ISRA’IIL OO QORSHEYNEYSA INEY SALDHIG MILETERI KA SAMEYSATO BERBERA.
(SAWIRKA)-CALANKA ISRAEL IYO KAN SL.
LONDON)-Israa'iil ayaa sahaminaysa dhismaha saldhig ay ka dhiseyso Gobolka Gooni u Goosadka ah ee Somaliland ee Soomaaliya kaas oo ay ka bartilmaameedsan karto Xuutiyiinta Yemen , sida lagu sheegay warbixin ay soo saartay Bloomberg Arbacadii. Bishii Diseembar, Israa'iil waxay noqotay dalkii ugu horreeyay ee aqoonsaday Somaliland inay tahay waddan madaxbannaan. Somaliland waxay u ogolaan doontaa Israa'iil inay ururiso xog sir ah oo ay ku sameyso hawlgallo ka dhan ah Xuutiyiinta, sida ay Bloomberg u sheegeen laba sarkaal oo Somaliland ah oo codsaday inaan la magacaabin. Israa'iil ayaa saldhig ka dhigtay gobolka: bishii Juun, koox ka tirsan saraakiisha amniga Israa'iil ayaa booqday xeebta Somaliland, sida ay sheegeen dad aqoon u leh arrintan. Halkaas ayay ku sahamiyeen xeebaha, iyagoo raadinaya goob suurtagal ah oo ay ku heli karaan saldhig ama saldhig si ay ula dagaallamaan dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta, oo si rasmi ah loogu yaqaan Ansar Allah. Goobtu waxay qiyaastii 260-km u jirtaa Yemen, oo ka gudubta Gacanka Cadan. Israa'iil waxay sidoo kale kiraysatay qolal daaqado aan qarxin ah dabaqa sare ee hoteel ku yaal Hargeysa, sida ay sheegeen dad yaqaan arrintan, iyadoo raadineysay goob safaarad laga heli karo. "Marka laga hadlayo amniga, waxaan yeelan doonnaa xiriir istaraatiijiyadeed, taasina waxay ka kooban tahay waxyaabo badan," ayuu yiri Khadar Xuseen Cabdi, Wasiirka Madaxtooyada Somaliland, oo la hadlay Bloomberg. "Kama aanan hadlin haddii ay noqoto saldhig militari, laakiin hubaal waxaa jiri doona falanqayn mar uun." Wax yar ka dib markii Israa'iil ay aqoonsatay gobolka ay ka go'day 26-kii Diseembar, mas'uuliyiinta Somaliland waxay u safreen Israa'iil si ay u xoojiyaan xiriirka amniga, sida ay ilo-wareedyadu u sheegeen Bloomberg.
MID KA MID AH “KHATARTA UGU WEYN” EE ISRA’IIL.
Dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta, oo ah xulafo dhow oo Iiraan ah, weli ma uusan miisaan yeelan tan iyo markii Mareykanka iyo Israa'iil ay weerareen Iiraan muddo toddobaad ka hor ah. Iiraan ayaa ka aargoosatay dagaalka iyadoo weerartay Israa'iil iyo sidoo kale bartilmaameedyo ku yaal waddamada gobolka oo dhan. Intii uu socday dagaalkii Israa'iil ay ku qaaday Qaza, Xuutiyiintu waxay gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku weerareen maraakiibta caalamiga ah ee ku sugan Badda Cas iyo sidoo kale Israa'iil, taasoo ahayd tallaabo ay ku mideysan yihiin Falastiiniyiinta. Jeneraal Israa'iili ah ayaa u sheegay Wargayska Bloomberg in cutub sirdoon oo gaar ah loo sameeyay Xuutiyiinta, kuwaas oo Jeneraalku uu sheegay inay haystaan boqolaal gantaal oo gaari kara Israa'iil. Iyadoo Israa'iil ay sannado badan ka wada hadlaysay aqoonsiga Somaliland, heshiiska waxaa la saxiixay bishii Diseembar sababtoo ah saraakiisha sirdoonka Israa'iil waxay u arkeen Xuutiyiinta mid ka mid ah khataraha ugu waa weyn ee Israa'iil, sida ay u sheegeen diblomaasiyiin heer gobol ah iyo sarkaal sare oo ka tirsan militariga Israa'iil Bloomberg. Natiijo ahaan weerarrada Badda Cas, gaadiidka badda ee mara Gacanka Cadan ayaa hoos u dhacay 70 boqolkiiba laba sano gudahood. Weerarradii lagu qaaday Israa'iil, weerarradii bishii Sebtembar 2025 waxay si kooban u joojiyeen isu socodka garoonka diyaaradaha ee Ramon ee koonfurta Israa'iil, halka mid kalena uu jebiyay difaaca cirka ee Israa'iil oo uu ku dhuftay hoteel ku yaal magaalada loo dalxiis tago ee Eilat.
XIRIIRKA SOMALILAND IYO IMAARAATKA CARABTA.
Somaliland waxay qayb ka ahayd Jamhuuriyadda Soomaaliya ee midaysan tan iyo 1960-kii, laakiin waxay ku dhawaaqday madaxbannaanideeda 1991-kii waxayna aasaastay dawlad rasmi ah. In kasta oo ay xiriir diblomaasiyadeed oo aan rasmi ahayn la lahayd dhowr waddan, haddana madaxbannaanideeda ma aysan aqoonsan dal xubin ka ah Qaramada Midoobay ilaa Israa'iil ay sidaas samaysay bishii Diseembar. Bishii Agoosto, Ted Cruz, oo ah Senator ka tirsan xisbiga Jamhuuriga ee Texas, ayaa warqad u qoray Madaxweyne Donald Trump isagoo ku boorriyay inuu si rasmi ah u aqoonsado Somaliland. Cruz wuxuu sheegay in Hargeysa ay raadinayso inay xoojiso xiriirka ay la leedahay Israa'iil, isla markaana ay taageertay Heshiiskii Abraham. Mid ka mid ah goobaha la tixgelinayo saldhig ama rakibid Israa'iil waa dhul dhererkiisu yahay qiyaastii 100-km galbeed ka xiga magaalada dekedda leh ee Berbera, sida ay ilo-wareedyadu u sheegeen Bloomberg. Magaaladan ayaa ah halka Imaaraadka Carabta , oo ah xulafo dhow la ah Somaliland, ay ku leedahay garoon diyaaradeed oo militari iyo deked ay maamusho shirkadda saadka ee DP World. Wargayska MEE ayaa bishii Oktoobar sheegay in dekedda Berbera ee Somaliland ay qayb ka ahayd shabakad saldhigyo ah oo ku teedsan Gacanka Cadan oo ay dhistay Imaaraadka Carabta. Dowladda Somaliland ayaa aqbashay dalab Imaaraatku ku doonayay inay saldhig milatari ka sameystaan Berbera sanadkii 2017. Sawirro dayax-gacmeed ayaa muujinaya in saldhigga ciidamada badda ee Berbera laga beddelay mashruuc hakad ku jiray oo loo beddelay xarun ku dhow dhammaystir, iyadoo kaabayaasha dhaqaalaha ee horumarsan ay ku jiraan deked militari oo casri ah, deked biyo-qoto dheer ah iyo garoon diyaaradeed oo leh hangarro iyo xarumo taageero. Garoonka diyaaradaha ee Berbera ayaa dhererkiisu yahay 4-km, taasoo u oggolaanaysa inay soo gaaraan diyaarado xamuul ah oo culus iyo diyaarado dagaal. Bishii Janaayo, Soomaaliya waxay jartay dhammaan xiriirkii ganacsi iyo amni ee ay la lahayd Imaaraadka Carabta, iyadoo soo xiganaysa dekedaha DP World ee Berbera iyo Bosaso, kuwaas oo tan dambe ay ku taal Puntland, oo ah gobol kale oo ka tirsan Soomaaliya oo madax-bannaan. Maamullada Somaliland iyo Puntland ayaa labaduba diiday ku dhawaaqista Soomaaliya.
ISHA-MEE.
