DAHABKA SHARCI DARADA AH EE AFRIKA OO LOO IIB GEEYO IMAARAATKA.

(MUUQAALKA)-DAHABKA.

(GENEVE/SWITZERLAND)-Imaaraadka Carabta ayaa soo dhoofiyay ugu yaraan 591 tan oo dahab ah oo la soo geliyay ama la xiriira colaadaha sannadkii 2024 inkastoo ay jiraan xeerar adag oo loogu talagalay sifeeyayaasha, sida ay sheegtay hay'ad horumarineed oo Switzerland ah. Shixnadaha ayaa ahaa 42 boqolkiiba dahabka ay soo dejisay dawladda Khaliijka sanadkaas, sida laga soo xigtay warbixinta SWISSAID, kaas oo qiimaha dahabka ku qiimeeyay qiyaastii $74 bilyan oo ku salaysan qiimaha dahabka 1dii Noofambar 2026. "Natiijooyinka daraasaddan aad bay uga walaacsan yihiin. Waxay muujinayaan in Imaaraadka Carabta uu weli yahay xarun lagu iibiyo dahabka la soo geliyo iyo kuwa la isku haysto," ayuu yiri Marc Ummel, madaxa qaybta badeecadaha ee SWISSAID iyo qoraaga warbixinta. Iyadoo la barbar dhigayo diiwaannada soo dejinta ee Imaaraatka iyo caddeynta dhoofinta ee dalalka soo saara, SWISSAID waxay ku qiyaastay in ugu yaraan 453 tan oo dahab Afrikaan ah ay gaareen Imaaraadka sannadkii 2024 iyada oo aan lagu dhawaaqin dhoofin waddankii laga qoday. Shixnadaha tooska ah ee bullion-ka Afrika ee aan la shaacin ayaa kor uga kacay qiyaastii 408 tan sannadkii 2022 ilaa 413 tan sannadkii 2024, halka ugu yaraan 40 tan ay u gudbeen waddamada deriska ah. Qiyaastii boqolkiiba 70 dahabka laga soo saaro Afrika sannadkii 2024 waxaa loo dhoofiyay Imaaraadka Carabta, in ka badan boqolkiiba 95 dhoofinta la diiwaan geliyay ee ka timid Suudaan, Niger, Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, Zimbabwe, Liibiya, Togo iyo Cameroon ayaa halkaas tagtay. Saraakiisha Imaaraadka ayaa u sheegay SWISSAID in dahabka ka baxaya waddan aan lahayn caddeyn sax ah oo ku saabsan dhoofinta uu yahay "arrin khuseysa kastamka iyo macdan qodista dalkaas".

HANTIDHAWRKA WARSHADAHA:

Sida ku cad xeerarka la soo saaray 2023, shirkadaha sifeeya dahabka ee Imaaraatka waa inay qiimeeyaan khataraha silsiladda sahayda oo ay maraan baaritaanno madax-bannaan. 52-ka dib u eegis ee SWISSAID ay baareysay oo ku saabsanaa 2023 ilaa 2025, laba ka mid ah oo keliya ayaa si buuxda u hoggaansamay, dhowr warshadood oo sifeeyayaal ahna waxay ku dhawaaqeen in dhammaan qaadashadooda ay tahay dahab dib loo warshadeeyay iyagoon bixin caddayn. Wasaaradda dhaqaalaha ee Imaaraadka Carabta ayaa sheegtay in 13 warshadood oo sifeyn ah oo wadartoodu soo saartay 90 boqolkiiba dahabka la safeeyey ee dalka sannadkii 2025 ay heleen qiimeyn u hoggaansan, qaarkoodna ay leeyihiin cillado khatar yar, iyagoo intaas ku daray inay la shaqeynayaan warshado aan waafaqsanayn qorshayaasha sixitaanka. Ganacsatada dahabka ayaa maamula inta badan soo dejinta bullion-ka ee Imaaraadka, laakiin weli kama reeban hubinta iyo warbixinta dadweynaha ee looga baahan yahay shirkadaha sifeeya, sida ay sheegtay SWISSAID. Kooxdu waxay ku boorrisay Abu Dhabi inay labada waajibaadba u fidiso ganacsatada oo ay adkeyso kormeerka kastamka. Waxay sidoo kale ugu baaqday Guddiga Hawlgallada Maaliyadda, oo ah hay'adda caalamiga ah ee lacagta dhaqda, inay Imaaraadka Carabta ku celiso "liiska cirro leh" ee maamullada iyadoo si xooggan loo baarayo. Hay'addu waxay Emirates ka saartay liiska 2024 waxayna si ku meel gaar ah u ballansatay dib u eegisteeda xigta ee Febraayo 2027.

DHAQAALAHA DAGAALKA EE SUUDAAN:

SWISSAID waxay ugu yaraan 174.5 tan oo dahab ah oo ay Imaaraadka Carabta ka soo dhoofisay Suudaan, Ruushka iyo Yemen sannadkii 2024 u aqoonsatay dahab dagaal, oo ay ku jiraan shixnadaha Ruushka ee la mariyo Armenia. Wadarta guud waxaa ku jiray qiyaastii 59 tan oo ka yimid Suudaan, oo kala bar ka mid ah ay u gudbeen dalalka deriska la ah, iyadoo tirada Suudaan hal mar oo keliya lagu tiriyay tirakoobka guud ee sharci darrada ah ee SWISSAID. Dakhliga dahabka ayaa gacan ka geystay maalgelinta Ciidamada Qalabka Sida ee Suudaan iyo Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Ciidanka Milatariga (RSF) tan iyo markii uu dagaalku qarxay Abriil 2023. Wasaaradda Maaliyadda Mareykanka ayaa cunaqabateysay Al Junaid sanadkaas, iyadoo sheegtay in taliyaha RSF Moxamed Xamdan Dagalo, oo loo yaqaan Xemedti, iyo walaalkiis ay maamulayeen shirkadda haysata, oo leh danaha macdan qodista ee Darfur. Dhammaadkii Oktoobar, wasaaradda arrimaha dibadda ee Suudaan ayaa ku eedeysay Imaaraadka Carabta inay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee ay RSF u adeegsato inay ku duqeeyaan kaabayaasha dhaqaalaha rayidka. Abu Dhabi ayaa si isdaba joog ah u beenisay inay hubeynayso ama ay taageerayso labada dhinac ee ku dagaallamaya Suudaan waxayna sheegtay inay taageersan tahay dadaallada lagu soo afjarayo dagaalka. Dowladaha reer galbeedka ayaa si isa soo taraysa u bartilmaameedsaday ganacsiga. Britain ayaa xayiraad saartay 11 qof iyo hay'adood bishii Luulyo, oo ay ku jiraan ganacsade Suudaani ah oo looga shakisan yahay inuu maalgeliyo howlaha RSF iyada oo loo marayo ganacsiga dahabka iyo shirkadaha fadhigoodu yahay Dubai. Midowga Yurub ayaa sidoo kale mamnuucay iibsashada, soo dejinta iyo wareejinta dahabka laga dhoofiyo Suudaan wixii ka dambeeya 15 Luulyo, oo ay ku jiraan iyada oo loo marayo waddamada saddexaad. Switzerland waxay qaadatay xayiraado la mid ah bishii Sebtembar.

WADOOYINKA TAHRIIBINTA EE GOBOLKA:

Gudaha Suudaan, silsiladda sahaydu waxay si weyn ugu tiirsan tahay shirkadaha aan rasmiga ahayn ee wax soo saara iyo dilaaliinta xuduudaha ka gudba, sida laga soo xigtay warbixin ay qortay Middle East Eye. "Soo saarista dahabka ee Suudaan waxaa gacanta ku haya - ilaa 85 ama 90 boqolkiiba - macdan qodayaal farsamo yaqaan ah," ayuu khabiirka ganacsiga dahabka ee Suudaan Suliman Baldo u sheegay Middle East Eye , isagoo sharraxaya in ganacsatada jumlada ah ay ka iibsadaan macdan qodayaasha biraha aan la safayn oo ay si qarsoodi ah ugu gudbiyaan Imaaraadka. Ganacsade iyo sifeeyste Suudaani ah oo ku sugan gobolka River Nile ayaa u sheegay Middle East Eye inuu bishii ka soo saaro hal ilaa laba kiilo oo dahab ah, ka dib markii uu bixiyo shaqada, shidaalka, hoyga iyo meerkuriga loo isticmaalo kala soocidda macdanta. Ganacsadaha ayaa sheegay in boqolaal kun oo macdan qodayaal ah ay ka shaqeeyaan dhulalka ay maamusho RSF iyo kuwa ay maamusho ciidamada, ayuu yiri. Dilaaga laga soo qaado aagagga ay gacanta ku hayaan ciidamada ayaa si qarsoodi ah loogu soo mariyaa Koonfurta Suudaan, Chad, Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, Itoobiya ama Kenya, ayuu raaciyay, halka wax soo saarka ka yimaada meelaha ay ciidamada haystaan ​​uu inta badan dhex maro Masar. "Meesha ugu dambeysa ee dahabka laga heli karo weli waa Imaaraadka Carabta, gaar ahaan suuqa dahabka ee Dubai," ayuu ganacsadaha u sheegay Middle East Eye, isagoo xusay in shixnadaha ay maraan dhex-dhexaadiyeyaal badan ka hor inta aysan gaarin shirkadaha sifeeya dahabka ee Imaaraadka.

BAAHIDDA ISWISERLAND:

Aagagga aan canshuurta laga qaadin ee Dubai, heerarka tayada ee la nidaamiyay iyo goobta u dhaxaysa macdanaha Afrika iyo iibsadayaasha Aasiya ayaa xoojiyay booska Imaaraadka Carabta oo ah xarunta ganacsiga dahabka ee labaad ee ugu weyn adduunka marka laga reebo Switzerland, sida ay sheegtay SWISSAID. Switzerland ayaa kaalinta koowaad ka gashay iibsashada dahabka ugu badan ee Imaaraatka sannadkii 2025, iyadoo soo dejisay 420 tan - taasoo ka badan 156 tan sannadkii 2024 - waxayna qaadatay in ka badan 400 oo tan sagaalkii bilood ee ugu horreeyay sannadka 2026. Marka lagu nadiifiyo Imaaraadka Carabta, booyadaha shisheeye waxay ka soo muuqan karaan diiwaanka kastamka iyagoo ah Imaaraati marka dib loo dhoofiyo, iyagoo qarinaya asalkeeda macdan qodista. Shirkadda sifeysa dahabka ee Switzerland ee Valcambi ayaa ahayd shirkadda ugu badan ee dahabka ka soo dejisa Imaaraadka Carabta sannadkii 2025, sida ay sheegtay SWISSAID. Iyadoo soo xiganaysa khilaaf sharci oo ka dhex jira ururka, sifeeyaha ayaa diiday inuu aqoonsado halka dahabka uu ka soo jeedo. "Marka la eego tirada badan ee dahabka sharci darrada ah ee dhex mara Imaaraadka Carabta, Valcambi waa inay joojisaa soo dejinta dahabka dalkaas," ayuu yiri Yvan Schulz, oo ah qoraa ka tirsan daraasadda. Madaxa fulinta ee Valcambi Simone Knobloch, oo xilka la wareegtay bishii Juun ka dib markii ay la hadashay Swissinfo bishii Maajo, ayaa sheegtay in shirkaddu ay ka aqbashay laba warshadood oo sifeeya shidaalka Imaaraadka oo keliya, isla markaana ay u baahan tahay caddeynta asalka ah ee shixnad kasta, iyadoo intaas ku dartay in baaritaannada gudaha aysan helin wax dahab Suudaan ah oo ku jira keenisteeda.

ISHA-ST.


Next
Next

HAWEENEY SOOMAALI AH OO KU DHIMATAY XERADA KHARAZ EE YEMEN.