(MUUQAALKA)-QM.
(NEW YORK/USA)-Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa Khamiista maanta ah dib u cusbooneysiiyay cunaqabataynta uu saaray Yemen waxayna ku dhaqaaqeen inay joojiyaan sahayda qaybaha isticmaalka laba-geesoodka ah iyo kiimikooyinka maleeshiyada Xuutiyiinta ay u isticmaalaan inay ku dhisaan diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaalada. Qaraar ay si wadajir ah u ansixiyeen xubnaha golaha ayaa sidoo kale si xooggan loogu cambaareeyay kororka milatari ee kooxda ka waddo gudaha Yemen iyo weerarrada xuduudaha ka gudba ee ay ku qaadayso Sacuudi Carabiya. Qaraarkan, oo golaha uu ku ansixiyay is-afgarad (oo macnihiisu yahay cod la'aan maadaama aysan jirin diidmo rasmi ah), ayaa lagu dalbaday in Xuutiyiintu ay joojiyaan weerarka milatari ee ay ka wadaan Yemen, weerarrada ay ka geysanayaan Sacuudi Carabiya iyo hanjabaadaha ay u jeedinayaan maraakiibta ganacsiga. Waxay kordhisay xayiraadda hantida iyo xayiraadda safarka ee xubnaha maleeshiyada ilaa Noofambar 14, 2027, waxayna cusbooneysiisay waajibaadka guddiga khubarada ee la socda cunaqabataynta ilaa Diseembar 15, 2027. Cunaqabataynta hubka ee lagu soo rogay Xuutiyiinta sida ku cad Qaraarka 2216 bishii Abriil 2015 ma jirto taariikh cayiman oo ay ku egtahay. "Ansaxinta maanta ee is-afgaradku waxay muujinaysaa go'aanka golahan ee ah inuu tallaabo go'aan qaadasho ah ka qaado weerarrada aan taxaddarka lahayn ee Xuutiyiinta ka geysanayaan Yemen iyo Boqortooyada Sacuudi Carabiya iyo gobolka oo dhan," ayay tiri Sarah MacIntosh, oo ah wakiilka joogtada ah ee UK u fadhiya Qaramada Midoobay. Britain waa qofka Golaha u qaabilsan Yemen, taasoo la macno ah inay mas'uul ka tahay hawlaha golaha ee la xiriira arrinta. "Waxaan si wadajir ah ula garab taagannahay dowladda Yemen iyo Boqortooyada Sacuudi Carabiya marka ay wajahayaan weerarradan, waxaana dib u xaqiijinaynaa xuquuqdooda ay ku difaacayaan amnigooda iyo madax-bannaanidooda iyadoo la raacayo sharciga caalamiga ah." Qaraarkan ayaa ujeedadiisu ahayd in wax laga qabto awoodda sii kordheysa ee maleeshiyada ee ah inay is hubeeyaan. MacIntosh wuxuu sheegay inay hubinayso in nidaamka cunaqabataynta "uu la socdo khatarta sii kordhaysa ee ka imanaysa Xuutiyiinta." Tan waxaa ka mid ah ku tiirsanaantooda qaybaha isticmaalka laba-geesoodka ah iyo kiimikooyinka horudhaca ah ee loogu talagalay soo saarista hubka maxalliga ah, taas oo taageerta "awooddooda ay ku qaadi karaan weeraro khalkhal gelinaya gobolka oo dhan." Alaabta isticmaalka laba-geesoodka ah waa qaybo leh adeegsiyo rayid oo sharci ah laakiin sidoo kale loo isticmaali karo hawlgallada militariga. Kormeerayaasha Qaramada Midoobay ayaa ogaaday in maleeshiyada ay haysato hubkeeda iyagoo adeegsanaya tahriibin iyo iyagoo leexinaya qaybaha ganacsiga laga heli karo. Tani waxay si tartiib tartiib ah uga dhigtay inay yareyso ku tiirsanaanta taageerada dibadda waxayna u ogolaatay inay soo saarto diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee duuliyaha lahayn ee gudaha. Golaha ayaa sheegay inuu damacsan yahay inuu go'aan ka gaaro Janaayo 11 tallaabooyinka ay tahay in dowladaha xubnaha ka ah ay qaadaan si looga hortago in Xuutiyiintu ay helaan alaab cayiman, iyadoo lagu saleynayo liis ay soo diyaariyeen guddiga khubarada. MacIntosh wuxuu sheegay in London ay la shaqeyn doonto xubnaha golaha "bilaha soo socda si ay u ogolaadaan liiska walxaha laba-isticmaalka ah ee la qaadi karo si loo qaado tallaabooyin." Qaraarka ayaa sidoo kale ka codsaday guddiga khubarada inay la socdaan dakhliga ay Xuutiyiintu ka helaan gacan ku haynta qaybaha dhaqaalaha ee muhiimka ah ee Yemen, taasoo yareysay waxtarka xayiraadda hantida, iyo inay ku taliyaan siyaabo looga hortago in lacagtaas loo weeciyo isticmaalka militariga. Golaha ayaa sidoo kale xaqiijiyay in xarigga aan kala sooca lahayn ee Xuutiyiinta ay u geysteen shaqaalaha Qaramada Midoobay, diblomaasiyiinta iyo kuwa samafalka ay sababi karto cunaqabatayn dheeraad ah. Baxrayn, oo ay taageerayso Mareykanka, ayaa soo jeedisay in arrintan lagu daro qoraalka qaraarka. Waxay ka dambeysay geeridii ku timid xabsiga Xuutiyiinta ee Mohammad El-Shami, oo ahaa shaqaale Yemeni ah oo ka tirsan Xafiiska Xuquuqda Aadanaha ee Qaramada Midoobay. Waxaa si aan kala sooc lahayn u xiray maleeshiyada tan iyo Juun 6, 2024, qoyskiisana dhawaan ayaa la ogeysiiyay inuu dhintay in ka badan bil ka hor. "Boqortooyada Midowday (UK) waxay cambaareyneysaa xarigga joogtada ah ee Xuutiyiinta ee Qaramada Midoobay, gargaarka bani'aadamnimada, bulshada rayidka ah, iyo shaqaalaha diblomaasiyadeed," ayay tiri MacIntosh, waxayna ku celisay baaqii hore ee UK ee ahaa "sii deyntooda degdegga ah oo shuruud la'aan ah." In kasta oo qaraarku ugu dambeyntii ku meel mariyay is afgarad, haddana wadahadalladu way adkaayeen. Boqortooyada Ingiriisku waxay isku dayday inay soo celiso luqadda ku tilmaamtay Xuutiyiinta "koox argagixiso ah," oo ah ereyo loo adeegsaday qaraarradii hore ee cunaqabataynta tan iyo 2022. Waxay joojisay isku daygii ka dib markii Ruushku uu ka soo horjeestay inuu carqaladeyn doono wadahadallada siyaasadeed. Baxrayn, oo ah xubinta Carabta ee golaha, ayaa isku dayday, iyadoo taageero ka heleysa Mareykanka, inay dib u soo celiso laakiin codsiga lama aqbalin. Shiinaha, oo ay taageerayaan Ruushka, ayaa dib uga laabtay liiska walxaha laba-isticmaalka ah, iyo ballaarinta guddiga khubarada. Qoraal la xiriira xiriirka Xuutiyiinta iyo Al-Shabaab ee Soomaaliya ayaa laga saaray ka dib markii ay diidmo ka keeneen xubnaha Afrika ee golaha, oo ay weheliyaan Shiinaha iyo Ruushka. Safiirka Yemen ee Qaramada Midoobay, Cabdullah AL-Saadi, ayaa soo dhaweeyay cambaaraynta golaha ee Xuutiyiinta, laakiin wuxuu ka qoomameeyay inaysan "ku heshiin karin inay magacyadooda ku magacaabaan waxyaabo." Wuxuu soo hadal qaaday waxa uu ku tilmaamay "rikoorka argagixisada ee hodanka ah" ee maleeshiyada ee weerarrada lagu qaado dadka rayidka ah, weerarrada xuduudaha ka gudba iyo bartilmaameedsiga maraakiibta caalamiga ah. "In aan lagu xusin dhammaan arrimahan qaraarka ma damaanad qaadayso taageerayaasha Xuutiyiinta mas'uuliyadahooda," ayuu yiri AL-Saadi. Wuxuu ku eedeeyay maleeshiyada inay "u adeegsanayaan gaajo dagaal ahaan" wuxuuna ku baaqay in la qaado go'doominta muddada dheer kooxda ku haysay magaalada Taiz. Codbixinta ayaa dhacday iyadoo dagaalka Yemen uu dib u soo laba kacleeyay toddobaadyadii la soo dhaafay. Xuutiyiinta ay taageerto Iiraan ayaa weerar qaaday horraantii Sebtembar waxayna qabsadeen dekedda Badda Cas ee istiraatiijiga ah ee Mokha ka dib maalmo ay la dagaallamayeen ciidamada dowladda, iyagoo la wareegay xeebta Badda Cas oo dhan ee Yemen iyo goob sii kordheysa oo ku taal agagaarka Marinka Bab Al-Mandeb. Maleeshiyaadku waxay sidoo kale bilaabeen inay bartilmaameedsadaan dhulka Sacuudiga iyagoo adeegsanaya gantaallo taxane ah iyo duqeymo diyaaradeed oo aan duuliye lahayn, oo ay ku jiraan garoomada diyaaradaha rayidka iyo saldhigyada saliidda ee Yanbu ee xeebta Badda Cas, kuwaas oo noqday wadada ugu weyn ee Boqortooyada ay u dhoofiso ka dib markii Iiraan ay go'doomisay Gacanka Hormuz intii lagu jiray dagaalkii ay la gashay Mareykanka iyo Israa'iil oo billowday bishii Febraayo. MacIntosh wuxuu tilmaamay in in ka badan 22.3 milyan oo reer Yemen ah ay hadda u baahan yihiin gargaar bani'aadamnimo, in ka badan 330,000 oo kalena ay ku barakaceen dagaalladii ugu dambeeyay oo keliya. "Cunaqabatayntu maaha wax kama dambays ah," ayay tiri, "Waa aalad lagu caburinayo kuwa khatarta ku ah nabadda iyo amniga Yemen." AL-Saadi wuxuu sheegay in muhiimadda dhabta ah ee qaraarku ay ku xirnaan doonto "hirgelintiisa dhulka," iyo awoodda golaha uu u leeyahay inuu qodobbada u rogo tallaabooyin "xakameeya qulqulka hubka."
XIGASHO-AN.
