(MUUQAALKA)-CIIDAMADA MASAR.
(ADDIS ABABA/ETHIOPIA)-Masar ayaa isu diyaarinaysa inay ciidamo geyso Soomaaliya iyadoo la raacayo heshiis iskaashi milatari oo laba geesood ah ka hor inta aan la wareejin qiyaastii 1,000 oo shaqaale ah Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM), taasoo walaac ka muujinaysa isku-dubaridka hawlgallada iyo qaab-dhismeedka taliska. Sida laga soo xigtay warbixinta The East African ee 25 Oktoobar, hawlgalkii ugu horreeyay waxaa la filayaa inuu ka koobnaado koox dagaal oo cabbirkoodu yahay guuto oo leh xubno taageero ka helaya Shabeellaha Dhexe, waqooyiga Muqdisho. Xarun xeeladaysan ayaa la qorsheeyay oo ku taal Ceelcade, oo u dhow garoonka diyaaradaha ee Ciciley, oo ah aag ay hadda haystaan ciidamada Burundi ee AU. Ciidamo dheeraad ah oo Masar ah ayaa laga yaabaa in lagu dejiyo meel kale haddii Soomaaliya codsato, inkastoo Qaahira aysan shaacin baaxadda buuxda ee hawlgalkeeda. Midowga Afrika weli si cad uma uusan caddeyn sida ciidamada labada dhinac ay ula shaqeyn doonaan AUSSOM iyo ciidamada kale. Ciidamada Burundi, oo taageero saadka ah ka hela Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS), ayaa la sheegay inaan si rasmi ah loogu wargelin qorshaha la soo jeediyay waxayna tilmaameen inaysan ku shaqeyn doonin qaab-dhismeed laba geesood ah. Waxay diyaar u yihiin inay baxaan marka la beddelo. Masar waxaa loo qoondeeyay qiyaastii 1,091 askari oo hoos yimaada AUSSOM dabayaaqadii 2024 laakiin waxay dib u dhigtay ka qaybgalka rasmiga ah, iyadoo la tixraacayo caqabadaha maalgelinta. Hawlgalka iyadoo la raacayo heshiis laba geesood ah ka hor inta aan la isku darin wuxuu keenayaa su'aalo ku saabsan awoodda taliska, isla xisaabtanka, saadka iyo isku-dhafka hawlgallada suurtagalka ah. Masar iyo Soomaaliya waxay kala saxiixdeen heshiis iskaashi milatari bishii Agoosto 2024, waxaana ku xigay shixnadaha hubka, rasaasta iyo gawaarida gaashaaman ee Masar, iyo sidoo kale tababarka militariga iyo taageerada la-talinta. Bishii Agoosto 2025, Wasaaradda Difaaca Soomaaliya waxay ku dhawaaqday dhammaystirka tababar gaar ah oo loogu talagalay cutubyada Masar ee loogu talagalay AUSSOM . Wafdi sahan ah oo ka kooban 16 xubnood oo Masar ah ayaa booqday Muqdisho bishii xigtay si ay u qiimeeyaan goobaha la geynayo iyo saadka. Addis Standard ayaa hore uga warbixisay diyaargarowga loogu jiro hawlgalinta , oo ay ku jiraan dhaqdhaqaaqa ciidamada iyo shaqada goobta ee Ceelcade, iyadoo is-dhexgalka rasmiga ah uu dib u dhacay sababo la xiriira maalgelinta iyo caqabadaha saadka. Hawlgalkan la qorsheeyay ayaa imaanaya iyadoo AUSSOM ay wajahayso cadaadis dhaqaale iyo mid hawlgal iyadoo taageeraysa ciidamada Soomaaliya ee ka dhanka ah Al-Shabaab. Hubanti la'aanta taageerada saadka ee loo marayo UNSOS, iyadoo su'aalo laga keenayo maalgelinta Mareykanka ee sii socota, ayaa sii adkeynaysa sii jiritaanka howlgalka. Tallaabadan ayaa sidoo kale saameyn ku leh gobolka iyadoo xiisadda muddada dheer ka dhex taagnayd Masar iyo Itoobiya ee ku saabsan biyaha Niil iyo Biyo-xidheenka Weyn ee Dib-u-soo-noolaynta Itoobiya (GERD), oo ay weheliso danaha iska soo horjeeda ee marin-u-helka Badda Cas. Itoobiya ayaa dhawaan ciidamadeeda kala baxday Soomaaliya, halka falanqeeyayaashu ay ka digayaan in iskaashiga amniga ee is haysta uu adkeyn karo hawlgallada isla markaana uu u rogi karo qabanqaabada amniga Soomaaliya tartan ballaaran oo goboleed. Dadka indha indheeya ayaa ka digaya maqnaanshaha qaab-dhismeed dadweyne oo cad oo lagu isku dubaridayo ciidamada labada dhinac ee AUSSOM iyo saameynta ay ku leedahay taliska, isla xisaabtanka iyo kala-guurka ciidamada jira.
ISHA-AS.
