SHIDAAL LA’AANTA YEMEN KA JIRTO OO CAQABAD KU NOQOTAY BARAKACAYAASHA.
(MUUQAALKA)-QXOOTIGA YEMEN EE JABUUTI.
(SANA’A/YEMEN)-Shidaal yaraan ka jirta Yemen ayaa caqabad ku ah dhaqdhaqaaqa dadka ka cararaya dagaallada sii kordhaya ee dalka oo raadinaya badbaado ka gudubta Badda Cas ee Jabuuti, iyadoo Hay'adda Socdaalka ee Qaramada Midoobay ay ka digtay in dad badan oo Yemeniyiin ah ay diyaar u yihiin inay doon ku maraan. In ka badan 2,000 oo reer Yemen ah ayaa hadda ku sugan Jabuuti, halkaas oo dowladda dalkaas iyo Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ay ku bixinayaan cunto iyo hoy. Dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay iyo Sacuudi Carabiya ayaa la dagaallamayay fallaagada Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan muddo 12 sano ah. Xiisadda sii kordheysa ee dhawaanahan ayaa soo afjartay xabbad joojin inta badan joojisay dagaalkii sokeeye ee ka socday Yemen tan iyo 2022. Xuutiyiintu waxay dhinac iska dhigeen intii lagu jiray marxaladdii ugu horreysay ee dagaalka Iiraan, laakiin bishii Luulyo waxay dib u bilaabeen weerarrada Sacuudi Carabiya waxayna ku dhawaaqeen xayiraad ka dhan ah shirkadda saliidda ee weyn. Tirada dadka ka cararaya dagaalka Yemen ayaa aad u sii kordheysa, iyadoo ku dhawaad 94,000 oo qof ay horey u barakaceen. Frantz Celestin, oo ah Agaasimaha Gobolka ee IOM ee Bariga iyo Koonfurta Afrika, ayaa sheegay in tirada dadka imanaya ay hoos u dhacday sababo la xiriira shidaal yaraanta awgeed, laakiin wuxuu ka digay in dad badan la filayo inay ka gudbaan xadka khatarta ah. "Waxaan fileynaa in wax badan ay soo socdaan," ayuu u sheegay The Associated Press Isniintii. "Waxa naloo sheegay waa in ay jiraan dad badan oo diyaar u ah inay yimaadaan. Si fudud uma haystaan shidaal ay ku tagaan safarka. Waxaa jira shidaal yaraan ka jirta Yemen taasoo sharxi karta xasilloonida aan maanta aragnay." Rajada ah in dad badan ay yimaadaan ayaa kor u qaadaysa walaac laga qabo in Jabuuti, oo ah dalka yar ooGeeska Afrika ku yaalo ey ku dhibtoon karto inay la qabsato dadka soo galaya. "Marka aad haysato dad badan oo waqti gaaban ku yimaada, waxay hubaal tahay inay ka adkaan doonto nidaamka," ayuu yiri Celestin. "Laakiin ilaa hadda, iyaga (Djibouti) si fiican ayay u maamulayaan. Laakiin waxaa jiri kara waqti, haddii ay sii socdaan, ay ka adkaan karaan awoodda dalka ee ah inay dhammaantood degaan oo ay ku qanciyaan." Wasiirka Maaliyadda Jabuuti Ilyas M. Dawaleh ayaa sheegay in xaaladdu ay "sii adkaanayso dalkeenna, inkastoo aan si aan kala go 'lahayn ugu heellannahay gargaarka bani'aadamnimada." "Ma ogolaan karno kuwa naga soo dhex galay inay dhibaato soo gaarto. Waxaan ku faanayaa walaalahayga reer Jabuuti abaabulkooda wadajirka ah iyo wadajirkooda cajiibka ah ee ay la leeyihiin walaalaheenna Yemen," ayuu ku qoray qoraal uu ku qoray X. Dawaleh ayaa sidoo kale ammaanay dadka deggan Obockh, oo ah magaalo xeebeed oo ku taal Waqooyiga Jabuuti oo safka hore kaga jirtay gurmadka bani'aadamnimada. Celestin oo ka tirsan IOM ayaa sheegay in dadka soo gaaray ay cadaadis dheeraad ah ku hayaan bulshooyinka, waxa uuna ku baaqay taageero caalami ah oo dheeraad ah, oo ay ku jiraan teendhooyin dheeraad ah iyo adeegyo caafimaad. Sandrine Desamours, oo ah wakiilka UNHCR ee Jabuuti, ayaa sheegtay in jawaabta bani'aadamnimada ay durba wajahayso caqabado dhaqaale oo ay sii xumeyneyso qulqulka qaxootiga. Waxay ka digtay in qaar ka mid ah dadka Yemen ay u gudbi karaan Soomaaliya, oo ah waddan kale oo Geeska Afrika ah oo la halgamaya dhibaatooyinkiisa bani'aadamnimada. Waxay tiri, iyadoo xerada qaxootiga ee Markazi ay leedahay meel ay ku nastaan qiyaastii 5,000 oo qaxooti ah, "waxaan isu diyaarinaynaa in ka badan 10,000 oo qof oo soo gaaray." Waxay raacisay: "Tiro aad u badan ayaa ah carruur iyo dhallinyaro, UNHCR-na waxay la shaqeyneysay dowladda si ay ugu biirto dugsiyada jira oo buux dhaafiyay. Waxaan u baahanahay taageero ka hor inta aysan dhammaan booska, biyaha, hoyga iyo adeegyada lagama maarmaanka ah." Jabuuti waxay ku taallaa marin biyoodka Bab el-Mandeb ee Yemen, taasoo ka dhigaysa mid ka mid ah meelaha ugu dhow ee ay magan galaan dadka Yemen ee ka cararaya colaada.
ISHA-AP.