MAXAA KA SOO KORDHAY WEERARKII DIYAARADDII DUBAI-FLY?
(MUUQAALKA)-KAALIYIHII DUULIYIHII DUBAIFLY.
(DUBAI/UAE)-Baaritaannada ay samaysay Xeer Ilaalinta Guud ee Imaaraadka Carabta ee ku saabsan dhacdadii diyaaradda Flydubai ee lambarka duulimaadka (FZ1073), oo ka timid Dubai una socotay Tel Aviv Sebtembar 30, ayaa shaaca ka qaaday faahfaahin ku saabsan shirqool argagixiso oo uu diyaariyay duuliyaha diyaaradda, kaasoo dhalasho ahaan ka soo jeeda Cumaan, si uu ula wareego oo uu u beddelo qalab lagu fuliyo weerar ismiidaamin ah oo lala beegsado terminalka rakaabka ee garoonka diyaaradaha Ben Gurion, iyadoo ujeedadu tahay in la geysto tirada ugu badan ee suurtogalka ah ee khasaaraha. Xeer Ilaaliyaha Guud ee Imaaraadka Carabta Xamad Sayf AL Shamsi ayaa maalintii shalay oo ahayd Jimce ku dhawaaqay in baaritaannadu ay caddeeyeen, sida laga soo xigtay Xeer Ilaalinta Dadweynaha, in eedeysanaha 29 jirka ah uu qorshihiisa hore u diyaariyay, oo ay dhiirrigelisay weerarradii Sebtembar 11, 2001, ka hor inta uusan bilaabin inuu fuliyo intii uu safarka ku jiray.
LAGA SOO BILAABO AUSTRALIA ILAA QOLKA DIYAARADDA: SAFAR LOO GALAY XAGJIRNIMADA.
Sida laga soo xigtay Al Shamsi, baaritaannadu waxay raadraaceen waddada garaadka iyo xirfadeed ee eedaysanaha, waxayna shaaca ka qaadeen in bilowgii u janjeerkiisa xagjirnimada uu dib ugu soo laabtay 2017, intii uu ku jiray waxbarashadiisa Australia, maadaama uu saameeyay fikradaha takfiirka isagoo akhrinaya qoraallada xagjirnimada iyo raacitaanka waxyaabaha elektaroonigga ah ee ammaanaya ururada argagixisada iyo hawlgallada ismiidaaminta. Baaritaannadu waxay muujiyeen in fikradahaasi ay si tartiib tartiib ah u kobceen iyagoo qaadanaya dabeecado kicinaya rabshado iyo argagixisanimo, taasoo horseeday in laga helo dhiirigelin weerarradii Sebtembar 11, lana dhiso fikradda ah in la fuliyo hawlgal la mid ah iyadoo la adeegsanayo diyaarad, taas oo, sida uu qirtay, lala xiriiriyay go'aankiisa ah inuu ku sii socdo duulista.
SEDDEX SHIRKADOOD OO DIYAARADEED… IYO WADO SHAQO OO BAARITAAN LAGU WADO:
Xeer Ilaaliyaha Guud ee Imaaraadka Carabta ayaa shaaca ka qaaday in eedeysanuhu uu u kala wareegay saddex shirkadood oo diyaaradeed intii uu ku jiray shaqadiisa, isagoo bilaabay inuu u shaqeeyo Oman Air sannadkii 2020, wuxuuna sii waday ilaa 2024, ka hor inta uusan u guurin Royal Air Maroc bilowgii 2025, halkaas oo uu ku qaatay dhowr bilood, ka dibna uu ku biiray Flydubai bishii Janaayo 2026. Baaritaannadu waxay muujiyeen in waddadan shaqo ay la jaanqaadaysay qaadashada fikradaha xagjirnimada, taasoo, sida uu qirtay, horseeday qorsheynta isticmaalka diyaarad rayid ah si loo fuliyo weerar ismiidaamin ah.
QIRASHOOYNKA WAXAY MUUJINAYAAN XIRIIRO INTA LAGU JIRO DARAASADDA:
Si faahfaahsan, eedaysanuhu wuxuu qirtay in intii uu wax ku baranayay Melbourne, Australia, uu aadi jiray masaajid xiriir la leh Machadka Tiknoolajiyadda Boqortooyada (RMIT), halkaas oo uu ku bartay dadka mas'uulka ka ah "Xaruntayda". Eedeysanaha ayaa sheegay in xarunta uu maamulayay qof Lubnaani ah oo lagu magacaabo "Abu Hamza", kaasoo, sida uu sheegay, ku helay taageerada urur xiriir la leh Ikhwaanul Muslimiin. Hadalladan waxaa lagu daray baaritaannada iyada oo aan la samayn caddayn madax-bannaan oo xiriirkaas ah.
DIYAARGARAWGA NAFSIGA AH IYO KAN JIREED SI LOO FULIYO WEERARKA:
Sida laga soo xigtay waxa ay soo warisay Wakaaladda Wararka ee Emirates “WAM”, eedeysanaha ayaa qirtay inuu ka shaqeeyay sidii uu naftiisa ugu diyaarin lahaa maskax ahaan iyo jir ahaanba si uu u fuliyo qorshihiisa, isagoo xoojinaya la socodka agabka kicinaya argagixisada, marka lagu daro tababarka feerka isagoo kormeeraya tababare gaar ah. Faahfaahinta baaritaannada, sida ku cad ku dhawaaqista Xeer Ilaaliyaha Guud ee Imaaraadka Carabta, waxay muujineysaa in dhacdadu aysan ahayn fal kama' ah intii lagu jiray duulimaadka, laakiin ay ku timid ujeeddada qorshe hore loo sii diyaariyey oo ujeeddadiisu ahayd in diyaarad rakaab ah oo rayid ah loo rogo hab lagu fuliyo weerar ismiidaamin ah oo ka dhaca gudaha garoonka diyaaradaha caalamiga ah.
ISHA-OKAZ.
HOGAAMIYAHA RUUXIGA AH EE DAGAALKA XUUTIYIINTA YEMEN OO HADLAY.
(MUUQAALKA)-AL-MAXRAMI.
(ADEN/YEMEN)-Cabdulraxman Salex AL-Maxrami, oo ah xubin ka tirsan Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Yemen, oo loo yaqaan "Abu Zarac," ayaa ugu baaqay ciidamada Yemen inay sii wadaan dagaalka ka dhanka ah kooxda Xuutiyiinta, isagoo carabka ku adkeeyay in dagaalka lagu soo celinayo dowladda iyo soo afjaridda saameynta kooxda uu u baahan yahay "adag iyo dulqaad" dhinac walba. AL-Maxrami ayaa qoraal uu ku qoray bogga "X" ku sheegay in Ciidamada Qalabka Sida ee Koonfurta "ay dhigeen tusaalooyinka ugu wanaagsan ee geesinimada iyo adkeysiga, waxayna burburiyeen khiyaaliga maleeshiyaadka argagixisada ah ee Xuutiyiinta," iyadoo la tixgelinayo in mowqifkoodu uu sii ahaan doono "marti u ah guusha dadka la dulmay iyo iska hor imaadka mashruuca Iiraan." AL-Maxrami wuxuu farriin u diray dagaalyahannada dhinacyo kala duwan, isagoo leh: "Kuwa guusha ku gaaray goobta, geesiyaal geesiyaal ahow, samir yeesha oo dulqaad yeesha, dagaalka lagu soo celinayo dawladda laguna xoreynayo dalka wasakhda kooxdan dulmiga badan, iyo ilaalinta amniga gobolka, wuxuu u baahan yahay adkeysiga geesiyaasha iyo xoogga dadka sharafta leh." Wuxuu intaas ku daray in ciidamada dagaallamaya ay leeyihiin "go'aan aan kala go' lahayn iyo rabitaan aan la jabin karin," isagoo ku baaqay in la sii wado dagaalka "ilaa laga gaaro yoolalka la doonayo." Hadalka AL-Maxrami ayaa imaanaya xilli fagaaraha Yemen uu ka socdo kacdoon militari, iyadoo ay sii socdaan iskahorimaadyada u dhexeeya ciidamada dowladda iyo kooxda Xuutiyiinta, marka laga soo tago weerarada lagu bartilmaameedsanayo goobaha iyo awoodaha kooxda.
AMAAN LOO JEEDIYEY ISBAHAYSIGA CARABTA:
Xubin ka tirsan Golaha Hoggaanka Madaxweynaha ayaa ammaanay doorka ay ciyaareen isbahaysiga Carabta ee uu hoggaamiyo Sacuudiga, isagoo u arkay dagaalka ka dhanka ah Xuutiyiinta inuu yahay mas'uuliyad ay wadaagaan labada dhinac. Wuxuu yiri: "Mahadsanid iyo daacadnimo walaalaheenna ku jira isbahaysiga Carabta oo ay hoggaaminayso Boqortooyada Sacuudi Carabiya, waayo waxaan ku wada dagaalamaynaa hal dagaal, waxaanan wadaagnaa allabaryada hal god." Wuxuu intaas ku daray in iskaashiga Yemen iyo isbahaysiga uu higsanayo "in la sameeyo masiir guud iyo yool keliya oo aan la jabin karin," isagoo tixraacaya dadaallada milatari iyo siyaasadeed ee lagu wajahayo Xuutiyiinta iyo in la taageero dowladda Yemen ee caalamiga ah ee la aqoonsan yahay. AL-Maxrami waa xubin ka tirsan Golaha Hoggaanka Madaxweynaha Yemen, kaas oo la aasaasay bishii Abriil 2022. Golaha ayaa mas'uul ka ah maaraynta marxaladda kala-guurka iyo hoggaaminta dadaallada siyaasadeed iyo kuwa milatari ee lagu doonayo in lagu soo afjaro colaadda Yemen. Hogaamiye AL Maxrami ayaa horay uga tirsanaay kooxdii Gooni u goosatada Koonfurta Yemen ee uu hogaaminaayey Caydaruus AL-Zubeydi eyna taageri jirtay dawladda Imaaraatka, koxdaasi ayaa hadda Koonfurta Yemen ka wada weeraro gaadma ah ey ku qaadaan ciidamadda Dawladda Yemen ee ku sugan aagaga ey ku xoogan yihiin.
ISHA-AN.
MARAYKANKA OO XAYIRAADII KA QAADAY DUULIMAADYADDII TEGAAYEY LUBNAAN.
(MUUQAALKA)-DIYARADA B/DHEXE EE LUBNAAN.
(BEIRUT/WASHINGTON)-Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa si rasmi ah u qaaday xayiraado tobanaan sano soo jiray oo saarnaa duulimaadyada taga iyo kuwa ka yimaada Lubnaan, taasoo meesha ka saareysa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee sharciga ah ee hortaagan dib u bilaabista duulimaadyada tooska ah ee u dhexeeya labada dal. Qoraal madaxweyne, oo uu saxiixay Trump Sebtembar 30, laguna daabacay Diiwaanka Federaalka ee Mareykanka, ayaa muujiyay in xayiraadaha lagu soo rogay wareegtooyinka madaxweynaha ee la soo saaray 1985, 1992, 1998 iyo 2007 "aan loo baahnayn in la hubiyo amniga diyaaradaha ka shaqeeya ama ka imanaya Lubnaan iyo in laga ilaaliyo qabsashada sharci darrada ah." Sida ku cad Amarka Madaxweynaha ee 2026-25, Trump wuxuu gebi ahaanba laalay afarta qaraar wuxuuna faray Xoghayaha Gaadiidka ee Mareykanka inuu si degdeg ah u dhaqan geliyo amarka isla markaana uu joojiyo wixii xeerar, qawaaniin, ama amarro ah ee ka hor imaanaya. Arrinta dib u bilaabista duulimaadyada tooska ah ee labada dal ayaa la soo qaaday xilligii uu Madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun booqanayay Washington bishii Luulyo ee la soo dhaafay. Madaxtooyada Lubnaan ayaa xilligaas sheegtay in Aoun uu Trump kala hadlay muhiimadda ay leedahay soo celinta xiriirka hawada tooska ah ee u dhexeeya Lubnaan iyo Mareykanka, halka madaxweynaha Mareykanka uu sheegay inuusan meesha ka saarin suurtagalnimada in dib loo bilaabo duulimaadyada. Safaaradda Lubnaan ee Washington ayaa soo dhaweysay go'aanka, iyadoo u aragta inuu yahay mid ka tarjumaya kalsoonida lagu qabo tallaabooyinka amniga ee ay qaadeen mas'uuliyiinta Lubnaan, iyo tallaabo muhiim ah oo muhiim ah oo loo qaaday dib u bilaabista duulimaadyada tooska ah ee u dhexeeya Lubnaan iyo Mareykanka. Al-Sharq waxay ogaatay in waddada Beirut-New York ay tahay waddadii ugu horreysay ee laga shaqeynayo si loo shaqeeyo iyadoo qayb ka ah qabanqaabada dib loogu bilaabayo duulimaadyada tooska ah. Qaadista xayiraadaha macnaheedu maaha in duulimaadyadu si degdeg ah u bilaaban doonaan, maadaama Beirut iyo Washington ay wali u baahan yihiin inay dhammaystiraan habraacyada sharciyeed, amniga, iyo hawlgalka. Weli lama cayimin taariikhda la bilaabayo duulimaadyada tooska ah. Habraacyada loo baahan yahay waxaa ka mid ah helitaanka oggolaanshaha Mareykanka ee lagama maarmaanka ah iyo dejinta habraacyada gaadiidka cirka ee u dhexeeya labada dal. Shirkadda Diyaaradaha Bariga Dhexe ayaa bishii Luulyo ee la soo dhaafay ku dhawaaqday inay leedahay diyaarado awood u leh inay si toos ah u maraan Beirut iyo New York, laakiin waxay tilmaamtay in hirgelinta ay u baahan tahay isku-dubarid iyo dhammaystirka habraacyada dhinaca Mareykanka.
ISHA-AN.
HAYDAHA AMAANKA LUBNAAN OO QABTAY WAXYAABAHA QARXA OO KHATAR AH.
(MUUQAALKA)-BEYRUUT.
(LUBNAN/BEIRUT)-Iyadoo mas'uuliyiinta Lubnaan ay sii wadaan dadaalkooda ay ku ilaalinayaan amniga dhammaan goobaha, Ciidamada Amniga Gudaha ayaa joojiyay gaari nooca Dodge Caravan ah oo ku sugnaa kontoroolka Dahr al-Baydar ee Dooxada Bekaa ee bariga dalka. Ilo wareed ka tirsan laamaha amniga Lubnaan ayaa Jimcihii shaaca ka qaaday in 500 oo kiilo garaam oo walxo aad u qarxa ah lagu qabtay gudaha gaariga.
LABA QOF OO KA TIRSAN XIZBULLAHI:
Ilo wareedka ayaa intaa ku daray in alaabta la qabtay ay ka mid yihiin 250 kg oo TNT ah iyo 250 kg oo C-4 ah, kuwaas oo si caadi ah loogu isticmaalo howlgallada bamgareynta iyo dabin-gelinta. Waxa kale oo uu xusay in ciidamada ammaanku ay xireen laba qof oo ka tirsan Xisbullah, sida uu sheegay weriyaha Tv-ga caalamiga ah ee AL-Carabiya. Wuxuu sharraxay in ciidamada ammaanku ay alaabta iyo maxaabiista la qabtay ku wareejiyeen booliiska militariga ee ciidamada Lubnaan si loo ballaariyo baaritaanka. Wadada Dahr AL-Baydar waa waddo caalami ah oo isku xirta Beirut iyo dhulka Suuriya , iyadoo dhex marta Dooxada Bekaa iyo xadka Masnaa. Waxaa ku yaal gaadiid badan oo ka yimaada gawaarida xamuulka qaada, gawaarida dadweynaha, iyo baabuurta gaarka loo leeyahay. Waa in la ogaadaa in dowladda Lubnaan ay mamnuucday dhaqdhaqaaqyada amniga ee Xisbullah ee dalka xagaagii hore, waxayna si isdaba joog ah u xaqiijisay sida ay uga go'an tahay geeddi-socodka lagu xaddidayo hubka dowladda iyo in la soo afjaro dhammaan muujinta hubeysan ee baxsan qaab dhismeed sharciyeysan.
ISHA-AA.
YAHUUDA LA SOO DEJIYEY DHULKA FALASTIIN OO WEERARAY AROOS.
(MUUQAALKA)-YAHUUDA OO HORTAAGAN FALASTIINI.
(BEITLEHEM/PL)-Dadka Isra’iiliyiinta ah ee lasoo dejiyo dhulka reer Falastiin ayaa Jimcihii weeraray dad aroos ka dhigayay agagaarka Abu Njeym, oo ku yaal koonfur-bari Beytlaxam, sida laga soo xigtay ilo maxalli ah. Ilo wareedka ayaa sheegay in gumaystayaashu ay carqaladeeyeen dhaqdhaqaaqa gaadiidka ee ku jiray isu soo baxa arooska, iyagoo ku kacaya kicin, dhibaatayn, iyo dhaqan ka baxsan bani'aadamnimada. Dadka deegaanka ayaa dhawaan kordhiyay weeraradooda ka dhanka ah dadka deggan Khalayel Al-Louz, oo ay ku jiraan weerarrada baabuurta, furitaanka rasaasta, iyo xidhitaanka waddooyinka labaad. Rabshadaha ay dadka deegaameeyay ka geystaan Falastiiniyiinta iyo hantidooda ayaa ah mid joogto ah oo ka dhaca Daanta Galbeed, waxaana dhif ah in mas'uuliyiinta Israa'iil ay dacwado ku soo oogaan. Rabshadaha waxaa ka mid ah gubista hantida iyo masaajidka, dhagax tuurista, ridista dalagyada iyo geedaha saytuunka, iyo weerarrada lagu qaadayo guryaha nugul, iyo kuwo kale. Qiyaastii 1 milyan oo qof oo Israa'iiliyiin ah ayaa ku nool deegaanno ku yaal Daanta Galbeed iyo Bariga Qudus, taasoo ka hor imaanaysa sharciga caalamiga ah. Dadka deegaanka ayaa Jimcihii gubay gaari Falastiini ah tuulada Tell, oo koonfur-galbeed ka xigta Nablus, waxayna weerareen beeraley Falastiiniyiin ah oo saytuun ka guranayay dhowr tuulo oo ku yaal gobolka. Ilo wareedyo amni oo maxalli ah iyo kuwa Falastiin ayaa sheegay in dadka deegaanka ay weerareen beeraley saytuun ah oo ku yaal Tell, koonfur-galbeed ee Nablus, iyo sidoo kale Jamma'in, Qusra, Beita iyo Usarin oo ku yaal koonfurta; Sebastia iyo Beit Imrin oo ku yaal waqooyi-galbeed; iyo Beyt Furik iyo Beyt Dajan oo ku yaal bariga. Ilo-wareedyadu waxay intaa ku dareen in gumaystayaashu ay gubeen gaari uu lahaa muwaadin Falastiini ah oo lagu magacaabo Hamza Ahmad Yamen, oo deganaa Tell. Dhanka kale, ciidamada Israa'iil ayaa sunta dadka ka ilmeysiisa iyo bambooyinka qarxa ku riday Qusra, taasoo keentay dab ka kacay dhul beereed ku yaal aaggaas. Ciidamadu waxay sidoo kale ka hor istaageen milkiilayaasha dhulka inay gurtaan saytuun hantidooda, sida ay ilo-wareedyadu sheegeen.
ISHA-AN.
REYSAL WASAARAHA DALKA MURITANIYA OO ISCASILAY.
(MUUQAALKA)-RW-MUKHTAR.
(NOUAKCHOT/MAURITANIA)-Ra'iisul wasaaraha Mauritaniya ayaa iscasilay maanta oo Jimca ah ka dib warbixin kulul oo ku saabsan laba dab oo waa weyn oo ka kacay xarumaha korontada, laakiin saacado ka dib ayaa dib loo magacaabay waxaana la weydiistay inuu soo dhiso dowlad cusub. Iscasilaadda Mokhtar Ould Djay ka dib markii in ka badan laba sano oo uu xilka hayay ayaa timid in Madaxweyne Mohamed Walde EL-sheekh EL-Ghazwani uu helay warbixin Khamiistii oo faahfaahinaysa cillado badan oo horseeday dabkii bishii Agoosto. Labada nin ayaa kulmay Jimcihii dambe, EL-Ghazwani-na wuxuu dib ugu magacaabay ra'iisul wasaare wuxuuna u xilsaaray inuu soo dhiso dowlad cusub, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee rasmiga ah ee Mauritaniya. Dabka ayaa qarxay wax ka yar 24 saacadood oo u dhexeeyay Agoosto 21 iyo 22, isagoo burburiyay saldhigyo koronto oo ay leedahay Shirkadda Korontada ee Mauritania (Somelec) oo ku yaal Nouakchott iyo agagaarkeeda. Korontada oo go'day ayaa saameysay meelo badan oo Nouakchott ah iyo sidoo kale magaalooyinka Ouad Naga, Idini iyo Aouleigat, waxayna socotay saddex ilaa shan maalmood. Warbixinta guddi madax-bannaan ayaa lagu sheegay "dhibaatooyin halis ah oo ku saabsan ka hortagga, ilaalinta korontada, kormeerka shaqada iyo maaraynta xaaladaha degdegga ah," waxayna arrimaha ku xirtay saddex khad koronto oo cusub oo la rakibay. Waxay sidoo kale aqoonsatay in kulaylka xad-dhaafka ahi uu yahay xaaladda ugu badan ee keenta dabka mana helin wax caddayn ah oo ah burbur ama khalad hawlgal. Somelec waxay ku dhawaaqday dib u habayn buuxda oo lagu sameeyay labada saldhig ee hoos yimaada ka dib qiyaastii shan maalmood oo dayactir ah. Djay wuxuu ahaa ra'iisul wasaarihii saddexaad ee Ghazouani, oo la magacaabay bishii Agoosto 2024 bilowgii xilligii labaad ee EL-Ghazwani.
ISHA-AN.
GOLAHA ISKAASHIGA KHALIIJKA OO KA HADLAY WEERARADADA XUUTIYIINTA.
(MUUQAALKA)-ISBAHAYSIGA KHALIIJKA.
(MANAMA/BAHRAIN)-Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) ayaa Arbacadii ku baaqay jawaab "adag oo laga hortago" caalamiga ah ee ku aaddan weerarrada kooxda Xuutiyiinta Yemen ay ku hayaan Sacuudi Carabiya, iyagoo sheegay in xubnahooda ay la midoobeen boqortooyada iyagoo ka soo horjeeda khataraha amnigeeda iyo madaxbannaanideeda. Xoghayaha Guud ee GCC Jasim AL-budaywi ayaa cambaareeyay weerarradii ka dhacay Garoonka Caalamiga ah ee Abha ee Abha iyo Garoonka Caalamiga ah ee King Khalid ee Riyadh kuwaas oo sababay dhimasho iyo dhaawac soo gaaray dad rayid ah. Hay'adda Guud ee Duulista Rayidka ee Sacuudi Carabiya ayaa Arbacadii hore sheegtay in saddex qof ay ku dhinteen 36 kalena ay ku dhaawacmeen weerarro ka dhacay labada garoon diyaaradeed Talaadadii iyo Arbacadii. AL-budaywi wuxuu sheegay in bartilmaameedsiga garoomada diyaaradaha ee rayidka ah iyo khatar gelinta rakaabka, shaqaalaha iyo dadka kale ee rayidka ah ay tahay "kor u kac khatar ah" iyo xadgudub cad oo ka dhan ah sharciyada iyo xeerarka caalamiga ah. Wuxuu sheegay in weerarradu ay u baahan yihiin mowqif caalami ah oo "adag oo laga hortago" si looga hortago falal kale oo khatar gelinaya amniga gobolka iyo kan caalamiga ah. Xoghayaha guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka (GCC) ayaa xaqiijiyay in dalalka xubnaha ka ah ay "mid yihiin" Sacuudi Carabiya isla markaana ay taageerayaan tallaabooyinka ay Riyadh qaaday si ay u ilaaliso dhulkeeda, amnigeeda iyo madax-bannaanideeda. Arbacadii hore, isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ee Yemen ayaa sheegay inay qabteen oo ay burburiyeen gantaal balaastig ah oo ay Xuutiyiinta ku rideen waqooyiga Riyadh. Weerarradan ayaa imaanaya iyadoo ay sii xoogaysanayaan dagaallada ka socda Yemen iyo weerarrada Xuutiyiinta ee ka dhanka ah Sacuudi Carabiya, halka isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudigu uu kordhiyay hawlgallada milatari ee ka dhanka ah goobaha Xuutiyiinta. Sacuudi Carabiya ayaa hoggaaminaysay isbahaysi milatari oo taageeraya dowladda caalamku aqoonsan yahay ee Yemen oo ka dhan ah Xuutiyiinta tan iyo bishii Maarso 2015.
ISHA-AA.
DIYAARADAHA ISRAEL OO DUQEYN KA GEYSTAY DHULKA SURIYA.
(MUUQAALKA)-GAARIGA LA DUQEEYEY.
(DAMASCUS/SYRIA)-Ciidanka Israa'iil ayaa duqeeyay duleedka tuulada Al-Samdaniya AL-Sharqiya ee gobolka Quneitra ee koonfurta Suuriya goor dambe oo Arbacadii ah, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee SANA. SANA waxay sheegtay in laba madaafiic ay ku dhaceen dhul beereed ku hareeraysan tuulada, taasoo aan wax dhaawac ah geysan. Arbacadii hore, TV-ga AL-ikhbariya ee Suuriya ayaa sheegay in ciidamada Israa'iil ay sii daayeen nin dhallinyaro ah oo ay ku xireen Jubata AL-Khashab ka dib markii uu dhaawacmay. Ma aysan bixin faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan aqoonsigiisa ama duruufaha xariggiisa. Duqeynta ayaa timid maalin kadib markii ciidamada Israa'iil ay laba weerar ku qaadeen koonfurta Quneitra, sida laga soo xigtay SANA. Israa'iil ayaa duqeymo iyo weeraro dhulka ah ku qaaday koonfurta Suuriya tan iyo markii la riday nidaamkii Bashar AL-Assad bishii Diseembar 2024. Dimishiq waxay si isdaba joog ah u dalbatay in ciidamada Israa'iil ay ka baxaan dhulka Suuriya waxayna xaqiijisay ballanqaadkeeda ku aaddan Heshiiskii Ka-tagista Ciidamada ee 1974-kii.
ISHA-AA.
DIBADBAX LAGU TAAGEERAAYO FALASTIIN OO KA DHACAY BERLIN.
(MUUQAALKA)-BANAANBAXAYAAL.
(BERLIN/GERMANY)-Dhowr boqol oo qof ayaa Arbacadii isugu soo baxay waddooyinka Berlin si ay u taageeraan xuquuqda Falastiiniyiinta, saddex sano ka dib markii uu dagaalku ka bilowday Marinka Gaza, sida ay sheegeen warbaahinta. Dibadbaxayaasha, oo ay ka mid tahay Greta Thunberg oo u dhaqdhaqaaqda deegaanka ee Sweden, ayaa dalbaday in la joojiyo dagaalka Gaza, isla markaana lala xisaabtamo dambiyada dagaalka ee Israa'iil iyo in la joojiyo hubka Jarmalka uu geeyo Israa'iil. Dadkan oo u badnaa dhalinyaro rag iyo dumar ah ayaa isugu soo baxay degmada Kreuzberg, iyagoo lulaya calanka Falastiiniyiinta, isla markaana sita boorar ay ku taageerayaan Falastiiniyiinta. Waxay sidoo kale ku heeseen: "Viva, viva Falastiin" iyo "Falastiin xor ah oo xor ah." Qoraal weyn ayaa lagu qoray: "Hal xasuuq midna ma qiil u samaynayo." Dibadbaxayaashu waxay ku celiyeen xuquuqda Falastiiniyiinta ee ah inay ka hortagaan qabsashada Israa'iil, iyagoo leh "isdhiibiddu weligeed ma aha ikhtiyaar." "Kama raaligelinayno iska caabinta Falastiiniyiinta, iska caabintoodu waa rajadayada. Waa ballanqaadkeenna," sida lagu sheegay bayaan. Waxay intaas ku dartay in bilowgii dagaalkii Gaza Oktoobar 7, 2023, uu ahaa "jawaabta lama huraanka ah ee qarniga la wareegayay, go'doominta, nadiifinta qowmiyadaha iyo xasuuqa." Tirada dadka ku dhintay dagaalka Gaza ayaa kor u dhaaftay 74,000, taasoo u dhiganta 3.4% tirada dadka lagu qiyaasay dagaalka kahor. Wasaaradda Caafimaadka ee Gaza ayaa ku warantay in 74,237 dhimasho ah iyo 175,206 dhaawac ah laga soo bilaabo Oktoobar 4, 2026.
ISHA-AA.
XUUTIYIINTA YEMEN OO WEERARAY GAROONADA DIYAARADAHA EE RIYAAD IYO ABHA EE SACUUDIGA.
(MUUQAALKA)-RIYAAD.
(RIYAD/KSA)-Kooxda Xuutiyiinta Yemen ayaa Khamiista maanta ah sheegtay inay gantaal ballistic ah ku bartilmaameedsadeen Garoonka Diyaaradaha ee King Khalid ee caasimadda Sacuudiga ee Riyadh, isla markaana ay ku dhufteen bartilmaameedkoodii. Afhayeenka militariga Xuutiyiinta Yahya Saree ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in gantaalku uu hakad geliyay isu socodka hawada ee halkaas. Sare ayaa uga digtay dhammaan shirkadaha diyaaradaha ee adduunka oo dhan "markii ugu dambeysay" cawaaqib xumada ka dhalan karta sii wadista duulimaadyadooda hawada Sacuudiga. Wuxuu sheegay in hawada Sacuudiga ay noqotay "tiyaatar" howlgallada milatari ee Xuutiyiinta, isagoo sheegay in hawada sare ee goobaha barakeysan ee Muslimiinta ee Makka iyo Madiina laga reebay digniinta. Yemen waxaa ka socday dagaallo tan iyo markii Xuutiyiintu ay qabsadeen caasimadda Sanca iyo dhowr gobol bishii Sebtembar 2014, taasoo keentay in isbahaysi uu hoggaaminayo Sacuudiga uu soo farageliyo bishii Maarso 2015 si loo taageero dowladda caalamku aqoonsan yahay. Kacdoonka militari ee billowday bishii Luulyo ayaa calaamad u ah dagaalkii ugu ballaarnaa ee ka dhaca Yemen tan iyo xasilloonidii ka dambeysay xabbad-joojintii ay Qaramada Midoobay dhexdhexaadisay bishii Abriil 2022. Markii iskahorimaadyadu ay sii xoogeysteen bishii Sebtembar, Xuutiyiinta waxay qabsadeen dhowr meelood oo muhiim ah oo ku yaal gobollada Xudayda iyo Taiz waxayna u sii gudbeen Jasiiradda Mayyun ee marin biyoodka Bab EL-Mandab.
ISHA-AA.
XUUTIYIINTA YEMEN OO WEERARAY GAROONKA DIYAARADAHA CADAN.
(MUUQAALKA)-GAROONKA DIYAARADAHA CADAN/YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Maleeshiyada Xuutiyiinta ayaa barqanimadii Arbacada bartilmaameedsaday Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Cadan iyagoo adeegsanaya laba gantaal oo ballistic ah iyo tiro diyaarado aan duuliye lahayn oo ku xayiran garoonka, weerar lagu qaaday garoonka diyaaradaha iyo terminaalka rakaabka, sida ay sheegtay Wasaaradda Gaadiidka, oo ku dhawaaqday joojinta soo degista diyaaradda Yemen Airways oo ka timid Qaahira iyo u weecinteeda Jeddah, iyo daadgureynta laba diyaaradood oo ku sugnaa garoonka diyaaradaha. Wasaaradda ayaa sheegtay in mid ka mid ah labada gantaal uu ku dhacay meel u dhow garoonka diyaaradaha daqiiqado ka hor inta aan la qorsheynin in la soo dejiyo diyaaradda Yemenia ee lambarkeedu yahay 603, taasoo siday rakaab rayid ah. Waxay xustay in garoonka diyaaradaha ay joogeen shaqaale iyo rakaab sugayay duulimaad u socda Jeddah 3:00 AM, iyo sidoo kale laba diyaaradood oo kale, mid ka mid ah oo ay leedahay Yemenia Airways iyo tan kale ee Aden Airways. Waxay intaas ku dartay in hay'adaha awoodda u leh ay ka daadgureeyeen labada diyaaradood oo ay ka fogeeyeen aagga khatarta ah, sidoo kalena ay ka daadgureeyeen dhismaha garoonka diyaaradaha ee shaqaalaha iyo rakaabka, ka dib markii diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Xuutiyiinta lagu arkay cirka caasimadda ku meel gaarka ah ee Cadan. Waaxda Amniga ee Cadan ayaa xaqiijisay in aan la diiwaan gelin wax khasaare ah oo ka dhashay weerarka, waxayna sheegtay in hay'adaha awoodda u leh ay qaadeen tallaabooyinka lagama maarmaanka ah isla markaana ay xoojinayaan amniga iyo tallaabooyinka ka hortagga ah si loo ilaaliyo garoonka diyaaradaha iyo agagaarkiisa. Wasaaradda Gaadiidka iyo maamulka maxalliga ah ee Cadan ayaa cambaareeyay weerarka, iyagoo ka digay khatarta uu ku hayo nolosha dadka rayidka ah iyo badbaadada duulista hawada. Maamulka maxalliga ah ayaa ugu baaqay muwaadiniinta inay is dejiyaan oo ay helaan macluumaad ka yimid ilo rasmi ah, iyagoo carabka ku adkeeyay in xaaladda amniga ee caasimadda ay tahay mid deggan oo la xakameynayo. Wasaaradda Gaadiidka ayaa ugu baaqday bulshada caalamka iyo ururada duulista rayidka, oo ay ugu horreeyaan Hay'adda Duulista Rayidka ee Caalamiga ah, inay cambaareeyaan weerarka oo ay ka shaqeeyaan sidii loo ilaalin lahaa garoomada diyaaradaha, xarumaha rayidka iyo duulista ganacsiga in la bartilmaameedsado. Maleeshiyaadka Xuutiyiinta ayaa si isdaba joog ah u bartilmaameedsaday Garoonka Diyaaradaha Caalamiga ah ee Cadan intii lagu jiray sannadihii dagaalka, weerarkii ugu dambeeyay ee ugu dambeeyayna wuxuu ahaa Diseembar 30, 2020, kaasoo ku soo beegmay iyadoo diyaarad siday Ra'iisul Wasaaraha iyo xubno ka tirsan dowladda ay timid garoonka, taasoo keentay dhimashada 22 qof iyo dhaawac in ka badan 100-kale..
ISHA-AMO.
XAMAAS: DAADADKII AL-AQSA’A WAA TAARIIKH MUHIIM AH.
(MUUQAALKA)-CALAMADA XAMAAS.
(DOHA/QATAR)-Sannad-guuradii saddexaad ee weerarkii Oktoobar 7, 2023, Dhaqdhaqaaqa Iska caabinta Islaamiga ah (Xamaas) ayaa sheegay in daadadka Al-Aqsa ay u taagan yihiin taariikh taariikhi ah oo ku saabsan safarkooda, iyagoo ku nuuxnuuxsaday sida ay uga go'an tahay iska caabinta ilaa laga dhiso dowlad Falastiin oo Qudus ay caasimad u tahay. Dhaqdhaqaaqa ayaa ku daray bayaan ay soo saareen in Oktoobar 7 ay ka dhalatay tobanaan sano oo Israa'iil ay haysatay, gardarro, go'doomin, Yuhuudaynta goobaha barakeysan, dilka nidaamsan iyo diidmada xuquuqda, iyo iyadoo la tixgelinayo qorshayaasha la qorsheeyay ee lagu doonayo in Yuhuudda lagu qasbo dhulka Falastiin iyo goobaha barakeysan, lagu go'aamiyo madaxbannaanida Masjidka Al-Aqsa, iyo xadgudubyada maxaabiista. Bayaanka ayaa u qornaa sidan: "Sannad-guuradii Dagaalkii geesinimada lahaa ee Al-Aqsa, dhulka Gaza wuxuu soo bandhigay dhammaan macnaha geesinimada, adkeysiga, iyo midnimada qaranka, wuxuuna adduunku ka dhigay mid maqlaya codka dadkeenna la dulmay ka dib tobanaan sano oo dayacaad, is-afgarad, iyo iskaashi lala sameeyay siyaasadaha gumeysiga oo doonaya in la baabi'iyo qaddiyaddeenna iyo xaqa aan u leenahay go'aan qaadashada." Waxay intaas ku dartay: "Maalintan barakaysan, waxaan salaamaynaa dadkeenna Falastiiniyiinta ah ee waaweyn ee ku nool Marinka Gaza, Daanta Galbeed, iyo Qudus, kuwaas oo ahaa oo weli ah dhagaxa lagu burburiyay dhammaan qorshayaasha barakaca iyo xasuuqa." Xamaas waxay Mareykanka iyo dhexdhexaadiyeyaasha ku eedeysay inay mas'uul ka yihiin ku qasbidda Israa'iil inay fuliso waajibaadkeeda ku xusan heshiiska xabad joojinta, ay dhaqangeliso khariidadda waddada, iyo inay ka shaqeyso sidii gargaar loogu fidin lahaa Marinka Gaza, dib loogu dhisi lahaa, iyo sidii loo soo afjari lahaa dagaalka.
XAQSUUQII AYAA SII SOCDA.
Dhaqdhaqaaqa ayaa ku eedeeyay Israa'iil inay sii waddo xasuuqa aamusan ee ay wado inkastoo ay jirto xabad joojinta, waxayna sheegeen in qiyaastii 1,500 oo Falastiiniyiin ah lagu dilay Qaza tan iyo markii la gaaray heshiiska xabad joojinta, iyagoo isla markaasna xusay in gardarrada ay ka sii socoto Qudus iyo Daanta Galbeed, halkaas oo ciidamada qabsashadu ay ka fuliyaan weeraro, xarig iyo burburin guryo, halka weerarrada dadka deegaanka ay ku qaadaan muwaadiniinta, hantidooda iyo dhulkooda ay sii kordhayaan. Bayaanka ayaa sidoo kale soo xigtay tirooyin muujinaya in 74,000 oo Falastiiniyiin ah la dilay 175,000 oo kalena ay dhaawacmeen tan iyo markii uu dagaalku billowday, iyadoo tirooyinkan lagu tilmaamay inay yihiin natiijo ka dhalatay dambiyo xasuuq oo la diiwaan galiyay oo aan la ilaawi doonin marka waqtigu sii socdo. Xamaas waxay ku baaqday in si degdeg ah loo bilaabo dhismaha istaraatiijiyad qaran oo mideysan oo Falastiiniyiintu leeyihiin oo ay ka qayb qaadanayaan kooxo iyo ciidamo kala duwan oo Falastiiniyiin ah, iyadoo loo arkayo inay tahay hab lagu wajaho siyaasadaha dowladda Israa'iil. Dhaqdhaqaaqa ayaa sidoo kale ugu baaqay Maxkamadda Dembiyada Caalamiga ah iyo Maxkamadda Caddaaladda Caalamiga ah inay dacwad ku soo oogaan Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu iyo hoggaamiyeyaasha kale ee Israa'iil, isla markaana ay hubiyaan inaysan ka baxsan ciqaabta, iyagoo sheegay in sii socoshada dagaalka iyo howlgallada milatari ay wiiqayso sharcinimada Israa'iil isla markaana ay u rogi doonto culeys akhlaaqeed iyo siyaasadeed oo saaran bulshada caalamka. Xamaas waxay ammaantay ololaha caalamiga ah ee lagu qaadacayo Israa'iil iyo hay'adaheeda tacliinta, dhaqaalaha iyo amniga, iyagoo ku baaqay in la ballaariyo dhaqdhaqaaqan caanka ah iyo kan hay'adaha iyo in hoggaamiyeyaasha Israa'iil lagu maxkamadeeyo maxkamadaha caalamiga ah. Xamaas waxay sheegtay in dambiyada qabsashada ay horseedeen burbur degdeg ah oo ku yimid sharcinimadiisii la sheegay iyo hoos u dhac aan horay loo arag oo ku yimid taageeradooda, xitaa xulafadeeda ku sugan adduunka Galbeedka. Dhaqdhaqaaqa ayaa soo gabagabeeyay hadalkiisii isagoo xaqiijinaya ballanqaadkiisa, iyo kan kooxaha iska caabinta Falastiin, ee ah inay fuliyaan waajibaadkooda ku xusan heshiiska xabad joojinta, iyo xiisaha ay u qabaan, iyagoo kaashanaya dhexdhexaadiyeyaasha, si loo hubiyo guusha heshiiska.
MUCJISO MILETERI.
Dhankiisa, Abu Ubaida, afhayeenka Guutooyinka Qassam - garabka militariga ee Xamaas - ayaa sheegay in "isgoyska barakeysan" uu gacan ka geystay jebinta aragtida amniga Israa'iil, isagoo ammaanay dambiilayaasha weerarka iyo shuhadadii ku dhintay howlgalka. Wuxuu ku daray hadal uu soo saaray, "Bishii toddobaad ee Oktoobar waxay ahayd mucjiso milatari oo cadowgu uu ka arkay saaxiibka hortiisa, weynaanta qorsheynta iyo fulinta, iyo dhalaalka khiyaanada istaraatiijiyadeed ee si wanaagsan loo fuliyay taas oo maskaxda dagaalyahannada iska caabinta ay ku fiicnaayeen adeegsiga dhammaan hanjabaadaha iyo fursadaha." Abu Ubaida wuxuu sheegay in Marinka Gaza uu qiimo weyn ku kacay, laakiin wuxuu tixgeliyey in waxa dadka deggan Marinka ay bixin doonaan ay sii jiri doonaan taariikhda, isagoo ku tilmaamay inay yihiin "sameeyayaal ammaan iyo kuwa beddelaya wejiga taariikhda iyo dheelitirka adduunka." Afhayeenka Al-Qassam ayaa salaan u jeediyay dadka deggan Gaza, isagoo xusay in waxa gobolka la hareereeyay uu arkay ay gacan ka geysteen soo jiidashada dareenka adduunka ee qadiyadda Falastiin iyo muujinta mowqifka dhinacyada caalamiga ah iyo kuwa gobolka ee ku wajahan dagaalka. Afhayeenka Al-Qassam ayaa sheegay in Falastiin aysan ilaawi doonin kuwii taageeray, isagoo intaa ku daray in wasakheynta Al-Aqsa iyo dhaawaca Gaza ay ugu baaqayaan qof walba inuu tallaabo qaado.
DAADADKII AL-AQSA’A:
Subaxnimadii Oktoobar 7, 2023, Xamaas iyo kooxo kale oo Falastiiniyiin ah ayaa bilaabay Hawlgalka Daadka Al-Aqsa si ay uga jawaabaan weerarrada socda ee Israa'iil ee ka dhanka ah dadka Falastiiniyiinta iyo goobaha barakeysan. Waxay weerar dhulka, badda, iyo cirka ah ku qaadeen degsiimooyinka Israa'iil ee ku jira baqshadda Gaza, taasoo keentay dilka iyo qabsashada boqolaal Israa'iiliyiin ah. Hawlgalkan waxaa ku dhawaaqay shahiid Maxamed Deif, oo ahaa madaxa shaqaalaha guutada Izz ad-Din al-Qassam, waxaana loo arkayay weerarkii ugu weynaa ee lagu qaado Israa'iil tobanaan sano gudahood. Tan iyo markaas, Israa'iil waxay dagaal xasuuq ah ku qaadday Marinka Gaza, iyadoo dishay in ka badan 74,000 oo Falastiiniyiin ah, dhaawacday in ka badan 175,000, iyo burburinta qiyaastii 90% kaabayaasha dhaqaalaha.
XIGASHO-AL-JAZEERA.
KOOXDA DAACISH OO SHEEGATAY DILKA ASKERI CIRAAQI AH.
(MUUQAALKA)-CIIDAMADDA CIRAAQ.
(KARKUK/IRAQ)-Kooxda Daacish ayaa Talaadadii sheegatay mas'uuliyadda weerar Isniintii lagu dilay askari ka tirsan booliska federaalka Ciraaq isla markaana lagu dhaawacay dad kale oo koonfur-galbeed ka xiga magaalada Kirkuk ee hodanka ku ah saliidda. Kani waa weerarkii ugu horreeyay ee la soo sheego oo ay kooxdu ku qaaddo ciidamada amniga Ciraaq tan iyo markii ciidamada Mareykanka ay dhammeeyeen ka bixitaankooda Ciraaq 30-kii Sebtembar, taasoo soo afjartay howlgalkoodii milatari ee dalka. Dagaalyahannada ayaa adeegsaday qoryaha darandooriga u dhaca ee nus-otomaatigga ah iyo rasaasta qoryaha fudud markii ay weerar ku qaadeen guuto ka tirsan booliska federaalka oo u dhow Hawija, oo qiyaastii 70 kiiloomitir koonfur-galbeed ka xigta Kirkuk. Mareykanka ayaa hoggaaminayay isbahaysi si ay u taageeraan ciidamada Ciraaq ee dagaalka ka dhanka ah ISIS, oo ay ku jiraan dadaallada lagu joojinayo kooxda xagjirka ah inay dib isu soo urursato. Washington waxay sheegtay inay sii wadi doonto bixinta tababar bartilmaameedsan iyo taageero sirdoon ka dib bixitaanka, iyo in ciidamada Ciraaq ay qaadan doonaan mas'uuliyadda buuxda ee amniga dalka iyo caburinta haraadiga ISIS. Saraakiisha amniga Ciraaq ayaa u sheegay Reuters ka hor inta aysan Mareykanka ka bixin in inkastoo laga adkaaday "khilaafaadka" kooxdu si keligood ah ugu dhawaaqday ku dhawaad toban sano ka hor, ISIS wali waxay sii wadday inay ku sii jirto Ciraaq.
ISHA-AA.
SUURIYA OO SOO XIRTAY SARKAAL SARE OO DAACISH AH.
(MUUQAALKA)-SARKAAL DAACISH AH.
(DAMASCUS/SYRIA)-Mas'uuliyiinta Suuriya ayaa xiray taliye milatari oo ka tirsan kooxda Daacish oo lagu eedeeyay inuu kormeerayay oo qorsheeyay qaraxii bishii Diseembar 2025 ka dhacay masaajid ku yaal Homs kaasoo ay ku dhinteen siddeed qof isla markaana ay ku dhaawacmeen 18 kale. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Suuriya ayaa sheegtay in ciidamada sirdoonka iyo amniga ay xireen Khaled Raed Birouni, oo sidoo kale loo yaqaan Abu Hassan Doshka, intii lagu jiray howlgal ka dhacay Hajira oo ku taal baadiyaha Dimishiq. Waxay ku eedeysay inuu ka fuliyay "dhowr falal argagixiso magaalada, oo ay ku jiraan diyaarinta iyo isticmaalka aaladaha qarxa iyo weerarrada kooxeed." Wasaaraddu waxay sidoo kale ku eedeysay Birouni inay mas'uul ka ahayd qaraxii 26-kii Diseembar ee lagu qaaday Masjidka Imaam Cali ibn Abi Talib intii lagu jiray salaadda Jimcaha ee Wadi Al-Dhahab, oo ah meel ay ku badan yihiin dadka reer Alawite ee Homs. Bishii Janaayo, mas'uuliyiinta Suuriya waxay sheegeen inay xireen laba xubnood oo ka tirsan Daacish oo lagu eedeeyay inay ka dambeeyeen qaraxa. Iyadoo mas'uuliyiintu ay ku eedeeyeen kooxda Daacish weerarka, waxaa xilligaas sheegatay kooxda xagjirka ah ee Saraya Ansar Al-Sunna, kuwaas oo sheegay inay bartilmaameedsadeen xubno ka tirsan bulshada Alawite, khubaradana ay ku tilmaameen inay yihiin kuwo u janjeera Daacish. Baaritaannada ayaa lagu ogaaday in Birouni uu ahaa taliyihii hore ee militariga ee Daacish ee Homs, wasaaradduna waxay ku tilmaantay inuu yahay "gacanta fulinta" ee kooxda ee gobolka bartamaha Suuriya. Duqeynta ayaa sii kordhisay cabsida laga qabo rabshadaha diimeed ee ka jira Suuriya, gaar ahaan bulshooyinka laga tirada badan yahay ee dalka, ka dib markii xukunka laga tuuray Bashar Assad bishii Diseembar 2024 ka dib ku dhawaad 14 sano oo dagaal sokeeye ah. Mas'uuliyiinta cusub ee Suuriya ayaa xoojiyay howlgallada ka dhanka ah shabakadaha Daacish ee dalka oo dhan, iyagoo si joogto ah u shaaciyay xarigga taliyayaasha ama xubnaha Daacish. Kooxda Daacish ayaa sanadkii 2019 lumisay dhulkii ugu dambeeyay ee ay ka talin jirtay Suuriya, laakiin haraadiga kooxda ayaa sii waday inay ka howlgalaan unugyo hurdo ah oo ay fuliyaan weeraro.Sannadkii hore, mas'uuliyiinta cusub ee Suuriya waxay ku biireen isbahaysi uu Mareykanku hoggaaminayo oo ka dhan ah kooxda argagixisada.
ISHA-AN.
AFAHAYEENKA BAARLAMAANKA LIIBIYA OO XILKIII LAGA QAADAY.
(MUUQAALKA)-CAAQIL SALAX.
(TRIPOLI/LIBYA)-Afhayeenkii baarlamaanka Liibiya, oo ahaa taageeraha ninka xoogga badan ee bariga Liibiya, ayaa xilka laga qaaday Talaadadii ka dib 12 sano oo uu hayay xilka, taasoo khubaradu sheegeen inay calaamad u tahay isbeddel siyaasadeed oo socda. Xildhibaannada ayaa u codeeyay in Agila Saleh lagu beddelo Al-Salhin Abdelnabi Al-Obeidi, sida uu ku dhawaaqay afhayeenka baarlamaanka X. Liibiya waxaa ka jiray rabshado iyo xasillooni darro tan iyo markii xukunka laga tuuray Muammar Qaddafi sanadkii 2011. Waxaa weli u kala qaybsan dawladda ay Qaramada Midoobay aqoonsan tahay ee Tripoli oo uu hoggaamiyo Ra'iisul Wasaare Abdulhamid Dbeibah, iyo maamul iska soo horjeeda oo bari ka jira oo uu taageerayo taliyaha militariga Haftar. Xerada Haftar waxay si gaar ah ugu tiirsan tahay baarlamaanka, kaasoo ku yaal magaalada bari ee Benghazi oo ay maamulaan. Saalax, oo 82 jir ah, ayaa muddo dheer loo arkayay inuu yahay saaxiib adag oo ka tirsan qabiilka Haftar, laakiin wuxuu u muuqday mid daciif ah markii wiilasha Haftar, gaar ahaan Saddam Haftar, ay xoojiyeen mowqifkooda. Emadeddin Badi, oo ah falanqeeye ka tirsan Chatham House oo fadhigiisu yahay London, ayaa yiri: "Agila Saleh waxay u muuqataa inay tahay dhimashadii ugu dambeysay ee ka dhalatay dadaalka Saddam Haftar ee ah inuu go'aan qaadashada bariga Liibiya ku saleeyo awoodda iyo inuu ku biiro door siyaasadeed." Xil ka qaadistiisa ayaa imaanaysa iyadoo la hadal hayo hindise uu Mareykanku damacsan yahay in lagu soo nooleeyo geeddi-socodka siyaasadeed iyo mideynta hay'adaha Liibiya.
ISHA-AN.
MARAYKANKA OO HUB QIIMIHIISU DHAN YAHAY$ 2.27-BILYAN KA IIBINAAYA SEDDEX WADAN OO CARAB AH.
(MUUQAALKA)-CALANKA MARAYKANKA.
(WASHINGTON/USA)-Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa ansixisay saddex codsi oo hub milatari laga yaabo inay ka iibiyaan Masar, Kuwayt iyo Imaaraadka Carabta, iyadoo wadarta guud ee ku kacaysa ay tahay qiyaastii $2.27 bilyan. Saddexda ugu weyn waa iib suurtagal ah oo loo sameeyo Imaaraadka Carabta qaybaha hagidda ee Nidaamka Dila Hubka ee Horumarsan ee Asaasiga ah-II iyo qalabka la xiriira, iyadoo lagu qiyaasay qiimaha $1.041 bilyan, sida ay waaxdu ku sheegtay bayaan ay soo saartay. Imaaraadka Carabta "waxay codsatay inay iibsato ilaa toban kun (10,000) qaybood oo hagitaan ah oo ku saabsan Nidaamka Hubka Dila ee Horumarsan ee Precision Precision-II oo ka kooban isku-darka qaab-dhismeedka hawada-ilaa-hawada iyo hawada-ilaa-dhulka," ayay raacisay. Dhanka Masar, waaxdu waxay ansixisay iibinta suurtagalka ah ee nidaamyada gantaalada Javelin oo lagu qiyaasay inay ku kacayso $832 milyan. Qaahira waxay codsatay inay iibsato ilaa 2,020 gantaal oo Javelin FGM-148F ah, oo ay ku jiraan 20 gantaal oo duullimaad ah oo la iibsan karo, iyo ilaa 200 oo ah cutubyo fudud oo ah kuwa lagu soo rido gantaalada Javelin, sida ku cad ogeysiiska. Kuwait, waxay ansixisay iibinta suurtagalka ah ee dayactirka iyo soo celinta gantaalada Patriot iyo qalabka la xiriira oo lagu qiyaasay $400 milyan. Iibinta ayaa timid in ka badan toddobo bilood markii uu socday dagaalkii Iiraan, kaas oo billowday Febraayo 28 markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerarro isku xiran ku qaadeen Iiraan. Iiraan waxay weerarro ka fulisay saldhigyada Mareykanka ee Baxrayn, Qadar, Imaaraadka Carabta, Kuwait, Urdun iyo Sacuudi Carabiya. Mareykanka iyo Iiraan waxay bishii Juun kala saxiixdeen heshiis qaab-dhismeed oo qeexaya tallaabooyin degdeg ah oo lagu soo celinayo xorriyadda marin-haweedka iyada oo loo marayo Marinka Hormuz iyo wax ka qabashada barnaamijka nukliyeerka Iiraan, laakiin wuxuu dhacay bishii Agoosto iyada oo aan la gaarin heshiis kama dambays ah.
ISHA-AA.
SHEEKH XAMIID AL-AXMAR OO QABAA’ILKA YEMEN UGU BAAQAY IN LA TAAGEERO DAWLADDA.
(MUUQAALKA)-SHEEKH XAMIID AL-AXMAR.
(SANA’A/YEMEN)-Axaddii, xildhibaan ka tirsan baarlamaanka Yemen, Sheekh Xamid bin Cabdullah AL-Axmar, ayaa ugu baaqay qabaa'ilka Yemen inay taageeraan ciidamada dowladda dhammaan qaab-dhismeedkooda Hawlgalka "Dawn of Yemen," kaas oo uu ku dhawaaqay madaxa Golaha Hoggaanka Madaxweynaha si loo xoreeyo meelaha ay gacanta ku hayaan Xuutiyiinta, oo ay ugu horreyso caasimadda Sanca. AL-Axmar ayaa qoraal uu ku qoray bogga "X" ku sheegay in howlgalka milatari ee uu bilaabay Madaxweyne Rashad AL-Culeymi oo taageero ka helaya Boqortooyada Sacuudi Carabiya "uu yahay dagaalka ay qabiilada Yemen muddo dheer sugayeen." Wuxuu intaas ku daray, isagoo la hadlaya qabaa'ilka: "Noqo taageero ciidanka, sharci ahaanshaha, iyo isbahaysiga. Rag siiya jiidaha dagaalka, oo ka ilaali Xuutiyiinta inay wiilashooda ku tuuraan dabka iyo tacaburka u adeega oo keliya khayaalkooda nacaybka leh ee hiddaha," isagoo ugu baaqay inay gacan u noqdaan ciidamada dowladda si ay u xoreeyaan deegaannadooda. AL-Axmar wuxuu ku nuuxnuuxsaday in dagaalka "Waaberiga Yemen" uu yahay "dagaalka qof kasta oo Yemeni ah iyo mid kasta oo Carab ah oo xor ah," wuxuuna sheegay inaysan joogsan doonin ilaa "ciidda Yemen oo dhan laga nadiifiyo" Xuutiyiinta, isagoo ku soo gabagabeynaya: "Goobteenna kulanka, haddii Alle idmo, waa Sanca la jecel yahay."
ISHA-MO.
DAGAALKA YEMEN OO GALAY MARXALAD AAD U ADAG.
(MUUQAALKA)GAADIIDKA DAGAALKA.
(ADEN/YEMEN)-Muuqaalo badan ayaa lagu baahiyay baraha bulshada oo muujinaya askar u muuqata inay yihiin kuwa dowladda Yemen oo wata gaari gaashaaman oo dul maraya meydad iyo rag hubaysan iyo kuwa aan hubaysnayn xilli ay socdaan weerar rogaal celis ah oo ka dhan ah Xuutiyiinta. Muuqaal ayaa muujinaya darawalkii gaariga gaashaaman oo ku sii jeeda dad badan, qaarkoodna qoryo ku hubaysan yihiin, halka kuwa kalena ay si cad u taageen gacmahooda si ay isu dhiibaan. Darawalka ayaa si cad gaariga ugu jaray laba nin oo gacmahooda kor u taagay si ay isu dhiibaan. Darawalka iyo saaxiibkiis ayaa markaa ku qayliyay "Allahu Akbar" iyagoo kaxeynaya dhowr nin oo u nugul wadada dhinaceeda; qaarkood way dhaqdhaqaaq la'aan yihiin, kuwa kalena lugaha ayay ruxayaan. Dhaqdhaqaaqa kamaradu wuxuu qabanayaa garaaca gaariga oo ku dhacaya meydadka. Bilowgii muuqaalka, qof ayaa maqli kara dhawaqa gujinta ee rasaasta yar yar, inkastoo aan la caddayn cidda tooganaysa. Muuqaal labaad ayaa u muuqda inuu muujinayo nin dhulka jooga oo qori ku fiiqaya gaariga markuu u soo socdo. Rasaas yar yar ayaa laga maqlayaa gadaasha. Kadib markii uu ku dhuftay ninkii ugu horreeyay, darawalkii ayaa gaariga u qaaday dad badan oo dhulka jiifa. Raggii ayaa kor u qaaday hubkoodii waxayna bilaabeen inay gaariga ku toogtaan isagoo ku soo socda. Muuqaal saddexaad ayaa u muuqda inuu muujinayo gaariga oo raadinaya rag si ay u weeraraan ka dib markii uu la dagaallamay kooxdii ugu dambeysay. Darawalkii ayaa helay nin hubaysan oo keligiis xeebta jiifa. Darawalkii ayaa ku qayliyey "eygan" - erey Carabi ah oo habaar ah - ka hor inta uusan ku riixin. Gaarigu wuu istaagay, ugu yaraan hal qof oo gaariga ku jiray ayaa u muuqda inuu bilaabay inuu toogto rag si tartiib tartiib ah ugu socda xeebta kuwaas oo aan u muuqan inay dib u ridayaan. Dhowr nin oo xeebta ku sugnaa ayaa soo dhacay, iyagoo u muuqda inay rasaas ka soo dhacayaan gaariga. Middle East Eye si madax-bannaan uma xaqiijin karin darawallada gaariga ama ragga hubaysan iyo kuwa aan hubaysnayn ee darawalku eryanayo, inkastoo falanqeeyayaasha ilo-wareed furan ay sheegeen in gaariga uu u muuqday mid ay wadaan askar ka tirsan dowladda Yemen.
WEERAR EY TAAGEERTAY SACUUDIGA:
Muuqaalladan ayaa yimid ka dib markii dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay, oo ay taageerto Sacuudi Carabiya, ay bilowday weerar rogaal celis ah si ay dib ugu qabsato dhul xeebeedka Badda Cas oo ay Xuutiyiinta, oo la safan Iiraan, ay qabsadeen bishii hore. Dowladda Yemen ayaa Axaddii ku dhawaaqday in ujeeddada guud ee ololahan ay tahay in dib loo soo celiyo dhammaan dhulkii ay ka lumisay Xuutiyiinta 12 sano oo dagaal ah. Sacuudi Carabiya iyo xulafadeeda Yemen ayaa Isniintii bilaabay inay weeraraan goobaha Xuutiyiinta. Markii fiidkii la gaaray waqtiga maxalliga ah, waxay ku dhawaaqeen inay dib ula wareegeen dhinaca Gacanka Carabta ee marinka Bab el-Mandeb iyo Mocha, oo ah magaalada dekedda Badda Cas ee istaraatiijiga ah ee Xuutiyiintu ka qabsadeen bishii Sebtembar. Muuqaallada aadka u kacsan waxay ahaayeen qaar ka mid ah muuqaalladii ka soo muuqday baraha bulshada oo muujinaya dagaalka fowdada ah ee ka socda dhulka xeebta Yemen ee loo yaqaan Tihamah Plain. Dhowr muuqaal ayaa u muuqday inay muujinayaan wiilal dhallinyaro ah oo ay qorteen Xuutiyiinta si ay ula dagaallamaan, oo ay qabteen ciidamada la socda dowladda Yemen. Yemen waxaa ka jiray iskahorimaadyo tan iyo markii Xuutiyiintu ay qabsadeen caasimadda dalka, Sanca, sanadkii 2014, taasoo keentay dagaal sokeeye. Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadka Carabta ayaa soo farageliyay sanadkii xigay si ay Xuutiyiinta uga saaraan awoodda, iyagoo taageeraya dowladda Yemen ee fadhigeedu yahay Cadan. Xabbad joojin aan degganayn oo ay Qaramada Midoobay taageertay ayaa la gaaray 2022-kii, taasoo u dhaxaysay dowladda Yemen iyo Xuutiyiinta oo burburay bishii Luulyo. Horumarka Xuutiyiinta ee ka gudbaya Badda Cas ayaa ku soo kordhiyay xiisadda cusub ee caalamka, iyadoo kooxdu ay ku dhawaaqday xayiraad ka dhan ah maraakiibta Sacuudiga ee ku sugan Badda Cas. Biyo-mareenku waa marin muhiim u ah shixnadaha saliidda ee boqortooyada, iyadoo Mareykanka iyo Iiraan ay ku dagaallamayaan sidii ay u maamuli lahaayeen Gacanka Hormuz.
ISHA-MEE.
CIIDAMADDA DAWLADDA YEMEN OO LA WAREEGAY AAGA BAAB EL MANDAB.
(MUUQAALKA)-BAB EL MANDAB.
(ADEN/YEMEN)-Ciidamada dowladda Yemen ayaa la wareegay aagga istaraatiijiga ah ee Bab el-Mandeb oo ay Xuutiyiinta ka qabsadeen, iyadoo qayb ka ah howlgalka milatari ee socda, "Dawn of Yemen," ayay ciidanku sheegeen Isniintii. Afhayeenka militariga G/le.Dhexe. Majid Cabdullah AL-Nuzayli ayaa sheegay in ciidamada taageersan dowladda ee Southern Giants Brigades iyo Nation's Shield ay "si guul leh ula wareegeen gacan ku haynta Bab EL-Mandeb." Hadallo taxane ah oo laga sii daayay baraha bulshada ee Mareykanka ee X, al-Nuzayli wuxuu sheegay in ciidamada dowladdu ay sidoo kale la wareegeen garoonka diyaaradaha ee Dhubab isla markaana ay jareen wadada u dhaxaysa Dhubab iyo Mokha. Wuxuu sheegay in boqolaal dagaalyahan oo Xuutiyiin ah lagu hareereeyay aagga Dhubab, wuxuuna ugu baaqay inay is dhiibaan, isagoo intaa ku daray in dagaalyahanno Xuutiyiin ah ay markii dambe doon ku baxsadeen iyagoo maraya badda. Bab EL-Mandeb waa marin biyood muhiim ah oo istiraatiiji ah oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadan iyo Badda Carabta waana marin muhiim u ah maraakiibta caalamiga ah.
ISHA-AA.
DAWLADDA YEMEN OO SHEEGTAY INEY WEERARO DHINACA CIRKA AH KU QAADAY XUUTIYIINTA.
(MUUQAALKA)-DIYAARADAHA DAGAALKA YEMEN.
(ADEN/YEMEN)-Isbahaysiga uu hoggaamiyo Sacuudiga ayaa Isniintii sheegay in 100 diyaaradood oo dagaal ay ka qayb qaateen howlgalka milatari ee "Dawn of Yemen" ee ka dhanka ah Xuutiyiinta. Isbahaysiga ayaa sheegay in 324 "bartilmaameedyo qiimo sare leh" la burburiyay tan iyo markii howlgalka la bilaabay. Qoraallo kala duwan ayay ku sheegtay inay taageero cirka ah siinayso ciidamada dowladda Yemen ee dhulka ku sugan iyo ilaalinta hawada ee marin biyoodka Bab el-Mandeb, iyadoo intaas ku dartay in howlgallada ka dhanka ah bartilmaameedyada dhaqaaqaya ay sii socdaan. Milatariga Yemen ayaa bilaabay howlgalka "Waaberigii Yemen" ee ka dhanka ah ciidamada Xuutiyiinta, iyadoo ciidamada dowladdu ay ku sii jeedaan dhowr meelood. Afhayeenka militariga Yemen, G/l.dhexe. Majid Cabdullah AL-Nuzayli, ayaa sheegay in ciidamada dowladda, oo ay ku jiraan Guutooyinka Koonfureed ee Giants iyo ciidamada Nation's Shield, ay la wareegeen gacan ku haynta Bab el-Mandeb. Wuxuu sidoo kale sheegay in ciidamada dowladdu ay la wareegeen garoonka diyaaradaha ee Dhubab ayna jareen wadada u dhaxaysa Dhubab iyo Mocha, iyagoo sameeyay xakamaynta dabka.
ISHA-AA.