TELEFISHANKA GOBOLKA TIGRAY OO DRONE DUQEYSAY.
(MUUQAALKA)-DHISMAHA LA DUQEEYEY.
(TIGRAY/ETHIOPIA)-Iska hor imaadyo xooggan ayaa dib uga soo cusboonaaday Jabhadda Xoreynta Dadka Tigrayga (TPLF) iyo dowladda federaalka tan iyo Arbacadii, taasoo keentay cabsi laga qabo inay dib ugu soo laabtaan dagaal sokeeye oo socday 2020-2022 kaas oo lagu qiyaasay 600,000 oo qof. Kooxda TPLF ayaa qabsatay garoomada diyaaradaha waxayna weerarro ku qaadeen gobollada deriska la ah ee Canfarta iyo Amxaarada, iyagoo sheegay inay ku jireen "dagaal difaac" oo ka dhan ah dowladda Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed. Ilo-wareed ka tirsan hay'adaha samafalka ayaa sheegay in magaalada Canfarta ee Erebti, oo u dhow xadka Tigray, ay Axadda maanta ah gacanta u gashay fallaagada ka dib markii ay madaafiic culus ku garaaceen. Kooxda TPLF ayaa hadda u sii jeedday magaalada Afdeera, oo qiyaastii 100 kiiloomitir (60 mayl) bari u jirta. Ilo wareedku waxay ku qiyaaseen in ugu yaraan 150,000 oo qof ay ku barakaceen Canfarta, laakiin waxay sheegeen inaysan macquul ahayn in la bixiyo tirooyin sax ah. Isagoo ka hadlayay kanaalka YouTube ee ciidanka, taliyaha ciidanka Field Marshal Birhanu Jula ayaa yiri: "Waxaan la dagaalamaynaa ciidamo abaabulan oo isbahaysi la leh si ay u adeegaan danaha ciidamada dibadda." "Shaebia (Eritrea) iyo TPLF-ba midna kama gaari karo wax kasta keligiis, xitaa haddii ay isbahaysi yihiin, ilaa ay taageeraan, taageeraan oo ay bixiyaan Suudaan, Masar iyo quwado kale oo dibadda ah," ayuu raaciyay.
WEERAR LAGU QAADAY XARUNYA TV-GA:
Kooxda TPLF waxay xulafo la noqotay toddobo kooxood oo hubaysan oo ku kala baahsan dalka, waxayna u muuqataa inay ku celinayso istaraatiijiyad laga soo bilaabo dagaalkii ugu dambeeyay ee ay koonfurta uga riixayeen Amxaarada una sii jeedday Addis Ababa. Weerarka ay ku qaaday Canfarta ayaa ujeedadiisu tahay in la jaro sahayda ka imaanaysa Jabuuti, taasoo keenta ku dhawaad dhammaan shixnadaha ganacsiga caalamiga ah ee Itoobiya, oo ay ku jiraan shidaalka. Xarunta TV-ga Tigrai, oo loo arko inay tahay isha ugu muhiimsan ee mas'uuliyiinta fallaagada ee caasimadda Tigray ee Mekelle, ayaa waxaa Axadda maanta ah ku dhacday diyaarad aan duuliye lahayn(Drones). "Waxaan maqalnay dhawaq xooggan oo ka dhashay duqeyn diyaaradeed oo aan duuliye lahayn meel kale, waana ka baxnay dhismaha," ayuu yiri wariye ka tirsan saldhigga oo la hadlay AFP, isagoo codsaday inaan magaciisa la sheegin. Kanaalka kama uusan hadlin dhacdadan. Sawirro uu qaaday wariye maxalli ah ayaa muujinayay in wajiga dhismaha Tigray TV uu burburay oo madoobaaday, iyadoo daaqado badan ay qarxeen qaraxa awgiis. Wariye kale ayaa sheegay in idaacadda oo ay ku jiraan ilaa 400 oo shaqaale ah ay hawada ka maqnayd ka dib weerarkii. Lama helin wax warbixin ah oo ku saabsan khasaaraha ka dhashay weerarka. Dowladda federaalka ee Addis Ababa ayaa sheegtay Sebtembar 21 in Tigrai TV "si aan la cayimin loo joojiyay", waxayna ka mamnuucday warbaahinta kale inay baahiyaan warbixinnadeeda.
XANIBAAD:
Isgaarsiintu way xaddidanayd tan iyo Jimcihii markii shirkadaha bixiya adeegyada isgaarsiinta ay soo sheegeen in ay carqalad weyn ku tahay adeegyada taleefanka iyo internetka ee Tigreega, taasoo ka dhigtay warbixin ku saabsan colaadda mid adag. Dad badan oo Tigree ah ayaa ka baqaya in dib loogu soo celiyo xayiraad ay dowladda federaalku soo rogtay intii lagu jiray colaaddii 2020-2022 markaas oo korontada, bangiyada, iyo ku dhawaad dhammaan gargaarkii la joojiyay. Madaxa Qaramada Midoobay Antonio Guterres ayaa digniinta soo saaray Jimcihii, isagoo afhayeenkiisu sheegay in Guterres uu "si gaar ah uga walaacsan yahay wararka sheegaya in la isticmaalo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo sidoo kale dhacdooyin waxyeello u geystay dadka rayidka ah". Dowladdu waxay leedahay faa'iido militari oo weyn, iyadoo haysata hub badan oo ah diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, ilaa 500,000 oo askari, iyo taageero ka timid dibadda, gaar ahaan Imaaraadka Carabta. Laakiin colaadda ayaa laga yaabaa inay soo jiidato Eritrea oo deriska la ah oo ka garab dagaalanta fallaagada, maadaama ay ka cabsi qabto in Itoobiya oo aan bad lahayn ay qorsheyneyso inay duulaan oo ay qabsato meel toos ah oo ay ku gasho Badda Cas. Kooxda TPLF ayaa ka talinaysay guud ahaan Itoobiya laga bilaabo 1991 ilaa 2018 ka hor inta aan laga saarin hoggaanka Abiy ee jagada ra'iisul wasaaraha. Taasi waxay kicisay dagaal sokeeye oo ay ku asteeyeen dambiyo dagaal oo baahsan iyo rabshado galmo. Heshiiskii Nabadda ee Pretoria ee 2022, oo ay dhexdhexaadinayeen hay'adaha Afrika iyo Washington, ayaa xasillooni darro ka jiray ilaa sannadkii hore. Laakiin si buuxda looma hirgelin, taasoo ka dhigtay qiyaastii hal milyan oo qof inay awoodi waayaan inay ku laabtaan guryahooda. Iskahorimaadyo goos goos ah ayaa dib u soo laabtay, iyadoo ciidamada federaalku ay bilihii u dambeeyay weeraro badan oo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ka geysteen Tigray, isla markaana ay ciidamo ku ururiyeen xuduudda. Kooxaha xuquuqda aadanaha ayaa ku eedeeyay TPLF olole ay ku doonayaan inay ku qasbaan dadka inay askareeyaan sanadkan iyagoo isu diyaarinaya dagaal cusub.
ISHA-FRANCE24.