtay dhimasho iyo dhaawac, sida ay sheegtay warbaahinta Golaha Ku-meel-gaarka ah. Ka qaybgalayaashu waxay kor u qaadeen calamada Imaaraadka Carabta, sawirada Ceydaruus AL-Zubaydi iyo calamada gooni-u-goosadka, waxayna ku dhawaaqayeen halku-dhegyo ay ku dalbanayaan in AL-Zubaydi uu soo laabto iyo in lagu dhawaaqo "Dowlad Koonfureed", iyagoo muujinaya diidmada ay u hayaan mas'uuliyiinta dowladda ee hadda jirta. Ilo deegaanka ah ayaa sheegay in ciidamada amniga, oo la geeyay tan iyo aroortii hore, ay isku dayeen inay ka hortagaan dibadbaxa ka dib markii dibadbaxayaashu ay ka gudbeen caqabadaha amniga ee la soo rogay saacadihii la soo dhaafay, taasoo keentay isku dhacyo iyo eryasho labada dhinac ah oo ka dhacay dhowr waddo oo magaalada ah, kuwaas oo rasaas la is weydaarsaday, iyadoo aan weli la xaqiijin tirada khasaaraha. Dadka u dhaqdhaqaaqa xuquuqda aadanaha ayaa baraha bulshada ku faafiyay muuqaallo muujinaya dhawaqa rasaasta iyo xaalad kacsan oo ka taagan goobta, halka "Tv-ga Cadan ee Madaxbannaan" ay soo tebisay saddex dhimasho iyo saddex dhaawac ah, oo uu ku jiro nin dhallinyaro ah oo lagu magacaabo "Osama Axmed Bajamac," taasoo aan la xaqiijin karin. Dadka u dhaqdhaqaaqa xuquuqda aadanaha iyo warbaahinta ka soo jeeda Xadaramuut ayaa sheegay in mas'uuliyiinta awoodda leh ay awood u yeesheen inay xakameeyaan xaaladda, iyagoo xusay in "isku dayo xaddidan oo lagu kicinayo fowdo" ay sameeyeen dad ay ku tilmaameen "kuwa soo galay," ka hor inta aan wax laga qaban iyada oo aan wax carqaladeyn ah la diiwaan gelin. Dhaqdhaqaaqayaasha ayaa xusay ka qaybgalka dibadbaxayaasha ka yimid bannaanka Xadaramuut, iyadoo lagu eedeynayo in hoggaamiyeyaasha golaha la kala diray ay taageerayaashoodu ku riixayaan inay abaabulaan dibadbaxa si ay u kiciyaan fowdo. Bayaan lagu sheegay dibadbaxa, Golaha Ku-meel-gaarka ah wuxuu mas'uul ka ahaa mas'uuliyadda waxa uu ku tilmaamay "ololaha caburinta iyo cadaadiska," isagoo ku celiyay ballanqaadkiisa ku aaddan hoggaanka Ceydaruus AL-Zubaydi iyo mashruuca "soo celinta gobolka koonfureed," wuxuuna ku hanjabay "kor u kaca dadweynaha oo furan." Maalmihii ugu dambeeyay, mas'uuliyiinta maxalliga ah ee Xadaramuut waxay soo saareen digniino isdaba joog ah oo ku boorinaya muwaadiniinta inaysan ka qayb qaadan dibadbaxyo aan shati lahayn, iyagoo ku nuuxnuuxsaday in munaasabadaha ay tahay in lagu abaabulo qaab-dhismeed sharci iyo oggolaansho hore, waxayna ku nuuxnuuxsadeen in tallaabooyin sharci ah laga qaadi doono kuwa ku xadgudba si loo ilaaliyo amniga iyo xasilloonida. Magaalooyinka Mukalla iyo Seyuun ee Gobolka Xadaramuut ayaa waxaa ka dhacay dibadbaxyo ay sameeyeen taageerayaasha Golaha Ku-meel-gaarka ah ee la kala diray bishii Febraayo ee la soo dhaafay, ka dib markii ay dhammaatay xukunkii milatari ee ay ku hayeen gobolka. Dibadbaxyadu waxay ahaayeen kuwo fowdo ah oo rabshado wata, taasoo keentay in maamulka deegaanku uu ku dhawaaqo mamnuucid dibadbaxyo ama isu imaatinno aan lahayn oggolaansho hore. Xubin ka tirsan Golaha Hoggaanka Madaxweynaha iyo Guddoomiyaha Xadaramuut, Salem Axmed AL-Khanbashi, ayaa hore u xaqiijiyay faallo uu bixiyay in dibadbaxyadani ay ahaayeen kuwo "lagu bixiyay oo aan si iskood ah loo bixin," iyo in maamulka deegaanku ay hayaan caddayn arrintan ku saabsan. Waxa kale oo uu sheegay in aan la oggolaan doonin in sawirro laga qaado Aidarus AL-Zubeydi,maadaam nidaamka cadaaladda uu raadinaayo uu wajahaayo dacwado.
ISHA-AL-MASDAR.
XOGHAYAHA GUUD EE ISKASHIGA KHALIJKA OO BAAQ U DIRAY GOLAHA AMAANKA QM.
(SAWIRKA)-AL-BUDEYWI.
(RIYADH/KSA)-Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka Jasim AL-Budeywi ayaa Khamiista maanta ah ugu baaqay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay inuu ansixiyo qaraar dammaanad qaadaya Xorriyadda Marin-Badeedka ee marinka-Hormuz. Iiraan ayaa si wax ku ool ah u xirtay marin biyoodka muhiimka ah kaas oo qaada qiyaastii shan meelood meel isticmaalka saliidda adduunka si ay uga aargudato duqeymihii Mareykanka iyo Israa'iil ee billowday dabayaaqadii Febraayo. Dib u furista marin biyoodka ayaa noqotay mudnaanta dowladaha adduunka oo dhan iyadoo qiimaha tamarta uu kor u kacayo. AL-Budeywi ayaa Golaha Ammaanka u sheegay in dalalka Khaliijka ay wajahayaan "Gardarro xun oo Iiraan ah," isagoo intaa ku daray in dalalka GCC ay leeyihiin xuquuq dabiici ah oo ay isku difaacaan. Khilaafku wuxuu bilaabmay Febraayo 28, markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerarro ku qaadeen Iiraan oo ay ku dileen hoggaamiyahooda ugu sarreeya, taasoo keentay dagaal goboleed oo ballaaran. Tehran ayaa tan iyo markaas ka jawaabtay weeraro diyaaradeed iyo gantaallo ah oo ka dhacay gobolka oo dhan, oo ay ku jiraan duqeymo ka dhan ah waddamada deriska ah oo sheegaya inaysan ku lug lahayn oo aysan u oggolaan in dhulkooda loo isticmaalo weerarrada. Dhowr waddan oo Carab iyo Islaam ah - oo ay ku jiraan dhammaan xubnaha GCC ayaa la kulmay weeraro soo noqnoqda oo Iiraan ah tan iyo markii uu khilaafku billowday. AL-Budeywi ayaa sidoo kale ka digay in hanjabaadaha maleeshiyada Xuutiyiinta ee Yemen ee ay taageerto Iran ay ku doonayaan inay ku xiraan marin biyoodka Bab EL-Mandeb ay tilmaamayaan iskahorimaad sii kordhaya.
ISHA-AA.
ISTAR’IIL OO SHEEGTAY INEY DILEEN HOGAAMIYE KA TIRSAN URURKA XIZBULLAH.
(SAWIRKA)-BEYRUT.
(BEIRUT/LUBNAN)-Israa'iil ayaa Arbacada maanta ah dishay taliye sare oo ka tirsan Xizbullah, sida ay laba ilo-wareed u sheegeen AFP, weerar ka dhacay Beyrut oo ay Wasaaradda Caafimaadka Lubnaan sheegtay inay ku dhinteen toddobo qof. Ilo wareed ka tirsan laamaha amniga Lubnaan iyo ilo wareed ka tirsan Xizbullah ayaa u sheegay AFP in taliyaha, Yuusuf Haashim, uu mas'uul ka ahaa arrimaha militariga ee kooxda ee Ciraaq, isla markaana uu ku jiray shir ka dhacay teendho markii Israa'iil ay weerartay. Milatariga Israa'iil ayaa sheegay in Hashem uu ahaa taliyaha Hezbollah ee jiidda koonfureed ee Lubnaan. Lubnaan ayaa ku soo duushay dagaalkii Bariga Dhexe horraantii bishii Maarso markii Xisbullah oo ay taageerto Tehran ay gantaallo ku soo tuureen Israa'iil si ay uga aargutaan weerarkii Mareykanka iyo Israa'iil ee lagu dilay hoggaamiyaha ugu sarreeya Iiraan Cali Khamenei. Israa'iil ayaa ku jawaabtay weerarro culus oo ka dhacay Lubnaan iyo weerar dhulka ah. Ilo ku dhow Xizbullah ayaa sheegay in Hashem uu yahay "mas'uulka ugu sarreeya ee la bartilmaameedsado tan iyo markii uu dagaalku billowday." Kooxdu waxay sheegtay in xubin kale oo ka tirsan Hezbollah, Mohammad Baqir al-Nabulsi, lagu dilay duqeyn ka dhacday aagga Beyrut ee Janah.
ISHA-AA.
IRAAN OO WEERARTAY MARKAB QADAR LEEDAHAY OO SIDAY SHIDAAL.
(SAWIRKA)-MARKAB.
(DOHA/QATAR)-Hawlgallada Ganacsiga Badda ee Boqortooyada Ingiriiska (UKMTO) ayaa Arbacada maanta ah sheegay in markab booyad ah lagu weeraray laba madfac xeebta Qatar, mid ka mid ah madaafiicdaas oo sababay dab la damiyay, halka kan kalena uusan qarxin oo uu ku haray qolka matoorka ee markabka. Markabkan ayaa ku dhacay qiyaastii 17 mayl oo dhanka waqooyi ka xiga aagga warshadaha Ras Laffan ee Qatar, taasoo waxyeello u geysatay qaybta muuqata ee markabka, halka shaqaalaha markabka midkoodna uusan ku dhaawacmin mana jirin wax saameyn xun ah oo uu ku yeeshay deegaanka. Wakaaladda Ingiriiska ayaa sheegtay in aysan awoodin inay ogaato halka laga soo riday labada madfac, baaritaannaduna ay socdaan, sida ay sheegtay (Reuters). Wasaaradda Difaaca ee Qatar ayaa sheegtay in gantaal nooca loo yaqaan Cruise uu ku dhacay markab shidaal oo laga kireeyay Qatar Energy oo ku sugan biyaha dhaqaalaha, markabkana laga saaray iyadoo aan wax khasaare ah soo gaarin. Qatar Energy waxay sheegtay in markabka shidaalka qaada ee "Aqua 1" ee kireysan uu gantaal ku weeraray biyaha dhulka ee waqooyiga Qatar saaka, iyadoo intaas ku dartay inaysan jirin wax dhaawac ah iyo saameyn deegaan oo ka dhalatay weerarkii lagu qaaday markabka. Dhacdadan ayaa timid iyadoo ay sii kordhayaan khataraha ku wajahan marin-haweedka badda iyadoo xiisadda gobolka ay sii kordhayso oo u dhaxaysa Mareykanka iyo Israa'iil oo dhinac ah iyo Iiraan oo dhinaca kale ah. Kuwait ayaa Talaadadii sheegtay in mid ka mid ah booyadaha shidaalka ee ay si buuxda u buux dhaafiyeen lagu bartilmaameedsaday xeebta Dubai, taasoo keentay dab. Mas'uuliyiinta badda ayaa sidoo kale soo sheegay dhowr dhacdo oo amni oo la xiriira maraakiibta ku sugan biyaha Khaliijka maalmihii la soo dhafaay.
ISHA-AA.
CIRAAQ:-SAXAFIYAD U DHALATAY MARAYKANKA OO LA AFDUUBTAY.
(SAWIRKA)-SAXAFIYADDA LA AFDUUBTAY.
(BAGHDAD/IRAQ)-Wararka ka imaanaayo caasimadda dalka Ciraaq ee Baqdaad ayaa sheegaayo in Saxafiyad Mareykanka ah in lagu afduubtay dalkaasi Ciraaq Talaadada maanta ah,saxafiyadda la afduubtay ayaa magaceeda lagu sheegay inuu yahay Shelly Kittleson, sida ay xaqiijisay Warbaahinta AL-Carabiya English. Horay, laba ilo-wareed oo booliis ah ayaa sheegay in wariye dumar ah oo haysata baasaboor Mareykan ah lagu afduubtay Baqdaad iyadoo ay jiraan dad aan la garanayn. Wasaaradda arrimaha gudaha Ciraaq ma shaacin dhalashadeeda, laakiin waxay sheegtay in hal tuhmane la xiray isla markaana ay socdaan dadaallo lagu sii deynayo saxafiyadda. Waaxda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa sheegtay in qof xiriir la leh Kata'ib Xizbollah oo ay taageerto Iiraan, oo la rumeysan yahay inuu ku lug lahaa afduubka saxafiyadda Mareykanka ah Shelly Kittleson, iney xireen mas'uuliyiinta Ciraaq. Waaxda Arrimaha Dibadda ayaa sidoo kale sheegtay inay hore uga digtay Kittleson hanjabaado ka dhan ah, ayna sii wadi doonto la shaqeynta FBI-da si loo hubiyo in la sii daayo sida ugu dhaqsaha badan. Ilo wareedyo boolis ah ayaa sheegay inay wali eryanayaan gaari ay xoog ku qabsadeen afar nin oo xiran dharka rayidka. Baaritaanka ayaa diiradda lagu saarayaa bariga caasimadda halkaas oo gaariga afduubayaasha uu ku socday, sida ay sheegeen ilo wareedyo booliisku. Arday ka qalin jabiyay Jaamacadda Princeton oo u dhashay Israa'iil iyo Ruushka ayaa waxaa afduubtay koox maleeshiyo Shiico ah oo Iiraan la safan ah intii ey ku guda jirtay safar cilmi baaris ah oo ey ku tagay Ciraaq bishii Maarso 2023, waxaana la sii daayay 2025.
ISHA-AA.
QOYS WIILKOODA LAGU DILAY ISBITAAL OO DACWAD KA GUDBIYEY ISBITAALKII.
(SAWIRKA)-OTEY.
(MINNEAPOLIS/US)-Qoyska nin lagu dilay isbitaal dhimirka oo ay ku jirto dowladda oo uu ku dhintay bukaan kale ayaa dacwad ka gudbiyay Isniintii ku sheegay in shaqaaluhu ay iska indhatireen calaamadaha digniinta isla markaana ay u ogolaadeen in gacan ku dhiiglaha la tuhunsan yahay uu ciyaaro ciyaar fiidiyoow ah oo rabshado wata wax yar ka hor weerarka, taasoo xadgudub ku ah xeerarka isbitaalka. Cabdirashad Xuseen ayaa laga helay isagoo garaacis lagu sameeyay ilaa uu ka dhinto Jan. 1, 2024, qolkiisa oo ku yaal Barnaamijka Caafimaadka Dhimirka ee Forensic, oo hore loogu yiqiin Isbitaalka Amniga Minnesota ee St. Peter, Minn. Garsoore ayaa laba jeer si madani ah u galay Xuseyn, oo 36 jir ah, ka dib markii lagu ogaaday inuu qabo xanuun maskaxeed oo daran oo ay ku jirto xanuunka dhimirka ee schizoaffective. Calaamadaha Xuseen way soo fiicnaadeen, sidaa darteed shaqaaluhu waxay u rareen qayb aan xaddidnayn oo ku taal xarunta halkaas oo uu qol kula wadaagay David Otey. Sannadkii 2019, maxkamad ayaa Otey, oo 45 jir ah, ku heshay dambi ah xanuun dhimirka ah sannadkii 2018-kii oo walaashiis mindi lagu dilay. Walaalka Xuseen, Abshir Xuseen ayaa ku andacoonaya in shaqaalaha isbitaalku ay ku guuldareysteen inay ilaaliyaan walaalkiis oo ay caawiyaan Otey iyadoo xaaladda dhimirka ee Otey ay sii xumaanayso. Abshir Xuseen ayaa sidoo kale sheeganaya in shaqaaluhu ay u ogolaadeen Otey inuu ciyaaro Assassin's Creed Valhalla, taasoo jebinaysa mamnuucidda isbitaalka ee ciyaaraha fiidiyowga ee rabshadaha wata, iyo in Otey uu ku dayday jilaagii ciyaarta markii uu fuliyay weerarkii dhimashada lahaa. Maxkamad ayaa markii dambe Otey ku weyday dambi ah inuu qabo xanuun maskaxeed oo ka dhashay geerida Xuseen. Barnaamijka Caafimaadka Dhimirka ee Baaritaanka wuxuu qayb ka ahaa Waaxda Adeegyada Aadanaha ee Minnesota ilaa dib-u-habayn lagu sameeyay hoos-u-dhigga Daryeelka Tooska ah iyo Daaweynta Tooska ah ee Minnesota (DCT) sanadkii 2025. "Lahaanshaha Cabdi Xuseen waxay ahayd masiibo aad u xun oo ka dhigtay asxaabtiisa, qoyskiisa iyo la-hawlgalayaashiisa daaweynta inay qalbi jabaan," ayuu yiri madaxa fulinta ee DCT Marshall Smith oo hadal soo saaray. "Fikradahayagu iyo naxariisteennu waxay la jiraan kuwa uu ugu jecel yahay." DCT waxay sheegtay inay dib u eegis ku sameyneyso dacwadda oo aysan ka hadli karin dacwadda socota.
ISHA-NPR/MNN.