180-TAHRIIBAYAAL ITOOOBIYAAN AH OO SOO GAARAY XEEBAHA DALKA YEMEN.
(SAWIRKA)-TARHIBAYAAL ITOOBIYAAN AH.
(ABYAN/YEMEN)-Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Yemen ayaa ku dhawaaqday in ku dhawaad 1,500 oo muhaajiriin aan joogto ahayn oo ka yimid Geeska Afrika ay soo galeen Yemen tan iyo bilowgii Febraayo 2026, taasoo hoosta ka xariiqaysa doorka dalka oo ah xarun weyn oo loogu talagalay socdaalka gobolka. Kooxdii ugu dambeysay waxay timid Gobolka Shabwa laba maalmood ka hor, sida laga soo xigtay Xarunta Warbaahinta Amniga ee Wasaaradda. Arbacadii, 180 muhaajiriin ah ayaa laga dejiyay xeebta Degmada Rudum, Shabwa, ka dib markii ay soo qaadeen markab tahriibiya oo lagu magacaabo "AL-Faaruuq." Doonta waxaa la sheegay inay maamulayeen shan badmaaxiin Soomaali ah, halka dhammaan muhaajiriintana loo aqoonsaday inay yihiin muwaadiniin Itoobiyaan ah. Waxaa lagu dejiyay xeebta AL-Ceyn, oo ah meel loo yaqaan meel ay ka soo degaan dadka aan rasmiga ahayn. Wasaaraddu waxay iftiimisay in muhaajiriinta ka imanaya Itoobiya iyo Soomaaliya ay inta badan u isticmaalaan Yemen marin u ah marin u socodka waddamada Khaliijka, iyagoo raadinaya fursado shaqo inkastoo ay jiraan khataro waaweyn oo ku lug leh. Hay'adaha xuquuqda aadanaha ayaa diiwaangeliyay khataro baahsan oo ka jira waddooyinkan, oo ay ku jiraan rabshado, ka faa'iidaysi, gaajo, fuuqbax, iyo xarig aan loo meel dayin. Yemen waxaa muddo dheer loo aqoonsaday inay ka mid tahay waddamada ugu mashquulka badan adduunka ee socdaalka, iyadoo qulqulka culus uu u jiheysan yahay Gacanka, xaaladaha qaarkoodna uu u sii socdo Yurub. Waddada socdaalka bariga ee dhex marta Jabuuti iyo Yemen ayaa loo arkaa inay ka mid tahay waddooyinka ugu mashquulka badan uguna khatarta badan adduunka, iyadoo kumanaan qof ay isku dayayaan safarka sannad kasta inkastoo ay sii kordhayaan caqabadaha bani'aadamnimada iyo amniga.
XIGASHO-YD.
DUQEYN KA DHACDAY XERADA QAXOOTIGA FALASTIIN EE CEYN AL-XILWEH.
(SAWIRKA)-GOOBTA LA DUQEEYEY.
(BEIRUT/LUBNAN)-Wararka laga helaayo dalka Lubnaan ayaa sheegayo in weerar Israa'iil ay ku qaaday Xerada Qaxootiga Falastiiniyiinta ugu weyn ee dalkaas ayna ku dhinteen laba qof Jimcaha maanta ah, iyadoo ciidamada Israa'iil ay sheegeen inay bartilmaameedsadeen kooxda xagjirka ah ee Falastiiniyiinta ee Xamaas. Wakaaladda Wararka ee rasmiga ah ee Qaranka ayaa sheegtay in "diyaarado aan duuliye lahayn oo Israa'iil ah" ay bartilmaameedsatay xaafad ka tirsan Xeradda Ceyn AL-Xilwah, oo ku taal duleedka magaalada Koonfureed ee Sidon. Wasaaradda caafimaadka ee Lubnaan ayaa sheegtay in laba qof lagu dilay weerarka. Hay'adda NNA ayaa hore u soo sheegtay in hal qof uu dhintay iyo tiro aan la cayimin oo dhaawac ah. Waxaa la sheegay in hal qof uu dhintay tiro aan la cayiminna ay dhaawacmeen. Weriye ka tirsan AFP ayaa arkay qiiq ka soo baxaya dhisme ku yaal xerada dadku ku badan yihiin iyadoo ambalaasta ay ku sii jeedeen goobta. Ciidanka Israa'iil ayaa bayaan ay soo saareen ku sheegay in ciidamadoodu "ay duqeeyeen xarun taliska Xamaas oo ay argagixisadu ka howlgali jireen." Israa'iil waxay sii wadday duqeymo joogto ah oo ay ku qaadayso Lubnaan inkastoo xabbad joojin bishii Nofeembar 2024 ay ku doonaysay inay ku joojiso dagaal socday in ka badan hal sano oo ay la gashay kooxda xagjirka ah ee Xezbullah. Israa'iil waxay sidoo kale duqeysay bartilmaameedyo ay leeyihiin xulafada Falastiin ee Xamaas ee Xisbullah, oo ay ku jiraan weerar ay ku qaadday Ceyn AL-Xilwah bishii Nofembar ee la soo dhaafay oo ay ku dhinteen 13 qof. Xafiiska xuquuqda aadanaha ee Qaramada Midoobay ayaa sheegay in 11 carruur ah lagu dilay duqeyntaas, oo Israa'iil ay sheegtay inay bartilmaameedsatay xarun tababar oo Xamaas leedahay, inkastoo kooxdu ay beenisay inay xarumo militari ku leedahay xeryaha Falastiiniyiinta ee Lubnaan. Bishii Oktoobar 2023, Hezbollah waxay bilowday inay gantaallo ku weerarto Israa'iil si ay u taageerto Xamaas bilowgii dagaalkii Gaza, taasoo dhalisay bilo is-weydaarsi ah oo ku dhammaaday laba bilood oo dagaal buuxa ah oo ka dhacay Lubnaan. Axaddii, Lubnaan waxay sheegtay in weerar Israa'iil ay ku qaadday meel u dhow xuduudda Suuriya ee bariga dalkaas ay ku dishay afar qof, iyadoo Israa'iil ay sheegtay inay bartilmaameedsatay koox Falastiiniyiin ah oo ka tirsan kooxda jihaadiyiinta Islaamiga ah.
XIGASHO-AA.
SARKAAL KA TIRSAN XUUTIYIINTA OO LAGU DILAY AL-MAXWIIT.
(SAWIRKA)-ASKERI.
(SANA’A/YEMEN)-Ilo deegaanka ah ayaa sheegaya in xiisadaha ay sii xoogeysteen maalintii labaad oo xiriir ah ka dib isku dhacyo hubeysan oo dhexmaray dadka deegaanka iyo xubnaha kooxda Xuutiyiinta. Tani waxay timid ka dib geeridii taliyihii Amniga Dhexe ee Xuutiyiinta u magacaabeen Gobolka AL Maxwiit, Majali Askar Fakhr AL-Din, isagoo ka qayb qaadanayay olole amni oo ka dhacay degmada AL Rajm, dhacdo dhalisay xiisad baahsan oo ka dhacday gobolka. Ilo wareedyo ayaa sheegay in Fakhr AL-Din uu dilay nin hubeysan oo qabiil ku nool tuulada Beit al-Jabali, ka dib markii la hirgeliyay ololaha amniga, kaas oo ilo wareedyadu sheegeen in lagu arkay dhaqamo kicin ah oo ka dhan ah dadka deegaanka, taasoo keentay in mid ka mid ah muwaadiniinta uu rasaas ku furo xubnaha ololaha, taasoo keentay in isla markiiba la dilo hoggaamiyaha Xuutiyiinta. Ilo wareedyo ayaa sheegay in ninkii hubaysnaa uu baxsaday ka dib dhacdada, halka kooxdu ay ciidamo xoojin ah ka soo dirtay Sanca una dirtay degmada AL-Rajm si ay u hareereeyaan tuulada una daba galaan qofkii weerarka geystay, iyadoo ay sii kordhayaan baaritaannada iyo dabagalka aagga. Dhacdadan ayaa muujinaysa xiisadda sii kordheysa ee ka jirta qaar ka mid ah meelaha ay Xuutiyiintu maamulaan, halkaas oo inta badan ololeyaal amni lagu sameeyo iyadoo la raadinayo shakhsiyaadka la raadinayo ama lagu soo rogo tallaabooyin amni oo adag, taasoo mararka qaarkood kicisa xiisadaha maxalliga ah, gaar ahaan deegaannada qabaa'ilka. Dhankeeda, maamulka deegaanka ee Gobolka Al Mahwit, oo xiriir la leh dowladda Yemen, ayaa si xooggan u cambaareeyay dhaqdhaqaaqyadan, iyagoo ku tilmaamay waxa ka dhacaya Degmada Al Rajm dambiyo iyo xadgudubyo halis ah oo ka dhan ah dadka rayidka ah ee aan hubaysnayn. War-saxaafadeed ay soo saartay maamulka deegaanka ayaa lagu sheegay in kooxdu ay adeegsatay hub fudud, mid dhexdhexaad ah iyo mid culus si ay u cabsi geliyaan dadka deegaanka isla markaana ay u weeraraan tuulooyin ammaan ah. Bayaanka ayaa ku nuuxnuuxsaday in dhaqamadan, oo argagax geliyay carruurta iyo haweenka isla markaana sababay dilka iyo afduubka muwaadiniinta, ay yihiin "dambiyo dagaal" oo aan waqtigooda dhammaan, iyagoo ugu baaqaya ururada xuquuqda aadanaha iyo ciidamada siyaasadeed inay qaadaan cadaadis ugu badan si loo joojiyo dhiigbaxan iyo in la diiwaan geliyo xadgudubyada saameeya dadka gobolka. Degmada Al-Rajm ayaa hadda laga dareemayaa xaalad feejignaan amni, iyadoo laga cabsi qabo in xiisaddu ay sii kordho haddii weerarrada iyo howlgallada daba-galka ah ay sii socdaan, iyadoo la tixgelinayo xasaasiyadda xaaladdaha aminga iyo bulshada ee Gobolka.
XIGASHO-AA.
RAMADAANKA OO DUNIDDA MEELO KA MID AH KA BILAABANAYA BERRI OO ARBACA AH.
(SAWIRKA)-RADAAN KARIIM.
(RIYADH/KSA)-Maxkamadda Sare ee Sacuudi Carabiya ayaa Talaadadii ku dhawaaqday in dayaxa bisha Ramadaan laga arkay Boqortooyada. Sidaa darteed, Ramadaanku wuxuu bilaaban doonaa Arbacada, Febraayo 18, Muslimiintuna waxay ka fogaan doonaan cunista iyo cabista laga bilaabo waaberiga ilaa qorrax dhaca bisha barakaysan. Waa bisha sagaalaad ee kalandarka Islaamka waxaana Muslimiinta adduunka oo dhan u arkaan bil soon, duco wadaag ah, milicsi, iyo bulsho. Muslimiintu waxay sidoo kale aaminsan yihiin in Qur'aanka loo soo dejiyay Nabi Muxamed bishaan dhexdeeda. Bisha barakaysan waxay ku soo gabagaboobaysaa dabaaldegga Ciidul Fidriga. Dalalka ilaa hadda la xaqiijiyey iney berri Soon u tahay ayaa waxaa ka mid ah”Soomaaliya, Sacuudiga, Yemen, Imaaraatka Carabta, Qadar, Baxreyn, Kuweyt, Falastiin”. Dalalka iyagana sheegay iney Soomka bilaabi doonaan maalinta Khamiista ah kuna beegan 19/2/2026-ka ayaa waxaa ka mid ah”Turkiga, Cumaan, Singabuur, Maleesiya, Australia”. Dhinaca kale, wadamada caalamka qaarkood ayaa laga Soomaa wax ka badan 15-saacadood amaba 20-saac, tusaale ahaan dalalka dhaca Waqooyiga Yurub sida Finland, Noorweey, Sweden, Ayslaand ayaa ah kuwa laga Soomo saacadaha ugu badan adduunka oo dhan,waxaane laga Soomaa mararka qaarkood inta u dhexeyso 20-saac ilaa 30-saac waqtiyadda qaarkood sabab la xiriirta Maalinta oo aad u dheer, laakinse dawladaha Finland, Ruushka, Noorweey, Sweden iyo Ayslaand waxaa laga Soomaa inta badan 20 ilaa 23-saacadood.
XIGASHO-WAKAALADDO.
MW.XASAN SHEEKH OO KHADKA TELEFOONKA KULA HADLAY AMIIRKA QADAR.
(SAWIRKA)-MW-XASAN SHEEKH IYO AMIIRKA QADAR.
(MUQDISHO/DOHA)-Sheekh Tamim bin Xamad, Amiirka Qadar, ayaa kala hadlay Dr. Xasan Sheekh Maxamuud, Madaxweynaha Soomaaliya horumarradii ugu dambeeyay ee ka dhacay saaxadda Soomaaliya, gaar ahaan dadaallada lagu xoojinayo amniga iyo xasilloonida iyo ilaalinta midnimada dhulka Soomaaliyeed. Tani waxay ku timid wicitaan taleefan oo uu maanta ka helay Amiirka dalka Madaxweynaha Soomaaliya, kaas oo Sheekh Tamim uu dib u cusbooneysiiyay taageerada buuxda ee Dowladda Qatar ay u fidisay hay'adaha dowladda ee sharciga ah ee Soomaaliya, iyo sida ay u danaynayso inay xoojiso amnigeeda iyo xasilloonideeda, iyo inay ilaaliso danaha dadkeeda. Dhankiisa, Madaxweynaha Soomaaliya wuxuu u mahadceliyay Dowladda Qatar iyo mowqifkeeda taageerada ah ee ku wajahan dalkiisa, isagoo ammaanay taageerada siyaasadeed iyo tan horumarineed ee ay siiso, taasoo xoojinaysa xasilloonida iyo xoojinta geeddi-socodka horumarinta Soomaaliya. Baaqu wuxuu sidoo kale taabtay rajada laga qabo iskaashiga labada dal ee walaalaha ah, iyo siyaabaha loo taageeri karo loona horumarin karo.
XIGASHO-AA.
CIRAAQ OO MAXKAMADEYNEYSA MAXAABIISTII DAACISH.
(SAWIRKA)-MAXAABISTII DAACISH.
(IRAQ)-Iyadoo Maxkamadda Koowaad ee Baarista Karkh ee Baqdaad ay Isniintii lasoo dhaafay ku dhawaaqday inay dhammaystirtay su'aalaha bilowga ah ee in ka badan 500 oo eedaysane oo ka tirsan xubnaha ISIS oo laga soo wareejiyay Suuriya una wareejiyay Ciraaq, kuwaas oo tiradoodu dhan tahay 5,704 xubnood, waxay shaaca ka qaaday faahfaahin qaar.
“SIDA WAAFAQSAN SHURUUCDA CIRAAQ”.
La-taliye u hadlay Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq ayaa carabka ku adkeeyay in maxaabiista Daacish ee ku sugan dhulka Ciraaq ay hoos imaan doonaan sharciyada Ciraaq. Wuxuu intaas ku daray isagoo u hadlaayey Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya Talaadada maanta ah in Ciraaq ay tahay tii go'aansatay in maxaabiista ISIS la wareejiyo, iyadoo la ansixiyay Golaha Amniga Qaranka ee Ciraaq iyo iyadoo lala kaashanayo isbahaysiga caalamiga ah. Wuxuu carabka ku adkeeyay in go'aankan uu yimid ka dib markii uu sii xoogeystay xiisadda u dhaxaysa dowladda Suuriya iyo Ciidamada Dimuqraadiga Suuriya (SDF) bishii hore, taasoo dhalisay cabsi laga qabo inay baxsadaan xubnaha Daacish ee lagu helay dambiyo Argagixiso oo ka baxsan xabsiyadooda meelaha ay ka socdaan iskahorimaadyada, iyo khatarta ay tani u keeni karto Suuriya, Ciraaq iyo xitaa Yurub. Intaa waxaa dheer, wuxuu ku nuuxnuuxsaday in go'aanka lagu gaaray hirgelinta sharciga ka hortagga argagixisada ee Ciraaq iyo ku salaysan madaxbannaanida sharciga ah ee Ciraaq. Bayaan ka soo baxay Golaha Sare ee Garsoorka ee Ciraaq ayaa lagu sheegay in Madaxweynaha Maxkamadda Racfaanka ee AL-Karkh ee Baqdaad, Garsoore Khalid AL-Mash-hadani, oo uu weheliyo Garsooraha Koowaad Cali Xuseen Jafat, ay booqasho ku tageen goobta baaritaanka ee loogu talagalay eedeysanayaasha Daacish ee laga soo wareejiyay xabsiyada Suuriya una wareejiyay Ciraaq, si ay ula socdaan horumarka sharciyada iyo baaritaannada. Bayaanka ayaa lagu sharraxay in Maxkamadda Koowaad ee Baarista Karkh ay ilaa hadda dhammaystirtay su'aalaha bilowga ah ee in ka badan 500 oo eedaysane, halka 157 dhallinyaro ah oo ka yar 18 sano la kala saaray, waxaana la go'aamiyay in warqadahooda baaritaanka loo gudbiyo Maxkamadda Baarista Dhallinyarada Karkh oo la geeyo xarumaha dhaqan celinta dhallinyarada si loo hubiyo in loola dhaqmo si waafaqsan heerarka sharciga iyo bani'aadamnimada. Wuxuu sidoo kale sheegay in tirada guud ee eedeysanayaasha ay gaartay 5,704, kuwaas oo ka kala yimid 61 jinsiyadood oo kala duwan.
CODSI KA YIMID ISBEHEYSIGA:
Waxaa xusid mudan in Ciraaq ay isu diyaarinayso inay qaabisho 7,000 oo xubnood oo Daacish ah oo ku xiran xabsiyada Suuriya iyagoo kooxo ah, kuwaas oo kii ugu horreeyay uu yimid Janaayo 26, 2026. Ciraaq ayaa ku dhawaaqday in, iyadoo xubin muhiim ah ka ah isbahaysiga caalamiga ah ee ka dhanka ah ISIS, ay martigelisay xubnaha ururka iyadoo ka codsatay isbahaysiga.
XIGASHO-AA.
MAXKAMADDA SARE EE SACUUDIGA OO KU BAAQDAY IN LA RAADIYO BISHA RAMADAAN.
(SAWIRKA)-XARUNTA LABADA MASJID EE BARAKEYSAN LAGANA FIIRIYO BISHA RAMADAAN.
(RIYADH/KSA)-Maxkamadda Sare ee dalka Boqortooyadda Sacuudi Carabiya ayaa Axadda maanta ah ku baaqday in la fiiriyo dayaxa bisha barakaysan ee Ramadaan fiidkii Talaadada, qof kasta oo ku arkana isha qaawan ama muraayadaha indhaha waa inuu ku soo wargeliyaa Maxkamadda ugu dhow. Maxkamadda Sare ee Boqortooyadda Sacuudi Carabiya ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay inay "ka codsanayso dhammaan Muslimiinta Boqortooyada inay raadiyaan dayaxa bisha Ramadaan fiidkii Talaadada, ee ku beegan sagaal iyo labaatanka bisha Shacbaan ee sanadkan 1447 H - sida ku cad jadwalka Umm AL-Qura - oo u dhiganta kuna beegan Febraayo 17, 2026." Waxay intaas ku dartay in "marka la eego waxa ku jiray go'aanka Maxkamadda Sare ee Lambarka (203/H) oo ku taariikhaysan 29/7/1447 H, in Talaadada 1/8/1447 H - sida ku cad jadwalka Umm AL-Qura - oo u dhiganta 20/1/2026 H, ay tahay maalinta ugu horreysa ee bisha Shacbaan sanadka 1447 H; Maxkamadda Sare waxay dhammaan Muslimiinta Boqortooyada oo dhan u rajeyneysaa inay raadiyaan bisha barakaysan ee Ramadaan fiidkii Talaadada 29/8/1447 H - sida ku cad jadwalka Umm AL-Qura - oo u dhiganta 17/2/2026 H." Bayaanka ayaa sii socday: "Maxkamadda Sare waxay codsanaysaa in qof kasta oo ku arka indho qaawan, ama muraayadaha indhaha, uu ku wargeliyo maxkamadda ugu dhow oo uu halkaas ku diiwaangeliyo marag-furkiisa, ama uu la xiriiro xarunta ugu dhow si uu uga caawiyo inay gaaraan maxkamadda ugu dhow." Maxkamadda Sare waxay ugu baaqday "kuwa awoodda u leh inay arkaan dayaxa inay fiiro gaar ah u yeeshaan arrintan, oo ay ku biiraan guddiyada loo sameeyay gobollada ujeeddadaas awgeed, iyo inay tixgeliyaan abaalmarinta iyo abaal-marinta ka qaybgalka, sababtoo ah waxay ku lug leedahay iskaashi ku saabsan xaqnimada iyo cibaadada, iyo faa'iidada dhammaan Muslimiinta.
XIGASHO-AW.
HAYADDA SAMAFALKA EE MALIK SALMAAN OO DEEQ GAARSIISAY…
(SAWIRKA)-DEEQ AL SIINAAYO DAD MASAAKIIN AH.
(RIYADH/KSA)-Hay'adda Gargaarka ee Boqortooyadda Sacuudi Carabiya ee KSrelief ayaa dhawaan ku qaybisay 100 kartoon oo timir ah gobolka Shabwah ee dalka Yemen, iyadoo la gaarsiiyay 600 oo qof oo ka soo jeeda qoysaska ugu nugul. Dalka Benin, 280 dambiilood oo cunto ah ayaa la geeyay magaalada Savalou ee Collines, taasoo ka faa'iideysatay 1,680 qof. Mashruucu wuxuu qorsheynayaa inuu bixiyo 7,825 dambiilood, isagoo ka caawinaya qiyaastii 47,000 oo qof oo ku kala nool gobollo badan. Dalka Indonesiya, 75 dambiilood oo cunto ah ayaa laga qaybiyay Bariga Jakarta, kuwaas oo caawinaya 314 qof. Hindisahan ayaa ujeedadiisu tahay in 7,000 oo dambiilood loo qaybiyo ilaa 30,000 oo ka faa'iideystayaal ah oo ku kala nool Jakarta, Banten, Galbeedka Java, iyo Bartamaha Java. Dalka Uzbekistan, 410 dambiilood oo cunto ah ayaa laga qaybiyay gobolka Andijan, taasoo caawisay 1,530 qof. Mashruucu wuxuu bartilmaameedsanayaa 6,060 dambiilood oo loogu talagalay 36,000 oo qof oo ku kala nool 14 gobol. Dalka Brazil, hayadda KSrelief waxay geysay 3,000 oo kartoon oo timir ah Guarulhos, taasoo taageertay 375 qoys, oo ay ku jiraan Qaxooti iyo muhaajiriin. Mashruucu wuxuu higsanayaa in lagu qaybiyo 200 oo tan oo dalka oo dhan ah. Dalka Chad, 1,499 kartoon oo timir ah ayaa la siiyay kooxaha nugul ee gobolka Al=L-Batha, taasoo la gaarsiisay 8,994 qof taasoo qayb ka ah qorshe lagu qaybinayo 800 oo tan. Kosovo, 200 oo dambiilood oo cunto ah ayaa laga qaybiyay Fushe Kosove, taasoo ka faa'iideysatay 1,000 qof. Mashruucu wuxuu higsanayaa inuu 8,017 dambiilood gaarsiiyo 40,000 oo ka faa'iideystayaal ah oo ku kala nool 30 degmo.
XIGASHO-AN.
CIIDAMADDA SUURIYA OO LA WAREEGAY XERADDA AL-SHAADI.
(SAWIRKA)-DIYARADAHA DAGAALKA SURIYA.
(DAMASCUS/SYRIA)-Wakaaladda Wararka Carabta ee Suuriya ayaa Axadda maanta ah soo werisay in ciidamada Suuriya ay la wareegeen saldhigga milatari ee AL-Shaddadi ee Waqooyi-bari Suuriya ka dib markii ay la shaqeeyeen Mareykanka. Hay'addu waxay soo xigatay Waaxda Warbaahinta iyo Isgaarsiinta ee Wasaaradda Difaaca oo leh, "Ciidamada Ciidanka Carabta ee Suuriya waxay la wareegeen saldhigga militariga ee AL-Shaddadi ee baadiyaha Xasakah ka dib markii ay la shaqeeyeen dhinaca Mareykanka." Tallaabadan ayaa timid ka dib markii Mareykanka uu ka baxay saldhigga AL-Tanf ka dib heshiis ay dhexdhexaadisay Washington oo ahaa in Ciidamada Dimuqraadiga Suuriya ee ay hoggaamiyaan Kurdiyiinta lagu daro hay'adaha dawladda Suuriya. Ciidamada Mareykanka ee ku sugan saldhigga al-Shaddadi ee gobolka AL-Xasakah ee Waqooyi-bari Suuriya ayaa bilaabay inay si buuxda uga baxaan qiyaastii toddobaad ka hor, iyadoo la filayo in bixitaanka uu gebi ahaanba ka baxsan yahay dhulka Suuriya. Xarunta Warbaahinta Xasakah ayaa xilligaas sheegtay in kolonyo baabuur oo madhan oo ay leeyihiin isbahaysiga caalamiga ah ay ka soo galeen dhulka Ciraaq iyagoo maraya xadka al-Ya'rubiyah, iyagoo u socday saldhigga al-Shaddadi ee koonfurta gobolka Hasakah, si ay u rartaan qalab milatari. Goobjoogayaal maxalli ah ayaa sidoo kale sheegay in isbahaysiga caalamiga ah uu daadgureynayo shaqaalaha saldhigga Kharab al-Jir ee waqooyiga Hasakah. Isbahaysiga caalamiga ah ayaa si ula kac ah u qarxiyay qaar ka mid ah saldhigyadooda saldhigga Kharaab AL-Jiir ee ku yaal baadiyaha koonfureed ee Rmeylaan. Wakaaladda wararka Turkiga ee Anadolu ayaa dabayaaqadii bishii hore soo warisay in saldhigga cirka ee isbahaysiga caalamiga ah ee Mareykanku hoggaamiyo ee Al-Shaddadi uu dhawaan arkay dhaqdhaqaaqyo muhiim ah. Sida ay sheegtay hay'addu, diyaarad xamuul ah oo Mareykan ah ayaa lagu arkay saldhigga, waxaana la arkay howlo rarid ah oo saaran markabka. Ciidamada amniga ee dowladda Suuriya ayaa Talaadadii galay magaalada Qamishli ee gobolka Hasakah, waqooyi-bari ee dalka, waxayna bilaabeen iney isku diyaariyaan iney la wareegaan garoonka diyaaradaha.
XIGASHO-AA.
WASIIRKA ARRIMAHA GUDAHA CIRAQ OO KA HADLAY MAXAABIISTA DAACISH.
(SAWIRKA)-WASIIR FU’AAD XUSEEN.
(BAGHDAD/IRAQ)-Wasiirka Arrimaha Dibadda Ciraaq Fu’ad Xuseen ayaa xaqiijiyay in maxaabiista Daacish ee loo wareejiyay Ciraaq ay mari doonaan sharciga Ciraaq, isagoo xusay in tirada maxaabiista ku sugan Baqdaad ay ku dhowdahay lix kun. Wuxuu sharraxay in dagaalyahannada Daacish ee ajnabiga ah ay ka yimaadaan in ka badan 40 waddan, Ciraaqna ay la xiriirayso dowladahooda si ay dib ugu soo celiyaan, isagoo filaya in dalalka qaar ay diidi doonaan inay dib u qabsadaan muwaadiniintooda. Waxa kale oo uu intaa ku daray in qaar ka mid ah dalalka Yurub ay sharciga u adeegsanayaan cudur daar ay ku doonayaan inaysan dib u celin dagaalyahannadooda, isagoo carabka ku adkeeyay haddii ay diidaan inay sii joogi doonaan Ciraaq oo maxkamad la soo taagi doono, isagoo xusay in dacwadaha sharciga ay qaadan karaan waqti dheer sababtoo ah tiro badan oo ay haystaan.
DIB U DHACA KU YIMID DHISMAHA DAWLADDA:
Dhanka gudaha, Xuseen wuxuu tilmaamay in dib u dhaca ku yimid dhismaha dowladda cusub uu sabab u ahaa is-afgaranwaa ka dhashay magacaabista Raysal Wasaaraha, isagoo sharraxay in qaab-dhismeedka Shiicada uu ku heshiiyay in la magacaabo Nuuri AL-Maliki, isagoo arrintan ku tilmaamay mid gudaha iyo dastuuri ah. Wuxuu intaas ku daray in ra'yiga Mareykanka lagu tixgeliyo arrintan, iyo in diidmada Washington ee ku aaddan AL-Maliki si dhab ah loo xalliyo oo la barto.
“BEDELKA WADAHADALADDA DHEXMARAY MARAYKANKA IYO IRAAN WUXUU NOQON DOONAA MID MUSIIBA AH”.
Wasiirka Arrimaha Dibadda oo ka hadlaya xiriirka gobolka, ayaa sheegay in doorka dhexdhexaadinta ee u dhexeeya Iiraan iyo Mareykanka uu noqday mid adag marka la eego xaaladaha cakiran ee hadda jira, isagoo muujiyay rajada uu ka qabo guusha wadahadallada u dhexeeya Washington iyo Tehran sababtoo ah beddelka ayaa noqon doona mid masiibo ah. Wuxuu sharraxay in uusan aaminsanayn in mashruuca Nukliyeerka uu yahay caqabadda ugu weyn ee wadahadalladaas, isagoo xusay in dhinaca Mareykanka uu soo qaaday arrinta gantaallada ballistic-ga ah, halka Iiraan ay u aragto arrin gudaha ah. Wuxuu carabka ku adkeeyay in Ciraaq ay dooneyso inay iska fogeyso inta ugu badan ee suurtogalka ah ee xiisadda labada dhinac, isagoo ku nuuxnuuxsaday mabda'a ah in aan la gelin dagaallo, isagoo qiray in iska hor imaad kasta uu saameyn doono Ciraaq sababtoo ah goobta ay kaga taal gobolka. Marka laga hadlayo arrinta Turkiga, Xuseen wuxuu tilmaamay isfaham la'aan hore oo ka dhalatay hadallo ka soo yeeray Wasiirka Arrimaha Dibadda Turkiga, isagoo carabka ku adkeeyay in arrinta la xalliyay. Waxa kale oo uu muujiyay taageerada Ciraaq ee heshiiska dhexmaray Ciidamada Dimuqraadiga Suuriya iyo dowladda Suuriya, isagoo xiriirka Dimishiq ku tilmaamay xiriir caadi ah oo u dhexeeya laba waddan oo deris ah, isagoo xusay in xasillooni darrada Suuriya ay si xun u saamayso Ciraaq. Wuxuu tilmaamay walaaca waddankiisu ka qabo joogitaanka unugyada firfircoon ee Daacish ee dhinaca kale ee xuduudda, isagoo carabka ku adkeeyay in qaar ka mid ah unugyadan ay ka baxsan yihiin xakamaynta ciidamadda Suriya.
XIGASHO-AA.
XAALADDA KORDUFAAN OO AAD LOOGA DEYRIYEY.
(SAWIRKA)-BARAKACAYAAL REER SUDAN AH.
(DARFUR/SUDAN)-Nazik Abu Zeyd, madaxa xafiiska "Dhakhaatiirta Suudaan ee Xuquuqda Aadanaha", ayaa xaqiijiyay in in ka badan 700,000 oo qof ay ka barakaceen deegaannada Koonfurta Kordofan , halka magaalada EL Obeyd ay soo gaareen in ka badan hal milyan oo qof oo barakacayaal ah. Waxay ku dartay, hadallo ay u jeedisay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-Carabiya, in xaaladda bani'aadamnimada ee gobolka Kordofan ay tahay mid masiibo ah, iyadoo xustay in meelaha ay macaluushu ku dhufatay ay si xawli ah u sii fidayaan. Waxay sidoo kale xaqiijisay in in ka badan laba meelood saddex meelood carruurta gobolka ay la ildaran yihiin nafaqo-darro ba'an, iyadoo xustay tirada badan ee dhimashada carruurta iyo haweenka uurka leh. In ka badan 100,000 oo qof ayaa ka barakacay gobolka Kordofan ee Suudaan in ka badan saddex bilood, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay, iyadoo rabshadaha u dhexeeya ciidanka iyo Ciidamada Taageerada Deg degga ah ay sii kordhayaan, dagaalkuna uu ku soo dhawaanayo sannadkiisii saddexaad. Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ee Qaramada Midoobay ayaa war-saxaafadeed ay soo saartay Talaadadii ku sheegtay in in ka badan 115,000 oo qof ay ka barakaceen gobolka Kordofan intii u dhaxaysay Oktoobartii hore iyo bilowgii Febraayo.
DAGAALKA AYAA SII XOOGEYSTAY KORDUFAAN:
Ciidanka Suudaan iyo Ciidamada Taageerada Deg degga ah ayaa dagaallamayay tan iyo Abriil 2023, taasoo keentay dhimashada tobanaan kun iyo barakaca in ka badan 11 milyan oo qof iyadoo Qaramada Midoobay ay ku tilmaamtay dhibaatadii bani'aadamnimada ee ugu xumayd adduunka. Dagaalku wuxuu ka sii xoogeystay gobolka Kordofan ka dib markii Ciidamada Deg degga ah ee Taageerada Deg degga ah ay adkeeyeen gacan ku haynta gobolka deriska la ah ee Darfur dhammaadkii Oktoobar. Kordofan waa qani ku ah dhulka beeraha iyo saliidda, waana waddo muhiim ah oo u dhaxaysa Darfur oo galbeed ka xigta iyo caasimadda Khartoum iyo magaalooyinka bariga Suudaan ee ay gacanta ku hayaan ciidamadda.
XIGASHO-AA.
DALKA KUWEYT OO SIDEED ISBITAL OO KU YAAL LUBNAAN U AQOONSADAY XARUMO ARGAGIXISO.
(SAWIRKA)-ISBITAALO.
(BEIRUT/LUBNAN)-Tallaabo la yaab leh oo aan hore loo arag, ayuu guddi ka tirsan dowladda Kuwayt oo mas'uul ka ah hirgelinta Qaraarrada Golaha Amniga ee lagu soo saaray Cutubka VII, oo la xiriira la dagaallanka Argagixisada iyo ka hortagga faafitaanka hubka wax burburiya, ayaa go'aansaday inay ku daraan Siddeed isbitaal oo Lubnaan ah liiska qaranka ee dhammaan shirkadaha iyo hay'adaha maaliyadeed ee Kuwayt. Wasaaradda Caafimaadka Lubnaan ayaa maanta xaqiijisay inaysan helin wax dib u eegis ah ama ogeysiis ah oo ka yimid hay'ad kasta oo Kuwayt ah oo ku saabsan arrintan, iyadoo ku tilmaamtay kala soocidda "mid hore". Wargeyska Al-Ra’ayi ee ka soo baxa dalka Kuwayt ayaa Axaddii ku soo qoray boggiisa internetka in guddigu, ha ahaato mid iskiis u sameysan ama iyadoo lagu saleynayo codsi ka yimid hay'ad shisheeye ama maxalli ah oo karti leh, ay liis gareeyaan qof kasta oo looga shakisan yahay, sababo macquul ah, inuu galay ama isku dayay inuu galo fal argagixiso, ama uu ka qayb qaatay ama uu fududeeyay fulinta fal argagixiso, iyada oo aan la bixin wax faahfaahin ah oo ku saabsan xogta ama sababaha ay ku saleeyeen kala soociddan. Isbitaallada liiskan ku jira ayaa kala ah: Isbitaalka Jaamacadda Sheikh Raageb Xarbi ee Nabatiyah, Isbitaalka Salaax Ganduur ee Bint Jubeyl, Isbitaalka AL Amal ee Bicalbek, Isbitaalka Saint George ee Hadath, Isbitaalka Daar AL Hikma ee Bicalbek, Isbitaalka Al Batuul ee Xermel, Isbitaalka AL Shifa’a ee Khuldeh, iyo Isbitaalka AL Rasuul AL-Aczam ee Beyrut. Waxaa si weyn looga aaminsan yahay Lubnaan in isbitaallada laga hadlayo ay xiriir la leeyihiin ama ay la safan yihiin Xisbullah. Guddiga Kuwayt ayaa codsaday hirgelinta go'aanka liiska, iyadoo la raacayo qodobbada xeerarkiisa fulinta, gaar ahaan qodobbada 21, 22, 23, iyo 24, kuwaas oo qeexaya in la joojiyo lacagaha iyo ilaha dhaqaale ee hay'adaha liiska ku jira, si toos ah ama si dadban, isla markaana mamnuucaya bixinta lacago, adeegyo maaliyadeed, ama ilo dhaqaale. Qawaaniintu waxay sidoo kale u baahan yihiin hay'adaha fulinaya inay ku wargeliyaan guddiga 24 saacadood gudahood marka la hirgeliyo habraacyada qaboojinta.
BEYRUUT WAXAY LA YAABTAY SIDA KUWEYT EY ISBITAALADDA UGU KALA SAARTAY GOOBO ARGAGIXISO:
Wasaaradda Caafimaadka Dadweynaha ee Lubnaan ayaa ku sheegtay bayaan ay soo saartay Wakaaladda Wararka Qaranka (sarkaal) in "ay si lama filaan ah u heshay hadalkii ka soo yeeray Dowladda walaalaha ah ee Kuwayt ee ku saabsanaa in 8 isbitaal oo Lubnaan ah lagu daray liiska argagixisada qaranka, xilli Wasaaraddu aysan ka helin wax dib u eegis ah ama ogeysiis ah dhinac kasta oo Kuwait ah oo ku saabsan arrintan." Bayaanka ayaa ku tilmaamay kala soociddan "mid aan waafaqsanayn habka ay dhaqan ahaan u dhaqanto Dowladda walaalaha ah ee Kuwayt, oo inta badan lagu garto walaaltinimo, diblomaasiyadeed, iyo dadaallo aan daalin oo lagu xallinayo khilaafaadka." Waxay xustay in Kuwayt ay ka mid ahayd dalalka ugu caansan ee garab istaagay nidaamka caafimaadka Lubnaan intii lagu jiray dhibaatooyinka isdaba joogga ah ee Lubnaan la kulantay. Wasaaraddu waxay xaqiijisay inay la sameyn doonto xiriirro lagama maarmaan ah oo ay la yeelato hay'adaha khuseeya si loo caddeeyo asalka go'aanka loona soo bandhigo xaqiiqooyinka saxda ah si looga hortago jahwareer kasta.
XIGASHO-AL-CARABI AL-JADEED.
HOGAAMIYAHA SIYAASADDA XAMAAS KHALID MASHCAL OO KA HORYIMID…
(AWIRKA)-KHAALID MASHCAL.
(DOHA/QATAR)-Hoggaamiyaha siyaasadda Xamaas Khalid Meshcal ayaa sheegay in dhaqdhaqaaqa Falastiin uu diidi doono isku day kasta oo lagu doonayo in lagu xukumo Gaza. Isagoo ka hadlayay shir ka dhacay caasimadda Qatar ee Doha, Meshcal ayaa intaa ku daray in Xamaas aysan sidoo kale ka tanaasuli doonin hubkeeda inkastoo Israa'iil iyo Mareykanka ay ku baaqeen in hub ka dhigis la sameeyo. "Dambi ka dhigista iska caabinta, hubkeeda iyo kuwa hogaaminayay waa wax aynaan aqbali karin," ayuu yiri. "Ilaa inta ay jirto shaqo, waxaa jira iska caabin. Iska caabintu waa xuquuqda dadka ku hoos jira shaqada. Waa wax ay ummaduhu ku faanaan." Ka dib markii la dhaqan geliyay xabad joojin magac u yaal ah 10kii Oktoobar, qorshaha madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ee lagu soo afjarayo colaadda Gaza wuxuu galay wejigiisii labaad bartamihii Janaayo. Marxaladdan waxaa lagu wadaa inay ku jirto hub ka dhigista Xamaas iyo in si tartiib tartiib ah ciidamada Israa'iil looga saaro deegaannada ay ku sugan yihiin. Sida lagu sheegay warbixin lagu daabacay Haaretz horraantii toddobaadkan, mas'uuliyiinta Israa'iil waxay sahaminayaan siyaabaha ay Israa'iil uga faa'iideysan karto dib-u-dhiska Gaza. Saraakiil sare oo ka tirsan wasaaradda maaliyadda ayaa ka wada hadlay fursadaha suurtagalka ah saraakiisha sare ee ciidamada Israa'iil, sida uu Arbacadii ku warramay wargeyska Israa'iil, oo ay ku jiraan dhismaha waddo weyn oo Israa'iil ku xirta Gaza.Waxaa la soo jeediyay in dalalka doonaya inay galaan Gaza iyagoo adeegsanaya Israa'iil ay bixin doonaan kharashka dhismaha waddooyinka waaweyn ee Israa'iil. Tan waxaa ku jiri doona waddo weyn oo ku teedsan Wadada Koonfureed ee 232, taasoo siin doonta marin wanaagsan oo ay Falastiiniyiinta u maraan inta u dhaxaysa Gaza iyo Daanta Galbeed ee la haysto. Mas'uuliyiinta Israa'iil ayaa sidoo kale ka wada hadlay fursadaha dhaqaale ee ku aaddan korontada la siinayo Gaza. Xamaas, oo dhulkaas maamulaysay tan iyo 2007, ayaa meesha ka saartay hub ka dhigis, laakiin waxay muujisay inay diyaar u tahay inay hubkeeda ku wareejiso maamul mustaqbalka oo ay Falastiiniyiintu hoggaaminayaan. Maamulka dhulkaas waxaa si ku meel gaar ah loogu wareejin doonaa guddi ka kooban 15 farsamo yaqaan Falastiiniyiin ah, iyadoo la hoos geynayo "Golaha Nabadda" oo uu guddoominayo Trump. Meshcal wuxuu sheegay in "Golaha Nabadda" ay tahay inuu qaato "hab dheellitiran" oo u oggolaanaya dib u dhiska Gaza iyo qulqulka gargaarka bani'aadamnimada. "Waxaan u hoggaansameynaa mabaadi'da qarankeena, waxaana diideynaa macquulnimada ilaalinta, faragelin shisheeye, ama soo celinta amar nooc kasta ah," ayuu yiri Meshaal. "Falastiiniyiinta waa inay xukumaan Falastiiniyiinta. Gaza waxaa iska leh dadka Gaza iyo Falastiiniyiinta. Ma aqbali doonno xukun shisheeye."
XIGASHO-MEE.
XAALADDA CUNTO XUMIDDA YEMEN OO LAGA DEYRIYEY.
(SAWIRKA)-XAALADDA NAFAQO DARRO EE CARUURTA YEMEN.
(SANA’A/YEMEN)-Warbixin dhawaan ay soo saartay Qaramada Midoobay ayaa ka digtay xaalad cunto yari oo ka sii daraysa oo ka jirta Yemen, iyadoo sheegtay in malaayiin reer Yemen ah ay ku sii jiri doonaan heer khatar ah oo cunto yari ah bilaha soo socda inkastoo ay si ku meel gaar ah u soo hagaagtay qaar ka mid ah tilmaamayaasha dhaqaale ee meelaha ay maamusho dowladda caalamku aqoonsan yahay. Sida ku cad war-saxaafadeedka la socodka ee uu soo saaray Nidaamka Macluumaadka Amniga Cuntada iyo Nafaqada ee Yemen, in ka badan 18 milyan oo qof, ku dhawaad kala bar dadka dalka, ayaa sii ahaan doona kuwo aad u liita cuntada ilaa ugu yaraan Febraayo 2026, iyadoo tirada ay u badan tahay inay sii kordho marka la eego cadaadiska dhaqaale ee sii socda, iskahorimaadka iyo xasillooni darrada gobolka. Warbixintu waxay muujisay in horumarkii dhawaan laga sameeyay heerka sarrifka lacagaha ee riyaalka Yemen iyo xasilloonida qiimaha cuntada ee meelaha ay dawladdu maamusho aysan u horseedin horumar la taaban karo oo ku yimid heerka nolosha qoysaska sababtoo ah dakhliga oo hoos u dhacaya iyo heerarka sare ee nuglaanta dhaqaale. Qiyaastii 35 boqolkiiba qoysaska ku nool meelahan waxay ku tiirsan yihiin mushaharaadka aan joogtada ahayn ee dawladda, taasoo ka dhigaysa awooddooda ay ku iibsan karaan cuntada mid u nugul dhibaatooyinka dhaqaale iyo isbeddellada qiimaha. Iyadoo qiimaha cuntada aasaasiga ah uu hoos u dhacay inta u dhaxaysa 12 iyo 20 boqolkiiba marka la barbar dhigo sannadkii hore, warbixintu waxay ka digtay in faa'iidooyinkani ay noqon karaan kuwo ku meel gaar ah marka la eego khatarta hoos u dhaca lacagta oo soo cusboonaaday iyo sicir bararka oo sii kordhaya, gaar ahaan hoos u dhaca ganacsiga oo sii socda, kaydka sarrifka lacagaha qalaad oo hoos u dhacaya, iyo dhibaatada yaraanta doollarka. Deegaannada ay Xuutiyiintu maamulaan, warbixintu waxay sheegtay in xaaladdu ay u muuqato mid aad u mugdi badan, iyadoo wax soo saarka beeraha uu hoos u dhacayo, wax soo saarka dibadda oo yaraaday, mushaharaadka oo hoos u dhacaya, iyo awoodda wax iibsiga oo wiiqi doonta. Waxay xustay rajada xaddidan ee dib u bilaabista barnaamijyada gargaarka cuntada ee baaxadda leh mustaqbalka dhow, taasoo kordhinaysa khatarta ah in cunto yaraantu ay sii xumaato. Warbixintu waxay intaa ku dartay in dhibaatada cuntada ee Yemen aysan la xiriirin oo keliya qiimaha badeecadaha, laakiin sidoo kale ay la xiriirto arrimo ballaaran oo ay ka mid yihiin sii socoshada colaadda iyo saameynta xiisadaha gobolku ku leeyihiin helitaanka cuntada iyo awoodda qoysaska ay u leeyihiin inay helaan, xilli uu dalku wajahayo mid ka mid ah dhibaatooyinka bani'aadamnimada ee ugu xun adduunka, iyadoo isku-darka colaadaha, burburka dhaqaale iyo cadaadiska cimilada ay malaayiin qoys ku riixayaan inay qarka u saaran yihiin gaajo iyo nafaqo darro.
XIGASHO-XARAF-28.
SUURIYA OO QABATAY 300-KUN OO MAANDOORIYE.
(SAWIRKA)-KANIINKA KABTAAGO.
(SYRIA)-Waaxda La-dagaallanka Maandooriyaha ee dalka Suuriya, iyadoo si toos ah ula shaqeyneysa Agaasinka Guud ee La-dagaallanka Maandooriyaha iyo Walxaha Dhimirka ee Ciraaq, ayaa hawlgal amni oo si wanaagsan loo abaabulay ka fulisay Gobolka Xoms, iyadoo la raacayo iskaashiga amniga caalamiga ah iyo la dagaallanka dambiyada caalamiga ah. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya ayaa Khamiista maanta ah ku sharraxday war-saxaafadeed ay soo saartay in hawlgalku uu sababay xarigga laba qof, oo lagu kala magacaabo "T.H." iyo "UD," kuwaas oo si caalami ah loo raadinayo oo ku lug leh ka Ganacsiga Daroogada caalamiga ah. Mid ka mid ah waa muwaadin Ajnabi ah. Xariga ayaa dhacay xilli ay isku dayayeen inay dalka keenaan shixnad Daroogo ah oo loogu talagalay in lagu soo saaro. Wasaaraddu waxay xustay in hawlgalku uu ku salaysnaa macluumaad sirdoon oo aad u sax ah oo la isweydaarsaday laguna falanqeeyay iyada oo loo marayo kanaallada iskaashiga amniga caalamiga ah, waxaana la fuliyay ka dib markii si sax ah loo sameeyay baaritaan farsamo iyo mid goobeed oo ku saabsan dhaqdhaqaaqa shabakadda dambiyada. Hawlgalka tahriibinta ayaa la fashiliyay waxaana laga soo qabtay qiyaastii 300,000 oo kiniini Captagon ah. Wasaaraddu waxay tilmaamtay in alaabta la qabtay lagu qabtay labadan maxbuus loona gudbiyay hay'adaha awoodda u leh si ay u dhammaystiraan habraacyadda sharciga ah ee lagama maarmaanka ah.
XIGASHO-AA.
HOGAAMIYE CALI AL-RAZAAYINA OO LAGU DILAY DEER AL-BALAX.
(SAWIRKA)-WEERAR DHINACA CIRKA AH.
(GAZA/PL)-Taliyihii guutada waqooyiga Gaza ee Guutada AL-Quds, oo ah garabka militariga ee dhaqdhaqaaqa Jihaadka Islaamiga ah, ayaa lagu dilay Arbacada maanta ah fiidnimadeedii weerar cirka ah oo Israa'iil ay ku qaadday teendhadiisa oo ku taal Diir AL-Balax, oo ku taal bartamaha Marinka Gaza. Tani waxay ku soo beegmaysaa iyadoo ay sii kordhayaan duqeymaha cirka ee Israa'iil ee Marinka Gaza iyagoo ku marmarsiyoonaya xadgudubyada xabbad joojinta jilicsan. Ilo wareedyo ayaa u sheegay Warbaahinta AL-CarabI AL-Jadeed in Cali AL-Razaayina, oo ahaa taliyihii guutada ee Waqooyiga Marinka Gaza, iyo gabadhiisa Gaadah lagu dilay weerarkii Israa'iil ay ku qaadday teendhadooda oo ku taal aagga Abu Careef ee Diir AL-Balax. Tani waxay timid ka dib markii weeraro taxane ah oo ay ciidamada gumeysiga Israa'iil ka fuliyeen meelo kala duwan oo ka mid ah Marinka Gaza, ka dib markii ay sheegeen in sarkaal keyd ah uu si xun ugu dhaawacmay rasaas ka dhacday Marinka Gaza. Ma jirto koox Falastiiniyiin ah oo sheegatay mas'uuliyadda hawlgal kasta, halka iska caabinta, oo ka kala socota dhinacyadeeda kala duwan, ay xaqiijinayso ballanqaadkeeda ku aaddan heshiiska xabbad-joojinta waxayna ku eedeysay qabsashada inay si isdaba joog ah u jebisay. Maanta, 21 Falastiiniyiin ah ayaa lagu dilay xaafadaha Zeitoun iyo Tuffah ee bariga Magaalada Gaza, iyo sidoo kale aagga Khan Younis ee koonfurta Marinka Gaza, taasoo ka dhalatay duqeymo cirka iyo madaafiic ah oo ay geysteen ciidamada gumeysiga Israa'iil. Falastiiniyiinta waxay u arkaan ku dhawaaqyada soo noqnoqda ee Israa'iil inay tahay isku day lagu beeninayo dhacdooyin si loo qiil uga dhigo dilalka baahsan ee ka dhaca marinka Qaza. Qabsashada ayaa hore u qiil uga dhigtay sii kordhayaan la mid ah iyagoo soo xiganaya dhacdooyin aan sheegan kooxaha iska caabinta Falastiin. Xaaladdan oo kale , Xamaas waxay u aragtaa sii kordhayaan qabsashada marinka Qaza mid si toos ah u sii socota dagaalkeeda ciribtirka iyo gardarrada. War-saxaafadeed ay soo saartay, dhaqdhaqaaqu wuxuu ku sheegay in "kor u kacani uu xaqiijinayo ujeeddooyinka la qorsheeyay ee Netanyahu ee dambiilaha dagaalka ah uu ku carqaladeynayo hirgelinta wejiga labaad ee heshiiska xabbad-joojinta, iyadoo ugu horreyn laga hortagayo furitaanka isgoyska Rafah." Marka laga hadlayo dhacdada la sheegay in sarkaal Israa'iili ah la dhaawacay, Xamaas waxay sheegtay inay tahay "wax aan ahayn marmarsiiyo khafiif ah oo lagu qiil-yeelayo dilka iyo gardarrada joogtada ah ee qabsashada ee ka dhanka ah dadkeenna, iyo isku day dambiyeed oo lagu doonayo in lagu soo rogo xaqiiqo joogto ah oo ah dulmi iyo argagax marin biyood Gaza, iyadoo si cad loo tixgalinayo heshiiska xabad joojinta iyo isfahamyada jira." Heshiiska xabad joojinta ee u dhexeeya Xamaas iyo Israa'iil wuxuu dhaqan galay bishii Oktoobar ee la soo dhaafay, ka dib markii ciidamada Israa'iil ay ka baxeen goobihii ay ku noolaayeen iyo meelaha ay dadku ku badan yihiin ee marin biyoodka Gaza, iyo bilowgii soo celinta dadka barakacay ee qaybta waqooyi ee marin biyoodka, iyadoo qayb ka ah wejiga koowaad ee hindisaha Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ee lagu joojinaayo dagaalka Marinka GAZA.
XIGASHO-AL-CARABI AL-JADEED.
CIIDAMADDA DAWLADDA SUDAN OO LA WAREEGAY GACAN KU HAYNTA BLUE NILE.
(SAWIRKA)-CIIDAMADA SUDAN.
(KHARTOUM/SUDAN)-Sarkaal sare oo ka tirsan dowladda oo ku sugan gobolka Blue Nile ee koonfur-bari Suudaan ayaa Arbacada maanta ah sheegay in ciidamada Suudaan ay tan iyo saaka ku jireen dagaallo xooggan oo ka dhan ah Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee RSF. Sarkaalka dowladda ayaa ku daray Tv-ga caalamiga ah AL-Carabiya in ciidanku ay hadda ka hortagayaan weerar lagu qaadayo deegaannada: Deym Mansuur, Bashir Nuuqo iyo Khor Al-Buudi, kuwaas oo ku yaal Koonfur-Galbeed magaalada Kurmuuk, oo ka mid ah magaalooyinka ugu muhiimsan Koonfur-galbeed ee gobolka Blue Nile. Waxa kale oo uu xusay in ciidanku ilaa hadda ku guuleystay inay jabiyaan mowjadaha weerarrada ee isdaba jooga ah isla markaana ay ka shaqeynayaan sidii ay u sugi lahaayeen deegaannada ku hareeraysan. Deegaannada Deym Mansuur, Bashir Nuuqo iyo Khor AL-Buudi waxay ka kooban yihiin ciidamo milatari oo ka tirsan ciidanka Suudaan waxayna ku yaalliin aagga mas'uuliyadda Qaybta Afaraad ee Lugta, oo fadhigeedu yahay magaalada Damaziin, caasimadda gobolka Blue Nile.
XOOJINTA IYO AALDAHA LOO DIRAAYO KAADOQLI:
Dhanka kale, weriyaha Tv-ga AL-carabiya ayaa soo sheegay in ciidamada Suudaan ay ciidamo gurmad ah u dirayaan Kaduuqli, oo ah caasimadda Gobolka Koonfurta Kordofan, si ay u furaan waddooyinka u socda Galbeedka Kordofan, oo ah gobolkii ugu dambeeyay ee gobolka Kordofan oo wali si buuxda u maamula Ciidamada Taageerada Degdegga ah. Wuxuu sidoo kale sharraxay in gawaarida xamuulka qaada ay imaanayaan Kaaduuqli ka dib markii ay hakad ku jireen qiyaastii laba sano. Ciidanka Suudaan ayaa shalay ku guuleystay inay jebiyaan go'doominta magaalada Kaaduuqli ka dib dagaallo xooggan oo ay la galeen Ciidamada Taageerada Degdegga ah, taasoo keentay khasaare xooggan oo ku qasabtay inay dib u gurtaan oo ay u baxaan dhanka bari ee Gobolka Galbeedka Kordofan. Sidaas ayay ku dhammaatay go'doomintii ugu dambeysay ee ay Ciidamada Taageerada Degdegga ah ku soo rogeen magaalo Suudaan ah, ka dib markii ciidanku ay hore ugu guuleysteen inay jebiyaan go'doominta magaalada Delinji, oo waqooyiga Kaaduqli ka tirsan, oo la ildarnayd go'doomin la mid ah ka hor inta aysan ciidamadu ka bixin caasimadda gobolka, Kaaduqli. Tan iyo markii uu dagaalku qarxay bishii Abriil 2023 oo u dhexeeyay ciidamada iyo ciidamada taageerada degdegga ah, xaaladda amniga ee Koonfurta Kordofan ayaa weli ah mid aan degganayn, iyadoo Kadugli, Delinji iyo magaalooyin kale ay weerareen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo madaafiic culus, kuwaas oo qaarkood loo aaneeyay inay ka dambeeyeen ciidamada taageerada deg degga ah, iyagoo bartilmaameedsanaya xaafadaha la deggan yahay iyo kaabayaasha muhiimka ah, oo ay ku jiraan isbitaallada iyo xarumaha daryeelka caafimaadka. Waxaa xusid mudan in Kaaduqli, oo ah caasimadda Gobolka Koonfurta Kordofan, ay ku taal buuraha dhaadheer ee magaca leh, oo dhererkoodu yahay 499 mitir oo ka sarreeya heerka badda, waxayna qiyaastii 589-Kiiloomitir u jirta Caasimadda Khartuum.
XIGASHO-AA.
SURIYA OO QABATAY HOGAANKA SAFIIRADDA CARABTA EE QM.
(SAWIRKA)SAFIRKA SURIYA.
(NEW YORK/US)-Jamhuuriyadda Carabta ee Suuriya ayaa la wareegtay xilka madaxtinimo ee Kooxda Carabta ee ka dhacday xarunta Qaramada Midoobay ee New York Talaadada maanta ah. Ururku wuxuu ka kooban yahay 22 dowladood oo ka tirsan Jaamacadda Carabta, kuwaas oo ujeedadoodu tahay inay isku dubaridaan codadka isla markaana mideeyaan doodda Carabta ee ku saabsan arrimaha siyaasadda, bani'aadamnimada, iyo horumarinta ee ku jira ajendaha Qaramada Midoobay. Hawlgalka joogtada ah ee dalka ee Qaramada Midoobay ayaa ku qoray X: "Syria waxay ku faantaa inay qabato xilka Madaxweynaha Kooxda Carabta ee Qaramada Midoobay ee New York." Ibrahim Culabi, wakiilka joogtada ah ee Suuriya ee Qaramada Midoobay, ayaa la kulmay safiir Majid Cabdelfataax Cabdelcaziz, oo ah kormeeraha joogtada ah ee Ururka Carabta ee Qaramada Midoobay. Intii uu socday kulanka, waxay ka wada hadleen mudnaanta shaqada Kooxda Carabta toddobaadyada soo socda waxayna sahmiyeen siyaabaha lagu xoojin karo isku-duwidda dowladaha Carabta. Waa markii ugu horreysay ee Suuriya ay qabato xilka madaxweynaha Kooxda Carabta tan iyo markii ay isbeddeshay awoodda siyaasadeed ee Dimishiq sannadkii 2024. Bishii Sebtembar ee la soo dhaafay, Madaxweyne Axmed AL-Sharac ayaa khudbad ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay, taasoo calaamad u ah diblomaasiyadda caalamiga ah ee waddankiisu ku soo laabtay ka dib tobanaan sano oo go'doon ah. Waa madaxweynihii ugu horreeyay ee sidaas sameeya ku dhawaad 60 sano.
XIGASHO-AN.
GAROONKA CAALAMIGA AH EE KHARTUUM OO HAWLGALAY.
(SAWIRKA)-GAROONKA KHARTUUM/SUDAN.
(KHARTOUM/SUDAN)-Sida laga soo xigtay kanaalka AL-Carabiya, Garoonka Diyaaradaha ee Khartuum ayaa waxaa ka soo degtay diyaarad ka timid Port Sudan oo ay saarnaayeen 160 rakaab ah. Bulshada duulista hawada ee Suudaan ayaa saadaalinaysa in 18 shirkadood oo diyaaradeed oo shisheeye ah ay mustaqbalka dhow ku soo laaban doonaan garoonka diyaaradaha ee Khartoum, tallaabadaas oo keeni doonta isbeddel xooggan oo ku yimaada xaqiiqada gaadiidka hawada ee dalka, ka dib sannado badan oo lagu xaddiday tiro yar oo shirkado ah tan iyo markii uu dagaalku qarxay. Mareegta internetka ee Suudaan ee "AL-Mash-had" ayaa sheegtay in soo laabashada la filayo ee shirkadaha diyaaradaha ee ajnabiga ah ay gacan ka geysan doonto ballaarinta fursadaha safarka ee muwaadiniinta iyo kor u qaadista tartanka qaybta gaadiidka cirka ee Suudaan. Tarco, Badr iyo Sudan-air waxay door muhiim ah ka ciyaareen sidii Suudaan ay ula xiriiri lahayd adduunka muddadii la soo dhaafay, halka tirada shirkadaha ka shaqeeya Garoonka Diyaaradaha ee Port Sudan ay korodhay, iyadoo shirkadaha shisheeye ay soo laabteen, suuqa waxaa la filayaa inuu arko koror cusub oo ku yimid adeegyada iyo meelaha la heli karo. Shirkadaha diyaaradaha ee waa-weyn ee Carabta iyo kuwa caalamiga ah ayaa isu diyaarinaya inay dib u bilaabaan duulimaadyadii garoonka diyaaradaha ee Khartoum, oo ay ku jiraan afar shirkadood oo Masar ah (Masar, Nile, Global, iyo Carab), saddex shirkadood oo Sacuudiyaan ah (Saudi Airlines, Flynas, iyo Flyadeal), marka lagu daro Qatar Airways, Turkish Airlines, Ethiopian Airlines, iyo sidoo kale shirkado ka kala socdo wadamada kala ah”LIIBIYA-YEMEN-SURIYA-TUNISIYA IYO KENYA”.
XIGASHO-CARAB.
SACUUDIGA OO QABTAY NIN DIL KA GEYSTAY ADDIS ABABA.
(SAWIRKA)-QOFKA GEYSTAY DILKA.
(JEDDAH/KSA)-Sida laga soo xigtay ilo wareedyo, hay'adaha amniga ee labada dal(Sacuudiga iyo Itoobiya) ayaa bilaabay is-weydaarsiga macluumaadka waxayna faafiyeen xogta tuhmanaha isla markii laga shakiyay ku lug lahaanshihiisa dambiga, taasoo gacan ka geysatay dabagalka iyo xiritaanka isla markii uu yimid dalka Boqortooyada sacuudiga, iyadoo looga shakisan yahay inuu xiriir la lahaa dilkii Ganacsade reer Yemen ah oo lagu magacaabo Fadl Saleh Abdul Rahman AL-Cawadi. Mas'uuliyiinta Itoobiya ayaa AL-Cawadi ku helay dil gudaha gurigiisa oo ku yaal caasimadda Addis Ababa. Mas'uuliyiinta ey khuseyso dhacdadaan ayaa bilaabay baaritaankooda si ay u soo bandhigaan duruufaha, sababaha, iyo xaaladaha ku xeeran dambiga, ka hor inta uusan dhacdadan markii dambe ogaan shaqaale nadaafadeed oo u warramay mas'uuliyiinta ay khuseyso. Ilo wareedyo ka tirsan qurbajoogta Yemen ayaa sheegay in AL-Cawadi, oo ku nool Sacuudi Carabiya, uu booqasho gaaban ku yimid Itoobiya isla markaana uu martigeliyay qof u dhashay Yemen dhowr maalmood ka hor inta uusan dambigu dhicin, iyadoo ay jiraan calaamado amni oo muujinaya suurtogalnimada inuu ku lug lahaa, iyada oo aan weli la soo saarin go'aan kama dambays ah oo maxkamadeed. Ilo-wareedyadu waxay xaqiijiyeen in habraacyada sharciga ay wali socdaan iyadoo la raacayo qaab-dhismeedka isku-dubaridka amniga ee u dhexeeya Riyadh iyo Addis Ababa, si loogu diyaar garoobo dhammaystirka baaritaannada iyo qaadashada tallaabooyinka garsoorka ee lagama maarmaanka ah iyadoo la raacaayo Xeerarka Khuseeyo. Ganacsadaha reer Yemen ee Addis lagu khaarijiyey ayaa magaciisa la oran jiray Fadli Saalax AL-Cawaadi AL-Yaafici,dilka ayaa dhacay taariikhdu markeey ahayd 30/1/2026-ka.
XIGASHO-AL-CUKAADH.