DADALADDA SOOMALILAND AQOONSI LOOGA RAADINAAYO MARAYKANKA OO HAKAD GALAY.

(MUUQAALKA)-CALAMADA SOOMALILAND IYO MARAYKANKA.

(WASHINGTON/USA)-Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi ("Cirro") ayaa sii wada booqashadiisa Mareykanka, iyadoo jadwal badan oo dowladeed iyo kulamo cilmi baaris ah ay ka socdaan Washington. Si kastaba ha ahaatee, dadaalka loogu jiro aqoonsiga Mareykanka ee Somaliland ayaa u muuqda mid hakad ku jira. In kasta oo maamulka Trump uu weli afka ka xiran yahay, haddana dadka gudaha ku jira ayaa eedda saaraya laba xafiis: Mid waa Ku-xigeenka Xoghayaha Arrimaha Dibadda Chris Landau, kaasoo, in yar ka hor inta aan loo sheegin wax kale, uusan rabin inuu ka laabto siyaasad ku saleysan Muqdisho oo ku saleysan Xoghayaha Arrimaha Dibadda Hillary Clinton. Xarunta kale ayaa la sheegay inay tahay xafiiska la dagaallanka argagixisada ee Golaha Amniga Qaranka. Mas'uuliyiinta halkaas jooga waxay ka walaacsan yihiin in aqoonsiga Somaliland uu wiiqayo iskaashiga Mareykanka ee la dagaallanka argagixisada ee Soomaaliya. Milatariga Mareykanka ayaa muddo dheer tababarayaal iyo hawl-wadeenno gaar ah u diray Soomaaliya si ay u xoojiyaan dagaalka dalkaas ee ka dhanka ah AL Shabaab iyo inay gacan ka geystaan ​​​​taageeridda ciidamada nabad ilaalinta Midowga Afrika. In kasta oo Madaxweyne Donald Trump uu ciidamada Mareykanka ka saaray Soomaaliya xilligiisii ​​ugu horreeyay, haddana Madaxweyne Joe Biden ayaa dib u soo celiyay ka dib markii uu xilka qabtay. Waxaa la sheegay in ay jiraan ciidamo yar oo Mareykan ah oo ku sugan garoonka diyaaradaha ee Balidogle, oo ah saldhig Talyaani ah oo duug ah, oo gudaha Muqdisho ka xiga dhanka KG, waxaana la sheegay in qaar ka mid ah shaqaalaha Mareykanka ay ka howlgalaan aagga xarunta Xalane ee ay la wadaagaan howlgallada Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika. Waxaa sidoo kale la sheegay in ay jiraan qaar ka mid ah Ciidamada Badda iyo hawl-wadeenno kale oo gaar ah oo ka howlgala Boosaaso iyo Kismaayo. Waxaa jiray, ugu yaraan si ku meel gaar ah, shaqaale Mareykan ah oo ku sugan Baydhabo, Dhuusamareeb, iyo Jowhar. Intaa waxaa dheer, saraakiisha militariga iyo sirdoonka Mareykanka ayaa si isa soo taraysa u taageeraya howlgalka ka dhanka ah argagixisada ee ka socda Xerada Lemonnier ee Jabuuti, Kenya, iyo Somaliland lafteeda. Waxaa jiray laba bartilmaameed oo waa-weyn oo Mareykanku qaaday: xerada Daacish ee Buuraha Golis ee Puntland, meel u dhow Bosaso, iyo dagaalka ballaaran ee ka dhanka ah AL Shabaab. Fikradda ah in taageerada Somaliland ay la macno tahay in la iska iloobo iskaashiga Soomaaliya waxay ku salaysan tahay mala-awaal nacasnimo ah waxayna si dabiici ah u muujineysaa sida iskaashiga lala leeyahay Muqdisho uu u liito. Marka hore, tixgeli Puntland iyo dagaalka ka dhanka ah Dowladda Islaamiga ah. Puntland waxay ka carootay dowladda Federaalka ee Muqdisho, sababtoo ah Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo la doortay-2022, halkii la dooran lahaa Deni, haddana ka gudbay xilligiisii ​​dastuuriga ahaa wuxuu diidayaa xuquuqda Federaalka ee dowladaha sida Puntland. In kasta oo Puntland iyo Somaliland ay yihiin kuwo iska soo horjeeda oo ay ka dhaxayso muran xuduudeed, haddana way iska kaashadaan. In kasta oo Puntland ay hadda ku jirto dowladda Federaalka, haddana ololaha dhexe ee Muqdisho wuxuu u badan yahay inuu ku qasbo Puntland inay raacdo waddada Somaliland sida ay tahay inay Puntland cagta u saarto. Sidoo kale macno ma samaynayso in Puntland ay joojin doonto caawinta xakamaynta iyo ka hortagga Dowladda Islaamiga ah. Iyadoo qaar ka mid ah saraakiisha Soomaaliya iyo saraakiisha sirdoonka Turkiga ee taageera ay ku riyoodaan inay ka faa'iidaysan karaan Dowladda Islaamiga ah ee ka dhanka ah Somaliland, Puntland uma badna inay joojiso iskaashiga ka dhanka ah argagixisada. Caasimadeeda, Garoowe, waa magaalo hurdo badan, oo gudaha ah, oo si layaab leh ugu tiirsan ganacsiga Somaliland; Mustaqbalka dhaqaale ee ballaaran ee Puntland wuxuu ku xiran yahay dekedda Boosaaso, oo ku taal 44 mayl oo keliya xarunta buuraha ee Dowladda Islaamiga ah ee Somaliland. Iskaashiga Soomaaliya iyo AL Shabaab waa mid aad u adag. In kasta oo AL Shabaab ay halis gelinayso dowladda uu magacaabay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, haddana musuqmaasuqa madaxweynuhu wuxuu hubinayaa in xitaa Ciidamada Gaarka ah ee Danab ee uu tababaray Mareykanka aysan guuleysan karin. Dhanka kale, cutubka Gorgor ee uu tababaray Turkiga ayaa u badan inay taageeraan AL Shabaab sida ay ula dagaallamaan xubnahooda. Si isdaba joog ah, Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu muujiyay inuu diyaar u yahay inuu ciidamo Soomaaliyeed geeyo kooxaha la tartamaya siyaasadda ama kuwa dowladda Federaalka ah marka loo eego inuu ka adkaado Islaamiyiinta. Maanta, ma suurtowdo in ganacsi lagu maamulo ama dhisme laga dhiso Muqdisho iyada oo aan la haysan ogolaansho AL-Shabaab. Soomaalidu waxay diyaar u yihiin inay ku kalsoonaadaan caddaaladda AL-Shabaab marka loo eego maxkamadaha dowladda sababtoo ah xawaaraha hawlgalka iyo la'aanta musuqmaasuqa. Dhab ahaantii, qaabka hadda ka jira Soomaaliya wuxuu la mid yahay waxa Mareykanku kala kulmo Pakistan. Markii Washington ay balaayiin doolar ku bixisay sidii ay u taageeri lahayd dadaallada ka dhanka ah argagixisada ee Pakistan, waxay abuurtay khatar akhlaaqeed oo sii socoshada gargaarka milatari ee faa'iidada leh ay u baahan tahay in ciidamada Pakistan aysan waligood si buuxda uga adkaan Taliban, AL Qaacida, ama kooxaha kale ee Deobandi ee xagjirka ah. Haddii Golaha Amniga Qaranka uu aaminsan yahay in la jabiyo AL-Shabaab ay u baahan tahay in la iska indho tiro himilooyinka dimuqraadiyadda, kuwa reer Galbeedka taageersan, iyo kuwa amniga ah iyo in la helo nimcooyinka wanaagsan ee dowladda Muqdisho oo si isdaba joog ah isu muujisay inay tahay wax ka badan puppet Shiinees ah iyo saraakiis Turki ah, dadka Mareykanka ah way dhiman doonaan. Iskaashiga ka hortagga argagixisada iyo baad la'aanta isku mid ma aha. Habka kaliya ee si dhab ah loogu sugi karo Gacanka Cadan ugu dambayntiina dib loogu celin karo guulaha AL Shabaab ee Soomaaliya waa in la aqoonsado oo lala shaqeeyo Somaliland, ka dibna la xoojiyo amniga Puntland iyo Jubaland, ugu dambayntiina la soo saaro ka dibna lala macaamilo AL-Shabaab, inkastoo Muqdisho aysan daruuri ahayn in lala shaqeeyo.

MICHAEL RUBIN.

ISHA-MIDDLE EAST FORUM.