XUUTIYIINTA OO MAXKAMADEYNAAYO SHAN SHAQAALE OO KA TIRSAN QM.
(MUUQAALKA)-MASULIYIINTA EY XIREEN XUUTIYIINTA.
(SANA’A/YEMEN)-Maleeshiyaadka Xuutiyiinta ayaa shan shaqaale oo ka tirsan Qaramada Midoobay, caafimaadka iyo waaxyaha rayidka ah u gudbiyay Maxkamadda dambiyada gaarka ah iyo dacwad oogista ee Sanca, in ka badan laba sano ka dib afduubkooda, iyadoo xaaladda caafimaad ee qaar ka mid ah ay sii xumaanayso iyo eedeymo la xiriira jirdil, la waayay meel ay ku noolaayeen iyo xuquuqdooda sharciga ah oo la duudsiiyay. Wariye Fares AL-Ximyari, oo soo xiganaya ilo xog ogaal ah, ayaa sheegay in maleeshiyada ay afar qof oo la afduubtay, oo kala ah Casim AL-Cashari, Dr. Ali AL-Madwaxi, Labib Sha’if, iyo Murad Dhafer, u gudbisay Maxkamadda Dembiyada ee Gaarka ah, halka Sami AL-Kilabi, oo ka shaqeynayay Xafiiska ergayga Qaramada Midoobay ee Yemen, ay u gudbisay Dacwad-oogaha Dembiyada ee Gaarka ah. Ilo wareedyo ayaa sheegay in maxkamaddu ay fadhigeedii ugu horreeyay u qabatay afarta qof ee la afduubtay dhowr maalmood ka hor, iyadoo aan la joogin qareenno difaacaya, ka dib markii ay xirnaayeen in ka badan laba sano oo ka baxsan habraacyada garsoorka, xaalado aan lahayn dammaanad qaad maxkamadeed oo caddaalad ah. Waa kuwee shan shaqaale ah oo kooxdu ka wareejisay xabsiyada hay'addeeda amniga iyo sirdoonka una wareejisay "Maxkamadda Dembiyada Gaarka ah"?
CASIM AL-CASHARI:
Casim AL-Cashari waa Agaasimaha Cilmi-baarista iyo Siyaasadda Dadweynaha ee Hay'adda "Raneen Yemen". Waxaa afduubtay maleeshiyada Xuutiyiinta bishii Maajo 2024 magaalada Damar, isagoo la socda qoyskiisa oo ka soo safraya Sanca una socda Cadan. Afduubkiisa ayaa qayb ka ahaa olole ballaaran oo lagu bartilmaameedsanayo tobanaan shaqaale ah oo ka tirsan Qaramada Midoobay iyo hay'ado maxalli ah iyo kuwa caalami ah, waxaana weli lagu hayaa xabsi ay leeyihiin hay'adaha amniga iyo sirdoonka Xuutiyiinta. Bishii Luulyo 2025, waxaa la shaaciyay in AL-Cashari uu qayb ahaan aragga ka waayay mid ka mid ah indhihiisa gudaha xarunta xabsiga, inkastoo uusan la kulmin wax dhibaato caafimaad ah ka hor afduubkiisa, iyadoo digniino laga bixiyay in laga yaabo inuu gebi ahaanba aragga waayo haddii uusan helin daryeel caafimaad oo degdeg ah. Maleeshiyaadku uma oggolaan qoyskiisa inay soo booqdaan ama si joogto ah ula xiriiraan, waxaana sidoo kale laga hor istaagay inuu booqdo aabihiis ka dib markii uu ku dhacay istaroog waxaana loo wareejiyay daryeelka degdegga ah ee isbitaal ku yaal Sanca.
DR.CALI AL-MADWAXI:
Cali Axmed AL-Madwaxi waa dhakhtar iyo khabiir ku takhasusay caafimaadka dadweynaha iyo cudurrada faafa. Wuxuu ka soo shaqeeyay Wasaaradda Caafimaadka iyo Dadweynaha isagoo ah lataliye ku takhasusay caafimaadka qoyska, daryeelka caafimaadka aasaasiga ah, barnaamijyada tallaalka iyo tallaallada. Maleeshiyaadka ayaa ka afduubtay Sanca Juun 8, 2024, ka hor inta aan loo gudbin Maxkamadda Dembiyada Gaarka ah ka dib markii uu xirnaa in ka badan 800 oo maalmood. Xaaskiisa, Safiya Moxammed, ayaa sheegtay in AL-Madwaxi lagu xukumay xabsi keli ah, jirdil, iyo cadaadis maskaxeed oo daran, isla markaana lagu qasbay inuu qirto qirashada isagoo lagu qasbay, halka aan lagu wargelin dacwadaha loo haysto. Waxaa laga soo xigtay inuu sheegay in baarayaashu ay weydiisteen inuu qirto in Hay'adda Caafimaadka Adduunka ay shaqaaleysiisay, iyo in tallaallada la siiyo carruurta ay yihiin "qalab basaasnimo ah," laakiin wuu diiday inuu qirto. Waxay intaas ku dartay in ninkeeda uu ku xirnaa in ka badan 16 bilood qol dhulka hoostiisa ah, isla markaana indhaha laga xiray oo gacmaha laga xiray mid ka mid ah wicitaannadiisa.
LABIIB SHAA’IF:
Labib Shaa’if, oo 57 jir ah, wuxuu lataliye u yahay waaxda gaarka loo leeyahay iyo ururada bulshada rayidka ah. Waxaa afduubtay xubno ka tirsan Xuutiyiinta xafiiskiisa oo ku yaal Sanca bishii Juun 6, 2024. Sida laga soo xigtay qoyskiisa, xubno ka tirsan Xuutiyiinta ayaa baaray xafiiskiisa iyo guriga xaaskiisa waxayna qaateen kombiyuutarro, dukumeentiyo iyo disko kayd ah oo la xiriira shaqadiisa, ka hor inta aysan geyn meel aan la garanayn. Shaa’if wuxuu si qasab ah u maqnaa muddo saddex bilood ah ka hor inta uusan qoyskiisa helin wicitaankiisii ugu horreeyay, ka dibna waxaa loo oggolaaday inuu sameeyo wicitaan taleefan oo aan ka badnayn saddex daqiiqo bishii. Caafimaadkiisu wuu ka sii daray gudaha xabsiga, maadaama uu ku dhacay cudurka cagaarshowga B, yaraanta fiitamiin D oo daran, iyo kala-goys garabka ah oo jeexjeexmay sababtoo ah jiifsiga oo muddo dheer socday, marka lagu daro xaaladdiisa nafsiga ah oo sii xumaanaysa. Qoyskiisa ayaa sheegay inay heleen ballanqaadyo soo noqnoqda oo ku saabsan sii deyntiisa, amar lagu sii deynayona la soo saaray bilo ka hor, laakiin dhaqangelintiisa ayaa la joojiyay sababo aan la garanayn awgood.
MURAAD DAAFIR:
Murad Daafir, oo 66 jir ah, agaasime ku xigeenka Machadka Dimuqraadiga Qaranka (NDI), waxaa ka afduubtay wakiillada amniga iyo sirdoonka Xuutiyiinta gurigiisa oo ku yaal Sanca Juun 6, 2024. Saraakiishu waxay xaaskiisa iyo gabadhiisa ku xireen mid ka mid ah qolalka iyagoo baaraya guriga, ka hor intaysan qaadan warqadihiisa shaqada, kombiyuutarrada iyo taleefannadiisa oo ay geeyeen meel aan la garanayn. Zaafir si qasab ah ayuu u maqnaa muddo siddeed bilood ah, mana uusan la xiriirin qoyskiisa markii ugu horreysay ilaa Febraayo 12, 2025, halka xaaskiisa loo oggolaaday inay booqato markii ugu horreysay bishii Agoosto ee isla sannadkaas. Intii uu afduubka ku jiray, hooyadiis way dhimatay, laakiin kooxdu uma oggolaan inuu macsalaameeyo ama uu ka qayb galo aaskeeda, inkastoo qoyskiisa loo ballanqaaday inay sidaas sameeyaan. Sida laga soo xigtay ilo ku dhow qoyskiisa, Zafer waxaa lagu cadaadiyay inuu qirto dacwadaha loo haysto, halka xaaladdiisa maskaxeed ay ka sii dartay markii uu sii xirnaa.
SAAMI AL-KILABI:
Sami AL-Kilabi wuxuu ka shaqeynayay xafiiska ergayga Qaramada Midoobay ee Yemen, waxaana xiray maleeshiyada Xuutiyiinta 6-dii Juun, 2024, ka dib markii rag hubaysan ay weerareen gurigiisa oo ku yaal Sanca oo ay baareen ka hor inta aysan u qaadin meel aan la garanayn. AL-Ximyari wuxuu ku dhawaaqay in laamaha amniga iyo sirdoonka Xuutiyiinta ay AL-Kilabi u gudbiyeen Dacwad oogaha Dembiyada Gaarka ah, in ka badan laba sano ka dib markii la xiray, intii lagu jiray xaaladdiisa caafimaad oo ka sii dartay. Xaaskiisa, Huda’a Al-Racdi, ayaa sheegtay in AL-Kilabi uu la ildaran yahay dhibaatooyin ka dhashay neerfayaasha trigeminal iyo cudurka Crohn, marka lagu daro dhibaatooyinka habdhiska dheefshiidka iyo shaqada kelyaha, taasoo keentay in dhowr jeer loo wareejiyo isbitaalka. Shanta shaqaale ayaa la afduubtay iyadoo qayb ka ah olole xarig ah oo ay maleeshiyada Xuutiyiinta bilaabeen tan iyo dabayaaqadii bishii Maajo iyo horraantii bishii Juun 2024, kaasoo lagu bartilmaameedsaday daraasiin shaqaale ah oo ka tirsan Qaramada Midoobay iyo hay'adaha gargaarka maxalliga ah iyo kuwa caalamiga ah, halka ilaa 73 shaqaale ah ay weli ku jiraan xabsiyadda kooxda,iyagoo la ildaran xaaladdo bani’adam oo adag.
ISHA-AM.