(MUUQAALKA)-XIDDIGTA JARMALKA.
(MAINZ/GERMAYN)-Maxkamad Jarmal ah ayaa taageertay la noqoshada qaxootinimada ee haweeney Soomaali ah oo saameyn ku leh TikTok, iyadoo ku sababeysay safarro isdaba joog ah oo ay ku tagtay Somaliland iyo inay ogaatay inaysan mar dambe la kulmin khatarta ah in la gudo xubinta taranka dumarka oo dheeraad ah. Xafiiska Federaalka ee Jarmalka ee Socdaalka iyo Qaxootiga ayaa sharcigeeda laalay bishii Maarso. Xukunkii 13-kii Oktoobar , ee lagu dhawaaqay 5-tii Nofeembar, maxkamadda maamulka ee Trier ayaa sidoo kale diiday ilaalinteeda hoosaadka ah, oo ah xaalad loogu talagalay dadka halista ugu jira inay waxyeello halis ah soo gaaraan marka la soo celiyo, mana helin wax sharci ah oo lagu masaafurin karo. Maxkamad gaar ah oo ku taal Mainz ayaa horey uga tagtay ogeysiis masaafurin ah ka dib markii ruqsaddeeda degenaanshaha ay dhacday bishii Luulyo. Waxay haysataa bil laga bilaabo taariikhda xukunka Trier si ay u codsato ogolaansho ay racfaan kaga qaadato. Ma cadda inay codsatay iyo goorta ay mas'uuliyiinta Jarmalka masaafurin karaan. Haweeneydan ayaa ka tagtay Soomaaliya sanadkii 2012 waxayna timid Jarmalka sanadkii 2017. Waxay u sheegtay saraakiisha magangalyada in lagu qasbay inay guursato ninkeedii ugu horreeyay, kaasoo garaacay, kana baqay inuu dili doono haddii ay soo laabato. Waxay sheegtay in la guday xubinta taranka markii ay carruur ahayd iyo markii ay umushayba mar kale. Jarmalka ayaa siiyay aqoonsi qaxootinimo sanadkaas sababtoo ah mas'uuliyiintu waxay ogaadeen inay halis ugu jirto in la gudo.
CADEYNTA TIKTOK:
Saraakiisha socdaalka ayaa helay macluumaad bishii Oktoobar 2025 oo ku saabsan safarro dib u laabasho ah iyo baaritaan dambiyeed oo lagu sameeyay qoraalladeeda baraha bulshada. Xafiiska socdaalka federaalka ayaa dib u eegay akoonkeeda TikTok ee dadweynaha, kaas oo xilligaas lahaa in ka badan 200,000 oo taageerayaal ah. Waxay la baxday magaca TikTok Xidigta Jarmalka, oo macneheedu yahay "Xiddigta Jarmalka", sida ay werisay wakaaladda wararka ee Jarmalka ee epd . Kiis dambiyeed oo kale, maxkamadda Mainz ayaa bishii Sebtembar ku ganaaxday 5,400 oo Yuuro oo ay ku mutaysatay kicinta nacaybka muuqaallada TikTok oo ay ku baaqday rabshado ka dhan ah xubnaha qabiilka Soomaalida ee ay iska soo horjeedaan, sida ay ku warantay warbaahinta dadweynaha ee Jarmalka ee SWR . Maxkamadda Trier waxay soo xigatay shan qoraal, oo ay ku jiraan muuqaal laga duubay haweeneydii ka qayb gashay isu soo bax 2024-kii oo loogu talagalay xisbiga Waddani ee Somaliland iyo muuqaal muujinaya iyada oo la socota wasiirka arrimaha dibadda ee dhulka bishii Agoosto 2025. Muuqaallo kale ayaa muujinayay iyada oo joogta meel muhiim ah oo ku taal Boorama iyo bannaanka masaajid ku yaal Saylac. Garsooraha ayaa soo gabagabeeyay inay u badan tahay inay muuqaallada soo dhigtay iyadoo weli joogta Somaliland. Waxay u muuqatay inay "dareemaysay inay ammaan tahay in la shaaciyo joogitaankeeda iyo meelaha ay dhawaan booqatay", ayuu yiri xukunku, isagoo raaciyay inaysan jirin wax calaamad ah oo ay la kulantay khatar intii ay safarrada ku jirtay. Haweeneydan ayaa markii hore sheegtay inay u safartay Itoobiya si ay carruurteeda ugu booqato meel u dhow xuduudda, lagana yaabo inay u gudubtay Somaliland iyadoon ogayn. Waxay markii dambe ku doodday in booqashadeeda Somaliland ay ahayd dal gaar ah, iyadoo xustay inay ka timid koonfurta Soomaaliya. Dacwadaha maxkamadda, waxay ku sheegtay inay awood u yeelatay inay si xor ah ugu dhex wareegto Somaliland "isla markaana ay "xiriiro badan la yeelatay siyaasiyiinta dalka". Waxay ku doodday in garab istaagga Somaliland uu halis gelinayo cadaadis uga yimaada dowladda Soomaaliya. Maxkamaddu waxay sheegtay inaysan soo bandhigin tusaalooyin cad oo muujinaya inay si cad uga soo horjeeddo Soomaaliya. Waxay ula dhaqantay Somaliland qayb ka mid ah Soomaaliya iyadoo raacaysa sharciga caalamiga ah. Somaliland waxay ismaamulaysay tan iyo markii ay ku dhawaaqday madax-bannaanideeda 1991. Israa'iil, oo ah dawladda keliya ee xubin ka ah Qaramada Midoobay ee aqoonsatay, ayaa bishan ku dhawaaqday in safiirkeedii ugu horreeyay uu Hargeysa ku soo bandhigay waraaqihiisa aqoonsiga , taasoo keentay dibadbax ka yimid Muqdisho.
KHATARTA SOO LAABASHADA:
Garsooruhu wuxuu ku tiirsanaa xeerarka magangalyada ee Midowga Yurub ee jiray tan iyo bishii Juun. Si looga noqdo xaaladda qaxootiga sababo la xiriira in hanjabaaddu ay dhaaftay, mas'uuliyiintu waa inay muujiyaan isbeddel muhiim ah oo waara oo ku yimid duruufaha u qalma ilaalinta. Muddada iyo ujeeddada safarka dib u laabashada ayaa loo tirin karaa caddayn ahaan. Garsooraha ayaa da'da haweeneyda iyo xaaladdeeda ku tilmaamay inay tahay hooyo laba jeer la furay oo lix carruur ah leh. Wuxuu ogaaday inay is taageeri karto oo aysan u badnayn inay la kulanto cadaadis ah inay dib u guursato, taasoo halis gelin karta inay sii waddo jarista. Sahan la sameeyay 2020 oo ay soo xigatay Hay'adda Midowga Yurub ee Magangelyada ayaa lagu ogaaday in qiyaastii 99 boqolkiiba haweenka Soomaaliya ay ku dhaqmeen caadadan. Tilmaamaha hay'adda , oo dib loo xaqiijiyay bishii Sebtembar, ayaa sheegaya in khatarta ah in la jaro gabdhaha ay qayb ahaan ku xiran tahay da'da, xaaladda guurka iyo aragtida qoyska. Maxkamadda Trier ayaa magaalada Hargeysa iyo gurigii hore ee haweeneyda ee Shabeellaha Hoose u aqoonsatay meelo suurtagal ah oo ay ku laaban karto. Maxkamadda Mainz ayaa sheegtay in sharciga Jarmalka uu u baahan yahay ogeysiiska masaafurinta si loogu magacaabo waddan, isla markaana uu taageeray magacaabistiisa Soomaaliya . Dowladda federaalku waxay bishii Oktoobar u sheegtay baarlamaanka Jarmalka inay 35 qof u masaafurisay Soomaaliya sagaalkii bilood ee ugu horreeyay sanadka . Mas'uuliyiintu waxay 23 ka mid ah u duuliyeen Muqdisho iyagoo sii maraya Nairobi iyagoo sameeyay hal hawlgal oo kiro ah bishii Sebtembar.
XIGASHO-ST.
