(MUUQAALKA)-DENI MBZ.
(NEW YORK/USA)-Warbixin qarsoodi ah oo ay soo saareen baarayaasha Qaramada Midoobay ayaa "si cad u xaqiijinaysa" in Imaaraadka Carabta uu shaqaaleysiiyay calooshood u shaqeystayaal reer Kolombiya ah si ay ugu dagaallamaan Ciidamada Taageerada Degdegga ah ee Ciidamada Milatariga ee Suudaan (RSF). Warbixinta, oo loo gudbiyay Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay usbuucii hore oo ay heshay Middle East Eye, ayaa faahfaahin ka bixinaysa sida Kooxda Adeegyada Amniga ee Caalamiga ah (GSSG), oo ah shirkad fadhigeedu yahay Imaaraadka Carabta oo xiriir dhow la leh dowladda, ay u rartay dadka reer Colombia una soo marisay Suudaan iyada oo loo marayo Liibiya , Soomaaliya iyo Chad, halkaas oo wakiilada Imaaraadka ay maamulaan dhul ballaaran. Baarayaasha Qaramada Midoobay waxay sidoo kale muujinayaan in "Xarunta Ciidanka Booliska Badda Puntland (PMPF) ee ku xiran Imaaraadka Carabta ee ku taal Boosaaso, Soomaaliya, loo isticmaalay goob ay ku maraan gaadiidka iyo/ama tababarrada calooshood u shaqeystayaasha Colombia ka hor inta aan loo dirin Suudaan". MEE iyo warbaahino kale ayaa hore uga warbixiyay isticmaalka calooshood u shaqeystayaasha Kolombiya iyo dekedaha Bosaso iyo Berbera ee Imaaraadka iyo RSF, kuwaas oo Qaramada Midoobay iyo Mareykanku ay ku ogaadeen inay xasuuq ka geysteen Darfur, galbeedka Suudaan. Hub iyo agab kale ayaa la geeyay dhulka waxaana loo qaaday RSF iyada oo loo marayo dhulka ay maamulaan qoyska Haftar iyo maleeshiyaadkiisa ee Liibiya, iyada oo loo sii marayo Itoobiya , Chad iyo laba gobol oo ka go'ay Soomaaliya oo xiriir dhow la leh Imaaraadka Carabta: Puntland iyo Somaliland, oo ay Israa'iil aqoonsan tahay. Imaaraadka Carabta iyo hay'adaha kale ee ku lugta leh shabakaddan ayaa beeniyay inay wax khalad ah sameeyeen. Wasaaradda arrimaha dibadda ee Imaaraadka Carabta kama aysan jawaabin codsiga MEE ee ah inay faallo ka bixiso maqaalkan. Laakiin warbixintii afraad ee rubuclaha ahayd ee Guddiga Khubarada ee Qaramada Midoobay ee ku saabsan Suudaan, oo si adag loo qariyay oo aan la shaacin doonin, ayaa Abu Dhabi ku adkaan doonta inay ka laabato. Warqad ku jirta warbixinta la daahiyay, Imaaraadka Carabta ayaa sheegtay inay "diidayso eedaymo kasta oo ku saabsan khaladaadka la xiriira colaadda Suudaan", iyo inay "si aad ah u qaadanayso eedaha ku saabsan calooshood u shaqeystayaasha". Sida laga soo xigtay warbixinta, calooshood u shaqeystayaasha Colombia ayaa sidoo kale "door muhiim ah ka ciyaaray hawlgallada militariga ee RSF ee Darfur, gaar ahaan go'doominta iyo qabsashada el-Fasher". "Calooshood u shaqeystayaashu waxay bixiyeen taageero dagaal iyo farsamo, oo ay ku jiraan hawlgallada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, madaafiicda iyo taageerada lugta," ayaa lagu yiri warbixintu. "Waxaa la tababaray oo la geeyay shabakad xarumo iyo waddooyin gaadiid oo ay ku jiraan Imaaraadka Carabta, Soomaaliya, bariga Liibiya iyo Chad." Bishii Oktoobar ee la soo dhaafay, RSF waxay qabsatay magaalada el-Fasher , oo ah caasimadda Waqooyiga Darfur, ka dib go'doomin socotay in ka badan 500 oo maalmood. Dhibanayaasha iyo goobjoogayaasha ayaa u sheegay MEE in intii uu socday howlgalkan, dagaalyahannada RSF ay kufsadeen, dileen oo ay baad ka qaateen kumanaan rayid ah. Waxay sidoo kale sameeyeen xarumo caafimaad oo ku meel gaar ah oo ay dhiig ka qaadaan dhibbanayaasha la xiray. Ciidamada calooshood u shaqeystayaasha ah waxaa lagu tababaray, sida ay sheegeen baarayaasha Qaramada Midoobay, Abu Dhabi, Ghayathi iyo al-Wathba (dhammaantood waxay ku sugan yihiin Imaaraadka Carabta), iyo saldhigga PMPF ee Bosaaso, kaasoo ku yaal gobolka ismaamulka Puntland, Soomaaliya. "Milatariga Imaaraadka Carabta ayaa maalgeliyay, tababaray, isla markaana kormeerayay PMPF," ayaa lagu yiri warbixinta.
LANA NUSEYBAH, OO AH MUSHARAXA IMAARAATKA CARABTA EE QARAMADA MIDOOBE:
Caddeyntan kama dambaysta ah ee muujinaysa ku lug lahaanshaha Imaaraadka Carabta ee dagaalka Suudaan, kaas oo socday tan iyo Abriil 2023, ayaa timid iyadoo Lana Nusseibeh, oo ka mid ah diblomaasiyiinta ugu sarreeya ee dalka Khaliijka, ay u ololeynayso inay noqoto xoghayaha guud ee xiga ee Qaramada Midoobay. Safiirka Suudaan u fadhiya UK , Babiker AL-Siddig AL-Amin, ayaa u sheegay MEE in musharraxnimada Nusseibeh aan loo isticmaalin in lagu "caddeeyo" taageerada Imaaraadka Carabta ee RSF ee Suudaan. "Kuwa gacanta ku haya dhiigga dadka Suudaan waa inaysan hormuud ka noqon hay'adaha caalamiga ah," ayuu yiri safiirku. "Qaramada Midoobay waa inay aad uga taxaddartaa, sababtoo ah haddii Nusseibeh ay ku guuleysato, waxay noqon doontaa dhaawac weyn oo ku yimaada kalsoonideeda. Doorka Qaramada Midoobay waa in aan si fudud loo qaadan." Nusseibeh, oo ku dhalay Abu Dhabi, kana soo jeeda qoys Falastiini ah oo caan ah , ayaa dhigan jiray dugsi hoy ah oo gaar loo leeyahay oo ku yaal Ingiriiska ka hor inta uusan dhigan Jaamacadda Cambridge ka dibna Jaamacadda Soas ee London. Waxay noqotay haweeneydii ugu horreysay ee wakiil joogto ah u noqota Imaaraadka Carabta sanadkii 2013 waxayna xilka haysay ilaa 2024. Muddadaas, waxay ahayd madaxweyne ku xigeenka Golaha Guud, madaxweynaha guddiga fulinta ee haweenka ee Qaramada Midoobay iyo laba jeer madaxweynaha Golaha Amniga. Nusseibeh waxay door muhiim ah ka ciyaartay sidii rasmiga ah ee Imaaraadka Carabta uu xiriirka ula lahaa Israa'iil sannadkii 2020, Colin Shindler, oo hore u ahayd macallinkeeda Soas, ayaa sannadkii 2020 sheegtay inay qortay "qoraallo cajiib ah oo ku saabsan Sahyuuniyadda iyo taariikhda Israa'iil". Nusseibeh waxay sannado badan beeninaysay warbixinno faahfaahinaya ku lug lahaanshaha Abu Dhabi ee dagaalka. Markii la weydiiyay wareysiyadii ugu dambeeyay inay dhexdhexaad ka noqon karto Suudaan iyadoo ah xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay, waxay sheegtay inay awoodo, iyada oo aan si toos ah wax uga qaban taageerada Imaaraadka ee RSF. "Waxaan si cad u sheegay in falalka foosha xun ee ay geysteen RSF ay tahay in lala xisaabtamo, iyo inaan taageeri doono shaqada hababka baaritaanka ee Qaramada Midoobay," ayuu Nusseibeh u sheegay Politico toddobaadkan.
XIRIIRKA GOLAHA AMNIGA IYO IMAARAATKA CARABTA:
Qaramada Midoobay ayaa la filayaa inay soo magacawdo beddelka Antonio Guterres dhammaadka sanadka. Shanta waddan ee Golaha Ammaanka ee haysta diidmada qayaxan - P5, oo ka kooban Mareykanka , UK, Faransiiska , Ruushka iyo Shiinaha - dhammaantood waxay xiriir dhaqaale iyo diblomaasiyadeed oo muhiim ah la leeyihiin Imaaraadka Carabta. Ilaa Oktoobar, tartanka loogu jiro in la beddelo Guterres waxaa ku loolamayay musharixiinta Latin Ameerika ee dhexe ama kuwa bidixda u janjeera. Laakiin Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, oo Qaramada Midoobay ugu yeeray "ajandaha bidixda fog ee xafiisyada caalamiga ah", ayaa dhammaantood diiday. Nusseibeh ayaa ka dambeysa musharixiinta kale ee u tartamaya jagadan, iyadoo Rebeca Grynspan oo u dhalatay Costa Rica ay hadda hoggaanka hayso. Laakiin Imaaraadka Carabta waa saaxiib istaraatiijiyadeed oo dhow - iyo maalgashade weyn - Mareykanka, Faransiiska iyo Boqortooyada Ingiriiska. Amiirka Abu Dhabi, Mohammed bin Zayed Al Nahyan, oo Madaxweyne Donald Trump uu ugu yeero "dagaalyahan", ayaa $1.4 tirilyan oo doolar ku maalgeliyey Mareykanka, oo ay ku jirto sirdoonka macmalka ah. Imaaraadka Carabta ayaa balaayiin Yuuro u ballan qaaday Faransiiska, halka ay martigelinayso saldhig milatari oo Faransiis ah iyo laan ka tirsan Louvre oo ku taal Abu Dhabi. Waxay sidoo kale balaayiin ginni ku shubtay UK, halkaas oo madaxweyne ku xigeenkiisa, Mansour bin Zayed Al Nahyan, uu leeyahay Manchester City Football Club, iyo sidoo kale qayb muhiim ah oo ka mid ah Manchester lafteeda . Duqii hore ee magaalada, Andy Burnham, hadda waa ra'iisul wasaaraha UK. Shiinaha waa saaxiibka ganacsi ee ugu weyn Imaaraadka Carabta, Ruushkuna wuxuu awooday inuu ka gudbo cunaqabataynta reer galbeedka ee lagu soo rogay dagaalkii Ukraine ka dib markii uu maray Dubai iyo Abu Dhabi.
CADAADISKA SAARAN UK SI EY U TAAGEERTO IMAARAATKA CARABTA:
Ilo diblomaasiyadeed ayaa u sheegay MEE in Mareykanka, Ruushka, Faransiiska iyo UK ay dhammaantood u janjeeraan inay taageeraan musharraxnimada Nusseibeh, iyadoo Shiinuhu uusan taageersanayn. Ilo wareedyo badan oo ka tirsan Xisbiga Shaqaalaha ee UK iyo ururada samafalka ee fadhigoodu yahay New York iyo Washington ayaa u sheegay MEE in David Miliband, madaxa Guddiga Samatabbixinta Caalamiga ah (IRC), uu walaalkiis Ed, oo ah xoghayaha arrimaha dibadda ee Britain, u sheegay in UK ay tahay inay taageerto musharaxnimada saaxiibkiis Nusseibeh. IRC ayaa beenisay eedeymaha, waxayna sheegtay in ururka iyo David Miliband midkoodna uusan qaadan mowqif ku saabsan musharixiinta xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay. Afhayeen u hadlay Xafiiska Arrimaha Dibadda, Barwaaqa-sooranka iyo Horumarinta ee Ingiriiska ayaa u sheegay MEE: “Mudnaanta UK waa in la helo musharraxa ugu habboon ee hoggaamin kara Qaramada Midoobay si wax looga qabto caqabadaha caalamiga ah ee naga dhexeeya.” "Diiraddayadu waxay saaran tahay musharixiinta si ay u helaan musharaxa ugu aqoonta badan ee u tartamaya Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay ee soo socda. Si cad ugama hadli doonno musharixiinta shaqsiga ah." Afhayeenku wuxuu sheegay in UK ay taageertay "shaqada muhiimka ah" ee Guddiga Khubarada ee Qaramada Midoobay. "Mowqifka UK ee ku aaddan taageerada dibadda ee dhinacyada dagaallamaya waa mid cad. Dhammaan taageerada dibadda waxay u adeegtaa oo keliya inay sii huriso dhiigga daadanaya, waana inay soo afjartaa," ayay yiraahdeen. "Waa sababta aan u soo bandhignay lix wareeg oo cunaqabatayn ah tan iyo markii khilaafku bilaabmay, annagoo beegsanayna taliyayaasha militariga iyo calooshood u shaqeystayaasha Colombia, iyo shabakadaha dahabka sharci darrada ah ee sii hurinaya khilaafka fadhigiisu yahay Dubai iyo Hong Kong." Dowladda Ingiriiska waxaa horey ugu eedeeyay Nathaniel Raymond , oo ah agaasimaha fulinta ee Shaybaarka Cilmi-baarista Bani'aadamnimada ee Yale, kaas oo la socda dagaalka Suudaan isla markaana dhowr dowladood u sheega inaysan ku baaqin taageerada Imaaraadka ee RSF. Bishii Abriil 2024, Imaaraadka Carabta ayaa baajiyay kulamadii ay la yeelan lahaayeen wasiirrada Ingiriiska sababtoo ah waxay ka caroodeen in UK aysan ku degdegin difaaca Abu Dhabi shirkii Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay ee ku saabsanaa dagaalka Suudaan. Mid ka mid ah ilo-wareedyada dawladda Ingiriiska ayaa u sheegay MEE in wasiir ka tirsan UK oo u duulayay Imaaraadka xilligaas ay qasab ku noqotay in diyaaraddiisu ay dib u rogto duulimaadka dhexdiisa. Ilo-wareedku wuxuu sidoo kale sheegay in Britain aysan damacsanayn inay ka baxdo Imaaraadka iyadoo aan la difaacin kulanka.
WARBIXIN SANNADEEDKA QARAMADA MIDOOBE OO LA HAKIYEY:
Warbixinta saddex-biloodlaha ah ee baarayaasha Qaramada Midoobay, oo sii ahaan doonta mid sir ah, ayaa daba socota warbixin kale oo sanadkan la diyaariyay. Warbixintaasi waxay sidoo kale sheegtay in Imaaraadka Carabta uu siiyay ciidamada RSF calooshood u shaqeystayaal iyo in dagaalyahannadaasi ay ka qayb qaateen weerarkii lagu qaaday EL-Fasher. Ka dib markii baarayaashu ay caddaymadooda u gudbiyeen Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay bishii Luulyo, safiirka Qaramada Midoobay ee Imaaraadka Carabta ayaa dalbaday in "si degdeg ah loo saxo cilladaha halista ah" ee ku jira warbixinta. Baxrayn, oo ah xulafo dhow oo ka tirsan Imaaraadka Carabta isla markaana xubin aan joogto ahayn ka ah golaha, ayaa warbixintan xannibtay muddo bilo ah. Bishii Sebtembar, Anthropic waxay ku dhawaaqday "kalsooni sare" in Imaaraadka Carabtu uu ka dambeeyay hawlgal saameyn leh oo lagu bartilmaameedsanayo khubarada Qaramada Midoobay iyo kuwa dhaleeceeya doorka ay ku leedahay Suudaan. Shirkadda GSSG, oo ah shirkadda geysay calooshood u shaqeystayaasha Colombia, waxaa aasaasay sarkaal sare oo ka tirsan madaxtooyada Imaaraadka, sida lagu sheegay wargeyska New York Times Khamiistii. Bogga internetka ee shirkadda, waxaa lagu tilmaamay "bixiye amni oo la doorbido" oo loogu talagalay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Imaaraadka Carabta iyo Wasaaradda Arrimaha Madaxtooyada.
XIGASHO-MEE.
