MW-XASAN SHEEKH OO KA QEYBGALAY MADASHA 17-AAD EE TV-GA ALJAZEERA.
(SAWIRKA)-MW-XASAN SHEEKH MAXAMUD.
(DOHA/QATAR)-Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sheegay in adduunku uu maanta ku jiro isgoys khatar ah oo halis gelinaya nidaamka caalamiga ah ee ku salaysan xeerarka , isagoo ka digay in iska indha tirka sharciga caalamiga ah iyo ku soo noqoshada caqliga xoogga ay aadanaha u horseedi doonto fowdo la mid ah tii ka horreysay dagaalladii adduunka.Khudbaddiisa, Madaxweynuhu wuxuu kaga hadlay arrimo badan oo gobolka ah, isagoo ka digay heshiisyada iyo ficillada uu ku tilmaamay kuwo sharci darro ah, wuxuuna tilmaamay doorka Israa'iil ee arrimaha saameeya xasilloonida Geeska Afrika iyo Badda Cas, isagoo u arkay dhaqamadan inay yihiin xadgudub ka dhan ah madaxbannaanida dawladda iyo khatar ku ah amniga gobolka. Hadalka Madaxweynaha ayaa yimid intii uu ka qayb galayay Madasha 17-aad ee Al Jazeera ee ka dhacday caasimadda Qatar ee Doha , halkaas oo uu ku nuuxnuuxsaday in madasha ay noqotay goob wax ku ool ah oo lagu falanqeeyo isbeddellada waa weyn ee siyaasadda iyo dhaqaalaha, iyo isu keenista khubarada iyo go'aan-qaadayaasha xilli caalami ah oo xasaasi ah. Wuxuu ammaanay doorka AL Jazeera, isagoo ku tilmaamay inay tahay isha wararka ugu kalsoonida badan, sababtoo ah sida ay uga go'an tahay heerarka xirfadda saxaafadda, awoodda ay u leedahay inay ka hortagto sheekooyinka ugu badan, iyo sida ay mas'uuliyadda u leedahay maaraynta arrimaha adag ee adduunka qasan. Madaxweynaha ayaa hakad geliyay si uu uga hadlo dagaalka Israa'iil ee Gaza, isagoo ku tilmaamay waxa dhacaya "heer aan hore loo arag oo bani'aadamnimo ah" taariikhda casriga ah, wuxuuna ku nuuxnuuxsaday in maqnaanshaha xal caddaalad ah oo dhammaystiran, oo ku salaysan xalka labada dowladood , ay muujinayso kor u kac iyo xasillooni darro dheeraad ah. Wuxuu carabka ku adkeeyay in sii socoshada masiibada Falastiin iyada oo aan lahayn aragti siyaasadeed oo dhab ah ay halis gelinayso nabadda iyo amniga caalamiga ah, isagoo ka digaya haddii adduunku uusan maanta wax ka qaban, ay berri qiimo weyn ku yeelan doonto natiijada burburka nidaamka sharciga caalamiga ah.
WALAACA SII KORDHAYA:
Wuxuu tilmaamay in adduunku uu arkayo dardar aad u weyn oo ku yimid horumarinta sayniska, tignoolajiyada iyo daryeelka caafimaadka, laakiin taa beddelkeeda waxay wajahaysaa walaac sii kordhaya oo khatar gelinaya nidaamka caalamiga ah ee ku salaysan mabaadi'da, dhinacy. badan iyo iskaashiga ka dhexeeya dowladaha. Wuxuu tilmaamay in nidaamkani, inkastoo uu cillado leeyahay, uu muddo tobanaan sano ah bixiyay qaab-dhismeed lagu maareeyo khilaafaadka caalamiga ah si wanaagsan isla markaana uu aasaasay wada noolaansho qaraabo ah, isagoo ka digaya isku dayada lagu wiiqayo ama lagu beddelayo male awaalka danaha cidhiidhiga. Wuxuu sharraxay in sharciyada caalamiga ah iyo xeerarka nidaamiya xiriirka ka dhexeeya dowladaha ay noqdeen kuwo halis ku jira, iyadoo soo noqoshada fikradaha "xaqqa awoodda" halkii laga soo celin lahaa "awoodda midig," ay tahay muuqaal xasuusinaya xaaladihii ka horreeyay Dagaalkii Labaad ee Adduunka . Wuxuu carabka ku adkeeyay in adduunku uusan ku sii jiri karin waddadan khatarta ah muddo dheer, isagoo ku baaqay in tallaabo caalami ah oo halis ah la qaado si loola xisaabtamo kuwa ku xadgudba sharciga caalamiga ah iyo in dib loo dejiyo siyaasadaha caalamiga ah iyadoo lagu saleynayo amniga, nabadda iyo horumarka guud. Dhanka amniga, Madaxweynaha ayaa xaqiijiyay in Soomaaliya ay sii waddo ka qayb qaadashada la dagaallanka argagixisada caalamiga ah iyada oo adeegsanaysa istiraatiijiyad militari, aqoon, dhaqaale, iyo siyaasadeed oo dhammaystiran si loola dagaallamo al-Qaacida iyo Daacish gudaha dalka. Wuxuu sharraxay in allabaryada ay sameeyeen Soomaalidu aysan kaliya u adeegin amnigooda qaran, laakiin sidoo kale ay gacan ka geystaan ilaalinta amniga gobolka iyo kan caalamiga ah, isagoo muujiyay mahadnaqiisa taageerada la-hawlgalayaasha caalamiga aheedadaalkan. Dhanka gobolka, wuxuu carabka ku adkeeyay in Badda Cas ay tahay marin muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah iyo isha ugu weyn ee kobaca iyo fursadaha iskaashiga, isagoo ka digay in khatar kasta oo ku timaada xasilloonideeda ay saameyn ku yeelan doonto dhaqaalaha adduunka. Wuxuu ka hadlay heshiiska is-afgaradka ee ay Israa'iil la saxiixatay gobolka Somaliland, isagoo u arkay tallaabo sharci darro ah oo saameynaysa madaxbannaanida Soomaaliya iyo midnimada dhuleed, isla markaana khatar gelinaysa xasilloonida Geeska Afrika iyo Badda Cas. Wuxuu carabka ku adkeeyay in tallaabadani ay ka hor imaanayso Axdiga Midowga Afrika , kaas oo ku salaysan ixtiraamka xuduudaha la dhaxlay, isla markaana ay tahay tusaale khatar ah oo lagu faragelinayo madaxbannaanida qaranka ee dowladaha. Madaxweynaha ayaa carabka ku adkeeyay sida dowladda Soomaaliya uga go'an tahay sii wadista dhismaha dowladnimada, iyadoo diiradda la saarayo horumarinta dhaqaalaha iyo siyaasad loo dhan yahay oo aan cidna ka reebin, isagoo xaqiijiyay in dadka Soomaaliyeed ay rajeynayaan inay arkaan "iftiinka dhammaadka godka." Wuxuu khudbaddiisa ku soo gabagabeeyay digniin ku saabsan isku day kasta oo lagu doonayo in lagu beddelo nidaamka caalamiga ah ee jira, isagoo ku dooday in ku soo noqoshada caqliga xoogga ay dunida u horseedi doonto xilliyo mugdi ah oo xasillooni darro ah, wuxuuna ku baaqay in warbaahinta iyo bulshadarayidka ah iney door balaaran ka ciyaaraan Nabadda.
XIGASHO-ALAJZEERA.