DALALKA CARABTA OO INTOODA BADAN CIIDAYA JIMCAHA.
(SAWIRKA)-BIL.
(ADEN/YEMEN)-Dalka Boqortooyadda Sacuudi Carabiya iyo 10 waddan oo kale oo Carab ah ayaa Arbacada maanta ah ku dhawaaqay in Jimcaha, kuna beegan Maarso 20, ay noqon doonto maalinta koowaad ee Ciidul Fitriga, ka dib markii aan la arkin bisha Shawaal fiidkii Arbacada. Maxkamadda Boqortooyada Sacuudiga ayaa sheegtay in Maxkamadda Sare ay go'aamisay in Khamiista ay tahay maalinta ugu dambeysa ee Ramadaan, Jimcahana uu noqon doono maalinta koowaad ee Shawwal iyo maalinta koowaad ee Ciidda. Isla xaaladdaas, Qatar, Imaaraadka Carabta, Kuwait iyo Baxrayn ayaa isla taariikhdaas ku dhawaaqay, ka dib markii la xaqiijiyay in aan la arki karin dayaxa bisha, sida laga soo xigtay xog rasmi ah oo ay soo saareen mas'uuliyiinta mas'uulka ka ah aragtida dayaxa bisha. Wasaaradda Awqaafta Diinta ee Yemen, Xafiiska Awqaafta Sunniyiinta ee Ciraaq, Golaha Fiqiga Islaamka ee Suudaan, Dar al-Fatwa ee Lubnaan, iyo Muftiga Falastiin ayaa sidoo kale ku dhawaaqay in Jimcaha uu yahay maalinta koowaad ee Ciidul Fitriga. Jabuuti, dhankeeda, waxay xaqiijisay isla taariikhdaas iyada oo adeegsaneysa telefishanka rasmiga ah, halka Soomaaliya aysan weli soo saarin war rasmi ah oo ku saabsan go'aaminta maalinta koowaad ee Ciidda. Sidaa darteed, waddamada ku dhawaaqay Jimcaha fasax ayaa dhammaystiray bisha Ramadaan soddon maalmood, ka dib markii ay u bilaabatay Arbacadii, Febraayo 18. Dalalka kale, oo ay ku jiraan Masar, Tunisiya, Aljeeriya, Marooko iyo Cumaan, ayaa sugaya aragtida dayaxa bisha Shawwal fiidkii Khamiista, iyadoo saadaasha xiddigiska ay tilmaamayso in Jimcaha sidoo kale ey noqon doonto maalinta ugu hireyso Ciidul Fitriga.
ISHA-XARAF-28.
DAWLADDA KUWEYT OO XABSIGA U TAXAABTAY 10-QOF OO KA TIRSAN URURKA XISBULLAAHI.
(SAWIRKA)-MAGAALADDA KUWEYT.
(KUWAIT)-Ciidamada amniga ee Kuwait ayaa maanta xiray 10 muwaadin oo ka tirsan Ururka Argagixisada ee la mamnuucay ee Xezbullah, ka dib markii si xooggan loola socday amniga. Waxay qorsheynayeen inay bartilmaameedsadaan xarumaha muhiimka ah ee dalka iyagoo la kaashanaya hay'adaha shisheeye, kuwaas oo ay la xiriireen si ay u siiyaan isku-dubaridka goobaha la beegsaday. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Kuwait ayaa intaa ku dartay in baaritaanno la sameeyay ay muujiyeen in xubnaha unuggu ay tababar dibadda ah ku qaateen xeryo ay leeyihiin kooxda argagixisada ah ee Hezbollah, kuwaas oo ay ku jiraan isticmaalka hubka iyo la macaamilka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, si loogu diyaar garoobo fulinta hawlgalladaas burburinta ah ee loogu talagalay in lagu wiiqayo madaxbannaanida dowladda, lagu carqaladeynayo xasilloonideeda, iyo in lagu faafiyo cabsi iyo argagax bulshada dhexdeeda. Eedeysanayaasha ayaa si faahfaahsan u qirtay arrintan. Wasaaraddu waxay ku nuuxnuuxsatay inay si adag ula macaamili doonto qof kasta oo lagu caddeeyo inuu ku lug leeyahay waxyeelaynta amniga dalkeenna hooyo ama la shaqaynta kooxaha argagixisada ah, iyo inaysan ka labalabeyn doonin inay waxyeello xanuun badan u geysato khatar kasta, iyo in amniga iyo madaxbannaanida Dowladda Kuwait la ilaaliyo, ragga amnigana ay sii wadaan inay raadiyaan oo ay soo bandhigaan dhammaan kuwa ka dambeeya shirqoolladan argagixisada, iyo inay qaadaan ciqaabta ugu badan iyo tallaabooyinka sharciga ah iyada oo aan loo eegin dabacsanaan ama ka reebitaan.
ISHA-AA.
DAWLADDA QADAR OO XIRIIRKII SIYAASADEED U JARTAY DALKA IRAAN.
(SAWIRKA)-CALANKA QADAR.
(DOHA/QATAR)-Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Qatar ayaa qoraal rasmi ah u gudbisay Safaaradda Iran ee Doha, iyadoo sheegtay in Qatar ay u aragto labada sarkaal ee u qaabilsan arrimaha militariga iyo shaqaalaha amniga ee safaaradda, marka lagu daro shaqaalaha labada xubnood, inay yihiin kuwo aan shaqsi ahayn, waxayna codsatay inay ka baxdo dhulkeeda muddo ugu badnaan 24 saacadood gudahood ah. Tani waxay timid kulan Arbacadii uu qabtay Agaasimaha Waaxda Habmaamuuska ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda, Ibrahim Yousef Fakhro, oo uu la yeeshay Safiirka Iiraan ee Qatar, Ali Saleh Abadi.
HABRAACYO DHEERAAD AH:
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Qatar ayaa sharraxday in go'aankan "uu ku yimid bartilmaameedsiga Iiraan ee soo noqnoqda iyo gardarrada naxariis darrada ah ee saameysay Dowladda Qatar isla markaana ku xadgudubtay madax-bannaanideeda iyo amnigeeda, taasoo si cad u jebinaysa mabaadi'da sharciga caalamiga ah, Qaraarka Golaha Amniga ee No. 2817 iyo xeerarka deris wanaagga." Waxay sidoo kale carabka ku adkeysay haddii dhinaca Iiraan uu sii wado habkan cadawtinimada leh, Qatar waxay qaadi doontaa tallaabooyin dheeraad ah si loo hubiyo ilaalinta madax-bannaanideeda, amnigeeda iyo danaha qaranka. Waxay sidoo kale ku soo gabagabeysay inay xaqiijisay in Qatar ay xaq u leedahay inay qaaddo tallaabo kasta oo lagama maarmaan u ah ilaalinta madax-bannaanideeda iyo amnigeeda, iyadoo la raacayo qodobbada sharciga caalamiga ah.
ISHA-AA.
WADAMADDA KHALIIJKA OO SAFARADAHOODII KALA BAXAY BAQDAAD.
(SAWIRKA)-AAGA SAFAARADDA MARAYKANKA EE BAQDAD.
(BAGHDAD/IRAQ)-Ilo wareedyo ayaa u sheegay Tv-ga caalamiga ah ee AL-Carabiya Talaadada maanta ah in howlwaeenada diblomaasiyadeed ee Baqdaad ay bilaabeen inay ka baxaan Ciraaq ka dib markii ay sii xoogeysateen weerarada Baqdaad, iyagoo xusay in howlgalwadeenada diblomaasiyadeed ee wadamadda Khaliijka ay gebi ahaanba ka baxeen. Ilo-wareedyadu waxay sheegeen in tiro ka mid ah safaaradaha diblomaasiyadeed ee Carabta ay dhawaan hoos u dhigeen heerka matalaadda ay ku leeyihiin Ciraaq. Tani waxay imaanaysaa iyadoo dowladda Ciraaq, intii lagu jiray kalfadhigii toddobaadlaha ahaa ee maanta, Talaadada, oo uu guddoominayay Maxamed Shaa’ic AL-Sudani, ay ku celisay "diidmada dowladdu ee weerar kasta oo lagu qaado Xafiisyada Diblomaasiyadeed, Safaaradaha iyo Qunsuliyadaha, waxayna u aragtaa falal argagixiso oo loogu talagalay in lagu wiiqo xasilloonida iyo amniga dalka," sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay dowladda Ciraaq. Dowladda Ciraaq ayaa xaqiijisay taageerada ay u fidiso ciidamada amniga iyagoo gudanaya waajibaadkooda ah ka hortagga weerarrada noocaas ah iyo ilaalinta amniga iyo xasilloonida dalka oo dhan. Dhankiisa, Madaxa Golaha Sare ee Garsoorka, Garsoore Faa’iq Zaydaan, ayaa Talaadadii ka digay in dambiga ah in la weeraro xafiisyada diblomaasiyadeed ee dalka uu ku soo rogi karo cunaqabatayn siyaasadeed ama mid dhaqaale ama uu wajihi karo go'doon caalami ah oo ka dhasha ku guul darreysiga gudashada waajibaadka ka saaran ilaalinta howlgalladan weerar kasta, faragelin ama waxyeello kasta. Sida Zaydaan ku sheegay War-Saxaafadeed, "Sharciga Ciraaq wuxuu ciqaabayaa falalka ka dhigan weerar lagu qaado howlgallada diblomaasiyadeed," isagoo xusay in weerarrada lagu qaado safaaradaha iyo hay'adaha diblomaasiyadeed ee Ciraaq ay dhammaantood yihiin falal argagixiso oo lagu ciqaabi karo dil, sida lagu sheegay bayaanka.
WEERARADDA SOO NOQNOQDAY.
Tani waxay timid ka dib markii Safaaradda Mareykanka ee Baqdaad iyo Qunsuliyadda Imaaraadka Carabta ee Erbil ee Kurdistan Ciraaq ay soo mareen weeraro isdaba joog ah oo ay geysanayaan kooxo hubaysan oo bartilmaameedsanaya howlgallada diblomaasiyadeed iyo ciidamada shisheeye ee gudaha dalka. Tan iyo markii ay dagaalladu Qarxeen Febraayo 28, Ciraaq waxay xirtay hawadeeda waxayna qabatay diyaarado badan oo aan duuliye lahayn oo ku dhow Garoonka Diyaaradaha ee Baqdaad. Magaalada Erbil, oo ah caasimadda Kurdistan ee Ciraaq, difaaca cirka ayaa sidoo kale qabtay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee dul mara magaalada, oo Garoonkeeda Diyaaraduhu ay martigeliyeen ciidamo ka socda isbahaysiga caalamiga ah ee uu hoggaamiyo Mareykanka tan iyo 2014 si ay ula dagaallamaan Daaicsh iyo sidoo kale Qunsuliyadda weyn ee Maraykanka.
ISHA-AA.
WEERAR LAGU QAADAY HOTEL KU YAALO BAQADAAD.
(SAWIRKA)-ALRASHIID HOTEL.
(BAGHDAD/IRAQ)-Wasaaradda Arrimaha Gudaha dalka Ciraaq ayaa ku dhawaaqday in kooxaha difaaca madaniga ah ay la tacaaleen madfac ku soo dhacay saqafka Hotel AL-Rasheed ee caasimadda Baqdaad. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Ciraaq ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay in "isla markii warbixinta la helay, cutubyada difaaca rayidka iyo hay'adaha awoodda u leh waxay u dhaqaaqeen goobta uu shilku ka dhacay, halkaas oo gantaalka wax looga qabtay xaaladdana si degdeg ah oo xirfad leh loo maareeyay iyadoo la raacayo habraacyada la ansixiyay, goobtana si buuxda loo sugay." Wasaaraddu waxay xaqiijisay in dhacdadan "aysan keenin wax khasaare ah oo bini'aadam ama mid maadi ah, sidoo kalena aan la diiwaan gelin wax khasaare ah, lana qaaday tallaabooyinkii lagama maarmaanka ahaa ee arrintan la xiriira." Wasaaraddu waxay ku celisay "xaqiijinta diyaargarowga cutubyadeeda si ay wax uga qabtaan xaaladaha degdegga ah ee kala duwan, si loo hubiyo ilaalinta muwaadiniinta iyo hantida dadweynaha iyo tan gaarka loo leeyahay, iyo in la ilaaliyo amniga iyo xasilloonida." Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq Maxamed Shaa’ic AL-Sudani ayaa amray in dacwad lagu soo oogo kuwa mas'uulka ka ah weeraradii ka dhacay xarunta saliidda ee Majnoon, Rashid International Hotel, iyo Safaaradda Mareykanka ee Baqdaad. Afhayeenka dowladda ayaa sheegay in "goobta saliidda ee Majnoon, Rashid International Hotel iyo Safaaradda Mareykanka ee Baqdaad lagu qaaday weeraro argagixiso, kuwaas oo ah falal dambiyeedyo saameyn xun ku leh dalkeenna isla markaana wiiqaya dadaallada dowladda ee lagu dhisayo laguna horumarinayo," sida ay ku warrantay Wakaaladda Wararka Ciraaq. Sida laga soo xigtay afhayeenka, AL-Sudani wuxuu carabka ku adkeeyay "ammaanka dawladda iyo badqabka muwaadiniinteena waa khad cas oo aan la dhaafi karin, wuxuuna amray in kuwa ku guuldareysta inay gutaan waajibaadkooda gudaha goobta shaqada lala xisaabtamo.
ISHA-AA.
DALKA KUWEYT OO XABSIGA 14-QOF OO KA TIRSAN URUR XISBULLAHI.
(SAWIRKA)-QALAB LOO DIYARIYEY QARAX.
(KUWAIT)-Wasaaradda Arrimaha Gudaha Kuwayt ayaa ku sheegtay in la xiray xubno ka tirsan koox argagixiso ah oo xiriir la leh kooxda la mamnuucay ee Xisbullah. Dhanka kale, wargeyska maalinlaha ah ee AL-Ra’ayi ayaa sheegay in sida ay Wasaaraddu sheegtay, kooxdu ay ka koobnayd 16 qof, oo ay ku jiraan 14 muwaadin oo u dhashay Kuwayt iyo laba muwaadin oo Lubnaaniyiin ah, kuwaas oo la sheegay inay ku lug lahaayeen hawlo lagu wiiqayo madaxbannaanida dalka, lagu carqaladeynayo amniga, iyo in la qoro shaqsiyaad si ay ugu biiraan ururka argagixisada. Baaritaannada amniga ayaa shaaca ka qaaday waxa ay mas'uuliyiintu ku tilmaameen shirqool burburin ah oo abaabulan oo loogu talagalay in lagu faafiyo fowdo, lagu carqaladeeyo nidaamka dadweynaha, laguna hanjabo amniga qaranka, taasoo khatar gelinaysa muwaadiniinta, dadka deegaanka, iyo hantida dawladda, sida ay Al-Rai maalin walba weriso. Wasaaraddu waxay sheegtay in ka dib markii ay heshay ogolaanshaha sharciga ah ee lagama maarmaanka ah ee Xeer Ilaalinta Dadweynaha, ciidamada amniga ay sameeyeen baaritaanno sababay in la qabto dhowr shay oo lala xiriiriyay kooxda. Kuwaas waxaa ka mid ahaa hub iyo rasaas, hub la sheegay in loo isticmaalay dilalka, aaladaha isgaarsiinta Morse ee qarsoon, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, calanka iyo sawirrada la xiriira ururada argagixisada, iyo sidoo kale khariidado, daroogo, lacag caddaan ah, iyo hub gaar ah oo loo isticmaalo tababarka. Mas'uuliyiintu waxay xaqiijiyeen in baaritaannadu ay socdaan, tuhmanayaashana loo gudbin doono Xeer Ilaalinta Guud si ay u wajahaan tallaabooyinka sharciga ah ee lagama maarmaanka ah. Wasaaraddu waxay ku nuuxnuuxsatay in amniga iyo madaxbannaanida Kuwait ay yihiin "khad cas" oo aan la dhaafi karin. Waxay ka digtay in iskaashi kasta oo lala sameeyo, la taageero, ama la maalgeliyo kooxaha argagixisada ee shisheeye lagu qaadi doono tallaabo adag oo go'aan qaadasho leh. Hay'adaha amniga ayaa sidoo kale xaqiijiyay sida ay uga go'an tahay inay daba galaan qof kasta oo lagu helo inuu xiriir la leeyahay ururada argagixisada si loo ilaaliyo xasilloonida dalka loona ilaaliyo muwaadiniintiisa iyo dadka deegaanka.
ISHA-KT.
SAFAARADDA MARAYKANKA EE BAQDAD OO MAANTA LA WEERARAY.
(SAWIRKA)-DHISMAHA SAFARADA MARAYKANKA EE BAQDAD.
(BAGHDAD/IRAQ)-Ilo wareedyo amni ayaa sheegay in safaaradda Mareykanka ee Baqdaad la weerar Sabtida maanta ah ka dib markii weerarka lagu dilay saddex xubnood oo ka tirsan koox awood leh oo ay taageerto Iiraan oo ka dhacay caasimadda. Ciraaq, oo muddo dheer ahayd goob dagaal oo u dhaxaysay Mareykanka iyo Iiraan, ayaa si deg deg ah loogu jiiday dagaalkii Bariga Dhexe ka dib markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerareen Iiraan 28-kii Febraayo. Saxafi ka tirsan AFP ayaa sheegay in qiiq madow uu ka kacay saldhigga diblomaasiyadeed ee Mareykanka wax yar ka dib markii qaraxyadu dhaceen subaxnimadii Sabtida. Laba sarkaal oo ka tirsan laamaha amniga ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee AFP in dhismaha safaaradda uu ku dhacay diyaarad aan duuliye lahayn. Safaaradda Mareykanka si degdeg ah ugama jawaabin codsiga AFP ee ku aaddan in faallo laga bixiyo dhacdada. Waa markii labaad ee safaaradda Mareykanka lagu weeraro Baqdaad tan iyo markii uu dagaalku billowday. Sabtidii dambe, safaaraddu waxay soo saartay digniin amni oo la cusbooneysiiyay oo ku boorinaysa muwaadiniinta inay "hadda baxaan" laakiin waxay u sheegtay inaysan imaan safaaradda caasimadda ama qunsuliyadda guud ee Erbil "iyadoo la tixgelinayo khatarta sii socota ee gantaalada, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, iyo gantaalada hawada Ciraaq." "Maleeshiyada argagixisada ee la safan Iiraan ayaa si isdaba joog ah u weeraray Aagga Caalamiga ah" ee Baqdaad, sida lagu sheegay war-saxaafadeedka X. "Waxaa sidoo kale jiray weeraro soo noqnoqday oo ka dhacay agagaarka Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Erbil iyo Qunsuliyadda Guud," ayay raacisay. Dhowr kooxood oo hubaysan oo ay taageerto Tehran, kuwaas oo Washington ay ugu yeertay "ururo argagixiso," oo isbahaysi la leh dhaqdhaqaaq dallad ah oo loo yaqaan Iska caabinta Islaamiga ah ee Ciraaq, ayaa sheegtay weeraro maalinle ah oo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallo ah oo ka dhan ah saldhigyada Mareykanka ee Ciraaq iyo gobolka. Tan iyo markii uu dagaalku billowday, dhowr weerar oo lagu bartilmaameedsaday xubnaha kooxahaas oo ka dhacay Ciraaq ayaa lagu eedeeyay Mareykanka iyo Israa'iil.
ISHA-AA.
DALKA BAXREYN OO XABSIGA DHIGAY BASAASIIN U ADEEGAYSAY IRAAN.
(SAWIRKA)-BASAASIIN.
(MANAMA/BAHRAIN)-Wararka ka imaanayo Boqortooyadda Baxreyn ayaa sheegaayo in Boqortooyadda Baxrayn ey xirtay lix qof oo soo dhigay muuqaallo la xiriira saameynta "gardarrada foosha xun ee Iiraan," iyagoo muujinaya naxariis iyo ammaanta falalkeeda cadowtinimo, iyo sidoo kale faafinta warar been abuur ah iyo kicinta weerarrada goobaha ku yaal Boqortooyada Baxrayn. Sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Baxrayn, dadka la xiray waxay muuqaallada ku wadaageen barahooda bulshada, taasoo marin habaabin karta ra'yiga dadweynaha, cabsi ku abuuri karta muwaadiniinta iyo dadka deegaanka, iyo sidoo kale dhaawici karta amniga iyo kala dambeynta dadweynaha, sida lagu sheegay bayaanka. Tallaabooyinka sharciga ah ee lagama maarmaanka ah ayaa la qaaday, kuwa la xirayna waxaa loo gudbiyay Xeer Ilaalinta Dadweynaha. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa ku nuuxnuuxsatay baahida loo qabo in qof walba uu helo macluumaad ka yimid ilo rasmi ah, oo aan la faafin ama dib loo daabicin muuqaallo ama warar aan la isku halleyn karin, si looga fogaado isla xisaabtan sharci, iyo in la ilaaliyo amniga iyo badqabka qaranka. Xaalad la mid ah, Baxrayn waxay ku dhawaaqday xarigga afar muwaadin oo u dhashay Baxrayn, iyadoo aqoonsatay qof shanaad oo "ka baxsaday dibadda," ka dib markii ay basaasnimo la sameeyeen Ilaalada Kacaanka Iraan iyagoo u adeegsanaya kooxo Argagixisa ah oo ku sugan dalka Iraan.
9-MUHAAJIRIIN ITOOBIYAN AH OO KU DHINTAY XEEBAHA YEMAN.
(SAWIRKA)-MUHAJIRIIN ITOBIYAN AH.
(ADEN/YEMEN)-DEG DEG:-Booliska Gobolka Shabwa ee dalka Yemen ayaa Jimcihii shalay ku sheegay dhimashada sagaal muhaajiriin Afrikaan ah oo aan rasmi ahayn oo saarnaa doon dadka tahriibisa, ka dib markii ay ku degtay xeebta deegaanka AL-Juwayri ee degmada Radhum, koonfurta Yemen, halka tobanaan rakaab ah ay ka badbaadeen. Booliisku waxay sharraxeen in doonida tahriibinta, oo loo yaqaan "AL-Qiyaadi," ayaa horay u soo tahriibisay qiyaastii 150 muhaajiriin Afrikaan ah xeebta AL-Juwayri ee degmada Radhum Khamiistii la soo dhaafay, taasoo qayb ka ah mowjad cusub oo muhaajiriin aan joogto ahayn oo ku qulqulaya xeebaha gobolka. Waxay xustay in dhammaan muhaajiriinta ay ahaayeen Rag isla markaana ay haystaan dhalashada Itoobiya, iyadoo tilmaamtay in sagaal ka mid ah ay dhinteen intii ay safarka ku soo jireen ka dib markii doontu ay ku degtay badda furan taasoo ka dhalatay dabeylo xooggan iyo mowjado xooggan. Sida laga soo xigtay bayaanka booliiska, muhaajiriinta ayaa lagu qasbay inay isku dayaan inay gaaraan xeebta iyagoo ku dabaalanaya xaalado khatar ah oo badda ah, taasoo keentay in sagaal ka mid ah ay ku haftaan iyagoo isku dayaya inay baxsadaan. Waxa uu intaas ku daray in xeebaha Gobolka Shabwa ay soo gaareen ilaa 4,396 muhaajiriin Itoobiyaan ah labadii bilood ee la soo dhaafay mowjado socdaal oo isdaba joog ah oo ka imanayay dalalka Geeska Afrika, iyadoo ay sii socdaan dhaqdhaqaaqa shabakadaha tahriibinta dadka ee badda u gudbaya Yemen.
ISHA-XARAF-28.
40-KUN MUHAAJIR OO AFRIKAAN AYAA GAARAY DALKA YEMEN-2026.
(SAWIRKA)-MUHAJIRINTA KA YIMID BARIGA AFRIKA.
(ADEN/YEMEN)-Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa warbixin ay dhawaan soo saartay ku sheegtay inay diiwaan gelisay 19,337 muhaajiriin ah oo ka yimid Geeska Afrika oo soo galay Yemen bishii Febraayo 2026. Warbixintu waxay intaas ku dartay in tirada dadka soo galootiga ah ee bishii hore yimid ay ka dhigan tahay hoos u dhac 9% ah marka loo eego tirada guud ee la soo sheegay bishii hore, taasoo keentay in 21,050 oo muhaajiriin ah ay soo galaan. Matrix-ka Barakacayaasha ee Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa tilmaamay in Jabuuti ay ahayd meesha ugu muhiimsan oo ay ka soo baxaan muhaajiriinta soo gaaray Yemen bishii Febraayo ee la soo dhaafay, taasoo ka dhigan 71% tirada guud ee soo galootiga, halka 28% ay ka yimaadeen Soomaaliya iyo 2% ay ka yimaadeen Cumaan. Warbixintu waxay tilmaamtay in muhaajiriinta ka imanaya Jabuuti ay inta badan ka soo galeen Gobolka Abyan, kuwaas oo helay boqolkiiba ugu badan (57%), waxaana ku xigay Taiz (43%). Kuwa ka imanaya Soomaaliya, dhammaantood waxay gaareen Shabwa, halka mas'uuliyiinta Cumaan ay masaafuriyeen 329 muhaajiriin ah waxayna dib ugu celiyeen Degmada Shaxan ee Gobolka AL Mahrah. Tirada barakacayaasha ayaa muujisay in 95% dadka cusub ee Afrikaanka ah ee yimid ay ahaayeen Itoobiyaan (18,256); 3% ay ahaayeen Soomaali (623); iyo 458 ay ahaayeen jinsiyado kale (2%). Raggu waxay ahaayeen 63% wadarta guud, dumarka 18%, iyo carruurta (labada jinsiba) 19%. Warbixintu waxay xustay in kooxda Barakacayaasha Matrix ay diiwaan gelisay 1,590 muhaajiriin Itoobiyaan ah oo ka tagay Yemen bishii hore; 1,569 ka mid ah ayaa ka safray xeebta Lahj una socday Obock ee Jabuuti, halka 21 kale ay ka tageen Al-Mahra una tageen Cumaan. Tirada muhaajiriinta Afrikaanka ah ee gaaray Yemen labadii bilood ee ugu horreeyay sanadkan ayaa gaartay 40,387, oo u badan Itoobiyaan, marka la barbar dhigo 110,369 muhaajiriin ah siddeed bilood kaliyah sannadkii 2025-kii,taaso ah heerkii ugu sareeyey ee lixdii sano ee la soo dhaafay.
ISHA-MOL.
LUBNAN IYO ISRA’IIL OO YEELANAYA WADA HADALLO TOOS AH.
(SAWIRKA)-KOONFURTA LUBNAN.
(BEIRUT/LUBNAN)-Ilo diblomaasiyadeed ayaa Sabtida maanta ah sheegay in wufuud ka kala socota Lubnaan iyo Israa'iil ay kulmi doonaan maalmaha soo socda.
GORGORTAN TOOS AH.
Waxay intaas ku dartay in wadahadallada Lubnaan iyo Israa'iil ay noqon doonaan kuwo toos ah, iyadoo Ron Dermer uu matali doono dhinaca Israa'iil, sida laga soo xigtay Wargeyska Israa'iil ee Haaretz. Dhanka kale, ergayga Mareykanka Jared Kushner ayaa hoggaamin doona dhexdhexaadinta Mareykanka ee u dhaxaysa Lubnaan iyo Israa'iil, taasoo lagu qaban doono Qubrus ama Paris. Tani waxay timid ka dib markii Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron uu Sabtidii ugu baaqay Israa'iil inay aqbasho "wadahadallo toos ah" oo ay la yeelato dowladda Lubnaan iyo "qaybo kala duwan oo bulshada ka mid ah," isagoo muujiyay inuu diyaar u yahay inuu fududeeyo oo uu martigeliyo Paris. "Wax walba waa in la sameeyaa si looga hortago in Lubnaan ay ku dhacdo fowdo," Macron ayaa ku qoray qoraal Carabi ah oo ku saabsan barnaamijka X, isagoo raaciyay: "Xezbollah waa inay si degdeg ah u joojisaa hab-dhaqankeeda kor u kaca. Israa'iil waa inay ka tanaasushaa weerar kasta oo baaxad leh oo ay joojisaa weerarrada xooggan, xilli boqolaal kun oo qof oo deggan ay durba ka carareen duqeynta." Waxa kale oo uu xusay inuu wadahadallo la yeeshay Jimcihii Madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun, Ra'iisul Wasaare Nawaf Salam iyo Afhayeenka Baarlamaanka Nabih Berri. Macron ayaa sidoo kale xaqiijiyay in dowladda Lubnaan ay muujisay "diyaar u ahaanshaha inay wadahadallo toos ah la gasho Israa'iil. Dhammaan qaybaha dalka waa in lagu matalaa iyaga." Wuxuu intaas ku daray "Israa'iil waa inay ka faa'iidaysataa fursaddan si ay u bilowdo wadahadallo, u gaarto xabbad-joojin, u hesho xal waara, una suurtogeliso mas'uuliyiinta Lubnaan inay gutaan waajibaadkooda si ay u xoojiso madaxbannaanida Lubnaan." Faransiiska ayaa muujiyay diyaar u ahaanshaha "in wadahadalladan la fududeeyo iyadoo lagu martigelinayo Paris."
HINDISAHA AFARTA QODOB KA KOOBAN:
Madaxweyne Joseph Aoun wuxuu soo jeediyay hindise afar qodob ka kooban oo lagu soo afjarayo dagaalka, isagoo ugu baaqay beesha caalamka inay gacan ka geystaan hirgelinta. Hindisahan waxaa ka mid ahaa: "in la sameeyo xabad joojin buuxda" oo lala galo Israa'iil, "in la siiyo taageerada lagama maarmaanka ah ee saadka" ciidamada Lubnaan si ay "u hubiyaan Xisbullah una kala furfuraan bakhaarradeeda hubka iyo kaydka," iyo "in la bilaabo wadahadallo toos ah oo dhexmara Lubnaan iyo Israa'iil iyadoo la raacayo hay'adaha caalamiga ah." Waxaa xusid mudan in iyadoo ka jawaabaysa dilkii Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan Cali Khamenei, Xisbullah ay Lubnaan ku jiiday dagaal cusub, kaas oo bilaabmay Maarso 2-deedii gantaallo lagu riday Israa'iil. Israa'iil waxay kaga jawaabtay duqeymo ballaaran, duullaan dhulka ah, iyo digniino daad gureyn ah oo barakiciyey boqolaal kun oo qof.
ISHA-AA.
WEERARO CULUS OO KA DHACAY QEYBO KA MID AH DHULKA CIRAAQ.
(SAWIRKA)-SHAQSI TAAGAN GOOBTA.
(ERBIL/IRAQ)-Iyada oo la sii wadayo ballaarinta khilaafka iyo dagaalka ka dhex qarxay Iiraan dhinac iyo Mareykanka iyo Israa'iil dhinaca kale, dhowr meelood oo ka tirsan Gobolka Kurdistan ee Ciraaq ayaa laga dareemay dhacdooyin amni oo kala firirsan tan iyo subaxnimadii Khamiista maanta ah. Qarax ayaa ka dhacay gudaha Garoonka Diyaaradaha militariga ee Xarir oo ku yaal Waqooyiga Erbil, halkaas oo lagu arkay qiiq ka soo baxaya gudaha goobta weerarka ka dib. Ilo amni ayaa sidoo kale sheegay in weerar ay fulisay diyaarad aan duuliye lahayn oo ku xayiran Erbil, iyagoo xusay in nidaamyada difaaca cirka ay qabteen diyaaradda drone-ka ee ku jirtay hawada magaalada. Hay'adda Amniga Gobolka Kurdistan ayaa sidoo kale ku dhawaaqday in diyaarad aan duuliye lahayn ay ku dhacday saqafka guri ku yaal xaafadda Qalawa ee Sulaymaniyah, iyada oo aan wax khasaare ah geysan. Ilo amni ayaa sidoo kale sheegay in diyaarad aan duuliye lahayn oo aan duuliye lahayn ay bartilmaameedsatay xero ay leeyihiin kooxda mucaaradka Kurdiyiinta Iiraan ee Komala oo ku taal xadka Ciraaq iyo Iiraan. Isla mar ahaantaana, kooxo hubaysan oo isugu yeeray "Islaamiyiinta Ciraaq" ayaa sheegay inay qaadeen 13 hawlgal oo duqayn ah oo ka dhan ah saldhigyada Mareykanka ee Ciraaq iyo gobolka 24-kii saacadood ee la soo dhaafay.
DUQEYN DHANKA CIRKA AH OO LAGU QAADAY XARUNTA DHEXE EE CIIDAMADDA ABAAULKA DADWEYNAHA:
Ugu yaraan sagaal xubnood oo ka tirsan koox hubeysan oo Ciraaqiyiin ah oo daacad u ah Iiraan ayaa lagu dilay duqeyn ka dhacday magaalada Qaa’im ee galbeedka Ciraaq, meel u dhow xadka Suuriya, sida ay sheegeen laba sarkaal oo amni maanta. Waxay sidoo kale xuseen in ugu yaraan 10 kale ay ku dhaawacmeen duqeyntii lala beegsaday xarun ay leeyihiin dhaqdhaqaaqa Ansar Allah al-Awfiya oo ku taal saldhig ay leeyihiin Ciidamada Dhaqdhaqaaqa Dadweynaha, oo qayb ka ah ciidamada qalabka sida ee Ciraaq, oo ku yaal magaalada AL-Qaa’im ee gobolka Anbar. Dhanka kale, La-taliyaha Amniga Qaranka ee Ciraaq Qasim AL-Acraji ayaa cambaareeyay weerarka, isagoo u arkay "weerar cad iyo xadgudub ku ah madaxbannaanida Ciraaq." Tan iyo markii uu dagaalku ka qarxay Iiraan, meelo kala duwan oo ku hareeraysan Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Baqdaad, Safaaradda Mareykanka ee Aagga Cagaaran, iyo magaalooyinka Erbil iyo Sulaymaniyah waxaa ka dhacay weeraro diyaaradeed iyo gantaallo ah oo sababay dab. Waxaa xusid mudan in Ciraaq ay sannado badan ahayd goob lagu loolamayo saamaynta Washington iyo Tehran, iyadoo dowladihii is xigxigay tan iyo markii Mareykanku uu riday nidaamkii Saddam Xuseen sanadkii 2003 ay ku dadaalayeen sidii ay u gaari lahaayeen isku dheelitirnaan xasaasi ah oo ku saabsan xiriirkooda labada quwadood. Si kastaba ha ahaatee, tan iyo bishii Febraayo ee la soo dhaafay, mas'uuliyiinta Ciraaq waxay isku arkeen iskahorimaad aan wax door ah ama saameyn la taaban karo lahayn, gaar ahaan ka dib markii kooxo hubaysan ay ku lug yeesheen bilaabista dibadbaxyo ku wajahan saldhigyadda Maraykanka.
ISHA-AA.
IRAAN OO WEERARTAY SALDHIG MARAYKANKU KU LEEYAHAY CIRAAQ.
(SAWIRKA)-BURBURKA DRONE KU SO DHACDAY BAQDAD.
(BAGHDAD/IRAQ)-Wargeyska Washington Post, oo soo xiganaya sarkaal amni oo aan magaciisa la sheegin iyo digniin ka timid Waaxda Arrimaha Dibadda ee gudaha, ayaa sheegay in diyaarad aan duuliye lahayn ay bartilmaameedsatay xarun weyn oo diblomaasiyadeed oo Mareykan ah oo ku taal Ciraaq Talaadadii, taasoo la rumeysan yahay inay jawaab u tahay kooxaha hubaysan ee taageersan Tehran ee dagaalka Mareykanka iyo Israa'iil ee ka dhanka ah Iiraan. Wargeysku wuxuu sheegay in weerarka uu bartilmaameedsaday Xarunta Taageerada Diblomaasiyadeed, oo ah xarun saadka loogu talagalay diblomaasiyiinta Mareykanka ee ku dhow garoonka diyaaradaha ee Baqdaad iyo saldhigyada militariga Ciraaq. Warbixintu ma aysan caddeyn in ay jiraan wax khasaare ah. Aqalka Cad, Waaxda Arrimaha Dibadda, iyo Pentagon-ka weli kama aysan jawaabin codsiyada faallooyinka. Wargeyska Washington Post ayaa sheegay in lix diyaaradood oo aan duuliye lahayn lagu soo riday dhanka xarunta Baqdaad, mid ayaa ku dhacday xarunta Mareykanka, halka shanta kalena la soo riday. Sarkaalka amniga, oo wargeysiga ku sheegay inuu ka hadlay magaciisa si uu uga hadlo arrin amni oo xasaasi ah, kama uusan warqabin wax khasaare ah oo ka dhashay. Wargeysku wuxuu intaas ku daray in Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ay soo saartay digniin gudaha ah oo sheegaysa in diyaarad aan duuliye lahayn ay ku dhacday munaaraddii ilaalada, isla markaana ay ku amartay shaqaalaha xarunta inay "soo degaan oo ay gabbaad qaataan." Wargeysku wuxuu soo xigtay sarkaalka amniga oo sheegaya in weerarka ay u badan tahay inuu fuliyay waxa loogu yeero "Islamic Resistance in Iraq," oo ah koox ay ku jiraan kooxo hubaysan oo ay taageerto Iran. Mareykanka iyo Israa'iil ayaa weerarro ku qaaday Iiraan 28-kii Febraayo. Iiraan ayaa aargoosatay iyadoo weerarro ku qaadday saldhigyada Israa'iil iyo Mareykanka ee dalalka Khaliijka. Safiirka Iiraan ee Qaramada Midoobay ayaa sheegay in weerarrada Mareykanka iyo Israa'iil ay ku dhinteen in ka badan 1,300 oo qof oo rayid ah. Israa'iil waxay sheegtay in 11 qof oo rayid ah lagu dilay weerarrada Iiraan, halka militariga Mareykanka uu sheegay in toddobo ka mid ah shaqaalaheeda ay dhinteen. Wakaaladda wararka ee Reuters ayaa Talaadadii soo werisay in ilaa 150 askari oo Mareykan ah ay ku dhaawacmeen iska horimaadka. Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in weeraradan looga gol leeyahay in lagu baabi'iyo waxa uu ugu yeeray hanjabaadaha soo socda ee ka imanaya Iiraan, isagoo soo hadal qaaday barnaamijyadeeda gantaalada nukliyeerka iyo kuwa ballistic-ga, taageerada ay u fidiso Xamaas iyo Xisbullah, iyo "hawlgalkeeda khatarta ah". Iiraan ayaa beenisay inay rabto inay hesho hubka nukliyeerka waxayna weerarrada ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah madaxbannaanideeda.
ISHA-AA.
ISRA’IIL OO DAD FARA BADAN KU DISHAY DALKA LUBNAAN.
(SAWIRKA)-BEYRUUT.
(BEIRUT/-LUBNAN)-Talaadada maanta ah, ciidamada Israa'iil ayaa dib u cusbooneysiiyay weerarradooda Koonfurta Lubnaan iyo xaafadaha Koonfureed ee Beyrut ka dib markii ay soo saareen digniino cusub oo ku saabsan daadgureynta, xilli mas'uuliyiintu ay diiwaan geliyeen barakaca qiyaastii 760,000 oo qof tan iyo markii uu bilowday dagaalka u dhexeeya Hezbollah iyo Israa'iil. Waaxda Maareynta Masiibooyinka ee dowladda Lubnaan ayaa ku soo warantay warbixinteeda maalinlaha ah in tirada dadka "iska diiwaan geliyay" ee barakacay tan iyo 2-dii Maarso ay gaartay 759,300, oo ay ku jiraan in ka badan 122,000 oo ku jira hoy rasmi ah oo ay dowladdu maamusho. Mas'uuliyiintu waxay dugsiyada iyo xarumaha dadweynaha u beddeleen hoy loogu talagalay dadka barakacay, sida Magaalada Ciyaaraha ee Beirut. Dhankeeda, Wakaaladda Wararka Qaranka ee rasmiga ah ayaa sheegtay in "diyaaradaha dagaalka ee Israa'iil ay weerar xooggan ku qaadeen muddo yar ka hor xaafadda Jammous ee ku taal xaafadaha koonfureed ee magaalada," halka ciidamada Israa'iil ay ku dhawaaqeen inay weerar ku qaadeen "kaabayaasha" Xisbullah ee aagga ka dib markii ay soo saareen digniino ah in laga guuro xaafadaha waa weyn. Qiiq ayaa ka kacay dhisme ku yaal aagga ka dib weerarkii. Tani waxay timid ka dib markii Israa'iil ay duqeysay dhisme u dhow magaalada koonfurta Lubnaan ee Tyre, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Qaranka, ka dib digniin ka timid daadgureynta Israa'iil oo sidoo kale ku jirtay dhisme kale oo ku yaal Sidon, oo ah magaalada ugu weyn koonfurta Lubnaan. Hay'addu waxay sidoo kale ka warbixisay duqeymaha cirka ee Israa'iil ee ka socda tuulooyin kala duwan oo ku yaal koonfurta dalkaas. Wasaaradda Caafimaadka ayaa maanta tirisay 570 dhimasho ah iyo 1,444 dhaawac ah oo ka dhashay duqeymaha Israa'iil ay ka geysatay Lubnaan. Xisbullah, dhankeeda, waxay Talaadadii ku dhawaaqday afar bayaan oo kala duwan, inay gantaallo ku garaacday isu imaatinka askarta Israa'iil ee agagaarka magaalada Khiam ee koonfurta Lubnaan, oo ah mid ka mid ah faasaskii ugu muhiimsanaa ee ciidamada Israa'iil ay u soo mareen koonfurta dalka toddobaadkii hore. Waxay sidoo kale sheegtay inay gantaallo ku bartilmaameedsatay "urur gaadiid iyo askar ah... oo ku yaal Khallat al-Mahafir, oo ku taal duleedka magaalada xuduudda ku taal ee Adaysah". Dagaalkii Bariga Dhexe wuxuu ku fiday Lubnaan 2-dii Maarso, ka dib markii Xisbullah oo ay taageerto Iiraan ay gantaallo ku soo tuureen dhulka Israa'iil si ay uga aargutaan dilkii Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan Cali Khamenei maalintii ugu horreysay ee weerarrada Mareykanka iyo Israa'iil. Israa'iil waxay tan iyo markaas ka jawaabtay duqeymo ballaaran oo ay ku qaadday Lubnaan iyo duullaan ay ku qaadday koonfurta. Duqeynta cirka ee Israa'iil ayaa tan iyo habeenkii Isniinta ka socotay tuulooyinka koonfurta iyo bariga Lubnaan, sida ay sheegtay Wakaaladda Wararka Qaranka.
“WEERARADA HABEENKII”
Israa'iil waxay weerarro habeenkii ah ku qaaday tuulooyin ku yaal koonfurta iyo bariga Lubnaan, iyadoo bartilmaameedsanaysa dagaalyahanno ka tirsan kooxda Lubnaan ee Xisbullah oo ay taageerto Iiraan. Wakaaladda Wararka Qaranka Lubnaan ayaa ku warantay in "diyaaradaha dagaalka ee cadowga ay habeenimo weerar ku qaadeen magaalooyinka Majdal, Shaqra, iyo Srifa. Jezzine, diyaaraddu waxay weerartay Rihan" oo ku taal koonfurta Lubnaan. Hay'addu waxay intaas ku dartay, "Marka laga hadlayo Bekaa-da galbeed, Israa'iil waxay weerarro ka fulisay meelaha dhaadheer ee Ain al-Tineh." Ciidanka Israa'iil ayaa sidoo kale ku dhawaaqay in ciidamadoodu ay shalay qaadeen weeraro cusub oo ay ku qaadeen xarumo lacago ah oo ay lahaayeen Ururka Al-Qard Al-Hasan ee Lubnaan. Horay, militariga Israa'iil waxay sheegeen inay duqeeyeen goob gantaallo laga soo riday Lubnaan oo ku sii jeeday waqooyiga Israa'iil. Xisbullah, ayaa dhankeeda sheegtay inay bartilmaameedsatay saldhigga Ramla ee Israa'iil ee u dhow Tel Aviv iyagoo adeegsanaya wax ay ku tilmaameen gantaallo tayo sare leh.
Xisbigu wuxuu intaas ku daray in weerarku uu ahaa mid aargoosi ah oo ay Israa'iil ku qaadday dhowr meelood oo xubnaheeda ay ku sugan yihiin Lubnaan.
ISHA-AA.
MARAYKANKA OO CIRAQ KU BOORIYEY ILAALINTA DHISMAHA SAFAARADOODA.
(SAWIRKA)-SHIICADA.
(BAGHDAD/IRAQ)-Xoghayaha Arrimaha Dibadda Marco Rubio ayaa Isniinta maanta ah ku boorriyay hoggaanka Ciraaq inay sii wadaan ilaalinta safaaradda Mareykanka ka dib dibadbaxyo caro leh oo ka dhashay weerarkii Mareykanka iyo Israa'iil ay ku qaadeen dalka deriska la ah ee Iiraan. Isagoo la hadlaya Ra'iisul Wasaare Mohammed Shia al-Sudani, Rubio wuxuu "ku celiyay muhiimadda ay leedahay in dowladda Ciraaq ay qaaddo dhammaan tallaabooyinka suurtagalka ah si loo ilaaliyo shaqaalaha iyo xarumaha diblomaasiyadeed ee Mareykanka," ayuu yiri Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Tommy Pigott. Toddobaadkii hore mas'uuliyiintu waxay ku eedeeyeen dibadbaxayaasha inay rasaas toos ah ku rideen shaqaalaha amniga ka dib markii dibadbaxayaal careysan ay isku dayeen inay weeraraan aagga la xoojiyay ee Aagga Cagaaran, oo ah goob ay ku yaalliin safaarado badan iyo dhismayaal muhiim ah oo dowladda ah.
ISHA-AA.
LABA ASKERI OO CIIDAMADA CIRKA IMAARAATKA AH OO GEERIYOODAY.
(SAWIRKA)-CIIDAMADA CIRKA IMARATKA.
(DUBAI/UAE)-Wararka ka imanaayo dalka Isutaga Imaaraatka Carabta ayaa sheegaayo in laba askari oo ka tirsan ciidamada Imaaraadka Carabta ey Isniinta maanta ah dhinteen ka dib markii diyaaradd helikobtarka ah ey la socdeen ey burburtay sababo la xiriira "cilad farsamo," ayay tiri Wasaaradda Difaaca. "Wasaaradda Gaashaandhigga waxay ku dhawaaqday shahiidnimada laba xubnood oo ka tirsan ciidamada qalabka sida ka dib markii diyaarad helicopter ah ay burburtay sababo la xiriira cillad farsamo iyagoo gudanaya waajibaadkooda qaran ee dalka Isniinta maanta ah," ayaa lagu yiri bayaan ay soo saartay X. Axaddii, Imaaraadka Carabta ayaa sheegay inay iska difaacayaan waxa ay ku tilmaameen "gardarro naxariis darro ah oo aan loo meel dayin" oo ay Iiraan ku qaadayso, taasoo in ka badan toddobaad waday weeraro ka dhan ah Imaaraadka Carabta iyo dalalka kale ee gobolka. Febraayo 28, Mareykanka iyo Israa'iil waxay weerarro ku qaadeen Iiraan taasoo dishay hoggaamiyahooda ugu sarreeya isla markaana kicisay dagaal goboleed. Iiraan waxay kaga jawaabtay weeraro diyaaradeed iyo gantaallo ah oo ka dhacay Bariga Dhexe, oo ay ku jiraan weeraro ka dhacay waddamada deriska ah oo sheegay inaysan ku lug lahayn colaadda ama aysan u oggolaan dhinacyada dagaallamaya inay weerarro ka soo qaadaan dhulkooda. Madaxweynaha Imaaraadka Carabta Sheikh Moxamed bin Zayed ayaa Sabtidii sheegay in Imaaraadka Carabta ay ku jiraan "waqti dagaal" isla markaana ay "ka soo bixi doonaan mid xooggan".
ISHA-AA.
RAMLA IYO RAXMA OO UGU DAMBEYNTII LA KALA FUJIYEY.
(SAWIRKA)-CARUURTA KU DHALATAY IYAGO ISKU DHEGAN.
(RIYADH/KSA)-Qalliin lagu kala qeybinayay labo gabdhood oo Soomaali ah ayaa lagu sameeyay magaalada Riyaad ee dalka Sacuudiga. Gabdhaha mataanaha ayaa ku dhashay isbitaalka Somali Sudanese ee magaalada Muqdisho. Koox dhakhaatiir ah oo ka socota barnaamijka mataanaha isku dheggan ee Sacuudiga ayaa ku guuleystay in kala qeybiyaan labada gabdhood oo kala yiraahdo Raxma iyo Ramla oo 13 bilood jira. Qalliinka oo socday 12 saacadood ayaa ahaa mid bilaash ah, waxaana lagu sameeyay ibistaalka Boqor Cabdallah, wuxuuna ahaa qaliin siddeed marxaladood ah oo ay ka qeybgaleen 36 shaqaale caafimaad oo isugu jiray dhakhaatiir, suuxiyeyaal, kalakaaliyeyaal iyo shaqaale kale oo caafimaad. Dhakhaatiirta qalliinka sameysay waxaa horkacayay Dr. Abdullah AL-Rabeycah oo ah madaxa barnaamijka mataanayaasha ku dhasha iyagoo isku dheggan. "Qalliinka Raxma iyo Ramla waxa uu ahaa kii 68-aad ee si guul leh uu u sameeyo barnaamijka mataanaha isku dheggan" ayuu yiri Dr. Cabdullah AL-Rabeycah. Dr. Abdullah AL-Rabeycah wuxuu intaas ku daray in 35-tii sano ee la soo dhaafay barnaamijku uu daryeelay 156 mataano oo isku dheganaa kuwaas oo ka kala yimid 28 dal, taana waxay muujineysaa ayuu yiri doorka hoggaamineed ee Sacuudi Carabiya ku leeyahay gargaarka bani'aadannimo iyo horumarinta caafimaadka. AL-Rabeycah wuxuu carrabka ku adkeeyay in guulahan ay ka tarjumayaan sida Boqortooyada Sacuudiga uga go'an tahay qiyamka bani'aadannimada ee ay ku caawineyso dadka adduunka oo dhan. Wuxuu sidoo kale ammaanay dadaalka iyo shaqada adag ee kooxaha caafimaadka iyo qalliinka, kuwaas oo door weyn ka qaatay guushan. AL Rabeycah wuxuu u hambalyeeyay qoyska mataanaha, isagoo ku faraxsan badbaadada Raxma iyo Ramla, isla markaana wuxuu ugu duceeyay caafimaad iyo nolol wanaagsan in ay helaan mustaqbalka. Laanta Afka Soomaaliga ee BBC-da oo la xiriirtay aabbaha dhalay mataanahan oo lagu magacaabo Suldaan Siciid Fiqi ayaa weydiisay ugu horeyn xaaladda ay hadda ku sugan yihiin carruuta, waxana uuna noo sheegay in hadda ay aad u fiican yihiin oo ay ku jiraan soo kabasho. "Carruuta hadda xaaladooda waa fiican tahay, waxaana la geeyay qeybta daryeelka gaarka, waana lagu guuleystay sida dkhaatiirtu ii sheegeen" ayuu yiri Suldaan Fiqi Mar aan weydiinnay in uu nooga warramo goortii ay ogaadeen in ilmaha hooyada uurkeeda ku jiro ay yihiin mataano isku deggan, wuxuu noo sheegay Fiqi in aysan wax badan ka ogaan xiligii ay uurka ku jireen. "Anagu waxaan ka mid aheyn dadka ku xiran isbitaalka Somali Sudanse loo yaqaan, halkaas ayaan geynay gabadha, markii ay baarista mariyeen waxay noo sheegeen in ay mataano waddo laakiin lama kala caddeynin" Suldaan Fiqi wuxuu BBC-da u sheegay in xaaladda ilmaha ay dib ka ogaadeen in ay yihiin kuwa isku dheggan markaas kaddibna ay caawin ka heleen dhakhaatiirta isbitaalka. "Markaan aragnay muuqaalka, runtii argagax yar waa jiray, marka lay tusayay dhakhaatiirta ayaa kortaagaan oo fiirinayay dareenkena waalidnimo, isla markiina way na garab istaageen" Raxma iyo Ramla waxay isaga dhegganayeen caloosha oo inta kale ee jirkooda wax dhibaato ah ma qabin, waxaana lagu geeyay Sacuudiga si caadi ah oo waxaa la saaray diyaaradaha rakaabka. Ma jirin baahi gaar ah oo ay qaben oo keeneysay in lagu qaado diyaarad caafimaad. "Labada gabdhooda mid ka mid ah ayaa kaliyaheedad aad u hooseeyaan… marka lakala saaray waxay u baahaneysaa kaalintii kilida, Ramla ayaana xaaladdaas ku jirta" ayuu yiri Suldaan Fiqi oo nooga warramay haddii ay jiraan xaalad caafimaad oo dhakhaatiirta ay la wadaageen. Sidoo kale Suldaan Fiqi wuxuu sheegay in dad badan ay ka qeybqaateen sidii carruurtan lagu keeni lahaa Sacuudiga oo lagu kala saari lahaa. Ugu dambeyn wuxuu u mahadceliyay dhakhaatiirta isbitaalka ee ku guuleystay qalliinka iyo mas'uuliyiint Sacuudiga iyo Soomaaliya oo ay ku jiraan dhakhaatiirta isbitaalka Somali Sudanese, guddoomiyaha baarlamankaan Koonfur Galbeed, wasaaradda caafimaadka Soomaaliya, raysalwasaaraha iyo madaxweynaha oo uu sheegay in dhammaantood ay qeyb weyn ka qaateen sidii labadaas ilmo ku heli lahaayen qalliin dibadda ah oo lagu kala saarayo. Boqortooyada Sacuudiga ayuu si gaar ah ugu mahadceliyay oo la'aantood aysan suuragasheen qalliinka.
ISHA-BBC SOMALI.
URURKA XIZBULLAH IYO ISRA’IIL OO ISKU FARA SAARAY BUURAHA BALBEK.
(SAWIRKA)-BUURAHA BALBEK.
(BEIRUT/LUBNAN)-Iskahorimaadyo rabshado wata ayaa ka qarxay bariga Lubnaan habeenkii Axadda ilaa Isniinta, halkaas oo ciidamada Israa'iil ay ka sameeyeen hawlgal degitaan, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Qaranka ee rasmiga ah. Hay'addu waxay sheegtay in "isku dhacyo xooggan ay ka dhacayaan aagga AL-Sharac oo ku wajahan duleedka magaalada Nabi Sheet si ay u celiyaan ciidamada Israa'iil oo diyaarado qumaatiga u kaca ku soo dejiyay meelaha ugu sarreeya buuraha bari ee u socda xadka Lubnaan iyo Suuriya isla markaana isku dayaya inay horay u socdaan." Dhanka kale, Xisbullah ayaa soo riday diyaarad helikobtar ah oo Israa'iil leedahay bariga Lubnaan , sida uu sheegay ilo wareed ka tirsan xisbiga oo la hadlay AFP. Ilo wareedka oo codsaday inaan magaciisa la sheegin ayaa sheegay in diyaarad helicopter ah lagu soo riday buuraha bari ee Baclabak. Dhinaceeda, Xisbullah-ka Lubnaan ayaa ku dhawaaqday inay fashilisay howlgal ay Israa'iil ku soo dejinaysay bariga Lubnaan, iyagoo ku xaqiijiyay bayaan ay soo saareen in "ka dib markii ay ku guuldareysatay soo degitaankii Israa'iil laba maalmood ka hor magaalada Nabi Sheet, cadowgu wuxuu isku dayay inuu mar kale ka sameeyo degitaan isla aaggaas." Bayaanka ayaa tilmaamay in xisbigu uu arkay qiyaastii 15 diyaaradood oo helikobtar ah oo ka duulaya jihada Suuriya, kuwaas oo dul maraya buuraha bari, gaar ahaan hawada sare ee ka sarreeya tuulooyinka Janta, Yahfoufa, Nabi Sheet, Arsal, iyo Ras Baalbek. Bayaanka ayaa intaa ku daray in qaar ka mid ah diyaaradahan helikobtarka ah ay ciidamada lugta ku soo dageen bannaanka Serghaya, dagaalyahannada xisbiguna ay la kulmeen iyaga iyo ciidamada Israa'iil ee soo galayay dhulka Lubnaan. Lubnaan waxay qayb ka noqotay dagaalkii Bariga Dhexe 2-dii Maarso, markii Xisbullah oo ay taageerto Iiraan ay weerartay Israa'iil si ay uga aargudato dilkii Hoggaamiyaha Sare Cali Khamenei bilowgii weerarkii Mareykanka iyo Israa'iil ay ku qaadeen Tehran. Dhankeeda, Israa'iil waxay kaga jawaabtay inay ballaariso weerarrada ay ka geysanayso Lubnaan oo ay ciidamadeeda geyso xadka. Tirada dhimashada ka dhalatay duqeymaha Israa'iil ay ka geysatay Lubnaan tan iyo usbuucii hore ayaa gaartay ku dhawaad 400 oo qof, iyadoo in ka badan kun qof ay ku dhaawacmeen, sida laga soo xigtay tirakoobyadii ugu dambeeyay ee ay soo saartay Wasaaradda Caafimaadka dalka Lubnaan Axada maanta ah.
ISHA-AA.
IMAARAATKA CARABTA OO KA HADLAY DHIMASHADA IYO DHAAWACA SOO GAARAY.
(SAWIRKA)-DUBAI HABEENKII.
(DUBAI/UAE)-Dowladda Imaaraadka Carabta ayaa Axadda maanta ah sheegtay in afar qof ay ku dhinteen 112 kalena ay ku dhaawacmeen weerarro ay Iiraan ku qaadday dhulkeeda tan iyo toddobaadkii hore, sida ay ku warantay wakaaladda wararka ee Anadolu. War-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Difaaca ayaa lagu sheegay in 17 gantaal oo ballistic ah iyo 117 diyaaradood oo aan duuliye lahayn laga helay Iiraan Axaddii, iyadoo difaaca cirka uu qabtay oo burburiyay 16 gantaal iyo 113 diyaaradood oo aan duuliye lahayn, halka hal gantaal uu ku dhacay badda, afar diyaaradood oo aan duuliye lahaynna ay ku dhaceen dhulkeeda. Wasaaraddu waxay intaas ku dartay in 238 gantaal oo ballistic ah laga soo riday Iiraan tan iyo Febraayo 28, kuwaas oo 221 ka mid ah la burburiyay, 15 kalena ay ku dhaceen badda, laba kalena ay ku dhaceen gudaha Imaaraadka Carabta. Waxay xustay in siddeed gantaal oo nooca Cruise-ka ah sidoo kale la helay oo la burburiyay. Wasaaraddu waxay sharraxday in 1,422 diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo Iiraaniyiin ah sidoo kale la riday isla muddadaas, iyadoo 1,342 la qabtay halka 80 kalena ay ku dhaceen gudaha dalka. "Imaaraadka Carabta wuxuu si buuxda ugu diyaarsan yahay inuu la dagaallamo khatar kasta oo uu si adag uga jawaabo isku dayada lagu wiiqayo amniga dalka," ayay tiri wasaaraddu. Imaaraadka Carabta iyo dalalka kale ee deriska la ah Khaliijka ayaa waxaa bartilmaameedsaday gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan tan iyo 28-kii Febraayo ka dib markii ay si wadajir ah u duqeeyeen Iiraan. Sida laga soo xigtay tirakoobyada Iiraan, in ka badan 1,200 oo qof ayaa ku dhintay, oo uu ku jiro Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan Cali Khamenei, iyo in ka badan 10,000 oo kale oo ku dhaawacmay weerarka Mareykanka iyo Israa'iil.
ISHA-MEMO.
WASIIRADDA ARRMIHA DBADDA URURKA JAAMICADDA CARABTA OO BERRI SHIRI DOONO.
(SAWIRKA)-URURKA JAMICADA CARABTA.
(CAIRO/EGYPT)-Wasiirada arrimaha dibadda ee Jaamacadda Carabta ayaa Axadda berri ah yeelan doona kulan deg deg ah si ay uga wada hadlaan weerarrada Iiraan ee lagu qaaday dhowr ka mid ah xubnaha kooxda, sida uu u sheegay kaaliyaha xoghayaha guud ee ururka AFP. Kulankan, oo lagu qaban doono muuqaal shir, waxaa codsaday Kuwayt, Sacuudi Carabiya, Qatar, Cumaan, Urdun iyo Masar, sidaas waxaa yiri Xusaam Zaki oo ah kaaliyaha Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamicadda Carabta. Ciidamada Mareykanka iyo Israa'iil ayaa bilaabay olole cirka ah oo ballaaran oo ka dhan ah Iiraan 28-kii Febraayo. Iiraan ayaa ka aargoosatay weeraro ka dhan ah Israa'iil iyo dalalka Khaliijka. Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta Axmed Abuul Geeyt ayaa hore u cambaareeyay weerarrada Iiraan, isagoo sheegay inay yihiin "kuwo gebi ahaanba laga xumaado" oo "ma aha oo kaliya xadgudub cad oo ka dhan ah sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay, laakiin sidoo kale weerar lagu qaaday mabaadi'da deris wanaagga." Wuxuu intaas ku daray in weerarradu "ay abuuraan xaalad cadaawad aan horay loo arag oo u dhaxaysa Iiraan iyo deriskeeda Carabta." "Tani waa qalad istiraatiijiyadeed oo weyn oo Iiraan, kaas oo aan rajeynayo inay sixi doonaan iyagoo isla markiiba joojinaya weerarradan."
ISHA-AN.