TURKIGA OO KA DIGAY AQOONSIGA ISRA’IIL EE SOMALILAND.

(SAWIRKA)-ERDOGAN IYO ABIY.

(ADDIS ABEBA)-Madaxweynaha dalka Turkiga Recep Tayyip Erdoğan ayaa sheegay in Aqoonsiga Israa'iil ee Somaliland uusan faa'iido u lahayn Somaliland iyo Geeska Afrika toona, isagoo ku celceliyay walaac ku saabsan saameynta gobolka ee ka dhalan karta tallaabadaas. Isagoo ka hadlayay shir Jaraa'id oo ay si wadajir ah ula qabteen Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed, Erdogan ayaa sheegay in Turkiye uu la garab taagan yahay dadka Afrika iyadoo lagu saleynayo iskaashi siman, Turkiguna uusan rabin in khilaafaad cusub lagu daro dhibaatada uu Geeska Afrika horey u soo maray, isagoo ku nuuxnuuxsaday in dhibaatooyinka gobolka ay xallin doonaan jilayaasha gobolka, wuxuuna ka digay in aqoonsiga suurtagalka ah ee Israa'iil ee Somaliland uusan faa'iido u lahayn Somaliland iyo Geeska Afrika toona. "Annagoo ah Turkiga, marnaba ma dooneyno in khilaafaad cusub iyo dhibaato lagu daro waxa gobolku horey u soo maray," ayuu yiri Erdogan. "Waxaan aaminsanahay in xalalka dhibaatooyinka gobolka ay tahay in ay horumariyaan dalalka gobolka laftooda, Geeska Afrikana aan loo beddelin goob ay ku hardamaan quwadaha shisheeye. Arrintan awgeed, waxaan rabaa inaan ku celiyo in Aqoonsiga Israa'iil ee Somaliland uusan faa'iido u lahayn Somaliland iyo Geeska Afrika toona."Erdogan ayaa muujiyay sida uu ugu qanacsan yahay booqashada uu ku tagay Itoobiya in ka badan toban sano ka dib, wuxuuna u mahadceliyay Ra'iisul Wasaare Axmed iyo mas'uuliyiinta Itoobiya soo dhawayntooda. Isagoo xusay in Turkiga uu safaaraddiisii ​​ugu da'da weyneyd ka furay Addis Ababa sanadkii 1926, Erdogan wuxuu sheegay in sannad-guuradii boqolaad ee aasaaska howlgalka, oo ku beegan booqashadiisii, ay ahayd wax lagu faano. Kulamadii ay la yeesheen mas'uuliyiinta Itoobiya, labada dhinac waxay ka wada hadleen iskaashiga ganacsiga, maalgashiga, tamarta, macdanta, beeraha, isgaarsiinta iyo waxbarashada, iyo sidoo kale siyaabaha lagu gaari karo bartilmaameedka ganacsiga labada dhinac oo ah $1 bilyan. "Waxaan ku faraxsanahay inaan noqono maalgashadayaasha labaad ee ugu weyn Itoobiya," ayuu yiri Erdogan, isagoo xusay in in ka badan 200 oo shirkadood oo Turki ah ay maalgashi ku sameeyeen dalka qiyaastii $2.5 bilyan, taasoo shaqo siisay ku dhawaad ​​20,000 oo Itoobiyaan ah. Shirkadaha qandaraaska ee Turkiga ayaa ka fuliyay Itoobiya 15 mashruuc oo qiimahoodu dhan yahay $2.6 bilyan, oo ay ku jiraan gaadiidka tareenka, warshadaha, goobaha dalxiiska iyo khadadka gudbinta tamarta, ayuu raaciyay, isagoo rajo ka muujiyay in maalgashiyadani ay sii kori doonaan. Erdoğan wuxuu hoosta ka xariiqay muhiimadda dhaqanka iyo taariikhiga ah ee Itoobiya, gaar ahaan marka la eego dhaxalka Islaamka, isagoo farta ku fiiqay Qabriga iyo Masaajidka Nejashi - oo loo arko degsiimadii ugu horreysay ee Muslimiinta Afrika - kaas oo dib u soo celintiisa ay taageertay Hay'adda Iskaashiga iyo Isku-dubaridka Turkiga (TIKA). Wuxuu sheegay in Turkiye ay sii wadi doonto dhisidda buundooyinka dhaqanka iyada oo loo marayo TIKA iyo Hay'adda Maarif, isagoo carabka ku adkeeyay in Ankara ay la garab taagan tahay dadka gobolka "iyadoo lagu saleynayo iskaashi siman iyo isfaham wadareed." Isagoo u hambalyeynaya Ra'iisul Wasaare Axmed dadaalkiisa ku aaddan isbeddelka siyaasadeed, bulsho iyo dhaqaale ee Itoobiya, Erdoğan wuxuu iftiimiyay muhiimadda dhaqanka iyo maamulka dawladda ee qotoda dheer ee Itoobiya xilli dareenka caalamku uu diiradda saarayo Geeska Afrika. Wuxuu xoogga saaray ixtiraamka Itoobiya ee madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed. Erdogan ayaa sidoo kale dib u xasuustay dadaalladii dhexdhexaadinta ee Turkiga uu ka sameeyay Itoobiya iyo Soomaaliya intii lagu jiray Geeddi-socodka Ankara, wuxuuna labada dhinac uga mahadceliyay hab-dhaqankooda wax-ku-oolka ah. "Xasillooni awgeed, ma aragno wax caqabad ah oo Geeska Afrika ku keenaya inuu noqdo xarun fursad dhaqaale," ayuu yiri, isagoo rajo ka muujiyay in booqashadiisu ay gacan ka geysan doonto nabadda iyo xasilloonida gobolka. Madaxweynaha ayaa sidoo kale xusay in Turkiga uu martigelin doono Shirka Qaramada Midoobay ee Isbeddelka Cimilada (COP) bisha Nofeembar, wuxuuna sheegay in iskaashiga Itoobiya, oo martigelin doonta shirka sanadka soo socda, uu sii socon doono. Ka dib wadahadallo laba geesood ah iyo kuwo ergooyin ah oo ka dhacay Qasriga Qaranka, Erdogan iyo Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed ayaa kormeeray saxiixa heshiisyo dhowr ah. Wasiirka Tamarta iyo Kheyraadka Dabiiciga ah Alparslan Bayraktar iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Itoobiya Gedion Timothewos ayaa saxiixay qoraalladii shirka 9-aad ee Guddiga Dhaqaalaha ee Wadajirka ah ee Turkiga iyo Itoobiya. Heshiis is-afgarad ah oo ku saabsan iskaashiga tamarta oo dhexmaray Wasaaradda Tamarta iyo Kheyraadka Dabiiciga ah ee Turkiga iyo Wasaaradda Biyaha iyo Tamarta ee Itoobiya ayaa sidoo kale waxaa saxiixay Bayraktar iyo Wasiirka Biyaha iyo Tamarta Itoobiya Habtamu Itefa.

XIGASHO-DS.