QAADKA KENYA LAGA KEENO OO HOOS U DHAC KU YIMID,SABAB?
(SAWIRKA)-QAAD.
(NAIROBI/KENYA)-Dhoofinta qaadka ee Kenya ee Soomaaliya ayaa hoos u dhacday rubuci ugu dambeeyay iyadoo wax soo saarka Itoobiya uu sii waday inuu helo saami weyn oo suuqa Soomaaliya ah, sida lagu sheegay warbixin cusub oo ay soo saartay Hay'adda Beeraha iyo Cuntada ee Kenya (AFA). Warbixintu waxay Soomaaliya u aqoonsan tahay meesha ugu badan ee loo dhoofiyo miraa-ga Kenya iyo mid ka mid ah ilaha ugu muhiimsan ee dalka ka soo gala lacagaha qalaad ee laga helo dalagga. Si kastaba ha ahaatee, waxay sheegtay in Kenya ay wajahayso tartan sii kordhaya oo ka imanaya Itoobiya, kaas oo u dhowaanshaha Soomaaliya uu u suurtageliyay dhoofiyayaasheeda inay si dhakhso leh oo kharash yar ugu keenaan miraa-ga cusub. Sida laga soo xigtay warbixinta AFA, Kenya waxay dhoofisay 692,000 kiilo oo qaad ah rubuc-sannadeedkii, taasoo qiimaheedu ahaa KSh3.09 bilyan. Tani waxay ka dhigan tahay hoos u dhac 103,668 kiilo oo qiimahoodu yahay qiyaastii KSh470 milyan marka la barbar dhigo muddadii u dhigantay 2025. Maamulka ayaa hoos u dhaca ku sababeeyay tartanka adag ee ka jira suuqa Soomaaliya, kaas oo si caadi ah u nuugay inta badan dhoofinta qaadka ee Kenya. Warbixintu waxay sidoo kale xustay in qaar ka mid ah beeralayda Kenya ay dib u dhigeen goosashada dalagyadooda iyagoo sugaya qiimaha suuqa oo wanaagsan. Natiijooyinka ayaa hoosta ka xariiqaya muhiimadda sii kordheysa ee Itoobiya u leedahay ganacsiga qaadka ee Soomaaliya. Miraa-ga Itoobiya ayaa si isa soo taraysa caan uga noqday ganacsatada sababtoo ah marinnada gaadiidka oo gaaban, taasoo u oggolaanaysa badeecaddu inay si dhakhso ah u gaarto macaamiisha iyadoo yareynaysa kharashaadka saadka. Si loo beddelo isbeddelka, Hay'adda Beeraha iyo Cunnada ayaa ku boorrisay dhoofiyayaasha iyo siyaasad-dejiyeyaasha Kenya inay kala duwanaadaan meelaha loo dhoofiyo halkii ay si weyn ugu tiirsanaan lahaayeen Soomaaliya. Waxay sidoo kale ku talisay in la hagaajiyo maaraynta goosashada ka dib, xoojinta gaadiidka iyo saadka ganacsiga, iyo in la raaco heshiisyo ganacsi oo laba geesood ah oo gacan ka geysan doona xasilinta dhoofinta iyo kor u qaadida tartanka Kenya ee suuqyada gobolka. Warbixintu waxay iftiiminaysaa muhiimadda ay Soomaaliya u leedahay inay sii ahaato suuqa qaadka ugu weyn gobolka, iyadoo sidoo kale muujinaysa sida tartanka u dhexeeya alaab-qeybiyeyaasha Kenya iyo Itoobiya uu dib u habaynayo ganacsiga. Tartanka sii kordhaya wuxuu siin karaa soo dejiyayaasha iyo macaamiisha Soomaalida doorasho ballaaran oo alaab-qeybiyeyaal ah iyo qiimo macquul ah oo tartan badan, inkastoo ay sidoo kale caqabado cusub u tahay dhoofiyayaasha Kenya ee doonaya inay sii haystaan suuqa muddada dheer.
ISHA-GJ.
