SARKAAL SARE KANA TIRSAN QARAMADA AYEY SOOMAALIYA ERYI DOONTAA DHAWAAN.

(MUUQAALKA)-RAISEDON ZENENGA.

(MUQDISHU/SOMALIA)-Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ka fiirsaneysa inay ku dhawaaqdo in Raisedon Zenenga shaqsi aan la aqbali karin, sida ay ilo-wareedyo dowladdu u sheegeen SomaliReview, iyadoo ay jiraan eedeymo sheegaya in sarkaalka Qaramada Midoobay uu la safan yahay siyaasiyiinta mucaaradka ah ee taageersan doorashooyinka dadban iyadoo dalku uu u socdo codbixinta dadweynaha ee tooska ah. Ilo-wareedyadu waxay sheegeen in laga qaadi karo dalka ay dhici karto in dhawaan laga saaro. Waxay ku tilmaameen hadal macquul ah oo ka dhigi kara mid aan lagu soo dhaweyn karin Soomaaliya. Si kastaba ha ahaatee, macluumaadka lagu bixiyay maqaalkan kuma jiraan go'aan rasmi ah ama ogeysiis amar ku bixiyay inuu baxo. Zenenga, oo loo aqoonsaday inuu yahay Ku-xigeenka Wakiilka Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Soomaaliya, ayaa lagu eedeeyay inuu taageeray jilayaasha siyaasadeed ee ka soo horjeeda tallaabada dalka ee ku wajahan doorashada hal qof iyo hal cod. Eedeynta ugu weyn waxay ku saabsan tahay la jaanqaadkiisa siyaasiyiintaas, halkii ay ka ahaan lahayd hadal cad oo dadweynaha ka dhan ah oo diidaya codbixin toos ah.Kala soociddaasi waa udub dhexaadka cabashada. Sarkaal caalami ah uma baahna inuu ku dhawaaqo diidmada doorashada si uu u saameeyo geeddi-socodka. Taageerada loo fidiyo jilayaasha siyaasadeed ee raadinaya nidaam dadban waxay yeelan kartaa saameyn la mid ah, iyadoo ku xiran nooca taageeradaas iyo sida sarkaalku u isticmaalo mowqifkiisa.

EEDEYNTA EEXASHADA:

Eedeynta ayaa ah in dhaqanka Zenenga uu ka gudbay xadka u dhexeeya la macaamilka hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo horumarinta dalabaadkooda siyaasadeed. Waxay soo bandhigaysaa ku lug lahaanshahaas la sheegay inay jebinayso dhexdhexaadnimada laga filayo wakiil sare oo ka tirsan Qaramada Midoobay. Arrinta ay soo bandhigtay eedeyntu ayaa ah in marin u helidda diblomaasiyadeed iyo awoodda xafiiska Qaramada Midoobay loo adeegsanayo in lagu taageero hal qaab doorasho. Taasi waxay dhaafsiisan doontaa dhageysiga aragtiyaha is haya waxayna mas'uulka gelin doontaa tartanka siyaasadeed. Tallaabada Soomaaliya ee ku aaddan codbixinta tooska ah waxay meesha ka saartay habka loo doorto hoggaamiyeyaasha siyaasadda ee xuddunta u ah muranka ku saabsan sida loo qabanayo doorashooyinka. Nidaamka tooska ah, muwaadiniinta xaqa u leh ayaa codkooda dhiibanaya. Nidaamka dadban wuxuu doorashada wakiillada ku ridayaa gacanta hay'ad ama koox dhexe. Arrimaha siyaasadeed waxay khuseeyaan cidda isticmaasha doorashadaas. Taageeridda hab-raac go'aanka ku haya koox yar ayaa xaddidi karta doorka dadweynaha ee doorashada wakiilladeeda. Sarkaal ka tirsan Qaramada Midoobay oo gacan ka geysanaya xaqiijinta natiijadaas ayaa noqon doona ka qaybgale go'aan ay leeyihiin Soomaalida.

JADWALKA XIRITAANKA HAWLGALKA:

Cabashadu waxay sidoo kale xiriir la leedahay ku lug lahaanshaha Zenenga ee la sheegay inay la xiriirto xiritaanka Hawlgalka Kaalmaynta Ku-meel-gaarka ah ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, oo loo yaqaan UTMIS. Jadwalka loo bixiyay maqaalkan wuxuu dhigayaa in howlgalka la xiro Oktoobar 2026. Sida laga soo xigtay eedeynta, Zenenga wuxuu abuurayaa xasillooni darro siyaasadeed si uu u xoojiyo kiiska joogitaanka siyaasadeed ee caalamiga ah iyo inuu sii dheereysto joogitaankiisa Soomaaliya. Tani waa sheegasho ku saabsan ujeeddadiisa, ee ma aha natiijo la xaqiijiyay. Ma jiraan wax caddayn ah oo muujinaya ujeeddadaas. Haddii la caddeeyo, eedeyntu waxay keeni doontaa su'aal culus oo ku saabsan isticmaalka xafiisyada caalamiga ah ee danaha shaqsiga ah. Wakiil ka caawiya inuu sii dheeraado khilaafka siyaasadeed si uu ugu sii jiro jagadaas waxay wiiqaysaa kalsoonida lagu qabo talada iyo hay'adda uu matalo labadaba. Iyadoo howlgalka uu soo dhawaanayo taariikhda la sheegay ee ah in la xirayo Oktoobar 2026, eedeyntu waxay khuseysaa siyaasadda doorashada iyo mustaqbalka joogitaanka Qaramada Midoobay. Sheegashada ah in xasillooni darrada la dhiirigelinayo si dib loogu dhigo xiritaankaas waxay u baahan doontaa jawaab hay'adeed, sababtoo ah waxay su'aal gelineysaa ujeeddada shaqada harsan ee howlgalka.

CAWAAQIBTA DIBLOMAASIYADEED EE SUURAGALKA AH:

Dowladda federaalka, go'aan kasta wuxuu u baahan doonaa sharraxaad cad oo ku saabsan dhaqanka ay u aragto mid aan la aqbali karin. Zenenga iyo UTMIS, sharraxaad ku saabsan ka qaybgalkooda geeddi-socodka doorashada ayaa khuseyn doonta qiimeynta eedda eexda. Eedeymaha ku saabsan dhaqanka xisbinimo iyo ujeedo shaqsiyeed si madax-bannaan looma xaqiijin. Bayaanka ilo-wareedyada DFS wuxuu khuseeyaa eryid suurtagal ah; ma xaqiijinayso go'aan dhammaystiran. SomaliReview waxay dhowr jeer la xiriirtay UTMIS si ay faallo uga bixiso laakiin ma aysan helin jawaab.

ISHA-SOMALI REVIEW.