DHAXAL SUGAHA SACUUDIGA OO WARQAD CABASHA AH U DIRAY…
(SAWIRKA)-TAXNOON.
(RIYADH/KSA)-Dhaxal sugaha Boqortooyada Sacuudi Carabiya Maxamed Bin Salmaan ayaa warqad "dheer" u diray la-taliyaha amniga qaranka ee Imaaraadka Carabta Taxnoon bin Zayed isagoo ka cabanaya dhaqdhaqaaqyada Imaaraadka ee Suudaan iyo Yemen , sida ay saraakiil badan oo Mareykan ah iyo reer galbeed ah u sheegeen Warbaahinta Middle East Eye(MEE). Warqadda, oo la diray dhowr toddobaad ka hor, waxay bixisay liis faahfaahsan oo ku saabsan cabashooyinka Sacuudi Carabiya ee ka dhanka ah Imaaraadka Carabta, xitaa iyadoo ay dhexdhexaadin u samaysay walaalka amiirka dhaxalka leh iyo la-taliyaha, Wasiirka Difaaca Sacuudiga Khalid bin Salman. Warqadda ayaa loogu sheegay Tahnoon, oo lagu naanayso "sheekha basaaska", in Sacuudi Carabiya aysan u "sii dulqaadan karin" dagaalka sokeeye ee Suudaan halka deriskeedu(UAE) uu taageerayo Ciidamada Taageerada Deg degga ah ee Ciidamada Qalabka Sida (RSF). Intaa waxaa dheer, waxay qiil u noqotay faragelinta milatari ee Sacuudi Carabiya ee Yemen inay lagama maarmaan u tahay Amniga Qaranka Boqortooyada. Sacuudi Carabiya waxay weerartay xulafada gooni u goosadka ee Imaaraadka Carabta ee koonfurta Yemen bishii Diseembar, tan iyo markaasna waxay u dhaqaaqday inay dalka ka saarto deriskeeda oo dhan. Warqadda ayaa xaqiijisay in Sacuudi Carabiya ay Yemen u aragto inay tahay meesha ay saameyn ku leedahay iyo in Riyadh ay qorsheyneyso inay "mas'uuliyadda" ka qaadato dalka ay dagaalladu halakeeyeen ee xuduudda koonfureed.
WASHINGTON:
Saraakiisha Mareykanka iyo kuwa reer galbeedka ee yaqaana qoraalka warqadda ayaa u sheegay MEE inaysan ku jirin qayb saxiix ah, laakiin Washington ay qiimaysay inuu soo diray Amiirka Dhaxalka Maxamed bin Salmaan. Maamulka Trump ayaa si yar uga aamusnaa khilaafka u dhexeeya labada xuluf ee Khaliijka. Sarkaal reer galbeed ah ayaa u sheegay MEE in Imaaraadka Carabta uu ka gaabsaday markii la weydiiyay inay u furan tahay dhexdhexaadinta Mareykanka ee daaha gadaashiisa. Sarkaalka reer galbeedka ayaa u sheegay MEE in warqadda ay u muuqatay mid lagu qoray Washington, taasoo qeexaysa arrimaha boqortooyada ee Imaaraadka xitaa iyadoo xoojinaysa "xiriirka walaaltinimo" ee ka dhexeeya. Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa markii ugu horreysay toddobaadkan si fagaare ah u aqoonsaday kala qaybsanaanta."Runtii way kala qaybsan yihiin," ayuu u sheegay wariyeyaasha, isagoo intaa ku daray inuu "si fudud u xallin karo". Warqadda ayaa lagu sheegay in Sacuudi Carabiya ay la yaabtay in Imaaraadka Carabta ay aaminsan tahay in boqortooyadu ay Mareykanka ku cadaadisay inuu cunaqabateyn saaro. MEE ayaa ahayd tii ugu horreysay ee shaaca ka qaaday in amiirka dhaxalka leh uu qorsheeyay inuu Trump ka hor istaago taageerada Imaaraadka ee RSF markii uu booqday Aqalka Cad bishii Nofeembar. Trump si cad ayuu u xaqiijiyay in Sacuudi Carabiya ay ka codsatay inuu farageliyo khilaafka, inkastoo uusan magacaabin Imaaraadka Carabta. Falanqeeyayaasha qaar ayaa qiyaasaya in ololaha Sacuudiga uu ahaa kii ugu dambeeyay ee dhiirigeliyay Imaaraadka Carabta inuu taageero weerar ballaaran oo ay ciidamada gooni u goosadka ah ku qaadeen Yemen bishii Diseembar.
DHEXDHEXAADIYEYAASHA:
Warqaddiisa, Amiirka dhaxalka leh wuxuu ku sheegay in Sacuudigu uu arkay go'aanka Imaaraadka Carabta ee ah inuu gargaar milatari u diro Golaha Ku-meel-gaarka ah ee Koonfureed (STC) iyada oo aan la helin oggolaanshaha Riyadh oo ah "khad cas". Sacuudi Carabiya ayaa duqeysay markab hub ah oo Imaaraadka Carabta laga leeyahay oo ku sugnaa dekedda Mukalla dabayaaqadii Diseembar. Ka dib waxay taageero cirka ah iyo sirdoon siisay dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay si ay uga saarto STC. Warqadda ayaa lagu dhaleeceeyay Imaaraadka Carabta oo ay ku eedeeyeen inay abaabushay howlgal qarsoodi ah horraantii Janaayo si ay uga soo saarto hoggaamiyihii hore ee STC, Ceydarus AL-Zubaydi , dalka Yemen ka dib markii lagu soo oogay dacwad khiyaano qaran ah. Warqaddu waxay iftiiminaysaa doorka muhiimka ah ee Taxnoon uu ka ciyaaro sidii xal u helidda dhibaatooyinka imaaraadka. Tahnoon waa mid ka mid ah lix walaalo ah oo ay daawadayaasha Khaliijku ugu yeeraan "Bani Fatima", wiilasha aasaasihii Imaaraadka Carabta, Zayed bin Sultan al-Nahyan, iyo xaaskiisa uu ugu jecel yahay, Fatima Bint Mubarak AL-Ketbi. Liiska waxaa ku jira Madaxweynaha Imaaraadka Carabta Maxamed bin Zayed. Waxaa loo yaqaanaa muraayadaha qorraxda ee uu xidho, oo uu xidho sababo la xiriira xaalad indho la'aan ah, Taxnoon wuxuu dibadda u joogaa $1 tiriliyan oo doolar oo ka mid ah hantida boqortooyada Abu Dhabi. Isagoo ah la-taliye amniga qaranka, wuxuu sidoo kale ku lug leeyahay diblomaasiyadda shilalka isagoo matalaya walaalkiis. Mas'uuliyiinta hadda jira iyo kuwa hore ee Mareykanka iyo Carabta ee la kulmay Taxnoon waxay MEE ugu tilmaameen inuu ka caqli badan yahay walaalkiis. Tusaale ahaan, Taxnoon wuxuu hormuud u ahaa dib u soo nooleynta xiriirka ka dhexeeya Imaaraadka iyo Qatar ka dib markii la xayiray 2017-kii. Warqadda ayaa hoosta ka xariiqaysa in maaraynta khilaafka ay noqon doonto arrin qoys oo labada dhinacba ay isku hayaan.
XIGASHO-MEE.
