SACUUDIGA OO HAL TODOBAAD XIRAY DAD DHAN 7,760-QOF.

(SAWIRKA)-WASAARADDA ARRIMAHA GUDAHA SACUUDIGA.

(RIYAD/KSA)-Ololaha amniga ee goobaha amniga ee Sacuudi Carabiya ayaa lagu qabtay qiyaastii 7,760 oo ku xadgudbay xeerarka degenaanshaha, shaqada iyo amniga xuduudaha dhammaan gobollada Boqortooyada hal toddobaad gudaheed. War-saxaafadeed ay daabacday Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Sacuudiga ayaa shaaca ka qaaday in ololaha wadajirka ah ee goobaha shaqada ay ka dhasheen la socodka iyo qabashada kuwa ku xadgudba xeerarka degenaanshaha, shaqada iyo amniga xuduudaha ee dhammaan gobollada Boqortooyada, muddada u dhaxaysa 5/28/2026 ilaa 6/3/2026. Natiijooyinka waxay muujiyeen in tirada guud ee xadgudubyada lagu qabtay ololaha amniga ee wadajirka ah ee dhammaan gobollada Boqortooyada ay gaartay qiyaastii (7760) xadgudubyo, oo ay ku jiraan (4060) xadgudubyo ku sameeyay nidaamka degenaanshaha, (2574) xadgudubyo ku sameeyay nidaamka amniga xuduudaha, iyo (1126) xadgudubyo ku sameeyay nidaamka shaqada. Xaalad la xiriirta, bayaanka ayaa lagu sheegay in tirada guud ee dadka la qabtay iyagoo isku dayaya inay ka gudbaan xuduudaha Boqortooyada ay ahaayeen (1184) qof, (28%) oo ka mid ah ay ahaayeen muwaadiniin Yemeniyiin ah, (70%) ay ahaayeen muwaadiniin Itoobiyaan ah, iyo (02%) ay ahaayeen jinsiyado kale. (25) qof ayaa sidoo kale la qabtay iyagoo isku dayaya inay ka gudbaan xuduudaha Boqortooyada si aan joogto ahayn. (16) qof ayaa la xiray iyagoo ku lug lahaa gaadiid, hoy, shaqaaleysiin, iyo qarinta kuwa ku xadgudbay xeerarka degenaanshaha, shaqada, iyo amniga xuduudaha. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa xaqiijisay in qof kasta oo fududeeya gelitaanka kuwa ku xadgudba nidaamka amniga xuduudaha ee Boqortooyada, ama ku qaada gudaha, ama siiya hoy, ama siiya wax caawimo ama adeeg ah si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu ciqaabi doonaa ganaaxyo gaaraya 15 sano oo xarig ah, ganaax dhan hal milyan oo riyal, la wareegidda gaadiidka iyo hoyga loo isticmaalo hoyga, marka lagu daro ceebta dadweynaha.

ISHA-AA.

CIIDAMADDA ISRAEL OO XASUUQAY CARUUR IYO HAWEEN QAXOOTI AH.

(SAWIRKA)-GAZA.

(QUDS/PALESTINE)-Afhayeenka Xamaas Hazem Qassem ayaa sheegay in ciidamada Israa'iil ay "xasuuq xun" u geysteen carruur iyo haween ku jira teendhooyinka dadka barakacay ee ku sugan magaalada Gaza galabnimadii Sabtida, taasoo muujinaysa in kor u kacaasi uu ujeedkiisu yahay in lagu burburiyo geeddi-socodka xabbad-joojinta. Qassem wuxuu ku nuuxnuuxsaday in Israa'iil ay sii waddo xadgudubyada, isagoo sharraxaya in "xasuuqyadan ay la jaanqaadayaan bilowga shirarka ka socda Qaahira si looga wada hadlo hirgelinta heshiiska xabad joojinta, kaas oo xaqiijinaya in qabsashadu ay ka shaqeyneyso sidii loo wiiqin lahaa loona burburin lahaa heshiiska, isla markaana ay iska indha tireyso dadaallada dhexdhexaadiyeyaasha iyo Golaha Nabadda." Afhayeenka Xamaas wuxuu ugu baaqay wadamada dhexdhexaadinta iyo kuwa damaanad qaadaya inay ka baxaan aamusnaanta xadgudubyadan, ay ku dhawaaqaan mowqif cad oo cad, isla markaana ay cadaadis dhab ah saaraan Israa'iil oo ah dhinaca mas'uulka ka ah carqaladaynta hirgelinta heshiiska iyo carqaladaynta horumarkiisa. Isla mar ahaantaana, Maxamuud Basal, afhayeenka Difaaca Madaniga ah ee Gaza, ayaa ku dhawaaqay in lix qof, oo ay ku jiraan laba haween ah, la dilay tiro dad ah, oo u badan carruur, ay ku dhaawacmeen duqeyn Israa'iil ay la beegsatay teendho ay ku jireen dad barakacayaal ah oo ku sugnaa aagga Baasaboorrada, galbeedka Magaalada Gaza.

KULAMADDA QAAHIRA:

Tani waxay imaanaysaa iyadoo wakiillo ka socda Xamaas, Jihaadka Islaamiga ah iyo Jabhadda Caanka ah ee Xoreynta Falastiin, oo ay weheliyaan dhaqdhaqaaqyo kale, ay laba maalmood ku kulmayaan Qaahira iyagoo martiqaad ka helay Masar si ay uga wada hadlaan arrimo kala duwan, oo ay ku jiraan xabad joojintii daciifka ahayd ee dhex martay Israa'iil iyo Xamaas, sida laga soo xigtay ilo siyaasadeed oo Falastiiniyiin ah oo la hadlay AFP. Wakiil ka tirsan Fatax ayaa la filayaa inuu ka maqnaado shirka. Wadahadalladan ayaa la qorsheeyay in la soo gabagabeeyo Axadda iyadoo kulan ay ku jiraan wakiillo ka socda waddamada dhexdhexaadinaya xabbad-joojinta Israa'iil iyo Xamaas, marka lagu daro Nikolay Mladenov, Wakiilka Sare ee Golaha Nabadda ee uu aasaasay Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, sida laga soo xigtay ilo siyaasadeed oo Falastiiniyiin ah oo codsaday inaan magaciisa la sheegin oo u warramay AFP. Kulamadan ayaa loo qorsheeyay inay ka dhacaan Arbacada magaalada xeebta ah ee El Alamein ee waqooyiga Masar, laakiin dib ayaa loo dhigay. Kulamadan ayaa imanaya xilli arrinta maaraynta marinka Gaza ka dib dagaalka ay weli tahay mid ka mid ah qodobbada ugu cadcad ee lagu muransan yahay ee wada hadaladda.

ISHA-AA.

GOLAHA AMAANKA EE QM OO CAMBAAREEYEY XUUTIYIINTA YEMEN.

(SAWIRKA)-GOLAHA AMAANKA EE QARAMADA MIDOOBE.

(NEW YORK/USA)-Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay ayaa Jimcihii si xooggan u cambaareeyay xarigga sii socda ee shaqaalaha gargaarka bani'aadamnimada, shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo wakiillada bulshada rayidka ah ee Xuutiyiinta Yemen. Waxay timid iyadoo sannad-guuradii labaad ee xarigga ballaaran ee Juun 2024 ay soo dhowdahay iyadoo aan la arkin wax xal ah. 15-ka xubnood ee golaha ayaa dib u cusbooneysiiyay dalabkooda ah in si shuruud la'aan ah, ammaan ah oo degdeg ah loo sii daayo dhammaan kuwa la hayo, oo ay ku jiraan 73 shaqaale oo Qaramada Midoobay ah oo la xiray intii lagu jiray dhowr xarig afartii sano ee la soo dhaafay, waxayna muujiyeen walaac qoto dheer oo ku saabsan samafalkooda. "Dhammaan hanjabaadaha loo jeedinayo kuwa bixinaya gargaarka bani'aadamnimada lama aqbali karo," ayuu yiri golaha, isagoo ka digaya in xariggu uu ka sii darayo xaalad bani'aadamnimo oo horeba u liidatay oo ka jirta waddan ay in ka badan 22.3 milyan oo qof hadda u baahan yihiin gargaar. Xuutiyiintu waxay bilaabeen howlgalkoodii ugu ballaarnaa May 31, 2024, iyagoo weeraray xafiisyada iyo xiridda shaqaalaha hay'adaha Qaramada Midoobay, ururada aan dawliga ahayn ee caalamiga ah iyo kuwa qaranka iyo kuwa bulshada rayidka ah, iyo howlgallada diblomaasiyadeed ee dhammaan meelaha ay gacanta ku hayaan. Xiritaanno dheeraad ah ayaa xigay Janaayo iyo Agoosto 2025, iyadoo tirada guud ay ka tagtay daraasiin xabsiyo ah iyagoon wax dacwad ah lagu soo oogin, iyagoo aan helin qareenno oo laga jaray qoysaskooda.
Golaha ayaa ku celiyay waajibaadka sharciga caalamiga ah ee bani'aadamnimada ee dhammaan dhinacyada ku lugta leh iskahorimaadyada si loo oggolaado helitaanka bani'aadamnimada oo buuxda, ammaan ah oo aan caqabad lahayn oo maxaabiista loo ogolaado, iyo in la hubiyo badbaadada iyo xorriyadda dhaqdhaqaaqa ee Qaramada Midoobay iyo shaqaalaha la xiriira. Xubnuhu waxay ka digeen in xaaladda bani'aadamnimada ee Yemen ay sii xumaan doonto haddii aan la helin xal siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafka, waxayna dib u xaqiijiyeen ballanqaadkooda ku aaddan midnimada, madaxbannaanida, madaxbannaanida iyo sharafta dhuleed ee dalka. Waxay muujiyeen taageerada joogtada ah ee ergeyga gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Yemen, Hans Grundberg, iyo dadaalkiisa ku aaddan dhexdhexaadinta heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay oo ay Yemen hoggaaminayso oo waafaqsan tixraacyada la isku raacay iyo qaraarrada Golaha Amniga ee khuseeya.

ISHA-AN.

MAXKAMADA ICC OO KU DHEGAN SARKAAL LIIBIYAAN AH.

(SAWIRKA)-MAXKAMADDA ICC.

(HAGUE/HOLLAND)-47 jir ‌tuhmane ah oo lagu eedeeyay inuu kormeerayay mid ka mid ah xabsiyada ugu caansan Liibiya ayaa maxaabiista loogu yeeri jiray jirdil naxariis darro ah oo loogu naanayso "malaa'igta dhimashada", sida ay dacwad oogayaashu u sheegeen garsoorayaasha Maxkamadda Dembiyada Caalamiga ah Talaadadii.
Dacwad oogayaashu waxay ku eedeeyeen in AL Hashri ay kormeerayay garabka haweenka ee Muceyteyqah, oo ah xarun xabsi oo ay maamulaan Ciidanka Difaaca Gaarka ah ee loo yaqaan Rada’a ee Liibiya. Kumanaan dhibanayaal ah ayaa si sharci darro ah loo xiray waxaana lagu hayay iyagoon haysan saldhig sharci ah, waxaana lagu hayay xaalado ka baxsan bani'aadamnimada ‌ waxaana si nidaamsan loogu xadgudbay oo loo jirdilay, sida ay sheegeen dacwad oogayaasha. "Khaled (Mohamed ‌Ali) ⁠AL Hishri waxaa si weyn loogu yaqaanay jirdil caan ah oo madax ka ahaa xabsiga Muceyteyqah," ayuu yiri dacwad oogaha ku xigeenka Nazhat Shameym Khan bilowgii saddex maalmood oo dhageysi ah oo lagu go'aaminayay dacwadaha saxda ah ee la soo oogi doono. Dacwad oogayaashu waxay sheegeen in AL Hashri uu si shaqsi ah u xadgudbay oo uu jirdilay maxaabiista oo uu kufsaday iyagoo qayb ka ah jirdil galmo ah. Waxay weydiisteen garsoorayaasha inay xaqiijiyaan 17 dacwadood oo ku saabsan dambiyo ka dhan ah aadanaha iyo dambiyo dagaal oo ay ku jiraan dil, kufsi, cadaadis iyo addoonsi laga soo bilaabo Febraayo 2015 ilaa horraantii 2020. AL Hashri weli ma uusan qiran dacwadaha la soo jeediyay, laakiin qareennada u doodaya ayaa weydiistay garsoorayaasha inay diidaan dacwadaha waxayna ka hor yimaadaan awoodda Maxkamadda ee kiiskan, sida ay muujinayaan dukumeentiyada Maxkamadda. Waxaa lagu xiray Jarmalka bishii Luulyo ee sannadkii hore. Haddii garsoorayaashu ay xaqiijiyaan dacwadaha, kiiska AL Hashri wuxuu noqon karaa maxkamaddii ugu horreysay ee ICC oo diiradda saareysa Liibiya. ICC waxay fiirineysay dambiyada dagaalka iyo dambiyada ka dhanka ah aadanaha ee lagu eedeeyay Liibiya tan iyo markii kiiska loo gudbiyay Maxkamadda Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay sannadkii 2011. Bishii Janaayo 2025 Talyaanigu wuxuu si kooban u xiray tuhmane kale oo ICC ah oo isna lala xiriirinayo xabsiga Muceyteyqah, laakiin waa la sii daayay waxaana lagu celiyay Liibiya, taasoo dhalisay cambaareyn.

ISHA-AN.

SACUUDIGA IYO KUWEYT OO KA WADA HADLAY XAALADDA GOBOLKA.

(SAWIRKA)-WASIIRADDA ARRIMAHA DIBADDA KUWEYT IYO SACUUDIGA.

(RIYAD/KSA)-Amiir Faysal bin Farxaan, oo ah Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga, ayaa wicitaan ka helay Sheekh Jaraax Jaabir AL-Axmad AL-Sabaax, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Kuwayt. Baaqa waxaa ka mid ahaa dood ku saabsan horumarka gobolka iyo dadaallada lagu bixinayo si looga jawaabo. Dhanka kale, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Kuwayt ayaa sheegtay in baaqan uu cambaareeyay weerarrada Iiraan ay ku qaadday Kuwayt, marka laga soo tago inuu xoogga saarayo xuquuqda ay u leedahay inay ilaaliso madax-bannaanideeda, amnigeeda iyo xasilloonideeda, iyo sidoo kale inuu ka hadlo horumarka gobolka. Xiriirku wuxuu la jaan qaadayaa duruufaha jira ka dib markii la cusbooneysiiyay xawliga weerarrada Iiraan ee ka dhanka ah Kuwait. Shalay, ciidamada Kuwait waxay hawada dalka ka heleen 13 gantaal oo ballistic ah, waxaana lagu qabtay meelo ay deggan yihiin, taasoo keentay in burburku soo daato. Isla mar ahaantaana, ciidanka Kuwait ayaa soo sheegay inay ogaadeen ilaa 17 diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo cadaw ah, taasoo muujinaysa in "gardarradan foosha xun ee Iiraan" ay ka dhalatay bartilmaameedsiga xarumaha rayidka iyo kuwa muhiimka ah, oo ay ku jirto Garoonka Diyaaradaha ee Kuwait International, taasoo keentay dhimashada qof Hindi ah oo degan, dhaawaca tiro dad ah, iyo sidoo kale burbur xooggan oo hanti ah. Tan iyo saacadihii ugu horreeyay ee weerarrada Iiraan, isbitaallada Kuwait waxay qaabileen ilaa 63 qof oo dhaawac ah, sida laga soo xigtay Wasaaradda Caafimaadka ee Kuwait, halka ilaa 7 kiis ilaa hadda la sameeyay qalliinno degdeg ah oo waaweyn, marka lagu daro tiro qalliinno yar yar iyo qalliinno ah oo la sameeyay si wax looga qabto dhaawacyada kala duwan.

ISHA-AA.

LIIBIYA: DAD QABSADAY XARUNTA UNHCR EE TRIPOLI.

(SAWIRKA)-XARUNTA UNHCR EE TRIPOLI LIBYA.

(TRIPOLI/LIBYA)-Wararka laga helaayo caasimadda dalka Liibiya ee Tripoli ayaa sheegaayo in dibadbaxayaasha careysan ayaa Khamiista maanta ah xireen xarunta howlgalka Qaramada Midoobay ee Liibiya ee caasimadda Tripoli iyagoo wata caqabado dhoobo ah, iyagoo ka diidan siyaasadahooda gudaha dalkooda, gaar ahaan arrimaha socdaalka aan caadiga ahayn, ka dib markii ay xireen xarunta Guddiga Sare ee Qaramada Midoobay ee Qaxootiga horaantii maalintaas. Sida laga soo xigtay sawirro iyo muuqaallo ay dadka isticmaala baraha bulshada ku baahiyeen, dibadbaxayaashu waxay isku dayeen inay xoog ku galaan xarunta howlgalka ka hor inta aysan go'aansan inay xiraan iyagoo adeegsanaya xayndaabyo dhoobo ah. Waxaa la arkay gawaari waa weyn oo qaadaya ciid iyo burbur dhisme oo ku daadinaya waddooyinka gala xarunta howlgalka. Dibadbaxayaashu waxay sidoo kale xireen xarunta dhexe ee Hay'adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga ee caasimadda Tripoli, ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya inay siisay kaararka degenaanshaha iyo magangelyada muhaajiriinta sharci darrada ah, taasoo qayb ka ah mashruuc lagu dejinayo gudaha Liibiya, kaas oo guddigu beeniyay. Xaaladdan oo kale, Suleiman AL-Bayoudi oo ah dhaq-dhaqaaqe siyaasadeed ayaa tixgeliyey in cadhada dadweynaha loo jeedinayo ururada caalamiga ah ay ka timaaddo "hubinta ah inay yihiin isha cudurka iyo daawada labadaba, sababtoo ah waxay kormeeraan oo barakeeyaan mas'uuliyiinta dhaca, waana kuwa ka soo horjeeda dibadbaxayaasha careysan oo kordhiyey cimriga musuqmaasuqa iyo dhaca, waxayna soo saareen mas'uuliyiintan jilicsan waxayna ku ilaaliyeen awoodda aqoonsiga iyo sharciga caalamiga ah."

DIIDMADA DEJINTA MUHAAJIRIINTA SHARCI DARADDA AH:

Khamiista maanta ah, boqolaal qof oo reer Liibiya ah ayaa dibadbax ka dhigay xarunta UNHCR ee aagga AL-Sarraj, iyagoo albaabkeeda ku xiraya xayndaabyo dhoobo ah, ka dibna waxay u dhaqaaqeen xarunta howlgalka Qaramada Midoobay ee aagga Janzour, si ay u muujiyaan diidmadooda ku aaddan mashruuc kasta oo lagu dejinayo muhaajiriinta sharci darrada ah ee dalkooda. Dibadbaxayaasha ayaa sidoo kale ku dhawaaqayay "Liibiya dadka Liibiya, dib u dejin ma jirto," waxayna ku baaqeen in si degdeg ah loo masaafuriyo muhaajiriinta. Waxay sidoo kale ka codsadeen UNHCR inay joojiso shaqadeeda oo ay xirto xafiisyadeeda Liibiya. Dadka Liibiya waxay ka baqayaan in joogitaanka muhaajiriintu uusan ahayn oo keliya marin ku meel gaar ah oo loo maro Yurub, laakiin uu isu beddelay degsiimo joogto ah oo khatar ku ah aqoonsiga dalka, qaab-dhismeedka bulshada iyo xasilloonida amniga, gaar ahaan ka dib markii ay faafeen suuqyada iyo xaafadaha aan rasmiga ahayn ee ay leeyihiin iyo kuwa ka baxsan xakamaynta dawladda, iyo wareegga fiidiyowyada muujinaya muhaajiriinta aan caadiga ahayn ee ku dhaqma dhaqamada lagu tilmaamay iney ka soo horjeedaan sharciga.

ISHA-AA.

CAYAARTOOY REER MAROOKO AH OO LOO DIIDAY….

(SAWIRKA)-XULKA MAROOKO.

(MAROCCO)-Xiddiga reer Morocco Zakaria El Ouahidi wuu awoodi waayay inuu la baxo wafdiga qaranka ee kooxda "Atlas Lions" ee Mareykanka, waxaana laga saaray diyaaradda daqiiqado ka hor inta aysan u ambabixin Mareykanka. Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinaya qof ka soo saaraya xiddiga 24 jirka ah ee reer Morocco diyaaradda u qaadaysa xulka qaranka Morocco una qaadaysa Mareykanka. Sida laga soo xigtay nooca Ingiriisiga ee bogga internetka ee Morocco "Hespress", ciyaaryahanka ma uusan la bixin wafdiga, iyadoo su'aalo laga keenay maqnaanshaha sharraxaad rasmi ah oo ku saabsan xaaladda. Mareegta Morocco ayaa intaa ku dartay: Warar is khilaafsan ayaa soo baxay oo ku saabsan sababta saxda ah ee uu si lama filaan ah ugu maqnaa. Iyadoo ilo wareedyo qaar ay beeniyeen in dhibaatadu ay la xiriirtay fiisaha, Al-Wahidi ayaa dhab ahaantii raacay diyaaradda laakiin wuxuu ka degay daqiiqado ka hor inta uusan duulin. Nuqul ka mid ah maqaal war ah oo laga soo xigtay bogga internetka ee "Hespress". Hespress ayaa warbixinteeda ku dartay: Ilo kale ayaa sheegaya in ciyaaryahanka uusan u safrin dhibaato la xiriirta helitaanka fiisaha Mareykanka, iyo in hadda ay socdaan dadaallo heer sare ah oo lagu xallinayo arrinta. Warbixinno kale oo Morocco laga soo saaray ayaa sidoo kale lagu sheegay in AL-Wahidi laba jeer loo diiday Fiisaha gelitaan Maraykanka.

ISHA-AA.

XAGJIRO ISRAEL AH OO WEERARAY MASJIDKA AL-AQSA.

(SAWIRKA)-QUDUS.

(QUDUS/PALESTINE)-Wasiirada arrimaha dibadda ee Sacuudi Carabiya, Urdun, Qadar, Imaaraadka Carabta, Masar, Indonesia, Pakistan, iyo Turkiga ayaa si adag u cambaareeyay duullaanka sii socda ee ay dadka xagjirka ah ee Israa'iil ku qaadayaan xarunta Masjidka Al-Aqsa iyagoo ilaalinaya ciidamada Israa'iil, iyo sidoo kale calanka Israa'iil ee laga taagayo gudaha barxadaheeda. Tani waxay ku soo baxday bayaan wadajir ah oo ay soo saartay afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Masar. Wasiirradu waxay ku nuuxnuuxsadeen in "ficilladan kicinta leh ee aan la aqbali karin ay yihiin xadgudub cad oo ka dhan ah sharciga caalamiga ah, qaraarrada Qaramada Midoobay ee khuseeya, iyo xaaladda taariikheed iyo sharci ee goobaha barakeysan ee ku yaal Bariga Qudus iyo Bariga Qudus ee la haysto." Wasiirada arrimaha dibadda ayaa sidoo kale cambaareeyay "xadgudubyada joogtada ah iyo tallaabooyinka nidaamsan iyo kuwa sharci darrada ah ee ay qaadeen mas'uuliyiinta Israa'iil, oo ah awoodda qabsatay, oo ujeedadeedu tahay in la beddelo dabeecadda taariikhiga ah, sharciga iyo dadka ee Bariga Qudus ee la haysto, iyo in la xumeeyo oo la wiiqiyo xurmada iyo xaaladda goobaha barakeysan ee Islaamka iyo Masiixiga. Waxay dib u xaqiijiyeen diidmadooda guud ee "isku day kasta oo lagu beddelayo xaaladda taariikhiga ah iyo tan sharci ee hadda ka jirta Qudus iyo goobaha barakeysan ee Islaamka iyo Masiixiga," iyagoo ku nuuxnuuxsaday "baahida loo qabo in la ilaaliyo, iyagoo qiraya doorka gaarka ah ee ilaalinta taariikhiga ah ee Hashemite ee arrintan." Wasiirradu waxay sidoo kale ku celiyeen in "dhulka oo dhan ee Masjidka barakeysan ee Al-Aqsa/Xaraamka Al-Shariif, oo gaaraya 144 diyood, uu yahay goob cibaado oo gaar u ah Muslimiinta, iyo in Waaxda Arrimaha Masjidka Qudus iyo Al-Aqsa, oo xiriir la leh Wasaaradda Awqaafta, Arrimaha Islaamka iyo Meelaha Barakeysan ee Urdun, ay tahay hay'adda sharciga ah ee leh awood gaar ah oo ay ku maamusho dhammaan arrimaha Masjidka barakeysan ee Al-Aqsa/Xaraamka Al-Shariif iyo nidaaminta gelitaanka." Wasiirradu waxay mas'uul ka ahaayeen joojinta tallaabooyinkan kor u kaca ah, iyagoo ka digaya in "xadgudubyada soo noqnoqda ee Israa'iil ay sii xumeynayaan xiisadaha, ay shidaal ka dhigayaan xasillooni darrada iyo xagjirnimada, ay wiiqayaan dadaallada caalamiga ah ee lagu gaarayo nabadda, ayna yihiin jebinta waajibaadka Israa'iil ee ku xusan sharciga caalamiga ah." Waxay ku baaqeen "in si degdeg ah loo joojiyo dhammaan dhaqamada sharci darrada ah iyo kuwa kicinaya Israa'iil," iyagoo ku adkeysanaya "baahida loo qabo in la ixtiraamo xaaladda taariikhiga ah iyo tan sharci ee ka jirta dhammaan Masjidka Al-Aqsa/Xaraamka AL-Shariif." Wasiirada arrimaha dibadda waxay xaqiijiyeen "isku duubnidooda aan kala go'a lahayn ee ay la leeyihiin dadka Falastiiniyiinta iyo taageeradooda joogtada ah ee ku aaddan hirgelinta xuquuqdooda qaran ee sharciga ah iyo kuwa aan laga qaadi karin, oo ay ugu horreeyaan xuquuqdooda ay u leeyihiin inay aayahooda ka tashadaan iyo dhisidda dowlad madax-bannaan oo Falastiini ah oo madax-bannaan oo ku taal xuduudaha Juun 4, 1967, iyadoo Bariga Qudus ay tahay caasimadeeda." Waxay sidoo kale ku celiyeen "taageerada dhammaan dadaallada loogu talagalay in lagu soo afjaro qabsashada Israa'iil iyo in la gaaro nabad caddaalad ah, waarta, oo dhammaystiran oo ku salaysan xalka labada dowladood iyo si waafaqsan sharciga caalamiga ah”.

ISHA-AA.

64-KUN QAXOOTI DHAN OO KU DHIBAATEYSAN DALKA YEMAN.

(SAWIRKA)-QAXOOTIGA JOOGA YEMAN.

(ADEN/YEMAN)-Armen Yadegarian, oo ah ku simaha wakiilka Hay'adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga ee Yemen, ayaa ka digay in hoos u dhaca maalgelinta hawlaha bani'aadamnimada ay halis gelinayso nolosha qiyaastii 64,000 oo qaxooti ah oo ku sugan Yemen.  Tani waxay ku timid muuqaal lagu baahiyay barnaamijka (X) fiidkii Axadda, kaas oo Yadegaryan uu xaqiijiyay in qiyaastii 64,000 oo qaxooti ah oo ku sugan Yemen ay ku nool yihiin "dhibaatada bani'aadamnimada ee ugu daran adduunka."  Sarkaalka Qaramada Midoobay ayaa sheegay in qaxootigan ay "ka mid yihiin kuwa ugu nugul," isagoo ka digaya in hoos u dhaca maalgelinta uu noloshooda halis gelinayo, maadaama baahiyaha bani'aadamnimada ay noqdeen kuwo "degdeg ah" sanadkan marka loo eego sannadihii hore. Yadegarian wuxuu sharraxay in UNHCR ay la shaqeyneyso la-hawlgalayaasha dhulka jooga si ay u bixiyaan ilaalin, hoy, iyo badbaadin nolol, laakiin maalgelin xaddidan ayaa xaddidaysa awooddeeda ay ugu jawaabto heerka loo baahan yahay baahiyaha sii kordhaya. Yadegarian wuxuu carabka ku adkeeyay in maalgelinta "hore iyo dabacsanaanta" ee baahiyahan ay muhiim tahay, maadaama ay u oggolaanayso Guddiga inuu wax ka qabto ka hor inta aysan xaaladdu ka sii darin heer ay adag tahay in la xakameeyo ama la hagaajiyo. Sida laga soo xigtay warbixinnada dowladda, Yemen waxay martigelinaysaa qiyaastii 100,000 oo qaxooti ah, oo intooda badan ka yimid Geeska Afrika, xilli dalka uu la ildaran yahay xaalad bani'aadamnimo oo adag oo ka dhalatay dagaallo sannado badan socday iyo kala qaybsanaan gudaha ah. Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isuduwidda Arrimaha Bani'aadamnimada ayaa bishii Abriil ee la soo dhaafay ka digay in malaayiin qoys oo ku nool Yemen ay la ildaran yihiin gaajo, barokac iyo cudurro,iyadoo xaaladaha nololeed ee dalka ey sii xumaanyaan.

ISHA-AMO.

MALEESHIYAADKA HUBEYSAN EE CIRAAQ OO LOO DIIDAY INEY…

(SAWIRKA)-CALAMADA CIRAQ IYO MARAYKANKA.

(BAGHDAD/IRAQ)-Ilo xog ogaal ah ayaa u sheegay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya Isniinta maanta in Sii hayaha Arrimaha Mareykanka ee Ciraaq, Joshua Harris, uu dowladda Ciraaq u sheegay mowqifka Washington ee ku aaddan diidmada kooxaha hubeysan ee ka qayb qaadashada dowladda hadda jirta, xitaa haddii ay ku dhawaaqaan hub ka dhigistooda. Ilo-wareedyadu waxay sharraxeen in maamulka Mareykanka uu qeexayo in kooxahan ay tahay inay maraan muddo kormeer dhow ah si loo hubiyo sida ay uga go'an tahay inay gebi ahaanba ka tagaan hubka iyo inay si dhab ah oo wax ku ool ah ugu biiraan hay'adaha dowladda ka hor inta aan la tixgelin suurtagalnimada inay ku lug yeeshaan shaqada dowladda iyo inay la socdaan faylka dhaqaale ee kooxahan. Taas beddelkeeda, waxay sheegtay in dawladda Ciraaq ay u xaqiijisay dhinaca Mareykanka rabitaankeeda ah inay hore u socoto iyadoo xoojinaysa luqadda wadahadalka ee kooxaha kala duwan, si loo yareeyo xiisadaha loona dejiyo xaaladda Amniga iyo Siyaasadd dalka Ciraaq.

ISHA-AA.

URURKA XIZBULLAHI OO OGOLAADAY SOO JEEDINTA MARAYKANKA.

(SAWIRKA)-URURKA XIZBULLAHI.

(WASHINGTON/USA)-Safaaradda Lubnaan ee Washington ayaa ku sheegtay war-saxaafadeed ay soo saartay Isniintii in Xisbullah ay ogolaatay soo jeedinta Mareykanka ee ah in la joojiyo weerarrada lala beegsanayo Israa'iil. War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in ka dib wadahadal dhexmaray Madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun iyo Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio, mas'uuliyiinta Lubnaan waxay heleen xaqiijin ah in Hezbollah ay ogolaatay soo jeedinta Mareykanka uu taageeray ee ah in la joojiyo weerarrada, sida lagu sheegay bayaanka. Sida ku xusan heshiiska, weerarrada Israa'iil ee ka dhacaya xaafadaha koonfureed ee Beirut ayaa joogsan doona beddelka Xisbullah oo ka fogaanaysa inay weerarro ka geysato Israa'iil, iyadoo xabbad-joojinta ay markii dambe ku fidayso dhammaan dhulka Lubnaan, ayay raacisay. Wareegyo cusub oo wadahadallo ah oo uu dhexdhexaadinayo Mareykanka oo u dhexeeya wakiillada Lubnaan iyo Israa'iil ayaa loo qorsheeyay Talaadada iyo Arbacada si loo sii ambaqaado horumarka. Hadalka safaaradda ayaa yimid ka dib markii Trump uu Isniintii hore ku dhawaaqay in Israa'iil iyo Hezbollah ay gaareen isfaham ku saabsan joojinta weerarrada ka dhanka ah midba midka kale. Isagoo ku qoraya Truth Social, Trump wuxuu sheegay inuu "baaq aad waxtar u leh" la yeeshay Netanyahu isla markaana uu helay dammaanad ah in Israa'iil aysan ciidamo u diri doonin Beirut. Trump ayaa sidoo kale sheegay in isaga oo adeegsanaya dhexdhexaadiyayaal sare uu la xiriiray Hezbollah isla markaana uu xaqiijiyay ballanqaad ah inuu joojinayo colaadda. Israa'iil waxay sii wadday weerarradeeda Lubnaan inkastoo xabbad-joojintii dhaqan gashay Abriil 17, taasoo markii dambe la kordhiyay muddo 45 maalmood ah ka dib wadahadallo aan toos ahayn oo uu dhexdhexaadinayay Mareykanka. Sida laga soo xigtay Wasaaradda Caafimaadka ee Lubnaan, weerarradii tan iyo 2-dii Maarso waxay ku dileen in ka badan 3,400 oo qof guud ahaan dalka. Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa dhawaan amray in la sii xoojiyo duullaanka, ciidamada dalkana waxay qabsadeen Qasriga Beaufort ee istiraatiijiga ah. Mid ka mid ah shuruudaha Iiraan ay ku xirtay heshiiska si ay si joogto ah u soo afjarto dagaalka ay kula jirto Mareykanka waa in la joojiyo dagaalka dhinac walba, oo ay ku jirto Lubnaan.

ISHA-AA.

QOYS KA KOOBAN SAGAAL QOF OO QAXOOTI AH OO LAGU DILAY LUBNAN.

(SAWIRKA)-GOOBTA LA DUQEEYEY.

(BEIRUT/LUBNAN)-DEG DEG:-War deg deg ah oo inaga soo gaaray caasimadda dalka Libnaan ee Beyruut ayaa sheegaayo in Sagaal qofood oo qaxooti Suuriyaan ah oo ka soo jeeda isla qoyskaas, oo ay ku jiraan lix carruur ah, ayaa Sabtidii shalay ahayd lagu dilay duqeyn dhinaca cirka ah oo Israa'iil ay la beegsatay guri la deggan yahay oo ku yaal Koonfurta dalka Lubnaan, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Lubnaan. Wakaaladda wararka ee dawladda Lubnaan ee NNA ayaa sheegtay in diyaaradaha dagaalka ee Israa'iil ay duqeeyeen guri ay dad rayid ah ku noolaayeen oo ku yaal magaalada Cadluun, oo u dhow magaalada koonfureed ee Sidon (Saida). Wasaaradda Caafimaadka Lubnaan ayaa sheegtay in meydadka laga soo saaray burburka ay ahaayeen isla qoyskaas. Israa'iil ayaa sii wadatay weeraradeeda Lubnaan inkastoo xabad joojin dhaqan gashay Abriil 17, taasoo la kordhiyay 45 maalmood laga bilaabo 17-ka Maajo ka dib wadahadallo dadban oo uu dhexdhexaadinayay Mareykanka.

ISHA-AA.

SURIYA:-NIN DILAY LIX CARUUR AH OO LA SOO QABTAY.

(SAWIRKA)-AMJAD.

(DAMASCUS/SYRIA)-Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya ayaa Sabtidii ku dhawaaqday in Amjad Yuusuf, oo ahaa qofkii geystay xasuuqii xaafadda Tadamon ee Dimishiq uu ku lug lahaa geerida lix carruur ah oo ay dhashay Dr. Raniya AL-Cabaasi. "Iyada oo qayb ka ah baaritaannada socda ee ku saabsan carruurta Dr. Raniya AL-Cabaasi ee la waayay, Wasaaradda Arrimaha Gudaha, iyada oo su'aalo weydiinaysa maxaabiis dhowr ah, waxay heshay macluumaad iyo caddayn muujinaysa in carruurta ay dileen kooxo iyo maleeshiyaad xiriir la leh nidaamkii hore," ayaa lagu yiri bayaan ay soo saartay. "Guddiga Qaranka ee Dadka Maqan ayaa sidoo kale la wadaagay muuqaallo iyo macluumaad la xiriira kiiska Wasaaradda Arrimaha Gudaha, kuwaas oo gacan ka geystay taageeridda baaritaanka iyo xoojinta caddaymaha la heli karo." Wasaaraddu waxay sharraxday in baaritaannada bilowga ah ay muujiyeen "ku lug lahaanshaha Amjad Yuusuf ee dambigan, halka hay'adaha awoodda u leh ay sii wadaan dhammaystirka baaritaannada, ururinta caddaymaha, iyo dabagalka dambiilayaasha suurtagalka ah ee harsan, si loogu diyaar garoobo qaadista tallaabooyinka sharciga ah ee lagama maarmaanka ah ee ka dhanka ah." Yuusuf ayaa la xiray bishii Abriil ee la soo dhaafay, Suuriyaankuna waxay muujiyeen farxad ay ka muujiyeen warka, iyagoo dalbanaya "ciqaab cadaalad ah" ninkii ay muddo dheer sugayeen inuu ku arko xabsiga ka dib markii ay sheegeen inuu xasuuqa geystay si naxariis darro ah. Warbaahinta ayaa sheegtay in AL-Abaasi ay dhalatay 1970. Waa dhakhtar ilko oo Suuriyaan ah, waana horyaalkii hore ee shataranjiga Carabta iyo kuwa caalamiga ah. Sirdoonka militariga ayaa si qasab ah u waayay iyada iyo ninkeeda, C/raxmaan Yaasin, iyo lix carruur ah oo ay dhaleen. Ilaa hadda lama oga halka ay ku sugan yihiin, dhammaan macluumaadka ku saabsanna waa la joojiyay tan iyo markii la waayay. Warbixinnada xuquuqda aadanaha ayaa tilmaamaya in dhakhtarka iyo qoyskeeda loo xiray inay taageerayaan dadka soo barakacay ee Suuriya ee ka soo cararay Homs (oo ku taal bartamaha Suuriya) una soo qaxay Dimishiq. Sabtidii hore, Guddiga Qaranka ee Dadka Maqan ee Suuriya ayaa ku dhawaaqay inay diiwaan geliyeen dhimashada lix carruur ah oo uu dhalay AL-Cabaasi oo ku jiray xabsiyada nidaamkii la riday, ka dib markii lagu xiray Dimishiq sannadkii 2013, waxayna "gaareen natiijooyin la isku halleyn karo oo xaqiijinaya oo noo oggolaanaya inaan si heer sare ah u soo gabagabeyno in carruurta Dr. Raniya AL-Cabaasi ay dhinteen." Kiiska Tadamon wuxuu soo jiitay dareenka caalamka ka dib markii muuqaallo muujinaya dilalkaas ay soo baxeen. Sannadkii 2022, wargeyska The Guardian ee ka soo baxa UK ayaa daabacay muuqaallo uu sheegay in askari ka tirsan ciidamada militariga uu ku faafiyay maleeshiyaad taageersan dowladda oo muujinaya xubno ka tirsan Laanta Sirdoonka Milatariga ee xilligii Assad oo dilay ugu yaraan 41 qof isla markaana gubay meydadkooda. Muuqaalka ayaa muujinaya sarkaal sirdoon ah, oo magaciisa lagu sheegay Yuusuf, oo rasaas ku furaya maxaabiis xiran oo indhaha ka xiran. Xasuuqii wuxuu dhacay Abriil 16, 2013, markii ugu yaraan 41 qof lagu dilay meel u dhow Masaajidka Cusmaan, meydadkoodana lagu tuuray god, taasoo noqotay mid ka mid ah xasuuqii ugu badnaa ee la diiwaan geliyo ee colaadda. Maamulka Suuriya ee hadda jira oo doonaya inuu la xisaabtamo, ayaa si isdaba joog ah u shaaciyay xarig loo geystay shaqsiyaad lagu eedeeyay inay geysteen xadgudubyo ka dhan ah dadka rayidka ah intii lagu jiray colaaddii 2011-2024. Bishii Diseembar 2024, Assad, oo xukumayay Suuriya ku dhawaad ​​25 sano, ayaa u cararay Ruushka, taasoo soo afjartay xukunkii tobanaan sano ee Xisbiga Bacath kaasoo bilaabmay 1963. Maamul ku meel gaar ah oo uu hoggaaminayo Madaxweyne Axmed al-Sharaa ayaa la sameeyay Janaayo 2025.

ISHA-AA.

MALEESHIYADDA XIZBULLAHI EE CIRAAQ AYAA WACAD KU MARAY…

(SAWIRKA)-MALEESHIYADA XIZBULLAHI.

(BAGHDAD/IRAQ)-Kooxda Kata’ib Xizbullah, oo ah koox hubaysan oo saameyn ku leh Iiraan oo daacad u ah Ciraaq, ayaa xaqiijisay inay sii wadi doonto hawlgalkeeda, xilli Baqdaad ay wajahayso cadaadis sii kordhaya oo Mareykanka uu ku doonayo inuu xakameeyo hubka kooxaha Washington ay u aqoonsato "argagixiso". Tan iyo markii uu xilka la wareegay bartamihii bishii May, Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq Cali Al-Zaydi wuxuu ballanqaaday inuu hubka ku koobayo dowladda, arrin sii kordheysa oo xasaasi ah oo ku saabsan isbeddelka muuqaalka gobolka tan iyo markii uu dagaal ka qarxay Marinka Gaza, ka dibna dagaalkii Mareykanka iyo Israa'iil ee Iiraan 28-kii Febraayo. Washington waxay ku eedeysay kooxahaas inay bartilmaameedsanayaan danahooda Ciraaq, halka kooxo kale oo Ciraaq ku sugan ay sheegteen mas'uuliyadda weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaallada ee lagu qaaday saldhigyada Mareykanka. Intii uu dagaalku socday, Washington waxay ka jawaabtay duqeymo ay geysatay goobo iyo saldhigyo ay lahaayeen kooxahan, oo ay ku jirto Kata’ib Xizbollah, taasoo keentay dhimashada tobanaan ka mid ah xubnahooda. Sarkaal ka tirsan ciidamada amniga oo ka tirsan guutooyinka ayaa ku sheegay bayaan Sabtidii, "Waxaan diyaar u nahay inaan iskaashi sameyno oo aan door wax ku ool ah ka ciyaarno bixinta qaar ka mid ah xarumaha iyo hagitaanka (...) oo ay ku jiraan kormeerka kaydka hubka, wareejinta, iyo kaydinta sugan ee hubka," marka lagu daro "helitaanka hub gaar ah oo aan ku jirin khubaro ku takhasusay hay'adaha dawladda, sida diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee isdila, gantaalada safarka, gantaalada lidka taangiyada, iyo kuwa kale." Wuxuu raaciyay, "Waxaan sidoo kale diyaar u nahay inaan bixinno kharashkaas." Arrinta hub ka dhigista maleeshiyaadka ayaa sabab u ah kala qaybsanaan gudaha Ciraaq. Iyadoo qaar ka mid ah kooxaha ay muujiyeen dabacsanaan ku aaddan sidii ay arrinta u wajihi lahaayeen, kuwa kale, oo ay ku jirto Kata’ib Xizbullah, ayaa diiday inay ka hadlaan iyadoo cadaadis Mareykanku saaran yahay. Kata’ib Xizbullah ayaa xaqiijisay inaysan ka hadli doonin arrinta hubkeeda ilaa inta ciidamada shisheeye ay ka sii socdaan Gobolka Kurdistan ee waqooyiga Ciraaq, iyadoo la raacayo qaab-dhismeedka isbahaysiga caalamiga ah ee ay Washington hoggaaminayso tan iyo 2014 si loola dagaallamo argagixisada. Isbahaysiga caalamiga ah ayaa la qorsheeyay inuu soo afjaro howlgalkiisa Gobolka kurdistaan marka la gaaro bisha Sebtembar.

ISHA-AA.

ERGAYGII MARAYKANKA EE SURIYA OO XILIGIISU DHAMMAADAY.

(SAWIRKA)-TOM BARACK.

(WASHINGTON/USA)-Mareykanka ayaa subaxnimadii hore maanta oo Sabti ah ku dhawaaqay in shaqadii Tom Barrack ee Ergeyga Gaarka ah ee Mareykanka u qaabilsanaa Suuriya ay dhammaatay, sida uu sheegay Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio. Wasiirka Arrimaha Dibadda Rubio ayaa ku qoray bartiisa (X) in "Danjire Tom Barrack uu door muhiim ah ka ciyaaray sidii ergaygeenna gaarka ah ee Suuriya." Rubio ayaa intaas ku daray: "In kasta oo waajibaadka Barack ee cinwaankaas uu si rasmi ah u dhammaaday, haddana wuxuu sii wadi doonaa inuu door hoggaamineed ka ciyaaro maamulka Trump ee Suuriya iyo Ciraaq labadaba." Wasiirku wuxuu intaas ku daray, "Khibradda Barack, xiriirka, iyo fahamka barnaamijka 'America First' ayaa sii wadi doona inuu faa'iidooyin u keeno qarankeenna weyn."

ISHA-AA.

KHABIIR MASRI AH OO KA HADLAY BIYA XIREENKA ITOOBIYA.

(SAWIRKA)-BIYA XIREENKA ITOOBIYA.

(CAIRO/EGYPT)-Dr. Abbas Sharaqi, oo ah borofisar ku takhasusay cilmiga dhulka iyo kheyraadka biyaha ee Jaamacadda Qaahira, ayaa ku dhawaaqay faahfaahin farsamo oo cusub oo ku saabsan awoodda kaydinta dhabta ah ee kaydka biyo-xireenka Renaissance-ka ee Itoobiya, isagoo sharraxaya inay gaarayso 64 bilyan oo mitir cubic ah, oo aysan ahayn 74 bilyan sida Itoobiya sheeganayso. Hadallo gaar ah oo uu siiyay bogga internetka ee "Masrawy" fiidnimadii Khamiista, Sharaqi wuxuu ku sharraxay in khilaafka Masar ee Biyo-xidheenka Renaissance uusan la xiriirin magaciisa ay bixisay dhinaca Itoobiya, iyo inuu yahay mashruuc horumarineed ama burburin ah, laakiin uu ku salaysan yahay mabda' sharci oo caalami ah: in Itoobiya ay mashruuca ka hirgelisay wabi caalami ah oo la wadaago (Niil Buluug ah, kaas oo siiya Niil 60% biyahiisa) si hal dhinac ah, iyada oo aan loo hoggaansamin xeerarka caalamiga ah iyo heshiisyada nidaaminaya mashaariicda noocaas ah. Wuxuu intaas ku daray: "Haddii Itoobiya ay u hoggaansami lahayd mabaadi'da caalamiga ah ee lagu dhisayo mashaariicda wabiyada xuduudaha ka gudba, ma diidi lahayn mashruuc kasta oo horumarineed oo laga sameeyo Webiga Niil, laakiin in la sameeyo ficil siyaasadeed waa wax aan gebi ahaanba la aqbali karin Masar iyo Suudaan laga bilaabo 2011 ilaa hadda." Iyadoo si rasmi ah loogu dhawaaqay furitaanka biyo-xireenka bishii Sebtembar ee la soo dhaafay iyo dhammaystirka shaqada dhismaha, Sharaki wuxuu ku andacoonayaa in doodda dhabta ahi aysan ahayn in la shaqeeyo marawaxadaha iyo in kale, laakiin ay tahay xaddiga biyaha ee soo gaara Masar sannad kasta, iyo habka loo maareeyo harada kaydinta ee Addis Ababa ay billowday inay buuxiso 2020. Bare sare oo ka tirsan kheyraadka biyaha ayaa shaaca ka qaaday faahfaahin farsamo oo sax ah oo ku saabsan naqshadaynta biyo-xireenka, isagoo xusay in dhinaca fulinaya uu bartamaha biyo-xireenka ka dhigay 5 mitir dhinacyadiisa, iyadoo ballaciisu yahay qiyaastii 220 mitir, si loo abuuro "waddo dhexe oo daadad ah". Naqshaddan waxay higsaneysaa in biyaha xad-dhaafka ah laga sii daayo xaaladaha degdegga ah iyada oo loo marayo marinkan dhexe, halkii biyaha loo oggolaan lahaa inay buux dhaafiyaan dhinacyada biyo-xireenka oo ay ku fatahaan xarumaha korontada dhaliya, taas oo keeni karta waxyeello halis ah.

SAAMEYNTA AWOODA KEYDINTA:

Sharaqi wuxuu sharraxayaa saameynta tooska ah ee naqshaddan: "Mitir kasta oo koror ah oo ku yimaada heerka biyaha harada waqtigan wuxuu kaydiyaa qiyaastii laba bilyan oo mitir oo saddex jibbaaran. Sidaa darteed, hoos u dhigista xarunta shan mitir waxay la macno tahay luminta qiyaastii 10 bilyan oo mitir oo saddex jibbaaran oo awood kayd ah." Sidaas darteed, awoodda kaydinta ugu badan ee dhabta ah ee kaydka biyo-xireenka Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD), oo leh marin-biyoodkan dhexe, waa 64 bilyan oo mitir oo saddex jibbaaran, ma aha 74 bilyan sida rasmiga ah loo sheegay.

KU ADKEYSIGA ITOOBIYA:

Sharaqi wuxuu aaminsan yahay in ku adkeysiga Itoobiya ee tirada 74 bilyan oo mitir cubic ah ay tahay sababo siyaasadeed iyo warbaahineed, si looga fogaado in dadka Itoobiya loo sheego in awoodda dhabta ah ay ka yar tahay tan la hormariyay, laakiin wuxuu xaqiijinayaa in 64 bilyan ay sidoo kale tahay tiro badan, runta sayniskana ay tahay in si cad loo sheego. Sharaqi wuxuu ku soo gabagabeeyay hadalkiisii ​​isagoo ku nuuxnuuxsaday in awoodda kaydinta dhabta ah (64 bilyan oo mitir cubic) la gaaray bishii Agoosto 2024, laakiin shaqada marawaxadaha ayaa xaddidanayd waqtigaas, taasoo qasab ka dhigtay in albaabada la furo si biyaha loo daadiyo. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in Masar ay si dhow ula socoto maaraynta heerarka biyaha ee harada, sababtoo ah isbeddel kasta oo ku yimaada habka hawlgalka ama naqshadaynta injineernimada ayaa si toos ah u saameyn kara saamiga biyaha ee Masar ee Webiga Niil, taas oo aan la aqbali karin iyada oo aan lahayn dammaanado adag oo ilaalinaya xuquuqda saddexda waddan.

ISHA-AA.

AMIIRKA DALKA QADAR OO KA HADLAY XAALADDA BARIGA DHEXE.

(SAWIRKA)-AMIIRKA DALKA QADAR.

(DOHA/QATAR)-Sheekh Tamim bin Hamad Al Thani ayaa u sheegay Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump in xalalka siyaasadeed iyo kuwa diblomaasiyadeed ay muhiim u yihiin xaqiijinta amniga gobolka iyo ka hortagga sii xumaanshaha, iyadoo Doha ay sii waddo fududeynta dadaallada dhexdhexaadinta Pakistan ee u dhexeeya Washington iyo Tehran ka dib markii ay dhaceen colaadaha bishii Febraayo.

WADAHADALADDA DOOXA-WASHINGTON:

Amiirka Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani ayaa Khamiistii la hadlay Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, isagoo ku nuuxnuuxsaday mudnaanta "Xaladaha siyaasadeed iyo kuwa diblomaasiyadeed" si loo xoojiyo xasilloonida gobolka iyadoo xiisadaha Bariga Dhexe ay socdaan. Sheikh Tamim wuxuu ku nuuxnuuxsaday muhiimadda "wadahadallo dhexmara dhammaan dhinacyada" si looga hortago sii xumaanshaha iyo sugidda amniga gobolka, sida laga soo xigtay wakaaladda wararka ee dowladda Qatar QNA. Intii uu socday wadahadalka, Trump wuxuu muujiyay mahadnaq uu u hayo doorka Qatar ee taageerada dadaallada dhexdhexaadinta Pakistan ee lagu xallinayo khilaafka u dhexeeya Washington iyo Tehran. Madaxweynaha Mareykanka wuxuu ammaanay dadaallada Dooxa ee "isku xirka khilaafaadka" iyo fududeynta kanaallada isgaarsiinta ee dhinacyada kala duwan, ayay hay'addu raacisay.

XAALADDA XABAD JOOJINTA GOBOLKA:

Baaqa ayaa ka dhashay xiisado sii xoogeystay oo hareeyay Bariga Dhexe tan iyo bishii Febraayo, markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerarro militari ka geysteen Iiraan. Tehran ayaa ka aargoosatay weerarro lagu bartilmaameedsaday Israa'iil iyo xulafada Mareykanka ee dalalka Khaliijka, iyadoo sidoo kale xirtay Marinka Hormuz ee istaraatiijiga ah. Xabad joojin ayaa dhaqan gashay Abriil 8 iyada oo loo marayo dhexdhexaadin Pakistan ah, inkastoo wadahadalladii xigay ee ka dhacay Islamabad ay ku guuldareysteen inay soo saaraan heshiis waara. Trump ayaa markii dambe kordhiyay xabbad joojinta si aan xad lahayn, iyadoo labada dhinacba ay sii wadeen inay is dhaafsadaan soo jeedinno si loo bilaabo wadahadallada tooska ah loona soo afjaro khilaafka, sida laga soo xigtay QNA.

ISHA-QNA.

DAGAALYAHANO ALSHABAAB AH OO GAARAY K/YEMAN.

(SAWIRKA)-ALSHABAAB.

(ADEN/YEMAN)-Wararka laga helaayo magaaladda Cadan ee ah caasimadda ku meel gaarka ah ee Yeman ayaa sheegaayo in Daraasiin dagaalyahanno ah oo ka tirsan dhaqdhaqaaqa AL-Shabaab ee Soomaaliya ayaa dhawaan galay Yemen iyagoo maraya marinno sharci darro ah oo tahriibinta badda ah, taasoo keentay cabsi laga qabo isku-dubaridka sii kordhaya ee kooxaha xagjirka ah ee gobolka, sida laga soo xigtay ilo sirdoon oo xog ogaal ah. Warbaahinta maxalliga ah ayaa soo xigatay ilo wareedyadan iyagoo sheegaya in dadka yimid ay ka mid ahaayeen saddex hoggaamiye oo sare oo ka tirsan al-Shabaab, kuwaas oo si liidata ula socday xeebaha ka hor inta aysan u dhaqaaqin gobollada Shabwa iyo Marib. Ilo-wareedyadu waxay sheegeen in hoggaamiyeyaashani ay kulamo toos ah la yeesheen hawl-wadeennada ka tirsan al-Qaacida ee Jasiiradda Carabta (AQAP) ee Shabwa, taasoo ujeeddadeedu ahayd xoojinta iskaashiga amniga iyo saadka.  Wadahadallada waxaa la rumeysan yahay inay diiradda saareen wadaagista khibradda dagaalka iyo diyaarinta hawlgallada wadajirka ah ee meelaha aan degganayn ee saameynta leh. Dhaqdhaqaaqyadu kuma joogsan Shabwa iyo Marib. Dhowr xubnood oo ka tirsan al-Shabaab ayaa markii dambe u safray gobolka al-Bayda, halkaas oo la sheegay inay kula kulmeen xubno ka tirsan maleeshiyada Xuutiyiinta.  Sida laga soo xigtay macluumaadka, wadahadalladu waxay sahamiyeen iskaashi aan la shaacin, oo ay ku jiraan fududeynta dhaqdhaqaaqa dagaalyahannada iyo is-weydaarsiga taageerada saadka, inkastoo ay iska hor imaadyo ka muuqdaan hadallada dadweynaha ee kooxaha. Ilo sirdoon ayaa sidoo kale tilmaamay in xubno ka tirsan al-Shabaab ay door muhiim ah ka ciyaarayaan shabakadaha ka gudba xuduudaha ee hubka iyo daroogada ee matalaya Xuutiyiinta.  Hawlgalladani waxay maleeshiyada siiyaan ilo dhaqaale oo dheeraad ah waxayna xoojiyaan awooddooda milatari. Hawlaha tahriibinta waxaa la sheegay in lagu maareeyo marinnada badda iyo dhulka ee adag, iyadoo laga faa'iideysanayo juqraafi ahaan adag ee Yemen iyo meelo badan oo ka baxsan xakamaynta dawladda ee waxtarka leh.  Deegaankan, sida ay ilo-wareedyadu ka digeen, wuxuu siinayaa shabakadaha xagjirka ah xorriyad ballaaran oo dhaqdhaqaaq iyo qarin ah, taasoo xoojinaysa khataraha amniga gobolka.

ISHA-YD.

URURKA ISKAASHIGA KHALIIJKA OO CAMBAAREEYEY WEERARADA IRAAN.

(SAWIRKA)-CAASIMADDA KUWEYT.

(KUWAIT)-Wararka ka imanaayo dalka Kuweyt ayaa sheegaayo in Jassem AL-Budaywi, ahne Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka, uu si xooggan u cambaareeyay weerarrada "bahalnimada ah" ee Iiraan ay ku hayso Dowladda Kuwayt. Xoghayaha Guud wuxuu xusay in sii socoshada "weerarradan khiyaanada ah" ay tahay xadgudub cad oo lagu sameeyay mabaadi'da sharciga caalamiga ah, Axdiga Qaramada Midoobay, iyo mabaadi'da deris wanaagga. Isla xaaladdaas, AL-Badawi wuxuu xaqiijiyay in dalalka GCC ay si buuxda u taageersan yihiin Dowladda Kuwait dhammaan tallaabooyinka ay qaadaan si ay u ilaaliyaan amnigeeda iyo xasilloonideeda, iyo badqabka muwaadiniinteeda iyo dadka deggan dhulkeeda. Dhanka kale, ciidamada Kuwait ayaa Khamiistii ku dhawaaqay in difaacooda cirka uu qabtay gantaallo iyo weeraro aan duuliye lahayn, iyadoo aan la cayimin meesha ay ka yimaadeen weerarrada. Ciidanku waxay ku dareen bayaan ay soo saareen in "dhawaaqyada qaraxyada, haddii la maqlo, ay yihiin natiijada nidaamyada difaaca cirka ee ka hortagaya weerarrada cadawtinimada," sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka u faafiso dalka Kuweyt ee KUNA.

ISHA-AA.

XARKADA XAMAAS OO QIRATAY DILKA MAXAMED CAWDA.

(SAWIRKA)-BANAANBAX.

(ISTANBUL/HAMAS)-Soomaaliya ayaa 26-kii Maajo sheegtay inay raadineyso inay heshiisyo cusub la gasho Turkiga oo ku saabsan waaxda macdanta iyadoo rajo wanaagsan ka muujisay howlaha sahaminta saliidda iyo gaaska dabiiciga ah ee ka socda xeebaha Soomaaliya. "Marxaladdan, waxaan wadnaa hawlgallo qodis ah. Waxaan dhameystirnay geeddi-socodka helitaanka xogta dhulgariirka. Xogta waa la falanqeeyay oo la fasiray. Hadda, waxaan wadnaa hawlo qodis ah oo loogu talagalay ceelkii ugu horreeyay ee badda ee ku yaal sagxadda badda," ayuu Wasiirka Batroolka iyo Kheyraadka Macdanta Soomaaliya Daahir Shire Maxamed u sheegay Wakaaladda Dowladda Turkiga ee Anadolu. Bishii Abriil, Turkiga waxay bilowday hawlgalkeedii ugu horreeyay ee badda qoto dheer ah oo ay ku qodayso ceelka Curad-1 ee xeebta Soomaaliya. Mashruucan wuxuu ku salaysan yahay goob ku taal qiyaastii 372 kiiloomitir (231 mayl) oo ka baxsan Muqdisho. Maxamed wuxuu sidoo kale sheegay in intii uu ku guda jiray booqashadiisa Istanbul, uu wadahadallo la yeeshay Wasiirka Tamarta iyo Kheyraadka Dabiiciga ah Alparslan Bayraktar oo ku saabsan siyaabaha loo dardargelin karo iskaashiga labada dhinac ee warshadaha macdanta. "Arrinta ugu weyn ee aan ka wada hadalnay waxay ahayd sidii aan u sii dardargelin lahayn heshiiskayaga qaybta macdanta. Waxaan saxiixnay heshiis is-afgarad ah oo ku saabsan iskaashiga macdanta sannadkii 2016. Hadda waxaan rabnaa inaan dib u eegno heshiiskan oo aan go'aamino meesha aan ka bilaabi karno." Ugu yaraan, Soomaaliya waxay higsaneysaa inay dhisto guddi farsamo oo baari doona xogta jirta, ayuu yiri wasiirku. "Waxaan haynaa xog taariikhi ah oo ballaaran, iyadoo la adeegsanayo khibradda Turkiga ee arrintan, diiwaannadan waxaa lagu qiimeyn karaa si loo go'aamiyo sida loo fulin karo khariidaynta hawada ee kheyraadka macdanta," ayuu raaciyay. Isagoo iftiiminaya hantida macdanta ee Soomaaliya oo u dhaxaysa ciidda silica ilaa yuraaniyamka, Maxamed wuxuu yiri, "Dalkeennu wuxuu leeyahay kheyraad dhulka hoostiisa ah oo badan. Waxaan rabnaa inaan soo saarno oo aan ku horumarinno si nabad ah, macquul ah oo saaxiibtinimo leh."

ISHA-AA.