DALKA JARMALKA OO BULSHADA BARIGA AFRIKA(EAC) UGU DEEQAY 39.8-MILYAN YUURO.

(MUUQAALKA)-MADAXDA EAC IYO JARMALKA.

(ARUSHA/TANZANIA)-Bulshada Bariga Afrika (EAC) iyo Jamhuuriyadda Federaalka ee Jarmalka ayaa dib u cusbooneysiiyay ballanqaadkooda ku aaddan horumarinta isdhexgalka gobolka ka dib markii la soo gabagabeeyay Wadahadalladii Iskaashiga Horumarinta ee ka dhacay xarunta EAC ee Arusha, Tanzania, iyadoo Jarmalka uu ballanqaaday €39.8 milyan oo ah maalgelin cusub oo lagu xoojinayo ganacsiga gobolka iyo isdhexgalka dhaqaalaha ee gobolka oo dhan. Wafdiga EAC waxaa hoggaaminayay Xoghayaha Guud, Danjire Stephen P. Mbundi, halka wafdiga Jarmalka uu hoggaaminayay Mr Joachim Schmitt, Madaxa Qaybta Bartamaha iyo Bariga Afrika ee Wasaaradda Iskaashiga Dhaqaalaha iyo Horumarinta ee Federaalka Jarmalka (BMZ).  Isagoo ka hadlayay markii uu la kulmay wafdiga, Amb. Mbundi wuxuu uga mahadceliyay Jarmalka inay tahay saaxiib muddo dheer soo jiray oo ka tirsan EAC, isagoo xusay in iskaashiga joogtada ah ee dalka uu si weyn uga qayb qaatay safarka is-dhexgalka gobolka ee Bulshada. "Jarmalku waa saaxiib muddo dheer soo jiray oo ka tirsan EAC. Waxaan ka mahadcelineynaa kalsoonida joogtada ah ee Jarmalka ee EAC iyo sida ay uga go'an tahay taageeridda isdhexgalka gobolka, ganacsiga iyo horumarka waara," ayuu yiri. Dhammaadkeeda, Ku-xigeenka Xoghayaha Guud ee EAC oo u qaabilsan Kastamka, Ganacsiga iyo Arrimaha Lacagta, Marwo Annette Ssemuwemba, ayaa uga mahadcelisay wafdiga Jarmalka sida ay uga go'an tahay inay taageeraan Bulshada, iyadoo xustay in wadahadalladu ay ku soo beegmeen waqti istaraatiiji ah iyadoo EAC ay bilaabayso hirgelinta Istaraatiijiyadda Horumarinta 7aad . "Annagoo fiirineyna hirgelinta Istaraatiijiyadda Horumarinta 7aad ee EAC, cusboonaysiinta iskaashiga aan la leenahay Jarmalka waa mid aad muhiim u ah. Waxaan uga mahadcelineynaa Jarmalka inay miiska nala yimaadeen si ay dib u eegaan mudnaantayada iyo inay aqoonsadaan meelaha aan ka wada shaqeyn karno si aan natiijooyin u gaarsiino. Tani waa ruuxa iskaashiga iyo mas'uuliyadda la wadaago ee lagama maarmaanka u ah gaaritaanka yoolalka ajandaha is-dhexgalka gobolka," ayay tiri Marwo Ssemuwemba. Wadahadallada waxay diiradda saareen taageerada Istaraatiijiyadda Horumarinta 7aad ee EAC . Intii lagu jiray wadahadallada, Jarmalka iyo EAC waxay isku raaceen in waajibaadka ugu muhiimsan uu yahay in la sii horumariyo ganacsiga Bariga Afrika iyo isdhexgalka dhaqaale ee gobolka. Jarmalka wuxuu ballanqaadayaa 39.8 milyan oo Yuuro oo deeqo ah ujeeddadaas.  Joachim Schmitt wuxuu sheegay in "Bariga Afrika uu yahay gobolka ugu kobaca badan iyadoo 14% uu kordhay ganacsiga gudaha EAC, taasoo kordhinaysa mugga ganacsiga gudaha AfCFTA iyo meelo ka baxsan qaaradda. Intaa waxaa dheer, gobolku waa xarun maalgashi oo xiiso leh oo loogu talagalay waaxda gaarka loo leeyahay ee Jarmalka iyo Yurub ee danaynaya ganacsiga iyo horumarinta silsiladda qiimaha. Annagoo kaashanayna waxaan rabnaa inaan taageerno isdhexgalka ganacsiga ee ku salaysan xeerarka, horumarinta dhaqaalaha gobolka iyo xoojinta ka qaybgalka waaxda gaarka loo leeyahay." EAC iyo Jarmalka waxay sidoo kale muujiyeen xiisahooda ah inay horumariyaan iskaashigooda iyo taageeradooda "Invest.EastAfrica! - Madasha Ganacsiga iyo Maalgashiga Jarmalka iyo Bariga Afrika", oo ah hindise ay sameeyeen Xoghaynta EAC, Gobolka Hesse, Golaha Ganacsiga Bariga Afrika iyo ururo ganacsi oo kala duwan oo Jarmal ah, iyagoo aqoonsanaya doorkooda ku aaddan kor u qaadista maalgashiga, ganacsiga iyo xiriirka dhaqaale ee xooggan ee u dhexeeya Jarmalka iyo gobolka Bariga Afrika. Labada dhinacba waxay sidoo kale soo dhaweeyeen diyaargarowga iyo diyaargarowga wadahadallada soo socda ee EU-EAC ee ku saabsan Heshiis Iskaashiga Dhaqaalaha oo wadajir ah. Saadaasha ayaa cad in labada aag ee dhaqaalaha, oo ay ku jiraan suuqyada, ganacsiyada, iyo macaamiisha, ay ka faa'iideysan doonaan haddii ay ku guuleystaan ​​​​inay ka wada xaajoodaan heshiis mustaqbalka fog oo waara oo labada dhinac ah. Lacagta cusub ee loo qoondeeyay waxay diiradda saari doontaa kor u qaadista helitaanka adeegyada maaliyadeed ee shirkadaha yaryar, kuwa yaryar, iyo kuwa dhexdhexaadka ah (MSMEs) ee EAC iyada oo loo marayo iskaashi dhexmara bangiga horumarinta Jarmalka KfW iyo Bangiga Horumarinta Bariga Afrika. Qayb ka mid ah maalgelinta cusub waxay horumarin doontaa helitaanka maaliyadda ee shirkadaha yaryar, kuwa yaryar iyo kuwa dhexdhexaadka ah (MSMEs) iyada oo loo marayo iskaashiga u dhexeeya KfW iyo Bangiga Horumarinta Bariga Afrika. MSMEs waxay ka kooban yihiin ilaa 80% shaqada gobolka waana kuwa ugu muhiimsan ee horseeda hal-abuurka, wax soo saarka, beeraha iyo dalxiiska. Iyada oo ah tiir dhexe oo ka mid ah kaabayaasha tayada leh, cilmi-baarista tareenadu waxay saldhig u tahay ganacsiga cadaaladda ah, isdhexgalka gobolka iyo qaaradda, iyo ka qaybgalka silsiladaha qiimaha adduunka. Natiijooyinka cabbirka ee la isku halleyn karo waxay xoojiyaan ilaalinta macaamiisha, waxay kor u qaadaan horumarka dhaqaalaha maxalliga ah, waxayna ka faa'iidaystaan ​​​​dhaqaalaha Afrika iyo Jarmalka/Yurub labadaba. Qayb ka mid ah lacagaha Jarmalka waxaa loo isticmaali doonaa in lagu kobciyo heerarka cilmi-baarista tareenada iyada oo loo marayo iskaashi dhexmara Machadka Caalamiga ah ee Metrology-ga Jarmalka iyo la-hawlgalayaasha u dhigma ee gobolka Bariga Afrika. Jarmalka ayaa soo dhaweeyay horumarka EAC ee ku aaddan dib-u-habaynta hay'adaha, oo ay ku jiraan qaadashada Istaraatiijiyadda Horumarinta EAC ee 7aad , waxayna dib u xaqiijisay ballanqaadkeeda ah inay taageerto hirgelinteeda iyada oo loo marayo iskaashi farsamo iyo maaliyadeed. Labada la-hawlgaleba waxay sidoo kale ku nuuxnuuxsadeen muhiimadda ay leedahay iskaashi dhow iyo isku-dubarid lala yeesho bulshada rayidka ah, waaxda gaarka loo leeyahay iyo la-hawlgalayaasha horumarinta si loo xoojiyo iskaashiga gobolka. Iyada oo qayb ka ah ballanqaadkeeda ku aaddan istaraatiijiyadda EU Global Gateway iyo qayb ka mid ah Kooxda Yurub, Jarmalka wuxuu sii wadi doonaa inuu si dhow ula shaqeeyo Midowga Yurub iyo dhammaan waddamada xubnaha ka ah ee ku hawlan taageeridda dadaallada gobolka ee ganacsiga, isbeddelka dijitaalka ah, caafimaadka, maaraynta biyaha ee xuduudaha, bulshada rayidka ah iyo horumarinta dhaqaalaha waara. Qayb ka mid ah qoondaynta cusub ee maalgelinta, EUR 4.8 milyan ayaa loo qoondeeyay taageero dheeraad ah oo Jarmal ah si looga jawaabo faafitaanka Ebola ee ka socda gobolka ee loogu talagalay tallaabooyinka loogu talagalay in si toos ah loogu diyaariyo diyaargarowga Ebola, ka hortagga iyo ka jawaabista iyo sidoo kale xoojinta guud ee awoodaha gobolka iyo isku-dubaridka. Hawlaha waxaa lagu fulin doonaa mashruuca EAC/GIZ ee "Taageerada Diyaargarowga Masiibooyinka ee Gobolka EAC" (PanPrep), kaas oo taageera gobolka tan iyo 2017. Kheyraadka dheeraadka ah waxay maalgelin doonaan tallaabooyinka wax ka qabashada Ebola ee la beegsanayo, oo ay ku jiraan tababarrada ka hortagga iyo xakamaynta caabuqa ee wax ku oolka ah ee shaqaalaha daryeelka caafimaadka ee safka hore, soo iibsiga iyo qaybinta qalabka ilaalinta shakhsi ahaaneed ee gaarka u ah Ebola (PPE), xoojinta diyaargarowga sharciyeed si loo dedejiyo helitaanka tallaallada suurtagalka ah ee Ebola, daawaynta iyo tallaabooyinka kale ee ka hortagga caafimaadka, iyo sidoo kale hawlaha wacyigelinta bulshada si loo yareeyo ka labalabeyn tallaalka loona taageero ololaha tallaalka Ebola ee mustaqbalka. Dhammaan faragelinta waxaa lagu fulin doonaa iyadoo si dhow loola kaashanayo Xoghaynta EAC iyo dowladaha ay khuseyso, waxaana la waafajin doonaa Qorshaha Diyaargarowga iyo Jawaab celinta Cudurka Ebola ee Qaaradda oo ay hoggaaminayaan CDC iyo WHO ee Afrika, iyadoo la hubinayo in la dhammaystiro dadaallada wax ka qabashada gobolka iyo kuwa caalamiga ah. Jarmalka ayaa weli ah lammaane lagu kalsoonaan karo oo ka tirsan Bulshada Bariga Afrika, wuxuuna rajeynayaa inuu sii wado iskaashigiisa muddada dheer socday si loo horumariyo isdhexgalka gobolka, horumarka waara iyo barwaaqada la wadaago ee Bariga Afrika oo dhan.

ISHA-EAC.