SURIYA OO MAXAABIIS DAACISH AH KU WAREEJISAY CIRAAQ.
(SAWIRKA)-BOOLISKA SURIYA OO HORTAAGA XERADA AL-HOL.
(SYRIA/IRAQ)-Waxay ka mid ahaayeen qiyaastii 7,000 oo Jihaadiyiin ah oo loo rari lahaa xadka Ciraaq iyadoo ciidamada Kurdiyiinta ee sannado badan haystay ay dhul ballaaran u wareejinayaan ciidamada Suuriya ee soo socda. Sannadkii 2014, ISIS waxay ku faaftay Suuriya iyo Ciraaq, iyagoo xasuuq geystay isla markaana ku qasbay haweenka iyo gabdhaha inay galaan addoonsi galmo, laakiin ay taageerayaan isbahaysi uu Mareykanku hoggaaminayo, Ciidamada Dimuqraadiga Suuriya ee ay Kurdiyiintu hoggaamiyaan (SDF) ayaa ugu dambeyntii ka adkaaday Jihaadiyiinta Suuriya shan sano ka dib. Bishan, Mareykanka wuxuu sheegay in ujeeddada isbahaysiga uu la leeyahay Kurdiyiinta ay inta badan dhammaatay, iyadoo mas'uuliyiinta cusub ee Suuriya ay ku cadaadiyeen weerar lagu doonayo in lagu soo celiyo dhulkii ay muddada dheer haysteen SDF, kuwaas oo ogolaaday inay ka baxaan dhul ballaaran oo ku yaal waqooyi iyo bari. Midowga Yurub ayaa Jimcaha maanta ah sheegay in jabsashada la sheegay ee dagaalyahannada shisheeye ee ISIS ee lagu xiray Suuriya ay tahay "walaac weyn" isla markaana ay la socdaan u wareejinta maxaabiista Ciraaq, "oo ay ku jiraan dagaalyahannada argagixisada shisheeye". Sarkaal ka tirsan amniga Ciraaq ayaa sheegay in 150-ka maxbuus ee ay ciidamada Mareykanku u gudbiyeen Ciraaq Arbacadii ay ahaayeen "dhammaantood hoggaamiyeyaasha kooxda Daacish, iyo qaar ka mid ah dambiilayaasha ugu caansan," waxaana ku jiray "Yurub, Aasiyaan, Carab iyo Ciraaqiyiin". Ilo kale oo ka tirsan amniga Ciraaq ayaa sheegay in kooxda ay ku jireen "85 Ciraaqiyiin ah iyo 65 kale oo jinsiyado kala duwan leh, oo ay ku jiraan Yurub, Suudaaniyiin, Soomaali, iyo dad ka soo jeeda gobolka Caucasus". "Dhammaantood waxay ka qayb qaateen hawlgalladii IS ee Ciraaq," oo ay ku jiraan weerarkii 2014-kii ee kooxda jihaadiyiinta ay ku qabsatay dhul ballaaran oo Ciraaq ah iyo Suuriya oo deriska la ah "dhammaantood waxay ku jiraan heer amiirro", ayuu yirI. Hadda waxaa lagu hayaa xabsi ku yaal Baqdaad.
“MASUULIYADDA QAADO”.
Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio ayaa sheegay in "argagixisada aan Ciraaq ahayn ay si ku meel gaar ah ugu jiri doonaan gacanta Ciraaq". Ra'iisul Wasaaraha Ciraaq Maxamed Sha’ic Al-Sudani oo Jimcaha maanta ah khadka taleefanka kula hadlay Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa ku boorriyay wadamada Yurub inay dib ula wareegaan oo ay maxkamadeeyaan muwaadiniintooda. SDF waxay xabsiga dhigtay kumannaan qof oo looga shakisan yahay jihaadiyiin waxayna xireen tobanaan kun oo qaraabadooda ah xeryo ay ku jireen iyagoo ka saaray kooxda ISIS. Weerarka kooxda jihaadiyiinta ayaa yimid xilligii ugu sarreeyay ee dagaalka sokeeye ee Suuriya, kaas oo uu kiciyay kacdoonkii muddada dheer socday ee Bashar AL-Assad uu ku hayay dibadbaxyada dimuqraadiyadda u ololeeya. Ka dib markii uu xukunka ka tuuray Assad in ka badan hal sano ka hor, Madaxweyne Axmed AL-Sharac hadda wuxuu raadinayaa inuu xoojiyo maamulka dowladda ee dhammaan Suuriya. Iyadoo ay jiraan codsiyo soo noqnoqda oo ay soo jeediyeen Kurdiyiinta iyo Mareykanka, dowladaha shisheeye guud ahaan way ka fogaadeen inay dib u celiyaan muwaadiniintooda, iyagoo ka baqaya khataro amni iyo falcelin siyaasadeed. Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Talaadadii u sheegay wargeyska New York Post inuu gacan ka geystay joojinta xabsiyada ay ku jireen jihaadiyiinta Yurub ee Suuriya, maalin ka dib markii ciidanku ay ku eedeeyeen SDF inay maxaabiista ISIS ka sii daayeen xabsiga Shadadi. Kurdiyiinta ayaa sheegay inay lumiyeen gacan ku haynta xarunta ka dib weerar ay ku qaadeen Dimishiq. Maamulka Suuriya ayaa markii dambe sheegay inay xireen "81 ka mid ah dadkii baxsaday". Gobolka Raqa ee waqooyiga Suuriya, weriye ka tirsan AFP ayaa arkay ciidamada Kurdiyiinta oo hore u maamuli jiray xabsiga Al-Aqtan ee ay ku jiraan maxaabiista IS oo basaska laga qaadayo Jimcihii iyadoo heshiis lala galay dowladda.
XERADDA AL-HOWL:
Waqooyi-bari Suuriya, afhayeenka hay'adda qaxootiga ee Qaramada Midoobay (UNHCR) Celine Schmitt ayaa sheegtay inay awoodi waayeen inay galaan xerada AL-HOWL - oo ah xarunta ugu weyn ee ay ku nool yihiin qaraabo la tuhunsan yahay oo ay ku jiraan ajaanib - saddex maalmood sababtoo ah "xaaladda amniga ee kacsan". Ciidamada Kurdiyiinta ayaa Talaadadii ka baxay AL-HOWL, maalintii xigtayna ciidamada Suuriya waxay galeen xerada halkaas oo kumanaan rag, dumar iyo carruur ah ay sannado badan ku noolaayeen xaalado aan wanaagsanayn. "UNHCR waxay maanta ku soo laabanaysaa AL-HOWL, iyadoo rajeynaysa inay dib u bilowdo keenista rootiga oo joogsatay saddexdii maalmood ee la soo dhaafay," Schmitt ayaa u sheegay AFP. Xerada waxaa ku jira qiyaastii 23,000-Qofood kuwaaso badankood ey yihiin Suuriyiin laakiin sidoo kale waxaa ku jira qiyaastii 2,200-qof oo Ciraaqiyiin ah iyo 6,200-qof oo kale oo haween iyo carruur ajaanib ah oo ka kala yimid jinsiyado kala duwan, sida laga soo xigtay maamulkii hore ee xerada. Laba shaqaale hore uga tirsanaa ururada ka shaqeynayay goobta ayaa sheegay in tiro aan la cayimin oo ka mid ah dadkii deganaa ay ka carareen intii lagu jiray bannaanbax amni oo saacado badan socday intii u dhaxaysay markii SDF ay ka baxday oo ciidanku la wareegeen, iyagoo aan sheegin tirada dadka. "Xerada waa la dayrinayaa, laakiin haddii aan la helin amni, qof walba si fudud ayuu uga gudbi karaa oo uga carari karaa," ayuu yiri mid ka mid ah shaqaalaha, isagoo codsaday inaan magaciisa la sheegin. Axaddii, Xukuumadda Sharac waxay ku dhawaaqday heshiis ey la gashay madaxa SDF Mazloum Cabdi kaas oo ay ku jiraan xabad joojin iyo in maamulka Kurdiyiinta lagu daro gobolka, kaas oo mas'uul ka noqon doona maxaabiista ISIS. Xabbad joojin cusub oo afar maalmood ah oo la isku raacay ka dib markii xiisaddu sii xumaatay ayaa lagu wadaa inay dhacdo fiidnimada Sabtida.
XIGASHO-RFI.
