GUDOOMIYAHA BAARLAMAANKA CIRAAQ OO XASAANADII KA QAADAY XILDHIBAANO.

(SAWIRKA)-GUD.XALBUUSI.

(BAGHDAD/IRAQ)-Xilli Baqdaad ay ka socoto olole ballaaran oo lagula dagaallamayo musuqmaasuqa, Afhayeenka Baarlamaanka Ciraaq, HeYbat AL-Xalbuusi, ayaa u xaqiijiyay Tv-ga Caalamiga ah ee AL-carabiya in howlgalka "OLOLE BALLAARAN" ee ka dhanka ah kuwa lagu eedeeyay musuqmaasuqa uu ahaa kii ugu weynaa tan iyo 2003, isagoo xusay in aysan jirin wax iska hor imaad ah oo dhex maray ciidamada amniga iyo ilaalinta xildhibaanada lagu eedeeyay, iyo in xarigga lagu eedeeyay musuqmaasuqa la sameeyay isla waqtigaas sababtoo ah xasaasiyadda habraacyada. Wareysiga gaarka ah, wuxuu ku daray in aysan jirin wax xasaanad ah oo loogu talagalay musuqmaasuqa iyo in hababka sharciga ay ku jiri doonaan qof walba, isagoo carabka ku adkeeyay in waxa ay ka maqleen madaxa Golaha Garsoorka ee ku saabsan heerka musuqmaasuqa ay ahaayeen "masiibo".

:TALLAABO TAARIIKH AH”.

AL-Xalbuusi ayaa sidoo kale xaqiijiyay in dhammaan xildhibaannada lagu eedeeyay musuqmaasuqa ay hor imaan doonaan garsoorka, iyo in madaxweynayaashu ay ku heshiiyeen in xasaanadda laga qaado xildhibaannada lagu eedeeyay musuqmaasuqa tallaabo uu ku tilmaamay mid taariikhi ah. Wuxuu sharaxay in xasaanadda laga qaadayo xildhibaanada inta lagu jiro fasaxa sharci dejinta ay sharci tahay. Marka laga hadlayo xaddidaadda hubka ee dawladda, Al-Halbousi wuxuu yiri: "Mabda'a xaddidaadda hubka waxaa la isku raacay hoggaamiyeyaasha kooxaha siyaasadda," madaxweynayaashuna waxay sidoo kale ku heshiiyeen in la diido kooxo kasta oo ka baxsan dawladda. Isagoo diidaya xiisad kasta oo ka jirta deegaannada Carabta ee dalkiisa, AL-Xalbuusi wuxuu yiri, "Xiisad kama geli doonno deegaannada Carabta danta Iiraan awgeed," waxaanan u xaqiijinnay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iiraan inaysan jirin wax faa'iido ah oo ay ku sii jiraan kooxo hubaysan. Waxa kale oo uu carabka ku adkeeyay in baarlamaanka Ciraaq, dowladda iyo wasaaradda arrimaha dibadda ay diideen weerar kasta oo ka yimaada dhulkeenna, sida uu hadalka u dhigay, isagoo xusay in madaxbannaanidu ay tahay mudnaanta koowaad iyo in Ciraaq ay dano wadaag ah la leedahay Mareykanka iyo Iiraan. Wuxuu intaas ku daray in al-Zaidi uu tallaabo ka qaadi doono kooxaha diida inay hubka dhigaan, isagoo sheegay in ra'iisul wasaaraha Ciraaq uu talaabo ka qaadi doono kooxaha diida iney hubka dhigaan.

ISHA AA.

CIRAAQ DIB U SO CELINEYSA LACAGO LAGA DHACAY DALKA.

(SAWIRKA)-ASTAANTA HAYADA LA DAGAALANKA MUSUQA EE CIRAAQ

(BAGHDAD/IRAQ)-Ka dib olole xarig ah oo lagu bartilmaameedsanayo daraasiin mas'uuliyiin ah oo ku sugan Ciraaq oo lagu soo oogay dacwado musuqmaasuq, Guddiga Daacadnimada Ciraaq ayaa shaaca ka qaaday in sharci qabyo ah oo ku saabsan soo celinta lacagaha dhawaan la horgeyn doono Baarlamaanka, taasoo looga gol leeyahay in lagu xoojiyo dadaallada lagu raadinayo laguna soo celinayo lacago la dhacay kuwaaso dibadda la geystay, iyadoo mas'uuliyiintu ay sii wadaan inay furaan kiisas musuqmaasuq oo waaweyn oo ay ku lug leeyihiin mas'uuliyiinta hadda jira iyo kuwii hore. Agaasimaha Guud ee Waaxda Soo kabashada ee Guddiga Daacadnimada, iyo Guddoomiye Ku-xigeenka Guddiga Agaasimayaasha Sanduuqa Soo kabashada Sanduuqa Ciraaq, Cabaas Mutacib, ayaa sheegay in Guddigu uu awooday inuu qabto lacag badan oo ka baxsan dalka, taasoo ka hor istaagtay kuwa ku lugta leh kiisaska musuqmaasuqa inay iska tuuraan, isagoo carabka ku adkeeyay in Guddigu uu la shaqeynayo Wasaaradda Caddaaladda si uu u gudbiyo dacwado madani ah si loo soo celiyo lacagahaas. Waxa kale oo uu sharraxay in Guddiga Daacadnimada, oo uu hoggaamiyo Maxamed AL-Laami, uu gaaray guulo ku saabsan soo celinta lacagaha sanadkan, isagoo xusay in Ciraaq aysan lahayn sharci dhammaystiran oo nidaamiya howlaha soo kabashada, taasoo keentay in la diyaariyo sharci qabyo ah oo dhawaan la horgeyn doono Aqalka Wakiillada.

XUKUNNO XABSI AH:

Warbixin la xiriirta arrintan, Guddiga Daacadnimada ayaa ku dhawaaqay xukunka lagu riday Agaasimihii Guud ee hore ee Hay'adda Guud ee Canshuuraha, Usaama Husaam Jawdat, iyo xaaskiisa, iyagoo lagu soo oogay dacwado la xiriira lacag dhaqid. Guddigu wuxuu sheegay in Maxkamadda Dembiyada ee La-dagaallanka Musuqmaasuqa ee Dhexe ay Jawdat ku xukuntay 10 sano oo xarig ah, xaaskiisana ay ku xukuntay shan sano iyo hal bil, iyadoo lagu saleynayo Sharciga Maalgelinta La-dagaallanka Lacag Dhaqidda iyo La-dagaallanka Argagixisada. Xukunka waxaa sidoo kale ku jiray ganaax wadajir ah iyo dhowr jeer ah oo lagu soo rogay dadka la xukumay oo ka badan 32.4 bilyan oo diinaar Ciraaq ah, marka lagu daro in lala wareego 10 hanti oo ku yaal Baqdaad iyo 12 hanti oo ku yaal Turkiga oo lagu diiwaan geliyay magaca xaaska, iyo sidoo kale in lala wareego lacag caddaan ah, dahab dahab ah iyo lacago lagu shubay bangiyada Kuwait iyo Turkiga.

OLOLAHA XARIGA:

Horumarradan ayaa yimid iyadoo olole xarig baahsan uu ka socdo Ciraaq, ka dib markii ciidamada amniga ay weerarro ka fuliyeen gudaha Aagga Cagaaran ee Baqdaad, taasoo keentay in la xiro in ka badan 67 mas'uul, oo ay ku jiraan xildhibaanno, mas'uuliyiin, ganacsato iyo ganacsato. Xariga waxaa ku jiray mas'uuliyiin iyo xubno ka tirsan baarlamaanka oo magacyadooda ay ka soo muuqdeen qirashooyinka uu bixiyay Ku-xigeenka Wasiirkii hore ee Batroolka Adnan al-Jumaili, kaasoo la xiray tan iyo bishii Maajo ee la soo dhaafay. Baaritaannada ayaa muujinaya xiriir la leh kiisaska musuqmaasuqa, tahriibinta doollarka, iyo maalgelinta kooxaha hubaysan, taasoo qayb ka ah olole uu hoggaaminayay Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq Cali Faleh AL-Zubaydi , kaasoo ballanqaaday inuu la dagaallamayo Musuqmaasuqa iyo maamul xumidda iyo soo celinta lacagaha la dhacay.

ISHA-AA.

DALKA CUMAAN OO SI ADAG UGA HORYIMID GO’AANKA IRAN.

(SAWIRKA)-WASIIR BADR.

(MASQAD/OMAN)-Iyadoo ay socoto dadaallada Iiraan ay ku dooneyso inay ku soo rogto khidmado, ama waxa ay ugu yeerto khidmadaha adeegga, maraakiibta mara marin biyoodka Hormuz , Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Cumaan Badr AL-Busaciidi ayaa carabka ku adkeeyay in Muscat uu ku adkeysanayo in heshiis kasta oo mustaqbalka ah uu ku sii jiro xadka sharciga caalamiga ah ee ku saabsan marin biyoodkan muhiimka ah. Sida uu ku sharraxay wareysi uu siiyay Idaacadda Caalamiga ah ee Monte Carlo, oo ay daabacday Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Cumaan Isniintii, waddankiisu ma taageerayo in lacago lagu soo rogo marinnada Hormuz.

SHARCIGA CAALAMIGA AH EE BADAHA:

Wuxuu carabka ku adkeeyay in Muscat ay "ka go'an tahay Sharciga Caalamiga ah ee Badda, " kaas oo mamnuucaya in lacago lagu soo rogo marinnada badda ee caalamiga ah. Intaa waxaa dheer, wuxuu tilmaamay in heshiis lala galay Iiraan uu yahay in heshiis kasta oo mustaqbalka la xiriira Hormuz uusan ka baxsanayn sharciga caalamiga ah. Hadalladan ayaa yimid ka dib markii guddiga wadajirka ah ee Cumaan iyo Iiraan ay kulankoodii ugu horreeyay ku yeesheen Marinka Hormuz ee Muscat si ay isu dhaafsadaan aragtiyo ku saabsan maaraynta mustaqbalka ee marinka. Maalmihii ugu dambeeyay, Cumaan waxay qaadatay mowqifyo siyaabo kala duwan loo fasiray. Ka dib booqasho ay ku tageen mas'uuliyiinta Iiraan, Saldanada Cumaan iyo Iiraan ayaa Talaadadii ku dhawaaqay inay ka shaqeyn doonaan heshiis ku saabsan maaraynta mustaqbalka ee marinnada badda ee marinka Hormuz iyo adeegyada iyo kharashyada la xiriira, sida lagu sheegay bayaan wadajir ah oo ay daabacday Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Cumaan. Laakiin Muscat ayaa ku celisay dhammaadka toddobaadka in qabanqaabada la xiriirta Hormuz aysan ku jirin in lagu soo rogo "wax khidmado gaadiid ah," iyadoo sidoo kale tilmaamaysa furitaanka "marin ku meel gaar ah oo badda ah," oo ah hindise lala kaashaday Qaramada Midoobay. Taas bedelkeeda, Tehran waxay ku adkeysaneysaa inay maamusho marin biyoodkan muhiimka ah ee istaraatiijiga ah, iyadoo la kaashaneysa Cumaan, kaas oo u soo saari kara dakhli badan, maadaama ay markii dambe raadineyso inay hesho hab ay ku soo rogto waxa ay ku tilmaantay "khidmadaha adeegga" maraakiibta xamuulka ah si ay u beddesho nidaamka hagitaanka.

ISHA-AR.

XILDHIBAANO REER CIRAAQ AH OO XABSIGA LOO TAXAABAY,SABAB?

(SAWIRKA)-BARLAMAANKA CIRAAQ.

(BAGHDAD/IRAQ)-Ka dib howlgal ay ciidamada amniga sameeyeen oo sababay xarig ka dhacay Aagga Cagaaran ee Baqdaad subaxnimadii hore ee maanta oo Axad ah, ilo wareedyo u waramay Tv-ga caalamiga ah ee AL-Carabiya ayaa shaaca ka qaaday in la xiray 17 sarkaal, oo badankood ay yihiin xubno ka tirsan baarlamaanka Ciraaq. Ilo-wareedyadu waxay sidoo kale tilmaameen in ciidamada ammaanku ay xireen Muthanna AL-Samarray, oo ah Hoggaamiyaha Isbahaysiga Azm iyo madaxa koox baarlamaan oo ka kooban 19 xildhibaan. Sidoo kale dadka la xiray waxaa ka mid ah Xasan AL-Khaafji iyo Ibrahim AL-Sumaydaci, iyo sidoo kale Caaliya Nasiif, marka laga soo tago Baha’a AL-Nuri, Madar AL-Karawi, Muxammad AL-Karbuuli iyo Muxammad Farmaan. Ciidamada amniga Ciraaq ayaa sidoo kale xiray Hind AL-Cabasi, Moxammed Sarmaan, iyo Moxammed AL-Sayhuud (oo ahaa xildhibaan hore oo aad ugu dhow Ra'iisul Wasaarihii hore Moxammed Shiica AL-Sudani), waxayna weerareen guriga Xildhibaan Cala’a Sukar, laakiin ma aysan helin. Waxay sidoo kale xireen Xildhibaan Baha’a Nuuri.

IYADA OO EY KU XIRAN TAHAY CUNAQABATEYNTA MARAYKANKA:

Sidoo kale waxaa la xiray Cali Macaarij, oo ahaa Wasiir ku xigeenkii hore ee saliidda, isla markaana ay saaran tahay cunaqabateyn Mareykanka, Maxamed AL-Mayaaxi, guddoomiyihii hore ee Wasidh iyo xildhibaan ka tirsan baarlamaanka, iyo sidoo kale Ziyad AL-Janaabi (xildhibaan ka tirsan baarlamaanka), iyo Mudar AL-Karawi. Halka Xuseen Muunis, oo ah xildhibaan ka tirsan Xisbullah, gurigiisa ayaa la weeraray laakiin lama helin. Ilo-wareedyadu waxay sharraxeen in xarigga ay ku jiraan xubno ka tirsan Aqalka Wakiillada oo xasaanaddooda laga qaaday, iyo mas'uuliyiin magacyadooda ka soo muuqday qirashada Wasiir ku-xigeenkii hore ee Saliidda Cadnan AL-Jumayli, kaasoo la xiray tan iyo bishii Maajo ee la soo dhaafay. Sarkaal sare oo ka tirsan amniga Ciraaq ayaa xaqiijiyay in "arrintu ay la xiriirto maalgelinta kooxaha, saliidda Iiraan, tahriibinta doollarka, iyo musuqmaasuqa," isagoo tixraacaya kooxaha ay taageerto Tehran, sida ay sheegtay AFP. Ra'iisul wasaaraha cusub ee Ciraaq, Cali AL-Zaydi, ayaa ballanqaaday inuu la dagaallami doono musuqmaasuqa iyo maamul xumada Ciraaq ka jirtay tobanaan sano. Waxa kale oo uu ballan qaaday inuu xaddidi doono hubka kooxaha u dhow Iiraan, taas oo ah wax ay Washington ku cadaadinayso Baqdaad inay gaarto. Tallaabo ay ku muujinayso sida ay uga go'an tahay la dagaallanka musuqmaasuqa, mas'uuliyiintu waxay qabteen in ka badan $85 milyan horraantii bishan kiis musuqmaasuq ah oo lala xiriiriyay al-Jumaili. Golaha Sare ee Garsoorka ayaa xilligaas xaqiijiyay xarigga Agaasimaha Waaxda caafimaadka ee Gobolka Salaax AL-Diin, Ra’ed AL-Jubuuri, iyadoo lagu saleynayo "qirashooyinka uu sameeyay AL-Jumayli intii uu su'aalo weydiinayay." Dacwadaha sharciga ah ee kiiskaas waxaa sidoo kale ka mid ahaa "qabsashada iyo la wareegidda 70 hanti iyo 21 baabuur oo casri ah, marka lagu daro dahabka lagu qiyaasay ilaa 3 kiilogaraam.

ISHA-AR.

JAMICADA CARABTA IYO BAARLAMANKA CARABTA OO CAMABAREYEY WEERARKA IRAN.

(SAWIRKA)-URURO.

(CAIRO/EGYPT)-Xoghayaha Guud ee Ururka Jaamacadda Carabta Axmed Aboul Gheyt ayaa si xooggan u cambaareeyay waxa uu ku tilmaamay weerarrada sii socda ee Iiraan ay ku qaadayso Baxrayn iyo Kuwayt iyadoo adeegsanaysa gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, isagoo ku tilmaamay xadgudub cad oo ka dhan ah madaxbannaanida labada dal, sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay. Sida laga soo xigtay bayaan, Aboul Gheyt wuxuu ku baaqay in si degdeg ah loo joojiyo dhammaan falalka milatari ee Iiraan ee lagu bartilmaameedsanayo dalalka Khaliijka, isagoo sheegay inay khatar ku yihiin amniga iyo xasilloonida gobolka. Wuxuu Iiraan si buuxda mas'uul uga ahaa waxa uu ku tilmaamay falalka sharci darrada ah ee wiiqaya dadaallada diblomaasiyadeed ee gobolka iyo kuwa caalamiga ah si loo gaaro nabad gobolka. Afhayeenka Jaamacadda Carabta Gamal Roshdy ayaa sheegay in Aboul Gheyt uu xaqiijiyay taageerada iyo wadajirka Ururka ee hoggaanka iyo dadka Baxrayn iyo Kuwayt, isagoo taageeraya tallaabooyinka ay qaadeen labada waddan si loo joojiyo weerarrada. Waxa uu sidoo kale ku boorriyay dhinacyada ay khusayso inay dejiyaan xiisadda oo ay taageeraan dadaallada lagu doonayo in lagu gaaro xabbad joojin waarta. Guddoomiyaha Baarlamaanka Carabta Maxamed bin Axmed AL Yamahi ayaa sidoo kale si adag u cambaareeyay weerarrada lala beegsaday Baxrayn iyo Kuwayt, isagoo ku tilmaamay xadgudub cad oo ka dhan ah madaxbannaanida dawladda, sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay, iyo sidoo kale khatar toos ah oo ku wajahan amniga iyo xasilloonida gobolka. AL Yamahi wuxuu sheegay in weerarradu ay ahaayeen kuwo aan la aqbali karin oo khatar ku ah amniga iyo xasilloonida dalalka Carabta. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in la ilaaliyo sharciga caalamiga ah, la ixtiraamo madaxbannaanida dowladda iyo in laga hortago in gobolka uu sii kordho. Waxa kale oo uu xaqiijiyay diidmada Baarlamaanka Carabta ee ku aaddan weerar kasta ama hanjabaad kasta oo ka dhan ah dowladaha Carabta ama midnimadooda dhuleed, isagoo carabka ku adkeeyay in amniga dalalka Khaliijku uu yahay tiir aasaasi ah oo amniga qaranka Carabta ah, isla markaana uu u baahan yahay mowqif mideysan oo Carab ah si uu ula dagaallamo khatar kasta.

ISHA-AN.

BOQORTOOYADA SACUUDIGA OO CAMBAAREYSAY WEERARKA IRAN EE DALKA BAXREYN.

(SAWIRKA)-BAXREYN.

(RIYAD/KSA)-Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga ayaa cambaareysay Boqortooyada iyo cambaareynta ay u jeedisay weerarkii Iiraan ay ku qaadday dhulka Baxrayn ee ay ku qaadday diyaarado aan duuliye lahayn aroornimadii maanta. Wasaaraddu waxay ku tiri bayaan ay soo saartay: "Boqortooyadu waxay xaqiijinaysaa diidmadeeda gaarka ah ee weerarradan inay tahay xadgudub ka dhan ah sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay, waxayna ku celinaysaa in xadgudubyadani ay wiiqayaan dadaallada caalamiga ah ee lagu doonayo in lagu soo celiyo amniga iyo xasilloonida gobolka." Waxay intaas ku dartay: "Boqortooyadu waxay cusboonaysiinaysaa midnimada ay la leedahay Boqortooyada Baxrayn, iyo taageeradeeda buuxda ee dhammaan tallaabooyinka ay qaaddo si ay u ilaaliso madax-bannaanideeda, amnigeeda iyo xasilloonideeda." Aroornimadii hore ee saaka, Baxrayn ayaa si xooggan u cambaareysay bartilmaameedsiga dhulkeeda ee ay saaka ku bartilmaameedsadeen tiro ka mid ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan, taasoo xadgudub cad ku ah madaxbannaanideeda, khatar cad ku ah amniga muwaadiniinta iyo dadka deegaanka, iyo jebinta xeerarka caalamiga ah iyo heshiisyada mamnuucaya bartilmaameedsiga walxaha rayidka iyo argagixisanimada dadka aan waxba galabsan. Baxrayn ayaa si xooggan u cambaareysay bartilmaameedsiga dhulkeeda, subaxnimadii hore ee Sabtida, ee ay geysteen tiro ka mid ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Iiraan, iyagoo ku tilmaamay weerarka mid xadgudub cad ku ah madaxbannaanida qaranka, khatar toos ah oo ku ah amniga muwaadiniinta iyo dadka deegaanka, iyo jebinta xeerarka caalamiga ah iyo heshiisyada mamnuucaya bartilmaameedsiga walxaha rayidka iyo khatar gelinta dadka rayidka ah.

ISHAAN.

WASIIRADDA ARRIMAHA DIBADDA SACUDIGA,MASAR IYO QADAR OO KA…

(SAWIRKA)-WASIIRO.

(RIYAD/KSA)-Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga Amiir Faisal bin Farhan ayaa Sabtidii wicitaanno gaar ah la yeeshay dhiggiisa Masar iyo Qatar si ay uga wada hadlaan horumarradii ugu dambeeyay ee gobolka, oo ay ku jiraan weeraradii dhawaan Iiraan lagu qaaday Baxrayn, sida ay werisay Wakaaladda Wararka Sacuudiga. Intii uu Amiir Faisal la hadlayay Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar Badr Abdelatty, wasiirradu waxay cambaareeyeen weerarrada ka dhanka ah Baxrayn iyo hanjabaadaha ku aaddan marin-haweedka badda, iyagoo ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in la xoojiyo dadaallada wadajirka ah si loo yareeyo xiisadaha loona soo celiyo wadahadallada lagu ilaalinayo nabadda iyo amniga gobolka. Wicitaan kale, Amiir Faisal iyo Sheekh Maxamed bin Abdulrahman Al-Thani oo ka tirsan Qatar ayaa sidoo kale cambaareeyay weerarrada ka dhanka ah Baxrayn iyo hanjabaadaha ku aaddan maraakiibta badda, sida ay ku dartay SPA. Wasiirradu waxay ku nuuxnuuxsadeen muhiimadda ay leedahay in la raaco heshiiska Mareykanka iyo Iiraan iyo in la xoojiyo dadaallada lagu hubinayo guusha geeddi-socodka gorgortanka iyo in la gaaro xalal dhammaystiran oo xoojiya amniga iyo xasilloonida gobolka oo dhan.

ISHA-AN.

WADAHADALADDA LUBNAN IYO ISRAEL OO GAARAY MEEL ADAG.

(SAWIRKA)-CALAMADDA ISRAEL IYO LUBNAN.

(WASHINGTON)-Wareeggii shanaad ee wadahadallada Lubnaan iyo Israa'iil ee ka socda Washington ayaa la kordhiyay iyadoo muranka ka taagan ka bixitaanka Israa'iil ee koonfurta Lubnaan uu sii socdo. Israa'iil waxay diiday inay ka baxdo "Khadka Jaallaha ah" iyo Qasriga Beaufort, halka Lubnaan ay dalbanayso in si buuxda looga baxo dhammaan tuulooyinka iyo magaalooyinka la haysto. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa Jimcaha maanta ah ku dhawaaqday in wareeggii shanaad ee wadahadallada Lubnaan iyo Israa'iil ee Washington la kordhiyay hal maalin ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya in wadahadalladu ay ku guuldareysteen inay soo afjaraan khilaaf sii xoogaysanaya oo ku saabsan ka bixitaanka ciidamada Israa'iil ee koonfurta Lubnaan. Idaacadda dadweynaha ee Israa'iil ee KAN ayaa werisay in khilaafka ugu weyn uu ku salaysan yahay "Khadka Jaallaha ah" - xariiq male-awaal ah oo qiyaastii 8 kiiloomitir gudaha dhulka Lubnaan u jirta xuduudda. Israa'iil way diiday inay ka baxdo meelaha ku yaal Khadka Jaallaha ah waxayna ku adkeysaneysaa inay sii haysato joogitaankeeda Qalcadda Beaufort.

QORSHAHA TIJAABADDA IYO DHAQDHAQAAQYADDA CIIDMADDA

Wargeyska Jerusalem Post ayaa ku warramay in Washington ay soo jeedisay "qorshe tijaabo ah" oo ciidamada Lubnaan ay si tartiib tartiib ah ula wareegi doonaan goobaha la banneeyay isla markaana ay burburin doonaan kaabayaasha dhaqaalaha ee Hezbollah. Mareykanka iyo Lubnaan waxay taageersan yihiin in qorshaha laga bilaabo meelaha ay hadda haystaan ​​ciidamada Israa'iil, halka Israa'iil ay rabto inay marka hore ku tijaabiso meelaha aan la geyn ciidamadeeda. Ra'iisul Wasaare Netanyahu ayaa sheegay in Israa'iil "ay halkaas sii joogi doonto," Wasiirka Difaaca Katz ayaa sheegay in ciidanku uusan ka bixi doonin "aagga amniga" xitaa haddii Mareykanku dalbado. Idaacadda Ciidanka Israa'iil ayaa werisay in dhowr guuto oo dagaal ah ay ka baxeen koonfurta Lubnaan si ay u tababaraan oo ay dib ugu celiyaan.

KHASAARAHA BANI’ADANIMADA.

Israa'iil waxay sii waddaa inay qabsato goobo ku yaal koonfurta Lubnaan, qaarkoodna waxay haysteen tobanaan sano, kuwa kalena waxay qabsadeen intii lagu jiray dagaalkii 2023-2024. Tan iyo markii ay weerartay Maarso 2, ololaha militariga Israa'iil wuxuu barakiciyay in ka badan hal milyan oo qof. Mas'uuliyiinta Lubnaan ayaa ku warramay in tirada dhimashadu ay gaartay 4,230, iyadoo 12,179 ay dhaawacmeen. Weerarrada Israa'iil ayaa hoos u dhacay tan iyo Axaddii iyadoo la soo sheegayo cadaadis Mareykan ah oo ku aaddan inuu taageero wadahadallada socda ee Iiraan iyo Mareykanka.

ISHA-YENI SAFAK.

AMIIRA AL-HADDAAR OO GACANTA LAGU SOO DHIGAY.

(SAWIRKA)-AMIIRA AL-HADDAAR.

(TRIPOLI/LIBYA)-Xariga haweeneyda caanka ah ee sameysa qoraallada ee Liibiya, Amira AL-Haddaar, oo lagu soo oogay dacwado la xiriira inay hoggaamisay shabakad si ay u soo jiidato oo u afduubato gabdhaha Liibiyaanka ah oo ku sugan caasimadda Tripoli, ayaa argagax weyn ku abuuray Liibiya, iyadoo baraha bulshada si weyn loogu wadaagay faahfaahinta kiiska, kaas oo qabsaday dadweynaha saacadihii la soo dhaafay. Waaxda Taageerada ee Agaasinka Amniga Tripoli ayaa ku dhawaaqday inay tallaabo qaaday ka dib markii ay heshay warbixin ah in gabadh lagu soo jiitay goob oo la xiray saacado badan, ka dibna lagu weeraray garaacis, aflagaado, iyo dhibaatayn, marka lagu daro in loogu hanjabay kufsi iyo muuqaal, in la qabtay alaabteeda gaarka ah iyo taleefannadeeda gacanta, gaarigeedana la qaaday oo la watay saacado badan. Wuxuu ku daray bayaan uu soo saaray fiidnimadii Isniinta in, ka dib markii la dabagalay oo baaritaanno la sameeyay, ciidamada amniga ay awoodeen inay xiraan tuhmanaha ugu weyn ee dhacdada, kaasoo ah abuuraha macluumaadka Amira AL-Haddar, iyo walaasheed, oo labaduba dhalasho ahaan ka soo jeeda Carabta, ka hor inta aan la ballaarin tirada maxaabiista ee la xiray si loogu daro dad kale oo looga shakisan yahay inay ku lug lahaayeen kiiska.

WAXAY MAAMUSHAA BAR-KULAN OO DHIGITAAL AH SOO JIIDASHANA LEH:

Sida laga soo xigtay xogta amniga, eedeysanaha ayaa ku howlanaa muuqaal soo jiidasho leh oo dijitaal ah iyada oo adeegsaneysa xayeysiisyo iyo isbeddello, ka hor inta aan baaritaannadu la ogaan in ay caannimadan ka faa'iideysaneysay si ay u soo jiidato dhibanayaasha oo ay ugu lug yeelato falalka dambiyada. Kiiska ayaa caro iyo yaab ku dhaliyay dadka reer Liibiya, gaar ahaan faafinta faahfaahinta dhacdada oo aad u baahsan. Waxay sidoo kale furtay dood ku saabsan abuurayaasha macluumaadka kuwaas oo caan ka noqday baraha bulshada, iyo ka faa'iidaysiga booskan dijitaalka ah si loo gudbiyo dhaqamada sharci darrada ah. Mid ka mid ah dadka isticmaala ayaa qoray, "Ma garanayno cidda aan ku dayanayno baraha bulshada... Caannimadu waxay noqotay dabool khatar ah oo loogu talagalay qaar," halka mid kalena uu qoray, "Arrintu waa mid cabsi leh sababtoo ah waxay muujinaysaa dhinaca mugdiga ah ee qaar ka mid ah abuurayaasha macluumaadka kuwaas oo abuuray muuqaal qumman oo naftooda ah iyagoo hortooda taageerayaashoodu joogaan." Amira Al-Haddar, oo dhalatay 2001, waxay isku soo bandhigtay baraha bulshada iyo qaar ka mid ah kanaallada dayax-gacmeedka iyadoo ah "khabiir qurux," waxaana loo yaqaanay magaca "Aroosadda Iftiinka." Waxay awood u yeelatay inay soo jiidato kumanaan taageerayaal Liibiyaan ah iyada oo adeegsanaysa muuqaallo xayaysiin ah iyo waxyaabo la xiriira quruxda iyo modada.

ISHA-AA.

WASIIRKA ARRIMAHA DIBADDA MASAR OO LA HADLAY WAKIILKA TRUMP EE B/DHEXE.

(SAWIRKA)-WASIIR CADUL-CAADHI

(CAIRO/EGYPT)-Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Masar Badr Cbdul-caadhi ayaa Talaadada maanta ah kala hadlay La-taliyaha Sare ee Mareykanka u qaabilsan Arrimaha Carabta iyo Afrika Massad Boulos, arrimaha ku saabsan horumarka ka socda Suudaan iyo Liibiya. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Masar ayaa sheegtay in intii lagu jiray wicitaanka taleefanka labada dhinac ay dib u eegeen xaaladda Suudaan. Cabdul-caadhi wuxuu ku nuuxnuuxsaday muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada dalka iyo sharafta dhuleed, taageeridda hay'adaha qaranka, iyo diidmada abuurista hay'ado maamul oo is barbar socda.
Waxa kale oo uu hoosta ka xariiqay baahida loo qabo geeddi-socod siyaasadeed oo ay Suudaan hoggaamiso si loo soo afjaro colaadda, oo ay weheliso xabbad-joojin degdeg ah oo bani'aadamnimo ah oo tallaabo loo qaado xabbad-joojin waarta oo u oggolaan doonta gaarsiinta gargaarka iyo yareynta dhibaatada rayidka. Labada mas'uul ayaa sidoo kale ka wada hadlay Liibiya, iyadoo Abdelatty uu xaqiijiyay taageerada Masar ee xasilloonida iyo midnimada dalka, wuxuuna ku baaqay mideynta hay'adaha dowladda. Waxa uu sheegay in geeddi-socod siyaasadeed oo dhammaystiran oo ay hoggaaminayso Liibiya ay tahay inuu u gogol xaaro doorashooyinka isku mar ah ee madaxweynaha iyo baarlamaanka "sida ugu dhakhsaha badan." Wasiirka arrimaha dibadda ee Masar ayaa sidoo kale ka hadlay amniga biyaha, kaas oo Masar ay u aragto arrin jiritaan. Cabdu-caadhi wuxuu ku nuuxnuuxsaday muhiimadda ay leedahay ixtiraamka sharciga caalamiga ah iyo ka fogaanshaha ficillada hal-halka ah ee ku saabsan kheyraadka biyaha ee la wadaago.

ISHA-AN.

DAWLADAHA MASAR IYO SACUUDIGA OO KA WADA HADLAY…

(SAWIRKA)-WASIIRADA ARR.DIBADA SACUDIGA IYO MASAR.

(RIYAD/KSA)-Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga Amiir Faysal bin Farxaan ayaa Talaadada maanta ah wicitaan taleefan ka helay dhiggiisa Masar Badr Cabdul-caadhi. Intii lagu jiray wicitaanka, waxay ka wada hadleen horumarka gobolka iyo muhiimadda ay leedahay xoojinta dadaallada lagu joojinayo xiisadda si loo ilaaliyo nabadda iyo amniga gobolka, sida ay werisay Wakaaladda Wararka ee Sacuudiga. Baaqa ayaa yimid ka dib markii Israa'iil ay markii ugu horreysay weerartay bartilmaameedyo ku yaal Iiraan tan iyo markii xabbad joojin la gaaray bishii Abriil Isniintii, ka dib markii Iiraan ay gantaallo ku ridday Israa'iil iyadoo Tehran ay sheegtay inay aargoosi u tahay duqeymaha Israa'iil ay ka geysatay caasimadda Lubnaan. Israa'iil iyo Iiraan labaduba waxay joojiyeen is-weydaarsiga Isniintii wax yar ka dib markii Trump uu u sheegay inay joojiyaan colaadda, inkastoo mid walba uu albaabka u furay suurtagalnimada dib u bilaabashada.

ISHA-AN.

MADAXWEYNAHA LUBNAAN OO SHEEGAY INUUSAN JIRIN HESHIIS.

(SAWIRKA)-MW-CAWN.

(BEIRUT/LIBNAN)-Madaxweynaha Lubnaan Joseph Cawn ayaa sheegay in uusan la kulmi doonin Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ka hor inta aan la gaarin heshiis lagu soo afjarayo dagaalka, kaas oo uu ku sheegay "heshiis aan gardarro ahayn, heshiis amni, ama wax kale," oo aan ahayn heshiis nabadeed oo dhammaystiran. Cawn ayaa sidoo kale codsi naadir ah u jeediyay dowladda iyo dadka Israa'iil wareysi uu siiyay CNN Isniintii, isagoo sheegay in "xaladaha milatari aysan ku siin doonin badbaado iyo amni dadka deggan waqooyiga." Cawn ayaa raaciyay: "Waxaan diyaar u nahay, waan ka go'annahay, waana diyaar u nahay. Ma adigaa? Haddii ay sidaas tahay, aan fadhiisanno oo aan wada hadalno. Haddii aadan rabin, kuma noolaan doonno nabad iyo ammaan." Wadahadallada Lubnaan iyo Israa'iil, oo ka bilaabmay Abriil 14 Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka, ayaa loo qorsheeyay inay dib u bilaabmaan 22-ka bishan. Ka dib markii la soo gabagabeeyay wareegii afraad ee wadahadallada Talaadadii iyo Arbacadii la soo dhaafay, bayaan wadajir ah oo ay soo saareen Lubnaan, Mareykanka, iyo Israa'iil ayaa ku dhawaaqay heshiis dhex maray "Israa'iil iyo Lubnaan si loo hirgeliyo xabad joojin. Xabad joojinta waxay ku xiran tahay joojinta gebi ahaanba xabbadda Xisbullah iyo in dhammaan kooxaha Xisbullah laga saaro aagga koonfurta Webiga Litani." Tani waxay imaanaysaa iyadoo safiirka Mareykanka ee Beirut, Michel Issa, uu Isniintii xaqiijiyay sii socoshada wadahadallada u dhexeeya Lubnaan iyo Israa'iil, isagoo tixgelinaya inay gacan ka geysanayso in la gaaro horumar "si loo soo afjaro dhibaatada Lubnaan." Ka dib markii uu la kulmay Madaxweynaha Lubnaan Joseph Aoun, Issa wuxuu yiri: "Waxaan ka wada hadalnay wadahadallada Lubnaan-Mareykanka iyo Israa'iil iyo waxa ay ka mid ahaayeen soo afjaridda xaaladda hadda ka jirta Lubnaan," isagoo xusay in "wadahadalladu ay dib uga bilaaban doonaan Washington, waxaana jeclaan lahaa inaan ammaano kooxda wadaxaajoodka Lubnaan, oo ah kuwo xirfad sare leh oo wax ku ool ah, xubnaha kooxduna si cad oo daacad ah uga hadlaan arrinta Lubnaan." Wuxuu intaas ku daray: "Waxaan muhiimad weyn siineynaa faylka Lubnaan, Madaxweyne Donald Trump-na had iyo jeer wuxuu ka hadlaa Lubnaan. Tani waa qodob muhiim ah oo ay tahay in Lubnaan ay tixgeliso sababtoo ah madaxweynaha Mareykanka wuxuu maalin walba raacaa faylka Lubnaan, gaar ahaan maadaama Madaxweyne Aoun uu doortay wadahadallo, kaas oo ah waddo aan taageerno oo naga caawisa inaan horumar sameyno si loo soo afjaro dhibaatada Lubnaan." Safiirka Mareykanka ayaa sii watay hadalkiisa, "Waxaan gaarnay meel aan laga soo kaban karin. Barafkii waa la jebiyey, waxaana sii wadeynaa inaan ka caawinno Lubnaan inay ka baxdo dhibaatadeeda." Wuxuu raaciyay, "Wadahadalladu waxay qaadan karaan waqti, maadaama aan la fileynin in dhammaan arrimaha lagu xallin doono hal kulan. Sii socoshada wadahadalladan waxay si togan u saamaysaa xaaladda guud ee Lubnaan iyo Gobolka”.

ISHA-AA.

IRAAN OO WEERAR CULUS KU QAADAY ISRA’IIL.

(SAWIRKA)-ISRAEL.

(TEHRAN/IRAN)-Milatariga Israa'iil ayaa Isniinta maanta ah sheegay inay ogaadeen gantaallo cusub oo ballistic ah oo laga soo riday dhulka Iiraan, kuwaas oo dhaqaajinaya nidaamyada difaaca cirka isla markaana soo saaraya digniino dadweyne iyadoo sireennada laga maqlayo bartamaha iyo koonfurta Israa'iil ka dib weerar hore oo Israa'iil ay ku qaadday xarun shidaal oo ku taal koonfur-galbeed Iiraan. Ciidamada Israa'iil ayaa Isniintii sheegay inay ogaadeen gantaallo cusub oo ballistic ah oo laga soo riday dhulka Iiraan, taasoo kicisay nidaamyada difaaca cirka si ay u qabtaan gantaallada soo socda iyadoo mas'uuliyiintu ay ku boorriyeen dadka deegaanka inay ku sii jiraan meelaha la ilaaliyo.

DIFAAC HAWADA AYAA LA HAWLGELIYEY:

Bayaan ay soo saareen militariga ayaa lagu sheegay in sireenada laga maqlay bartamaha iyo koonfurta Israa'iil iyadoo gantaalada ay soo dhawaadeen. Mas'uuliyiintu waxay soo saareen tilmaamo gaar ah oo ku saabsan badbaadada dadweynaha iyagoo adeegsanaya marinnada rasmiga ah, iyagoo ku boorriyay dadka deegaanka inay ku sii jiraan meelaha la ilaaliyo ilaa amar dambe.

SHAQO JOOJIN SUBAXNIMADII HORE KADHACDAY XARUNTA WARSHADAHA:

Diyaaradaha Israa'iil ayaa Isniintii hore bartilmaameedsaday shirkad batrool kiimiko ah oo ku taal koonfur-galbeed Iiraan, taasoo waxyeello u geysatay dhismaha warshadaha, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Iiraan. Xaruntu waxay ku taal meel u dhow Gacanka Faaris - marin muhiim ah oo tamarta ah oo la arkay carqalado soo noqnoqda tan iyo markii colaaddu bilaabatay dabayaaqadii Febraayo.

DADAALADDA XABAD JOOJINTA AYAA HAKAD GALAY:

Gobolka ayaa weli cirka isku shareeray tan iyo markii Mareykanka iyo Israa'iil ay duqeymo isku xiran ka geysteen Iiraan dhammaadkii Febraayo, taasoo keentay weeraro aargoosi ah oo lagu qaaday dhulka Israa'iil iyo hantida Mareykanka ee ku baahsan Bariga Dhexe. Xabbad joojin ku meel gaar ah ayaa dhaqan gashay Abriil 8, laakiin wadahadalladu waxay istaageen toddobaadyo gudahood iyagoo ka dhashay khilaafaad ku saabsan shuruudaha hirgelinta iyo horumarka gobolka ee xigay. Isweydaarsiga Isniintii ayaa calaamad u ah jebinta ugu dambeysay ee xabbad joojinta jilicsan, iyadoo labada dhinac ay isweydaarsadeen eedeymo ku saabsan mas'uuliyadda sii kordheysa.

ISHA-SY.

USRA’IIL OO WEERARATAY CAASIMADDA BEYRUUT.

(SAWIRKA)-BURBURKA BEYRUUT.

(BEIRUT/LIBNAN)-Israa'iil waxay weerartay xaafadaha koonfurta Beirut Axaddii maalmo yar ka dib markii heshiis xabad joojin ah oo jilicsan oo ka dhacay Washington uu dhaqan galay. Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa sheegay in duqeymaha ay ahaayeen kuwo aargoosi u ah kooxda xagjirka ah ee Xisbullah oo rasaas ku riday waqooyiga Israa'iil horaantii. Xisbullah isla markiiba ma sheegan mas'uuliyadda weerarradaas. Israa'iil waxay laba jeer weerartay xaafadaha magaalooyinka ee ballaaran tan iyo markii heshiiskii ugu horreeyay ee dhex maray Lubnaan iyo Israa'iil uu dhaqan galay Abriil 17. Duqeymaha ka dhanka ah koonfurta Lubnaan ayaa sii socda maalin kasta, halkaas oo dagaalyahannada Xisbullah iyo ciidamada Israa'iil ay sidoo kale isku dhaceen. Dadka deegaanka ayaa maqlay saddex qarax oo ka dhacay aagga. Lama oga waxa lala beegsaday weerarrada. Ma jirin war degdeg ah oo ku saabsan khasaaraha. Xisbullah ayaa gashay dagaalka Maarso 2, iyadoo sheegtay inay ka aargoosanayso dilkii Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan bilowgii iskahorimaad tan iyo markaas ku dhintay kumanaan qof Lubnaan isla markaana barakiciyay in ka badan hal milyan oo qof. Israa'iil waxay sii wadday inay weerarro ka fuliso Lubnaan xitaa ka hor Maarso 2, inkastoo xabbad joojin uu Mareykanku dhexdhexaadinayay oo dhaqan gashay Noofambar 2024. Waxay sheegtay in weerarradeedu ay ku wajahan yihiin xubnaha Xisbullah iyo kaabayaasha dhaqaalaha.

ISHA-AN.

MAXKAMAD XUKUN DIL AH KU RIDAY NIN DILAY SEDDEX ASKERI.

(SAWIRKA)-NEYDKA ASKERI LA DILAY.

(AMMAN/JORDAN)-Maxkamad ku taal Urdun ayaa Axadda maanta ah ku xukuntay muwaadin dil ah ka dib markii lagu helay dambi ah inuu dilay saddex sarkaal oo ka tirsan hay'adaha fulinta daroogada intii lagu jiray weerar horraantii sannadkan. Maxkamadda amniga ee gobolka Urdun ayaa bayaan ay soo saartay ku sheegtay inay "si wadajir ah u soo saartay xukunkeedii ugu dambeeyay Axaddii kiiska ku saabsan shahiidnimada saddex xubnood oo ka tirsan maamulka ka hortagga maandooriyaha." Waxay sheegtay in eedaysanaha lagu helay dambiyo ay ka mid yihiin "weerar jireed oo lagu soo oogay mas'uuliyiin lagu eedeeyay inay fulinayeen sharciga daroogada, taasoo keentay dhimasho... sidaas darteedna lagu xukumay ciqaabta ugu daran, taas oo ah ciqaabta dilka ah." Urdun wali waxay ku xukuntay dadka dil, laakiin waxaa jiray hakin wax ku ool ah oo ku saabsan ciqaabta dilka ah sannado badan. Xukunnadii ugu dambeeyay ee boqortooyada waxaa la fuliyay sannadkii 2017, markii 15 qof la deldelay, 10 ka mid ahna lagu soo oogay dacwado la xiriira argagixisanimo. Kiisku wuxuu dib ugu soo laabanayaa Maarso 18, markii saddex xubnood oo ka tirsan qaybta ka hortagga daroogada la dilay, mid afraadna la dhaawacay weerar sababay in la xiro tuhmanaha iyo in la qabto hub iyo daroogo, sida laga soo xigtay agaasimaha amniga dadweynaha ee Urdun. Mas'uuliyiinta Urdun ayaa si joogto ah u shaaciya qabashada iyo burburinta shixnadaha daroogada, iyadoo 85 boqolkiiba daawooyinka la qabtay loogu talagalay in lagu tahriibiyo boqortooyada. Sannadkii hore, mas'uuliyiintu waxay xireen in ka badan 38,000 oo qof in ka badan 25,000 oo kiis oo la xiriira isticmaalka daroogada, tahriibinta iyo ka ganacsiga daroogada. Sidoo kale, militariga Urdun ayaa si joogto ah u shaaciya inay fashiliyeen hawlgalladii ka ganacsiga daroogada ee xadka dheer ee daloola leh ee ay la leedahay Suuriya, gaar ahaan kiniiniyada captagon. Soo saarista iyo ka ganacsiga daroogada u eg amphetamine-ka ayaa aad u baahay xilligii xukunka madaxweynihii la afgambiyay ee Suuriya Bashar Assad, ka dib markii uu halkaas ka qarxay dagaalkii sokeeye sannadkii 2011.

ISHA-AN.

IRAAN OO WEERAR KU QAADAY DALALKA KUWEYT IYO BAXREYN.

(SAWIRKA)-CALAMADA KHALIIJKA.

(MANAMA/BAHRAIN)-Jaasim AL-Budaywi, oo ah Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka, ayaa si xooggan u cambaareeyay "weerarrada cadawga ah ee Iiraan" ee lagu bartilmaameedsanayo Boqortooyada Baxrayn iyo Dowladda Kuwayt. Isla xaaladdaas, Al-Badawi wuxuu carabka ku adkeeyay in falalka argagixisada ee sii socda ee nidaamka Iiraan uu beegsanayo kaabayaasha dhaqaalaha iyo xarumaha rayidka ay caddayn u yihiin rabitaankiisa ah inuu khalkhal geliyo amniga iyo xasilloonida gobolka isla markaana uu wiiqiyo dadaallada nabadda. Jaasim AL-Budaywi, Xoghayaha Guud ee Golaha Iskaashiga Khaliijka, ayaa ku celiyay in "falalkan argagixisada ah ee Iiraan ee khiyaanada leh" ay yihiin kuwo khatar ah oo mas'uuliyad darro ah, xadgudub cad oo lagu sameeyay dhammaan sharciyada iyo xeerarka caalamiga ah, iyo khatar toos ah oo ku wajahan amniga iyo xasilloonida gobolka. Xoghaye AL-Budaywi oo arrintan la xiriira ayaa carabka ku adkeeyay in amniga Boqortooyada Baxrayn iyo Dowladda Kuwait uu qayb muhiim ah ka yahay amniga dalalka GCC, isagoo xusay in dalalka GCC ay ku taagan yihiin mowqif mideysan oo adag oo ay la garab taagan yihiin, ayna si buuxda u taageerayaan dhammaan tallaabooyinka ay qaadaan si ay u ilaaliyaan amnigooda, u ilaaliyaan madaxbannaanidooda iyo wadajirka dhulalkooda.

ISHA-AA.

SACUUDIGA OO HAL TODOBAAD XIRAY DAD DHAN 7,760-QOF.

(SAWIRKA)-WASAARADDA ARRIMAHA GUDAHA SACUUDIGA.

(RIYAD/KSA)-Ololaha amniga ee goobaha amniga ee Sacuudi Carabiya ayaa lagu qabtay qiyaastii 7,760 oo ku xadgudbay xeerarka degenaanshaha, shaqada iyo amniga xuduudaha dhammaan gobollada Boqortooyada hal toddobaad gudaheed. War-saxaafadeed ay daabacday Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Sacuudiga ayaa shaaca ka qaaday in ololaha wadajirka ah ee goobaha shaqada ay ka dhasheen la socodka iyo qabashada kuwa ku xadgudba xeerarka degenaanshaha, shaqada iyo amniga xuduudaha ee dhammaan gobollada Boqortooyada, muddada u dhaxaysa 5/28/2026 ilaa 6/3/2026. Natiijooyinka waxay muujiyeen in tirada guud ee xadgudubyada lagu qabtay ololaha amniga ee wadajirka ah ee dhammaan gobollada Boqortooyada ay gaartay qiyaastii (7760) xadgudubyo, oo ay ku jiraan (4060) xadgudubyo ku sameeyay nidaamka degenaanshaha, (2574) xadgudubyo ku sameeyay nidaamka amniga xuduudaha, iyo (1126) xadgudubyo ku sameeyay nidaamka shaqada. Xaalad la xiriirta, bayaanka ayaa lagu sheegay in tirada guud ee dadka la qabtay iyagoo isku dayaya inay ka gudbaan xuduudaha Boqortooyada ay ahaayeen (1184) qof, (28%) oo ka mid ah ay ahaayeen muwaadiniin Yemeniyiin ah, (70%) ay ahaayeen muwaadiniin Itoobiyaan ah, iyo (02%) ay ahaayeen jinsiyado kale. (25) qof ayaa sidoo kale la qabtay iyagoo isku dayaya inay ka gudbaan xuduudaha Boqortooyada si aan joogto ahayn. (16) qof ayaa la xiray iyagoo ku lug lahaa gaadiid, hoy, shaqaaleysiin, iyo qarinta kuwa ku xadgudbay xeerarka degenaanshaha, shaqada, iyo amniga xuduudaha. Wasaaradda Arrimaha Gudaha ayaa xaqiijisay in qof kasta oo fududeeya gelitaanka kuwa ku xadgudba nidaamka amniga xuduudaha ee Boqortooyada, ama ku qaada gudaha, ama siiya hoy, ama siiya wax caawimo ama adeeg ah si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu ciqaabi doonaa ganaaxyo gaaraya 15 sano oo xarig ah, ganaax dhan hal milyan oo riyal, la wareegidda gaadiidka iyo hoyga loo isticmaalo hoyga, marka lagu daro ceebta dadweynaha.

ISHA-AA.

CIIDAMADDA ISRAEL OO XASUUQAY CARUUR IYO HAWEEN QAXOOTI AH.

(SAWIRKA)-GAZA.

(QUDS/PALESTINE)-Afhayeenka Xamaas Hazem Qassem ayaa sheegay in ciidamada Israa'iil ay "xasuuq xun" u geysteen carruur iyo haween ku jira teendhooyinka dadka barakacay ee ku sugan magaalada Gaza galabnimadii Sabtida, taasoo muujinaysa in kor u kacaasi uu ujeedkiisu yahay in lagu burburiyo geeddi-socodka xabbad-joojinta. Qassem wuxuu ku nuuxnuuxsaday in Israa'iil ay sii waddo xadgudubyada, isagoo sharraxaya in "xasuuqyadan ay la jaanqaadayaan bilowga shirarka ka socda Qaahira si looga wada hadlo hirgelinta heshiiska xabad joojinta, kaas oo xaqiijinaya in qabsashadu ay ka shaqeyneyso sidii loo wiiqin lahaa loona burburin lahaa heshiiska, isla markaana ay iska indha tireyso dadaallada dhexdhexaadiyeyaasha iyo Golaha Nabadda." Afhayeenka Xamaas wuxuu ugu baaqay wadamada dhexdhexaadinta iyo kuwa damaanad qaadaya inay ka baxaan aamusnaanta xadgudubyadan, ay ku dhawaaqaan mowqif cad oo cad, isla markaana ay cadaadis dhab ah saaraan Israa'iil oo ah dhinaca mas'uulka ka ah carqaladaynta hirgelinta heshiiska iyo carqaladaynta horumarkiisa. Isla mar ahaantaana, Maxamuud Basal, afhayeenka Difaaca Madaniga ah ee Gaza, ayaa ku dhawaaqay in lix qof, oo ay ku jiraan laba haween ah, la dilay tiro dad ah, oo u badan carruur, ay ku dhaawacmeen duqeyn Israa'iil ay la beegsatay teendho ay ku jireen dad barakacayaal ah oo ku sugnaa aagga Baasaboorrada, galbeedka Magaalada Gaza.

KULAMADDA QAAHIRA:

Tani waxay imaanaysaa iyadoo wakiillo ka socda Xamaas, Jihaadka Islaamiga ah iyo Jabhadda Caanka ah ee Xoreynta Falastiin, oo ay weheliyaan dhaqdhaqaaqyo kale, ay laba maalmood ku kulmayaan Qaahira iyagoo martiqaad ka helay Masar si ay uga wada hadlaan arrimo kala duwan, oo ay ku jiraan xabad joojintii daciifka ahayd ee dhex martay Israa'iil iyo Xamaas, sida laga soo xigtay ilo siyaasadeed oo Falastiiniyiin ah oo la hadlay AFP. Wakiil ka tirsan Fatax ayaa la filayaa inuu ka maqnaado shirka. Wadahadalladan ayaa la qorsheeyay in la soo gabagabeeyo Axadda iyadoo kulan ay ku jiraan wakiillo ka socda waddamada dhexdhexaadinaya xabbad-joojinta Israa'iil iyo Xamaas, marka lagu daro Nikolay Mladenov, Wakiilka Sare ee Golaha Nabadda ee uu aasaasay Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, sida laga soo xigtay ilo siyaasadeed oo Falastiiniyiin ah oo codsaday inaan magaciisa la sheegin oo u warramay AFP. Kulamadan ayaa loo qorsheeyay inay ka dhacaan Arbacada magaalada xeebta ah ee El Alamein ee waqooyiga Masar, laakiin dib ayaa loo dhigay. Kulamadan ayaa imanaya xilli arrinta maaraynta marinka Gaza ka dib dagaalka ay weli tahay mid ka mid ah qodobbada ugu cadcad ee lagu muransan yahay ee wada hadaladda.

ISHA-AA.

GOLAHA AMAANKA EE QM OO CAMBAAREEYEY XUUTIYIINTA YEMEN.

(SAWIRKA)-GOLAHA AMAANKA EE QARAMADA MIDOOBE.

(NEW YORK/USA)-Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay ayaa Jimcihii si xooggan u cambaareeyay xarigga sii socda ee shaqaalaha gargaarka bani'aadamnimada, shaqaalaha Qaramada Midoobay iyo wakiillada bulshada rayidka ah ee Xuutiyiinta Yemen. Waxay timid iyadoo sannad-guuradii labaad ee xarigga ballaaran ee Juun 2024 ay soo dhowdahay iyadoo aan la arkin wax xal ah. 15-ka xubnood ee golaha ayaa dib u cusbooneysiiyay dalabkooda ah in si shuruud la'aan ah, ammaan ah oo degdeg ah loo sii daayo dhammaan kuwa la hayo, oo ay ku jiraan 73 shaqaale oo Qaramada Midoobay ah oo la xiray intii lagu jiray dhowr xarig afartii sano ee la soo dhaafay, waxayna muujiyeen walaac qoto dheer oo ku saabsan samafalkooda. "Dhammaan hanjabaadaha loo jeedinayo kuwa bixinaya gargaarka bani'aadamnimada lama aqbali karo," ayuu yiri golaha, isagoo ka digaya in xariggu uu ka sii darayo xaalad bani'aadamnimo oo horeba u liidatay oo ka jirta waddan ay in ka badan 22.3 milyan oo qof hadda u baahan yihiin gargaar. Xuutiyiintu waxay bilaabeen howlgalkoodii ugu ballaarnaa May 31, 2024, iyagoo weeraray xafiisyada iyo xiridda shaqaalaha hay'adaha Qaramada Midoobay, ururada aan dawliga ahayn ee caalamiga ah iyo kuwa qaranka iyo kuwa bulshada rayidka ah, iyo howlgallada diblomaasiyadeed ee dhammaan meelaha ay gacanta ku hayaan. Xiritaanno dheeraad ah ayaa xigay Janaayo iyo Agoosto 2025, iyadoo tirada guud ay ka tagtay daraasiin xabsiyo ah iyagoon wax dacwad ah lagu soo oogin, iyagoo aan helin qareenno oo laga jaray qoysaskooda.
Golaha ayaa ku celiyay waajibaadka sharciga caalamiga ah ee bani'aadamnimada ee dhammaan dhinacyada ku lugta leh iskahorimaadyada si loo oggolaado helitaanka bani'aadamnimada oo buuxda, ammaan ah oo aan caqabad lahayn oo maxaabiista loo ogolaado, iyo in la hubiyo badbaadada iyo xorriyadda dhaqdhaqaaqa ee Qaramada Midoobay iyo shaqaalaha la xiriira. Xubnuhu waxay ka digeen in xaaladda bani'aadamnimada ee Yemen ay sii xumaan doonto haddii aan la helin xal siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafka, waxayna dib u xaqiijiyeen ballanqaadkooda ku aaddan midnimada, madaxbannaanida, madaxbannaanida iyo sharafta dhuleed ee dalka. Waxay muujiyeen taageerada joogtada ah ee ergeyga gaarka ah ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Yemen, Hans Grundberg, iyo dadaalkiisa ku aaddan dhexdhexaadinta heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay oo ay Yemen hoggaaminayso oo waafaqsan tixraacyada la isku raacay iyo qaraarrada Golaha Amniga ee khuseeya.

ISHA-AN.

MAXKAMADA ICC OO KU DHEGAN SARKAAL LIIBIYAAN AH.

(SAWIRKA)-MAXKAMADDA ICC.

(HAGUE/HOLLAND)-47 jir ‌tuhmane ah oo lagu eedeeyay inuu kormeerayay mid ka mid ah xabsiyada ugu caansan Liibiya ayaa maxaabiista loogu yeeri jiray jirdil naxariis darro ah oo loogu naanayso "malaa'igta dhimashada", sida ay dacwad oogayaashu u sheegeen garsoorayaasha Maxkamadda Dembiyada Caalamiga ah Talaadadii.
Dacwad oogayaashu waxay ku eedeeyeen in AL Hashri ay kormeerayay garabka haweenka ee Muceyteyqah, oo ah xarun xabsi oo ay maamulaan Ciidanka Difaaca Gaarka ah ee loo yaqaan Rada’a ee Liibiya. Kumanaan dhibanayaal ah ayaa si sharci darro ah loo xiray waxaana lagu hayay iyagoon haysan saldhig sharci ah, waxaana lagu hayay xaalado ka baxsan bani'aadamnimada ‌ waxaana si nidaamsan loogu xadgudbay oo loo jirdilay, sida ay sheegeen dacwad oogayaasha. "Khaled (Mohamed ‌Ali) ⁠AL Hishri waxaa si weyn loogu yaqaanay jirdil caan ah oo madax ka ahaa xabsiga Muceyteyqah," ayuu yiri dacwad oogaha ku xigeenka Nazhat Shameym Khan bilowgii saddex maalmood oo dhageysi ah oo lagu go'aaminayay dacwadaha saxda ah ee la soo oogi doono. Dacwad oogayaashu waxay sheegeen in AL Hashri uu si shaqsi ah u xadgudbay oo uu jirdilay maxaabiista oo uu kufsaday iyagoo qayb ka ah jirdil galmo ah. Waxay weydiisteen garsoorayaasha inay xaqiijiyaan 17 dacwadood oo ku saabsan dambiyo ka dhan ah aadanaha iyo dambiyo dagaal oo ay ku jiraan dil, kufsi, cadaadis iyo addoonsi laga soo bilaabo Febraayo 2015 ilaa horraantii 2020. AL Hashri weli ma uusan qiran dacwadaha la soo jeediyay, laakiin qareennada u doodaya ayaa weydiistay garsoorayaasha inay diidaan dacwadaha waxayna ka hor yimaadaan awoodda Maxkamadda ee kiiskan, sida ay muujinayaan dukumeentiyada Maxkamadda. Waxaa lagu xiray Jarmalka bishii Luulyo ee sannadkii hore. Haddii garsoorayaashu ay xaqiijiyaan dacwadaha, kiiska AL Hashri wuxuu noqon karaa maxkamaddii ugu horreysay ee ICC oo diiradda saareysa Liibiya. ICC waxay fiirineysay dambiyada dagaalka iyo dambiyada ka dhanka ah aadanaha ee lagu eedeeyay Liibiya tan iyo markii kiiska loo gudbiyay Maxkamadda Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay sannadkii 2011. Bishii Janaayo 2025 Talyaanigu wuxuu si kooban u xiray tuhmane kale oo ICC ah oo isna lala xiriirinayo xabsiga Muceyteyqah, laakiin waa la sii daayay waxaana lagu celiyay Liibiya, taasoo dhalisay cambaareyn.

ISHA-AN.