SOOMAALIYA OO BAKISTAN KA SOO IIBSANEYSA DIYAARADO DAGAAL.
(SAWIRKA)-DIYAARADA DAGAALKA EE JT-17 THUNDER.
(ISLAMABAD/PAKISTAN)-Soomaaliya waxay si firfircoon u raadineysaa helitaanka ugu yaraan laba diyaaradood oo dagaal, oo ka kooban 24 diyaaradood oo dagaal oo JF-17 Thunder Block III ah, oo ka yimid Bakistaan , taasoo ah tallaabo muhiim ah oo lagu casriyeynayo ciidankeeda cirka ee muddada dheer la dayacay. Ergooyin heer sare ah oo dhawaan ka yimid Muqdisho, oo uu ku jiro taliyaha Ciidanka Cirka Soomaaliya, ayaa booqday Islamabad si ay uga wada hadlaan heshiiskan suurtagalka ah, kaas oo calaamad u noqon kara mid ka mid ah iibsiyada difaaca ee ugu muhiimsan ee Soomaaliya tan iyo horraantii 1990-meeyadii. Horumarkan ayaa yimid iyadoo ay socoto dadaallada Soomaaliya ay ku xoojineyso madax-bannaanideeda hawada ka dib sannado badan oo ay ku tiirsaneyd la-hawlgalayaasha shisheeye ee hawlgallada amniga ee ka dhanka ah khataraha xagjirnimada. Soo iibsiga la soo jeediyay wuxuu diiradda saarayaa nooca Block III ee horumarsan ee JF-17 Thunder , oo ah diyaarad dagaal oo jiil afraad ah oo doorar badan leh oo ay si wadajir ah u sameeyeen Pakistan Aeronautical Complex iyo Shirkadda Diyaaradaha ee Chengdu ee Shiinaha. Noocan waxa uu ka kooban yahay astaamo casri ah sida radar firfircoon oo elektaroonik ah oo si toos ah loo baaray si loo helo ogaanshaha iyo dabagalka sare, nidaamyada bandhigga ee koofiyadda lagu rakibay si loo wanaajiyo wacyiga xaaladda tijaabada, iyo iswaafajinta gantaalada fog-fog ee muuqaalka. Casriyeyntaani waxay JF-17 Block III ka dhigayaan goob 4.5-jiil ah oo awood u leh dagaalka hawada-ilaa-hawada, hawlgallada weerarka dhulka, iyo taageerada dagaalka elektaroonigga ah, iyagoo bixinaya isku-darka dheellitiran ee waxqabadka iyo qiimaha la awoodi karo ee ciidamada cirka ee soo baxaya.
Kaydka ciidamada cirka ee Soomaaliya ee hadda jira ayaa weli aad u xaddidan, oo ka kooban diyaaradaha qumaatiga u kaca sida taxanaha Bell 412 iyo diyaarado sii kordhaya oo ay bixiso Turkiga sida noocyada Bayraktar TB2 iyo Akinci. Ku darista dhawaanahan waxaa la sheegay inay ku jiraan tiro yar oo diyaaradaha dagaalka F-16 ah oo ay bixiso Turkiga, kuwaas oo loogu talagalay in lagu xoojiyo ilaalinta cirka iyo doorarka dagaalka oo xaddidan. Si kastaba ha ahaatee, Ciidanka Cirka Soomaaliya ma laha diyaarado dagaal oo u gaar ah hawlgallada joogtada ah, farqigaas oo sii jiray tan iyo burburkii maamulka dhexe 1991 ayaa carqaladeeyay maraakiibtii hore ee xilligii Soofiyeeti ee MiG-17s, MiG-21s, iyo diyaaradaha kale.
Wadahadallada diyaaradaha dagaalka ee JF-17 ayaa xoogeystay ka dib booqasho bishii Febraayo 2026 uu ku tagay Bakistaan wafdi ka socda Soomaaliya oo uu hoggaaminayo Taliyaha Ciidanka Cirka Maxamuud Sheekh Cali . Warbixinnadu waxay tilmaamayaan in wadahadalladu ay ka gudbeen wadahadallo hordhac ah oo ay galeen heshiisyo qaabaysan, taasoo suurtogal ah inay horseeddo heshiis rasmi ah dabayaaqada sanadka. Heshiisku wuxuu la jaan qaadayaa istaraatiijiyadda dhoofinta difaaca ee sii ballaaranaysa ee Bakistaan , taasoo keentay in JF-17 ay hubiyaan dalal ay ku jiraan Azerbaijan, Nayjeeriya, iyo Myanmar, iyadoo ay xiiseynayaan dhowr kale oo Bariga Dhexe iyo Afrika ah. JF-17 Block III waxay Soomaaliya siisaa xal kharash-ool ah, iyadoo qiimaha cutubku lagu qiyaasay inta u dhaxaysa $25 milyan iyo $40 milyan diyaarad kasta, taasoo aad uga hooseysa goobaha la midka ah ee Galbeedka. Diyaaradda oo ay ku shaqeyso matoorka Klimov RD-93MA turbofan ee horumarsan, waxay gaartaa xawaare sare oo ah Mach 1.6 ilaa 1.8, saqaf adeeg oo ka badan 55,000 cagood, iyo gacan dagaal oo ka badan 900 kiiloomitir oo shidaal gudaha ah, oo lagu sii fidin karo taangiyada dibadda. Hubkeeda waxaa ka mid ah madfac laba-foos ah oo 23mm ah, gantaalada hawada-ilaa-hawada, gantaalada hagaya saxda, iyo hubka ka hortagga maraakiibta, taasoo suurtogalinaysa hawlgallo kala duwan laga bilaabo qabsashada ilaa taageerada hawada oo xiran. Iibsashadan suurtagalka ah waxay ka tarjumaysaa dhaqdhaqaaqa gobolka ee ballaaran ee Geeska Afrika, halkaas oo Soomaaliya ay raadineyso inay si weyn u xakameyso hawadeeda iyadoo ay socdaan dadaallada ka dhanka ah kacdoonnada ka dhanka ah dagaalyahannada al-Shabaab iyo caqabadaha amniga badda ee Badweynta Hindiya. Xoojinta awoodaha hawada waxay yareyn doontaa ku tiirsanaanta la-hawlgalayaasha caalamiga ah, oo ay ku jiraan hawlgallada Midowga Afrika iyo heshiisyada laba geesoodka ah ee lala galo Turkiga, iyadoo la xoojinayo ka hortagga khataraha dibadda.
Warshadaha difaaca ee Pakistan ayaa ka faa'iidaysta dhoofinta noocaas ah, maadaama barnaamijka JF-17 uu taageero awoodda wax soo saarka gudaha ee Xarunta Duulista Hawada ee Pakistan ee Kamra. Iyadoo dhawaan la dhammaystiray dalabaadka Ciidanka Cirka ee Pakistan ee nooca Block III, baaxadda dhoofinta ayaa korodhay, taasoo u oggolaanaysa Islamabad inay buuxiso baahida caalamiga ah ee sii kordheysa iyada oo aan lahayn xayiraado warshadeed oo degdeg ah. Falanqeeyayaashu waxay xusayaan in iskaashiga Sino-Pakistani uu hubinayo silsilado sahay oo la isku halleyn karo isla markaana uu ka fogaanayo xayiraadaha dhoofinta ee reer Galbeedka kuwaas oo inta badan dhib ku ah iibsiga dalalka soo koraya. Haddii la dhammeeyo, heshiiska 24 diyaaradood wuxuu Soomaaliya siin doonaa laba ciidan oo buuxa, taasoo siin doonta qoto dheer oo hawlgal ah oo loogu talagalay tababarka, kormeerka, iyo jawaab celinta degdegga ah. Waxa kale oo ku jiri doona saadka la xiriira, qalabka jilitaanka, iyo taageerada dayactirka, oo muhiim u ah ciidan dib u dhista khibradooda hay'adeed ka dib tobanaan sano oo carqaladeyn ah. Barnaamijyada tababarka duuliyeyaasha iyo kaalmada farsamada ee ka timaadda Bakistaan waxay dedejin karaan is-dhexgalka adeegga. Tallaabadani waxay hoosta ka xariiqaysaa sumcadda sii kordheysa ee Pakistan oo ah shirkad bixisa qalab militari oo casri ah oo la awoodi karo oo loogu talagalay la-hawlgalayaasha Afrika iyo Aasiya. Wadahadallo la mid ah oo lala yeeshay waddamada sida Suudaan iyo kuwa kale waxay muujinayaan qaab iskaashi difaac oo istiraatiiji ah, oo inta badan fududeeya isbahaysiyada gobolka. Soomaaliya , helitaanka JF-17 Block III waxay u taagan tahay tallaabo muhiim ah oo loo qaaday dib-u-dhiska cudud dagaal oo cirka ah oo la isku halleyn karo, taasoo gacan ka geysanaysa xasilloonida qaranka iyo isku-tiirsanaanta arrimaha difaaca.
XIGASHO-TIMES OF ISLAMABAD.