(MUUQAALKA)-MOHUZE IYO AL-NEHYAN.
(KAMPALA/UGANDA)-Uganda waxay ahayd dalkii ugu horreeyay ee ciidamo u soo dira Soomaaliya, sanadkii 2007. Ku dhawaad labaatan sano ka dib, 30kii Oktoobar 2026, Kampala waxay ku dhawaaqday inay bilowday inay ciidamadeeda kala baxdo Soomaaliya. Taariikhda bartilmaameedka ah ee uu sheegay Taliyaha Ciidamada Difaaca Jeneraal Muhoozi Kainerugaba waa Agoosto 2027: markaas, hal askari oo reer Uganda ah ma sii joogi doono Soomaaliya. Sababta rasmiga ah waa caddahay: ma jirto lacag. Qoraal diblomaasiyadeed oo loo diray Midowga Afrika 1dii Luulyo 2026, Mareykanka ayaa ku dhawaaqay go'aankiisa ah inuu dhimo maalgelinta iyo taageerada saadka ee Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM). Washington waxay sheegtay inay ka soo horjeedo qaab ay in ka badan 90 boqolkiiba kharashka howlgalka ku bixinayeen hay'ado caalami ah, iyo in ciidamada Soomaaliya ay ka gaabiyeen inay qaadaan mas'uuliyadda dhulkooda. 25 boqolkiiba dhimista miisaaniyadda Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa si toos ah u saameysay hawlgallada safka hore. Markii adeegyada shidaalka, biyaha, cuntada iyo daadgureynta caafimaadka ay hoos u dhaceen, sii wadida howlgalka waxay noqotay mid aan macno dhaqaale u lahayn Uganda. Laakiin waxaa jira akhris kale oo ku wareegaya goobaha siyaasadda Soomaaliya, waxayna raadineysaa jihada dhabta ah ee sheekada ma aha Kampala, laakiin waa Abu Dhabi.
“FARIINTU KAMA IMAAN KAMPALA, BALSE WAXAY KA TIMID ABU DHABI”.
Sannadkan oo dhan, Jeneraal Muhoozi wuxuu marar badan ku celceliyay farriinta ah in laga baxayo Soomaaliya. Mararka qaar isagoo sheeganaya in Mareykanku uu si qarsoodi ah ula gorgortamayo AL-Shabaab, mararka qaarna isagoo muujinaya raaxo-darro uu ka qabo maalgelinta howlgalka. Dad badan oo indha indheeya ayaa hadalkan u arkayay inuu yahay caro uu Muhoozi ka muujinayo baraha bulshada. Sida laga soo xigtay ilo maxalli ah, Imaaraadka Carabta ayaa Uganda, oo horey ugu sugnaa aaga Israa'iil iyo Imaaraadka Carabta, siiyay boqolaal milyan oo doolar oo beddelkeeda ah inay ciidamadeeda kala baxdo dalka Soomaaliya. Sida laga soo xigtay ilo maxalli ah, Abu Dhabi waxay Kampala u soo bandhigtay dalab soo socda: "Waxaan ku siin doonnaa lacagtii aad ka heli jirtay howlgalka Soomaaliya; waxaad la baxaysaa ciidamadaada." Tirada wareegaysa waxay ku dhowdahay nus bilyan oo doolar, iyadoo lagu daray maalgashi iyo ballanqaadyo mashruuc. Sida laga soo xigtay isla ilo maxalli ah, Imaaraadka Carabta waxay raacday laba waddo oo ay ciidamada Midowga Afrika uga saarayaan Soomaaliya: marka hore, waxay saldhig u dhigtay Mareykanka, oo ah isha ugu weyn ee maalgelinta howlgalka, inuu jaro taageeradiisa; ka dibna, waxay lacag u soo bandhigtay waddamada ciidamada ku deeqay si ay uga baxaan.
BARTILMAAMEEDKA DHABTA AH: LABADA MASHUUR EE TURKIGA UU KA WADO SOOMAALIYA:
Barta ugu muhiimsan ee akhrintaani waa loolanka Juqraafiyeed ee ka socda Soomaaliya. Sida laga soo xigtay ilo maxalli ah, ujeeddada Abu Dhabi waa in la carqaladeeyo laba mashruuc oo khatar gelinaya danaha dowladaha sida Israa'iil, Imaaraadka Carabta iyo Hindiya: Saldhiga hawada sare ee lagu qorsheeyay Warsheikh. Saldhigga laga bilaabayo hawada sare ee Turkiga ayaa qorsheynaya inuu ka dhiso xeebta Badweynta Hindiya ee Soomaaliya ayaa loo arkaa mashruuc wax ka beddeli doona dheelitirka awoodda gobolka. Sahaminta shidaalka ee biyaha Soomaaliya. Sahaminta dhulgariirka iyo diyaarinta qodista ee uu sameeyay Türkiye waxay la macno tahay jilaa cusub oo ku jira tartanka tamarta ee gobolka. Habka ugu gaaban ee lagu joojin karo labadan mashruuc waa in la burburiyo dhulka ay ku taagan tahay Dowladda Federaalka Soomaaliya. Abu Dhabi waxay u aragtaa inay la jaanqaadayso danaheeda gaarka ah in Muqdisho ay gacanta u gasho AL-Shabaab ka hor inta aysan Turkigu mashaariicdan soo noolayn. Xaaladdan oo kale, bixitaanka ciidamada Uganda ma aha oo kaliya go'aan miisaaniyadeed, laakiin waa tallaabo ula kac ah oo meesha ka saaraysa gaashaanka amniga ee dowladda Soomaaliya. Marka hore, ka bixitaanka Uganda, dowladda Soomaaliya waxay lumisay taageeradii milatari ee ugu khibradda badnayd ee ay ka geysatay AL-Shabaab. Marka labaad, doorka Imaaraadka Carabta ee Geeska Afrika, oo ka bilaabma Suudaan ilaa Soomaaliya, hadda waxaa la isweydiinayaa ma aha oo kaliya Khartuum laakiin sidoo kale Muqdisho. Su'aasha ah cidda ka dambeysa go'aanka lagu soo afjaray joogitaanka labaatanka sano ee Uganda waa mid ka mid ah su'aalaha qaabayn doona masiirka Soomaaliya bilaha soo socda.
XIGASHO-BAZARA.
