MADAXWEYNAHA TURKIGA ERDOGAN OO KU SOO BEEGAN SACUUDIGA.

(SAWIRKA)-MADAXWEYNEYAASHA TURKIGA IYO MASAR.

(ANKARA/CAIRO)-Booqashada soo socota ee Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan uu ku tagayo Sacuudi Carabiya iyo Masar toddobaadka soo socda waxay dhalinaysaa su'aalo ku saabsan heerka uu isku-dubaridka saddex-geesoodka ah ee u dhexeeya Riyadh, Qaahira iyo Ankara inuu si togan u saameyn doono dejinta dhibaatooyinka gobolka, iyadoo lagu tiirsanaanayo doorka firfircoon ee saddexda waddan ee la dagaallanka khataraha kala duwan ee khatarta ku ah madaxbannaanida iyo xasilloonida dalalka. Madaxweynaha Turkiga ayaa u ambabixi doona Sacuudi Carabiya ka dibna Masar bisha Febraayo 3 iyo 4, safar uu ku kala hadli doono arrimaha gobolka, sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Turkiga, wuxuu diiradda saari doonaa arrinta Falastiin iyo horumarka Suuriya, marka lagu daro "xoojinta xiriirka dhaqaale ee u dhexeeya Ankara iyo Riyadh iyo Qaahira." Booqashadan ayaa lagu wadaa inay ka bilaabato Sacuudi Carabiya, halkaas oo lagu qaban doono Shirka Ganacsiga ee Sacuudiga iyo Turkiga, ka dibna lagu qaban doono Madal la mid ah Masar. Sida laga soo xigtay goobjoogayaal iyo khubaro la hadlay Warbaahinta Asharq Al-Awsat, saddexda waddan waxay saameyn weyn ku leeyihiin xallinta tiro ka mid ah dhibaatooyinka gobolka, gaar ahaan xaaladda ka jirta Marinka Gaza. Waxay tilmaameen in Sacuudi Carabiya iyo Masar ay qaadanayaan aragti lagu taageerayo arrimaha Carabta iyo in la wajaho xaaladaha kala qaybsanaanta ee wajahaya dhowr waddan oo gobolka ah, iyo in isku-dubaridka Turkiga uu u gogol xaarayo xasillooni. Booqashada Erdogan ee Qaahira waxay ka tarjumaysaa horumarka dhawaan ee xiriirka Masar iyo Turkiga, iyadoo Madaxweynaha Masar AbdulFataax AL-Sisi uu booqday Ankara bishii Sebtembar 2024 isagoo martiqaad ka helay Madaxweynaha Turkiga, isagoo ka jawaabaya booqashadii Erdogan ee Qaahira 14-kii Febraayo isla sanadkaas. Madaxweynihii Masar waqtigaas wuxuu booqashadan u arkayay "mid ka tarjumaysa rabitaanka wadaagga ah ee lagu bilaabayo waji cusub oo saaxiibtinimo iyo iskaashi ah oo u dhexeeya Masar iyo Turkiga, iyadoo lagu salaynayo doorkooda muhiimka ah ee deegaankooda gobolka iyo kan caalamiga ah." Taha Cawdah, oo ah cilmi-baare ku takhasusay xiriirka caalamiga ah ee Turkiga, ayaa aaminsan in saddexda dal ee "Sacuudi Carabiya, Masar iyo Turkiga" ay "saameyn weyn ku leeyihiin xallinta tiro ka mid ah dhibaatooyinka gobolka, gaar ahaan xaaladda Gaza." Wuxuu intaas ku daray in bilowga hirgelinta wejiga labaad ee heshiiska xabad joojinta, oo ay weheliso hadalka dib u habeynta xulafada gobolka, ay yihiin laba shay oo "loo baahan yahay gorgortanka iyo isku-dubaridka saddexda waddan si ay uga wada shaqeeyaan sidii loo yareyn lahaa xiisadda, gaar ahaan xilliga joogitaanka reer galbeedka uu hoos u dhacayo arrimaha Bariga Dhexe." Wuxuu sii watay hadalkiisii ​​uu u jeediyay Asharq Al-Awsat, isagoo yiri: "Isku-dubaridka Sacuudiga-Masar-Turkiga waa lagama maarmaan si xal loogu helo arrimaha murugsan ee gobolka," isagoo xusay in booqashadu ay timid ka dib markii laga hadlay isbahaysi difaac oo u dhexeeya Sacuudi Carabiya, Turkiga iyo Bakistaan, iyo in tallaabooyinkani ay "taageeraan dadaallada lagu joojinayo xiisadda, gaar ahaan dhinacyada iskahorimaadka gobolka." Sida laga soo xigtay Wakaaladda Wararka Turkiga, wadahadallada Erdogan waxaa ka mid noqon doona "wadahadallo ku saabsan hababka dib-u-dhiska Gaza iyo Suuriya iyo hindisayaasha gobolka ee la xiriira gaaritaanka xasilloonida, oo ay ku jiraan (Golaha Nabadda Adduunka)," marka lagu daro horumarrada la xiriira sameynta koox difaac oo wadajir ah oo ay ku jiraan Turkiga, Sacuudi Carabiya iyo Bakistaan. Booqashadan ayaa timid waqti muhiim ah inkastoo horey loo qabanqaabiyay, sida laga soo xigtay qiimeynta xubinta Golaha Arrimaha Dibadda ee Masar, Danjire Rakhaa Axmed Xasan, oo sheegtay in safarka Madaxweynaha Turkiga "uu la jaan qaadayo horumarka gobolka ee dhinacyo badan oo u baahan isku-dubaridka 3 tiir oo goboleed, kuwaas oo kala ah Masar, Sacuudi Carabiya iyo Turkiga." Xasan ayaa ku daray Asharq Al-Awsat in "Erdogan uu kala hadli doono hababka hoggaaminta Sacuudiga iyo Masar ee isku-dubaridka arrimaha gobolka, gaar ahaan xaaladda Gaza, shuruudaha wejiga labaad ee qorshaha xabad-joojinta, iyo sidoo kale siyaabaha lagu joojin karo dagaalka Suudaan, lagu taageeri karo Soomaaliya loona ilaalin karo madaxbannaanideeda, dejinta siyaasadeed ee Liibiya, iyo lagu ilaalin karo midnimada iyo xasilloonida Suuriya," marka lagu daro "xoojinta xiriirka labada dhinac, gaar ahaan heerka dhaqaalaha." Falanqeeyaha siyaasadda Sacuudiga Khaalid AL-Majrashi ayaa sheegay in Sacuudi Carabiya iyo Masar "ay matalaan labada garab ee xasilloonida Bariga Dhexe, waxayna qaadeen culaysyo badan oo ay ugu wacan tahay dhibaatooyinka Carabta iyo Islaamka ee dhawaanahan," isagoo xusay in marxaladdan ay u baahan tahay isku-dubarid iyo iskaashi dhexmara saddexda waddan "iyagoo samaynaya isbahaysi Carab iyo Islaam ah oo u gogol xaaraya dejinta iyo xallinta dhammaan dhibaatooyinka gobolka." AL-Majrashi wuxuu sii watay wadahadalkiisii ​​uu la yeeshay Asharq Al-Awsat, isagoo sheegay in Riyadh iyo Qaahira "ay wajahayaan hamiyo badan oo shisheeye oo gobolka ka jira, gaar ahaan xaaladaha kala qaybsanaanta ee wajahaya dhowr waddan oo Carab ah, sida Suudaan, Soomaaliya iyo Yemen," isagoo xusay in labada waddan "ay qaataan aragti lagu taageerayo arrimaha Carabta, oo ka bilaabmaysa xaaladda Gaza, marka lagu daro taageeridda midnimada iyo amadaxbanaanidda dallaka Gobolka.

XIGASHO-AL-SHARQ AWSAT.

Next
Next

MARAYKANKA MIDKEE AYUU MAQLI DOONAA SACUUDI MASE ISRAEL?