(MUUQAALKA)-SAMBALOOSHE.
(MUQDISHO/SOMALIA)-Muran cusub oo dhanka amniga ah ayaa ka soo ifbaxay gobolka Hiiraan ee bartamaha Soomaaliya ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya dhaqdhaqaaqyo hubaysan oo lala xiriirinayo agaasimihii hore ee sirdoonka Cabdullaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe. Sida laga soo xigtay Red Sea Axis, Sanbaloolshe wuxuu ka soo gudbay dhulka Itoobiya isagoo wata kolonyo 28 gaari oo Toyota Land Cruiser ah iyo shaqaale hubaysan oo la socda. Warbixintu waxay ku tilmaantay Beledweyne, oo ah xarunta maamulka Hiiraan, inay tahay ujeeddada la sheegay ee dhaqdhaqaaqa. Faahfaahinta kolonyada iyo ujeeddooyinkeeda la soo sheegay si madax-bannaan looma xaqiijin.
ISKA HORIMAAD SIYAASADEED OO KA DHACAY B/WEYNE AYAA WALAAC AMNI DHALIYEY:
Beledweyne waxay noqotay xudunta khilaafaadka ku saabsan hoggaanka mustaqbalka iyo qabanqaabada doorashada ee Dowlad Goboleedka Hirshabelle. Bishii Sebtembar, siyaasiyiin, odayaal dhaqameed iyo dadka deegaanka ayaa sameeyay dibadbaxyo ka dhan ah qorshayaasha lagu doonayo in lagu sii wado doorashooyinka Hirshabelle iyada oo aan la gaarin heshiis siyaasadeed oo ballaaran. Sebteembar 26, Sanbaloolshe wuxuu si cad u ammaanay dibadbaxyada, isagoo muujiyay taageerada uu u hayo dalabaadka siyaasadeed ee ay soo gudbiyeen dadka deggan Hiiraan. Madaxweynihii hore ee Hirshabeelle Cali C/llaahi Cosoble ayaa sidoo kale dhaliilay waxqabadkii Sanbaloolshe iyo Madaxweyne ku xigeenka Hirshabeelle Yuusuf Axmed Hagar Dabageed ee isla muddadaas. Warbixinnada ku saabsan kororka dhaqdhaqaaqa militariga ee Beledweyne ayaa iftiimiyay khataraha amniga ee la xiriira iskahorimaadka siyaasadeed ee sii kordhaya.
EEDEYMO KU SAABSAN KU LUG LAHAANSHA SHISHEEY AYAA SOO BAXAY:
Warbixintii ugu dambeysay ee ku saabsanayd Sanbaloolshe ayaa timid iyadoo ay socoto dood ku saabsan xiriirka ka dhexeeya mucaaradka Soomaaliya iyo dowladaha shisheeye. Iyadoo soo xiganaysa ilo aan la magacaabin, Red Sea Axis waxay ku andacootay jiritaanka olole siyaasadeed iyo mid militari oo ballaaran oo loogu talagalay in lagu wiiqiyo awoodda federaalka ee ka baxsan Muqdisho. Wargeyska ayaa sheegay in ololahan uu maalgeliyay Imaaraadka Carabta, oo ay taageerayaan sirdoonka Israa'iil, isla markaana ay fududeeyeen dhex-dhexaadiyeyaal lala xiriiriyay Kenya. Waxay sidoo kale soo xigatay ilo wareedyo isku xiraya dhaqdhaqaaqyada Sanbaloolshe ee Hiiraan iyo shakhsiyaad lala xiriirinayo hoggaamiyihii hore ee Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen. Si kastaba ha ahaatee, eedeymaha ku saabsan maalgelinta shisheeye, ku lug lahaanshaha sirdoonka iyo isku-dubaridka hawlgalka laguma xaqiijin caddayn dadweyne oo si madax-bannaan loo xaqiijin karo.
SHAQADA SIRDOONKA EE SAMBALOOSHE AYAA WAJAHAYSA BAARITAAN CUSUB:
Sanbaloolshe wuxuu weli ka mid yahay saraakiishii hore ee amniga ee caanka ahaa ee Soomaaliya, isagoo saddex jeer oo kala duwan soo noqday agaasimaha Hay'adda Sirdoonka iyo Amniga Qaranka. Wuxuu muddo kooban hayay xilkaas sannadkii 2014 ka hor inta uusan ku soo laaban hoggaanka hay'adda bishii Abriil 2017. Intii uu xilka hayay, Soomaaliya waxay la kulantay qarax ba'an oo ka dhacay isgoyska Zoobe ee Muqdisho Oktoobar 14, 2017, kaasoo la sheegay inuu dilay in ka badan 500 oo qof. Dabayaaqadii bishaas, ka dib weerar dhimasho dhaliyay oo lagu qaaday Hoteelka Nasa-Hablood, dowladda Soomaaliya ayaa shaqada ka eriday Sanbaloolshe iyo taliyaha booliiska qaranka. Dhacdooyinkaas waxay hoggaanka hay'adda sirdoonka u horseedeen baaritaan dadweyne. Dhacdooyinkooda intii uu xilka hayay ma muujinayaan inuu ku lug lahaa weerarrada. Sanbaloolshe wuxuu dib ugu soo laabtay hoggaanka NISA bishii Abriil 2024 ka hor inta aan la beddelin bishii Maajo 2025. Kadib wuxuu ku soo laabtay siyaasadda baarlamaanka federaalka.
MAXAY XIISADAHAASI UGA DHIGAN YIHIIN AMNIGA SOOMAALIYA?
Dawlad Goboleedka Hirshabelle waxay ka kooban tahay gobollada kala ah Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe, taasoo ka dhigaysa mid muhiimad istiraatiiji ah u leh deegaanka amniga dhexe ee Soomaaliya. U dhowaanshaha Hiiraan iyo Itoobiya ayaa ku kordhinaysa xuduudo ka gudba walaacyada ku saabsan abaabulka hubaysan iyo xasillooni darrada siyaasadeed. Wax kasta oo isku dhac hubaysan isu beddela waxay adkeyn kartaa isku-dubaridka hay'adaha amniga federaalka iyo ciidamada maxalliga ah. Soo ifbixidda qaab-dhismeedka ciidamada ee is-haya ayaa si gaar ah walaac u yeelan doonta inta Soomaaliya ay sii waddo howlgallada ka dhanka ah AL-Shabaab. Hadallo dheeraad ah oo ka soo baxaya dowladda federaalka iyo kuwa lagu magacaabay warbixinnada ayaa muhiim u noqon doona xaqiijinta dabeecadda, meesha loo socdo iyo ujeeddada dhaqdhaqaaqa la sheegay in loo wado kolonyada. dhiibistii Halgamaa Qalbi-Dhagax ee uu sameeyey Sambalooshe ma loo qaadan karaa mid ey ka dambeeysay dawladda Federaalka Itoobiya?
XIGASHO-ME.
