SOOMAALIYA OO GUUL SIYAASADEED KA GAARTAY AFRIKA IYO CAALAMKA.

(SAWIRKA)-SAFIRADA SOMALIYA EE ETHIOPIA IYO UN-KA.

(MUQDISHO)-Soomaaliya waxay gaartay guul taariikhi ah, iyadoo heshay kursi ka mid ah Golaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika (AU PSC) muddada 2026–2028. Guushan waxay timid ku dhawaad ​​​​laba sano ka dib markii Soomaaliya ay heshay kursi aan joogto ahayn oo ka tirsan Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay (UNSC) muddada 2025–2026 - markii ugu horreysay tan iyo 1970-meeyadii oo Soomaaliya ay qabto jagadan oo kale. Markii ugu horreysay taariikhdeeda casriga ah, Soomaaliya waxay isku mar ku matashaa Golaha Amniga ee Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay, taasoo muujinaysa inay tahay cod la isku halleyn karo, la ixtiraamo, oo saameyn ku leh arrimaha amniga qaaradda iyo adduunka. Doorashadii UNSC ee Soomaaliya lafteedu waxay ahayd mid muhiim ah. Dalka oo loo qoondeeyay gobolka Bariga Afrika, ayaa si aan la isku diidin u orday wuxuuna helay 179 cod codbixin qarsoodi ah oo ka dhacday Golaha Guud ee Qaramada Midoobay oo ka kooban 193 xubnood. Muddada labada sano ah, laga bilaabo Janaayo 1, 2025, ilaa Diseembar 31, 2026, waxay Soomaaliya u dejisay inay saameyn ku yeelato doodaha muhiimka ah ee ku saabsan waajibaadka nabadda, xallinta khilaafaadka, iyo xasilloonida gobolka. Iyada oo ay weheliso xubinnimadeeda AU PSC, doorka laba geesoodka ah wuxuu u suurta gelinayaa Soomaaliya inay xalalka ay Soomaalidu hoggaamiso ka dhigto bartamaha doodaha ku saabsan amniga Geeska Afrika iyo dadaallada nabadda ee ballaaran ee qaaradda. Isbeddelka salka ku haya kor u kaca Soomaaliya wuxuu salka ku hayay dib u dhiska qaab-dhismeedkeeda amniga qaranka. Afartii sano ee la soo dhaafay, Ciidanka Qaranka Soomaaliya (SNA) waxay sameeyeen dib-u-habayn muhiim ah, iyagoo isku daraya hantida casriga ah ee xeeladaha, ballaarinta awoodaha cirka, iyo hagaajinta isku-dubaridka saadka iyo hawlgalka. Iyadoo lala kaashanayo Ciidanka Cirka Soomaaliya, Ciidanka Xoogga Dalka ayaa dib u soo ceshaday dhulalkii ay mar haysteen AL-Shabaab iyo kooxaha kale ee fallaagada ah, waxay soo celiyeen kaabayaasha muhiimka ah, waxayna dib u soo celiyeen kalsoonida dadweynaha ee hay'adaha dawladda. Xaqiijinta caalamiga ah waxay timid iyada oo loo marayo wareejinta saldhigyada militariga ee Hawlgalka Ku-meel-gaarka ah ee Midowga Afrika ee Soomaaliya (ATMIS) iyo Ciidamada Difaaca Dadka Uganda, taasoo muujinaysa kalsoonida sii kordheysa ee ku aaddan dadaallada amniga ee ay hoggaaminayaan Soomaaliya. Qaadista xayiraadda hubka ee Qaramada Midoobay ee 30-ka sano ahayd bishii Diseembar 2023 waxay calaamad u ahayd marxalad kale oo muhiim ah. Soomaaliya oo aan hadda xaddidnayn awooddeeda ay ku qalabaynayso oo ay ku casriyeynayso ciidamadeeda, waxay ka wareegtay tallaabooyin amni oo falcelin ah una gudubtay hawlgallo weerar oo firfircoon oo dhexdhexaadiyay shabakadaha kacdoonka boqolaal kiiloomitir u jira caasimadda. Maanta, Ciidanka Qaranka Soomaaliyeed waxaa si weyn loogu aqoonsaday inay yihiin tusaale xirfadeysan iyo karti hawlgal oo ka jira Geeska Afrika, oo aan kaliya difaaci karin qaranka laakiin sidoo kale gacan ka geysan kara xasilloonida gobolka. Diblomaasiyadda ayaa udub dhexaad u ahayd dib u soo kabashada Soomaaliya. Ra'iisul Wasaare Hamza Abdi Barre, oo la kaashanaya Wasaaradda Arrimaha Dibadda, ayaa abaabulay olole guul leh oo ku saabsan xubinnimada AU PSC, taasoo muujinaysa sida Soomaaliya ay diyaar ugu tahay inay ka gudubto qof hela nabad ilaalin caalami ah una gudubto qof ka qayb qaata amniga qaaradda. Danjire Abukar Osman, Wakiilka Gaarka ah ee Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay ee New York iyo Danjire Abdullahi Warfaa, Safiirka Soomaaliya ee Itoobiya iyo AU, ayaa si isku mid ah muhiim u ahaa, iyagoo u doodaya aragtida Soomaaliya ee ku aaddan ka-qaybgalka caalamiga ah iyo in la waafajiyo himilooyinka AU ee qaranka iyo doorka UNSC ee isku mar. Kaalinta Soomaaliya ee amniga gobolka iyo kan qaaradda waxay ka gudubtaa xuduudaheeda. Taariikh ahaan, waddanku wuxuu taageeray dhaqdhaqaaqyada xoraynta ee Geeska Afrika, wuxuu bixiyay tababar milatari oo loogu talagalay halganka madaxbannaanida ee Koonfur Afrika, wuxuuna xoojiyay cunaqabataynta ka dhanka ah nidaamyada midab-takoorka. Maanta, joogitaankeeda labada dhinac ee Golaha Amniga ee Midowga Afrika iyo Qaramada Midoobay waxay Soomaaliya u aragtaa inay xoojinayso aragtida Afrika ee doodaha amniga adduunka, iyadoo isku xiraysa mudnaanta qaaradda iyo ajandaha amniga caalamiga ah. Marka laga reebo astaanta, guulahani waxay soo saareen faa'iidooyin la taaban karo oo loogu talagalay muwaadiniinta Soomaaliyeed. Waddooyinku waa ammaan, suuqyadu si kalsooni leh ayay u shaqeeyaan, iskuulladu way shaqeeyaan, adeegyada lagama maarmaanka ahna waa la soo celinayaa. Dhaqaale koraya, kalsooni maalgashadayaasha oo la cusbooneysiiyay, iyo qandaraas bulsho oo la xoojiyay ayaa muujinaya saameynta la taaban karo ee dib-u-habaynta amniga iyo maamulka ee Soomaaliya. Safarka Soomaaliya wuxuu cashar ballaaran u yahay dalalka ka dambeeya colaadaha: iyadoo la adeegsanayo hoggaan aragti fog leh, maamul isku xiran, iyo ciidamo amni oo xirfad leh, ka soo kabashada xasillooni darrada waxay u rogi kartaa saameyn goboleed iyo muhiimad istiraatiiji ah. Maadaama Soomaaliya ay qaadanayso booskeeda AU PSC oo ay sii waddo fulinta waajibkeeda UNSC, ma aha oo kaliya mawduuc laga wada hadlayo caalamka - waxay si firfircoon u qaabeyneysaa qaababka nabadda iyo amniga ee Afrika. Maanta, Soomaaliya waxaa loo aqoonsaday inaysan ahayn waagii hore ee qasan ee ay soo martay, laakiin waxaa loo aqoonsaday adkeysigeeda, kartideeda istaraatiijiyadeed, iyo awooddeeda ay ku saameyn karto amniga gobolka iyo kan caalamiga ah. Intii uu Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ahaa, Ra'iisul Wasaare Hamza Cabdi Barre, iyo diblomaasiyiin sida Danjire Cabdullaahi Warfaa iyo Abukar Cusmaan, waddada Soomaaliya waxay muujinaysaa in go'aan qaadashada, aragtida, iyo ficilka isku-dubaridka ah ay u beddeli karaan dowlad ka dambeysa colaadaha hoggaamiye la ixtiraamo oo ku sugan amniga qaaradda iyo kan adduunka.

XIGASHO-SOMALI STREAM.