HOGAAMIYAHA FALAAGADDA SUDAN XEMEDITI OO GAARAY UGANDHA.
(SAWIRKA)-KULANKA XARUNTA ENTEBBE UGANDHA.
(KAMPALA/UGANDA)-Madaxweynaha Uganda Yoweri Museveni ayaa qaabilay taliyaha ciidamada deg degga ah ee Suudaan Maxamed Xamdan Dagalo (Xemedti) qasriga madaxtooyada ee Entebbe, taasoo calaamad u ah soo muuqashadii ugu horreysay ee Xemedti uu ka soo muuqdo dadweynaha muddo bilo ah, taasoo keentay dhaleeceyn ka timid Suudaan. Museveni ayaa qoraal uu ku qoray bogga X ku sheegay inuu u xaqiijiyay Xemedti in "wadahadal iyo xal siyaasadeed ay yihiin wadada kaliya ee waarta ee lagu gaari karo xasillooni ka dhacda Suudaan iyo gobolka." Kani waa markii ugu horreysay ee Xemedti uu soo muuqdo tan iyo bishii Sebtembar ee la soo dhaafay, markii la arkay isagoo booqanaya Nyala, oo ah caasimadda gobolka Koonfurta Darfur ee galbeedka Suudaan, isagoo la socda Cabdelcaziz AL-Xilu, Madaxa Dhaqdhaqaaqa Xoreynta Dadka Suudaan-Waqooyi (SPLM-N), oo ah xulafo Xemedti. Kulankan ayaa imanaya qiyaastii toddobaad ka dib markii Museveni uu qaabilay Malik Agar, oo ah ku xigeenka Madaxa Golaha Sare ee Suudaan, iyadoo ay sii kordhayaan baaqyada gobolka iyo kuwa caalamiga ah ee ku aaddan xabbad-joojin bani'aadamnimo iyo xabbad-joojin ka dhacda Suudaan. War-saxaafadeedkiisa, Museveni wuxuu ku sheegay inuu ku qaabilay taliyaha Ciidamada Taageerada Deg degga ah Maxamed Xamdan Dagalo qasriga Madaxtooyada ee Entebbe Jimcihii, halkaas oo Dagalo uu uga warbixiyay horumarradii ugu dambeeyay ee ka dhacay Suudaan. Wuxuu intaas ku daray, "Sida aan had iyo jeer u xoojin jiray, wadahadalka iyo xal siyaasadeed oo nabad ah ayaa ah waddada kaliya ee waara ee lagu gaari karo xasillooni ka dhacda Suudaan iyo gobolka." Dhinaceeda, Isbahaysiga Aasaasayaasha Suudaan (Ta'sees) ayaa ku dhawaaqay in hoggaamiyahooda, Xemedti, ku xigeenkiisa, CabdelcAziz AL-Xilu, iyo tiro ka mid ah hoggaamiyeyaasha kale ee Ta'sees ay gaareen Kampala. War-saxaafadeed ay soo saareen, isbahaysiga ayaa lagu sharraxay in booqashada loogu talagalay in lagu wargeliyo hoggaanka Uganda horumarradii ugu dambeeyay ee ka dhacay Suudaan. Markii ugu horreysay ee dowladda ay si rasmi ah uga falceliso booqashadii Xemedti ee Uganda, guddoomiyaha Darfur, Minni Arko Minawi, ayaa dhaleeceeyay soo dhawaynta madaxweynaha Uganda ee taliyaha ciidamada taageerada degdegga ah. Minawi ayaa qoraal uu soo dhigay Facebook ku yiri: "Uganda waxay heshay wafdi ka socda maleeshiyada ciidamada taageerada degdegga ah oo uu hoggaaminayo Maxamed Xamdan Dagalo 'Hemedti,' kaasoo lagu eedeeyay inuu galay xadgudubyo waaweyn iyo dambiyo baahsan oo ka dhan ah dadka rayidka ah ee Darfur iyo gobollada kale, oo ay ku jiraan dambiyo u dhigma xasuuq." Wuxuu ku daray, hadal haynta, "Mudane Madaxweyne Yoweri Museveni, waxaad tahay mid ka mid ah shakhsiyaadka ugu horreeya Midowga Afrika. Su'aashu waxay weli tahay: Xaggee bay Afrika ka taagan tahay dambiyadan waa-weyn?" Minawi ayaa sii watay, "Aamusnaanta marka laga hadlayo masiibadan ma aha dhexdhexaadnimo; balse, waxaa loo fasiray aqbalaad si qarsoodi ah iyo sii socoshada xanuunka badan ee wareegga rabshadaha iyo caddaalad darrada." Wuxuu sii watay, "Ururrada caalamiga ah, kuwa gobolka, iyo kuwa xuquuqda aadanaha ayaa si cad u hadlay. Goorma ayay Afrika hal cod ku hadli doontaa oo ay si mas'uuliyad leh u dhaqmi doontaa?" Jimcihii, Massad Boulos, oo ah la-taliyaha sare ee Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ee arrimaha Carabta iyo Bariga Dhexe, ayaa ku celiyay baaqiisa ku aaddan dhammaan dhinacyada Suudaan inay aqbalaan xabbad joojin bani'aadamnimo oo deg deg ah oo shuruud la'aan ah. Khamiistii, Madaxa Golaha Madaxbannaan ee Suudaan, Cabdel Fataax AL-Burhan, ayaa ku adkaystay ku adkaysigiisa ah in Ciidamada Taageerada Deg degga ah ay ka baxaan "goobaha ay degan yihiin" oo ay dib isugu urursadaan goobo loo qoondeeyay si ay u noqdaan shuruud horudhac ah xabad joojin kasta.
XIGASHO-AJ.
