DAGAALKA YEMEN KA SOO CUSBOONAADAY OO DHALIYEY BARAKAC BAAHSAN.

(MUUQAALKA)-BARAKACAYAAL.

(ADEN/YEMEN)-Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka(IOM) ayaa Jimcaha maanta ah ku dhawaaqday in ugu yaraan 46,000 oo qof ay ku barakaceen dagaalka sii kordhaya ee Yemen tan iyo usbuucii hore, badankooduna waxay ku sugan yihiin xeebta galbeed iyo gobolka Ticiz, halka Hay'adda Caafimaadka Adduunka(WHO) ay sheegtay in 1,078 qof ay dhinteen ama ay dhaawacmeen muddo bil ah oo ay ka sii dartay tiro ka mid ah gobollada. Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa ku sheegtay bayaan ay ka soo saartay Geneva in tirada dadka barakacay ay "si lama filaan ah u kordhayso saacad kasta," iyadoo sharraxaysa in wadarta guud ee 46,000 oo qof oo barakacayaal ah ay ku jiraan xeebta galbeed iyo gobolka Taiz laga bilaabo Khamiista, Sebtembar 10, welina ay u badan tahay inay sii kordhayaan inta iskahorimaadyadu sii socdaan. Waxay intaas ku dartay in tiro badan oo dad ah la arkay habeenkii iyagoo ka baxaya magaalada Mocha oo wata alaabtooda, halka wararku ay tilmaamayaan in dad cusub oo barakacayaal ah ay gaareen gobollada Lahj iyo Aden, kuwa kalena ay u sii jeedaan dhanka waqooyi ee gobolka Ibb. Hay'addu waxay xustay in tuulooyin dhan oo ku yaal degmooyinka Maqbana, Jabal Habashi iyo Al Ma'afer ee Gobolka Taiz laga saaray dadkii degganaa, iyadoo iskahorimaadyadu ay ku soo fool leeyihiin meelaha dadku ku badan yihiin, taasoo tilmaamaysa xiritaanka waddada Mocha-Taiz, oo ah waddo sahay badan, iyo cadaadiska sii kordhaya ee saaran bulshooyinka martida loo yahay ee gobolka. Waxay sheegtay in kooxda Raad-raaca Barakacayaasha (DTM) ay ka shaqeyneyso sidii loo aqoonsan lahaa tirooyinka cusub ee dadka barakacay si loo taageero jawaabta bani'aadamnimada, laakiin isgaarsiinta meelaha ay dhibaatadu saameysey waxay wajahaysaa dhibaatooyin waaweyn sababtoo ah carqaladeyn ballaaran oo ku timid adeegyada isgaarsiinta. Xaaladdan oo kale, Hay'adda Caafimaadka Adduunka ayaa warbixin ay dhawaan soo saartay ku sheegtay inay diiwaan gelisay dilka iyo dhaawaca 1,078 qof oo ku nool Yemen, oo ay ku jiraan 194 dhimasho ah iyo 884 dhaawac ah, taasoo ka dhalatay sii kordhayay dagaallada ka socda dhowr gobol intii u dhaxaysay Agoosto 6 ilaa Sebtembar 5. Ururku wuxuu sharraxay inay diiwaangelisay dilka iyo dhaawaca 402 qof ilaa Sebtembar 2, halka 676 dhibanayaal la diiwaan geliyay maalmihii Sebtembar 3, 4 iyo 5 oo keliya, oo ay ku jiraan 116 dhimasho ah iyo 560 dhaawac ah. Sida laga soo xigtay warbixinta, boqolkiiba ugu badan ee dhibanayaasha ayaa ku urursanaa gobollada Taiz iyo Hodeidah, 74 boqolkiiba, halka 20 boqolkiiba laga diiwaan geliyay gobolka Marib, inta soo hartayna kiisaska waxaa lagu kala qaybiyay Wadi Hadramawt, Laxj, Shabwa, AL-Daalic’ iyo Abyan. Iyadoo xaaladda amnigu ay sii xumaanayso, Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa sheegtay inay si ku meel gaar ah u hakisay dhammaan dhaqdhaqaaqyadeeda hawlgaleed laga bilaabo Jimcaha, iyadoo ka digtay inay sii kordheyso dhibaatada la xiriirta gaarista kuwa ay dhibaatadu saameysey iyo gaarsiinta gargaarka nafaha lagu badbaadiyo. "Qoysaska waxaa lagu qasbayaa inay cararaan markii labaad ama saddexaad inta lagu jiro colaaddan, waxna kama harsan," ayay tiri Amy Pope, Agaasimaha Guud ee Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka, iyadoo intaas ku dartay in baaxadda ballaaran ee dagaalku ay sii adkeynayso in dadka la gaarsiiyo gargaar nafo lagu badbaadinayo. Bob wuxuu ku baaqay in la helo gargaar bani'aadamnimo oo "ammaan ah oo aan caqabad lahayn", iyo ilaalinta dadka rayidka ah, shaqaalaha samafalka, sahayda, gawaarida iyo xarumaha loo isticmaalo gaarsiinta gargaarka. Hay'adda Caalamiga ah ee Socdaalka ayaa sidoo kale ugu baaqday dhammaan dhinacyada inay hubiyaan helitaanka gargaarka bani'aadamnimada oo ammaan ah oo waara, ilaaliyaan shaqaalaha samafalka, goobaha iyo hantida dalka oo dhan, soo celinta adeegyada isgaarsiinta iyo waddooyinka gaadiidka ee furan ee lagama maarmaanka u ah gaarsiinta gargaarka. Hay'addu waxay ka digtay in kaydkii gurmadka degdegga ah uu durba dhammaaday ka dib markii ay daadadku dhawaan ka jawaabeen, iyadoo xustay in baahiyaha degdegga ah ee kuwa ay saameeyeen ay ka mid yihiin hoyga, cuntada, biyaha, agabka guryaha, adeegyada daryeelka caafimaadka iyo ilaalinta.

ISHA-AM.