MIDAWGA YURUB OO KORDHINAAYO CIIDAMADIISA KU SUGAN BADDA CAS.
(MUUQAALKA)-MARAAKIIBTA FARANSISKA IYO TALYAANIGA.
(BRUSSELS/BELGIUM)-Midowga Yurub wuxuu ka fiirsanayaa xoojinta Hawlgalka Aspides ee Badda Cas, ka dib codsigii Talyaaniga, iyadoo la adeegsanayo maraakiib iyo diyaarado si loo ilaaliyo marin biyoodka Bab el-Mandeb weerarada laga soo qaadayo Yemen. Marinka ayaa muhiim u ah ganacsiga tamarta, maadaama qiimaha tamarta uu cirka isku shareerayo guud ahaan Yurub. Madaxa siyaasadda arrimaha dibadda ee Midowga Yurub Kaja Kallas ayaa weydiisatay dalalka Midowga Yurub inay xoojiyaan howlgalka Aspides ee Badda Cas, iyadoo ay sii kordhayaan hanjabaadaha ka imanaya Xuutiyiinta ee ku aaddan marin biyoodka Bab EL-Mandeb, kaas oo muhiim u ah waddooyinka ganacsiga ee u dhexeeya Badweynta Hindiya iyo Badda Mediterranean-ka. Soo jeedintan, oo ku jirta warqad ku taariikhaysan 19 Sebtembar loona diray caasimadaha Midowga Yurub, ayaa daba socota codsi uu soo jeediyay Wasiirka Difaaca Talyaaniga Guido Crosetto, kaasoo qaylo-dhaan soo saaray ka dib markii markab dagaal oo Talyaani ah uu soo farageliyay si uu markab ganacsi oo Talyaani ah uga raaco xeebta Yemen Jimcihii la soo dhaafay. "Waxaan u baahanahay hanti ciidan oo si habboon u qalabaysan oo badda iyo cirka ah", oo ay ku jirto awood weyn oo lagu bixin karo "ilaalin dhow", ayey qortay Kallas, iyadoo ku nuuxnuuxsatay in Midowga Yurub ay tahay inuu kordhiyo joogitaankiisa si loo hubiyo in "hawlgalku uu si buuxda u fulin karo waajibaadkiisa." Talyaaniga iyo Giriiga ayaa ilaa hadda bixiyay saddexda markab ee ugu muhiimsan howlgalka, kuwaas oo si ku meel gaar ah loogu kabay maraakiib ka kala socda Jarmalka, Faransiiska, Isbaanishka, Netherlands iyo Belgium. Sida ku cad warqadda, awoodda ay Xuutiyiintu ka heleen marin biyoodka iyagoo qabsaday dekedda Mokha, Jasiiradda Perim iyo Jasiiradaha Hanish waxay ka dhigan tahay "khatar halis ah" oo ku wajahan amniga badda ee marin biyoodka caalamiga ah ee muhiimka ah, sidaas darteedna "horeyba u dhaawacaysa danaha Yurub". Kallas wuxuu weydiistay dowladaha qaranka inay "soo jeediyaan tallaabooyin suurtagal ah" oo ku saabsan sida ay u shaqeeyaan howlgallada Midowga Yurub ee jira.
MAKU FILNAAN DOONTAA HAWLGELINTA CIIDAMADDA BADDA?
Dalal badan oo Midowga Yurub ah ayaa go'aansan kara inay mas'uul ka noqdaan qayb gaar ah oo badda ah oo hoos timaada howlgalka Aspides laftiisa, sida Talyaanigu sameeyay si uu u ilaaliyo markabkiisa ganacsiga. Cutubyo Faransiis iyo Dutch ah ayaa sidoo kale horey uga howlgalayay aagga si ay u ilaaliyaan maraakiibtooda ganacsiga. Rooma waxay sidoo kale ka fiirsan kartaa inay xoojiso joogitaankeeda milatari iyadoo adeegsanaysa maraakiib dheeraad ah oo fadhigoodu yahay Jabuuti, taas oo ay weydiisan doonto xulafada inay ka qayb qaataan kharashka milatari ee lagama maarmaanka ah, inkastoo helitaanka oggolaanshaha ikhtiyaarkan ay aad u adkaan doonto. Si kastaba ha ahaatee, dhowr falanqeeye ayaa ku nuuxnuuxsaday in ciidamada badda oo keliya ay ku filnaan karaan, iyagoo ku baaqaya in la daboolo hawada ka dhanka ah qabsashada Xuutiyiinta ee qaybo badan oo ka mid ah xeebta Yemen. Wasiirada difaaca ee Midowga Yurub ayaa lagu wadaa inay arrintan ka wada hadlaan kulankooda 28-ka Sebtembar ee ka dhacaya Brussels, ka dibna shirka Golaha Arrimaha Dibadda ee 12-ka Oktoobar ka dhici doona Luxembourg. Maraakiibta Aspides waxaa la bilaabay bishii Febraayo 2024, inkastoo difaac ahaan loo isticmaalo, haddana waxaa loo oggolaaday inay adeegsadaan awood si ay uga ilaaliyaan maraakiibta ganacsiga weerarrada Xuutiyiinta, sida ay horeyba uga dhacday maraakiibta Talyaaniga ee Caio Duilio iyo Fasan. Taliska istaraatiijiyadeed waxaa loo dhiibay Giriigga, halka xakamaynta hawlgalku ay isku beddeshay Talyaaniga iyo Giriigga muddooyin is xigxigay waxaana hadda hoggaamiya Admiral Vasileyos Griparis.
DALKA TALYAANIGA AYAA KA MID AH DAWLADAHA UGU BADAN EE EY SAAMEYSAY COLAADA BADDA:
Toddobaadkii hore, Crosetto wuxuu ka cawday in laba markab dagaal oo Yurub ah oo keliya ay ku sugan yihiin aagga, wuxuuna ku dhawaaqay go'aanka ah in aan la sugin Yurub haddii loo baahdo gaadiid dheeraad ah oo loogu talagalay maraakiibta xamuulka ee ganacsiga qaranka. Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Talyaaniga Antonio Tajani ayaa sidoo kale horey u muujiyay walaac la mid ah. "Waxaan Midowga Yurub ka codsanaynay bilo badan inay xoojiyaan howlgalka Aspides: Talyaaniga iyo Giriiggu waxay sameynayaan heshiis weyn [...] laakiin haddii aysan jirin wax gacan militari ah [oo ka imanaya waddamada kale ee Midowga Yurub] waa inay jiraan wax tabarucaad dhaqaale ah." Rome waxay u aragtaa qiyaastii toban safar oo muhiim ah oo badda ah oo dhex mara marin biyoodka toddobaad kasta inay yihiin "muhiim." Talyaanigu wuxuu sidoo kale ku waayay diyaarad dagaal oo Eurofighter ah weerar duqayn ah oo Xuutiyiintu ay ku qaadeen saldhig Sacuudi Carabiya toddobaadkii hore, kaas oo ay fuliyeen maleeshiyada hadda maamusha Yemen.
ISHA-EURO-NEWS.
