DOONI SIDAY MUHAAJIRIIN ITOOBIYAAN AH OO KU GADOONTAY XEEBAHA JABUUTI.
(SAWIRKA)-MEYDADKA LA HELAY.
(GENEVA/SWITZERLAND)-Ugu yaraan sagaal muhaajiriin ah ayaa dhintay 45 kalena waa la la'yahay ka dib markii dooni ay ku degtay xeebta Jabuuti, sida ay maanta sheegtay Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM). Muhaajiriinta ayaa isku dayayay inay ka gudbaan marin biyoodka Bab El-Mandeb iyagoo ka soo tallaabaya Jabuuti una socda Yemen 24-kii Maarso markii shilku dhacay. Doonta ayaa la rumeysan yahay iney siday in ka badan 300 oo qof, sida ay sheegeen dadkii ka badbaaday. "Nolol kasta oo ku luma badda waa mid aad u badan," ayay tiri Tanja Pacifico, Madaxa Hawlgalka IOM ee Jabuuti. "Shilkan naxdinta leh wuxuu nasiib darro noqon karaa kii ugu horreeyay ee dhacdooyin badan sanadkan wuxuuna ku soo beegmayaa xilli xilliga kulul uu hadda ka bilaabmayo Jabuuti, taasoo keenaysa bado qallafsan iyo dabaylo xooggan oo muhaajiriinta gelinaya khatar aad u weyn." Ilaa hadda, meydadka saddex dumar ah iyo lix rag ah ayaa la soo saaray. Kooxaha IOM waxay bixinayaan cunto, hoy, iyo caafimaad iyo taageero caafimaad maskaxeed iyo mid nafsiyeed oo ay siinayaan in ka badan 120 qof oo ka badbaaday, dhammaantoodna waa muwaadiniin Itoobiyaan ah, Xarunta Jawaab celinta Muhaajiriinta ee IOM ee magaalada Obock ee u dhow. Hawlgallada raadinta iyo samatabbixinta ee ay dowladdu hormuudka ka tahay ayaa socda iyadoo la rajeynayo in la helo dad badan oo badbaaday, halka maamullada deegaankuna ay diyaarinayaan qabanqaabo aas oo sharaf leh oo loogu talagalay marxuminta iyo taageeridda daaweynta caafimaad ee kuwa la badbaadiyay. Sannad kasta, tobanaan kun oo muhaajiriin ah oo ka yimaada Geeska Afrika ayaa u safra Jabuuti si ay uga gudbaan Gacanka Cadan una gaaraan dalalka Khaliijka iyagoo raadinaya badbaado, xasillooni, iyo fursado shaqo. Qaar badan waxaa horseed u ah saboolnimo, amni darro, iyo saameynta sii kordheysa ee isbeddelka cimilada. Dhaqdhaqaaqyadani waxay dhacayaan xilli xasillooni darro sii kordheysa ay ka jirto Bariga Dhexe. Inta badan waligood ma gaaraan meeshii loogu talagalay. Taa beddelkeeda, waxay ku qarqiyaan badda ama waxay ku xayirmaan Yemen, halkaas oo ay la kulmaan khataro aad u daran, oo ay ku jiraan rabshado, xarig aan kala sooc lahayn iyo xabsi, ka faa'iidaysi iyo ka ganacsiga dadka. Sannadkii hore oo keliya, in ka badan 900 oo muhaajiriin ah ayaa ku dhintay ama lagu waayay isla waddadaas, sida laga soo xigtay Mashruuca Muhaajiriinta Maqan ee IOM . Sannadkii 2025, tirada muhaajiriinta qaadaysa safarkan khatarta ah ayaa sidoo kale korodhay 20 boqolkiiba. IOM waxay sii waddaa inay si dhow ula shaqeyso mas'uuliyiinta Jabuuti si looga hortago musiibooyin iyo dhimasho badan oo ka dhaca waddadan, badda iyo dhulkaba. Horraantii sanadkan, IOM waxay billowday Qorshaha Jawaab celinta Muhaajiriinta Gobolka ee 2026 ee Geeska Afrika, Yemen iyo Koonfurta Afrika , iyadoo codsatay 91 milyan oo doolar si wax looga qabto baahiyaha bani'aadamnimada ee deg degga ah ee muhaajiriinta ku sugan Wadada Bari. Iyada oo ka jawaabaysa baahiyaha sii kordhaya iyo yaraanta maalgelinta, IOM waxay ku baaqeysaa taageero caalami ah oo la kordhiyo si loo xoojiyo hawlgallada raadinta iyo samatabbixinta loona ballaariyo waddooyinka socdaalka ee nabdoon. IOM waxay sidoo kale ku boorineysaa deeq-bixiyeyaasha iyo la-hawlgalayaasha inay kordhiyaan taageeradooda dhaqaale ee ay siiyaan Jabuuti si loo sii wado gargaarka badbaadinta nolosha iyo ka hortagga khasaaraha kale ee nolosha. Shilkan Naxdinta leh ayaa dhacat taariikhdu markeey ahayd 24-kii bishan Maarso, waxa uuna ka dhacay Xeebaha dalka Jabuuti gaar ahaan Waqooyiga OBOKH, waxaa ku dhinta shilkaan ilaa sagaal ruux, waxaane nolol iyo geeri lagu la’ayahay ilaa 45-ruux, doontaa qalibantay ayaa waxaa saarnaay ilaa 320-ruux. LA SOCO WIXI SO KORDHO.
ISHA-IOM.
