ITOOBIYA OO SHEEGTAY DANAHEEDA SHARCIGA AH EE BADDA CAS.

(MUUQAALKA)-WASIIRKA ARR.DIBADDA.

(ADDIS ABABA/ETH)-Itoobiya waxay sheegatay "danaheeda sharciga ah" ee Badda Cas waxayna dib u xaqiijisay doorkeeda dhexe ee dooxada Niil, iyadoo sheegtay in xiriirkeeda juqraafiyeed iyo kan taariikhiga ah ee labada marin biyood aan lagu beddeli karin cadaadis  siyaasadeed , khalkhal gelin ama "tallaabooyin qasab ah." War-saxaafadeed ay soo saartay Isniintii, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Itoobiya ayaa lagu sheegay in danaha dalka ee Webiga Abay, ama Blue Nile, iyo Badda Cas ay ku saleysan yihiin xaqiiqooyin juqraafiyeed iyo taariikheed oo "aasaasi ah". "Itoobiya waa isha Wabiga Abay , oo loo yaqaan Blue Nile," ayay tiri wasaaraddu, iyadoo xustay in "ku dhawaad ​​​​dhammaan Niil-ka Buluugga ah uu ka soo jeedo dhulka buuraleyda ah ee Itoobiya" iyo in Abay ay ka qayb qaadato qiyaastii 85 boqolkiiba wadarta qulqulka Wabiga Niil." "Dood kasta oo ku saabsan isticmaalka iyo maaraynta Wabiga Abay waa inay ku saaban tahay xaqiiqooyinkan aasaasiga ah," ayay raacisay. Wasaaraddu waxay sidoo kale xiriirisay danaha Itoobiya ee Webiga Niil iyo xiriirkii dheeraa ee ay la lahayd Badda Cas, iyadoo sheegtay in waddanku uu weli "si dhow ula xiriirayo Badda Cas" inkastoo ay jiraan isbeddello ku yimid xuduudaha siyaasadeed. "Badda Cas waa hay'ad badeed oo Itoobiya ay isku xiran tahay juqraafi ahaan iyo taariikh ahaanba," ayaa lagu yiri bayaanka. Waxay intaas ku dartay in xadka ugu dhow ee Itoobiya uu "aad ugu dhow yahay 30 mayl xeebta" waxayna ku doodday in arrimaha badda iyo amniga ee gobolka ay tahay inay tixgeliyaan danaha Itoobiya. Hadalkan ayaa imaanaya iyadoo uu sii xumaanayo xiriirka Itoobiya la leedahay dhowr waddan oo ku yaal Badda Cas iyo Webiga Nile, gaar ahaan Masar, Eritrea iyo Soomaaliya, waxaana uu daba socdaa shirweyne ka dhacay Masar Oktoobar 4 oo ay ku lug lahaayeen hoggaamiyeyaasha Masar, Eritrea, Soomaaliya iyo Suudaan. Afarta hoggaamiye waxay saxiixeen Baaqa Wadajirka ah ee El Alamein , iyagoo xaqiijinaya ixtiraamka madaxbannaanida iyo sharafta dhuleed, iyagoo diiday faragelinta arrimaha gudaha ee dowladaha gobolka, isla markaana xoogga saaray doorka dalalka xeebta Badda Cas ee maamulka marin biyoodka istaraatiijiga ah. Wasaaradda arrimaha dibadda ee Itoobiya ayaa u muuqatay inay ka jawaabeyso mowqifkii ugu dambeeyay iyada oo aan si toos ah u magacaabin shirka El Alamein ama mid ka mid ah afarta waddan. "Xaqiiqooyinkan juqraafiyeed iyo kuwa taariikhiga ah laguma beddeli karo hadallo siyaasadeed, tallaabooyin qasab ah, ama falal khalkhal gelin ah," ayay tiri wasaaraddu. "Tallaabooyinka lagu qaado wakiillo ama falal gardarro ah ma beddeli doonaan xaqiiqooyinka dhulka yaalla, mana dhimi doonaan danaha sharciga ah ee Itoobiya, doorka, iyo mas'uuliyadaha gobolka," ayay raacisay. War-saxaafadeedkii ugu dambeeyay ee wasaaradda arrimaha dibadda si gaar ah uma xusin GERD laakiin wuxuu Abay ka dhigay bartamaha doodda Itoobiya ee ku saabsan isticmaalka iyo maaraynta Webiga Niil. Si kastaba ha ahaatee, Itoobiya waxay isku dayday inay mowqifkeeda u dhigto mid ku salaysan is-dhexgal halkii ay ka ahaan lahayd iska hor imaad. "Itoobiya waxay sii waddaa inay raacdo wada-shaqeyn nabadeed, is-ixtiraam labada dhinac ah, iyo iskaashi goboleed," ayay tiri wasaaraddu. Isla markaana, waxay ka digtay in Addis Ababa ay difaaci doonto danaheeda aasaasiga ah. "Itoobiya waxay diyaar u tahay inay difaacdo madax-bannaanideeda, midnimada dhuleed, iyo danaha qaranka ee asaasiga ah," ayay tiri wasaaraddu, iyadoo ku boorrinaysa dhinacyada gobolka inay wax ka qabtaan caqabadaha la wadaago iyagoo adeegsanaya "wadahadal wax dhisaya, iskaashi, iyo u hoggaansanaanta mabaadi'da deris wanaagga halkii ay ka ahaan lahayd iska hor imaad iyo habab aan wadareed lahayn."

ISHA-AS.