DALKA TURKIGA OO KU BAAQAY IN DADAAL CAALAMI AH LOO BAAHAN YAHAY SIDII LOO JOOJIN LAHAA…

(MUUQAALKA)-FADHIGA URURKA OIC.

(JEDDAH/KSA)-Turkiga ayaa ku baaqay dadaallo caalami ah oo xooggan si loo joojiyo weerarrada Israa'iil, si loo hubiyo hirgelinta xabbad-joojinta Qaza iyo ilaalinta xuquuqda Falastiiniyiinta iyadoo Wasiir Ku-xigeenka Arrimaha Dibadda Musa Kulaklıkaya uu guddoominayay shir aan caadi ahayn oo ay yeesheen Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) oo ka dhacay magaaladda Jiddah ee dalka Boqortooyadda Sacuudi Carabiya. Kulaklıkaya ayaa Khamiistii guddoomiyay Kalfadhigii 23-aad ee aan caadiga ahayn ee Golaha Wasiirada Arrimaha Dibadda ee OIC, sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Turkiga. Kulanka ayaa diiradda lagu saaray arrinta Falastiin iyo doorashada Xoghayaha guud ee cusub ee OIC. Khudbaddiisa, Kulaklıkaya wuxuu ku nuuxnuuxsaday doorka OIC ee ay ka ciyaarto caqabadaha gobolka iyo kuwa caalamiga ah , wuxuuna ka hadlay siyaabaha lagu xoojin karo kaalinta ururka ee nabadda gobolka, xasilloonida iyo barwaaqada. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday baahida loo qabo in la joojiyo weerarrada ka socda Gaza, si buuxda loo hirgeliyo xabbad-joojinta iyo in la hubiyo gaarsiinta gargaarka bani'aadamnimada ee aan kala go 'lahayn, aan caqabad lahayn oo waara. Kulaklıkaya ayaa sidoo kale sheegay in sugidda xuquuqda sharciga ah ee dadka Falastiin iyo hirgelinta xal laba-dal ah oo ku salaysan sharciga caalamiga ah ay muhiim u yihiin helitaanka nabad waarta. Wuxuu ka digay in xadgudubyada Israa'iil ee ka dhanka ah Falastiiniyiinta iyo dhaqamada ay Turkiye u aragto inay ka soo horjeedaan sharciga caalamiga ah aan loo oggolaan inay noqdaan "xaalad cusub oo hadda jirta," isagoo ku baaqay dadaallo caalami ah oo xooggan si loo hubiyo isla xisaabtanka. Wasiir ku xigeenka ayaa sidoo kale walaac ka muujiyay barakaca qoysaska Falastiiniyiinta iyo rabshadaha sii kordhaya ee dadka deegaanka ee ka socda Daanta Galbeed ee la haysto. Wuxuu sheegay in daandaansiga lagu bartilmaameedsanayo Masaajidka Al-Aqsa iyo goobaha kale ee barakeysan ee Qudus ay halis gelinayaan xiisadda gobolka, wuxuuna xaqiijiyay taageerada Turkiga ee ilaalinta xaaladdooda taariikhiga ah. Waxa kale oo uu tilmaamay khataro ka dhalan kara xasilloonida gobolka oo ay geysan karaan falalka militariga Israa'iil ee bartilmaameedsanaya Lubnaan, Suuriya iyo dalalka kale ee gobolka. Kulanka dhinaciisa, Kulaklıkaya wuxuu wadahadallo la yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda Falastiin Varsen Aghabekian, Wasiir ku xigeenka Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga Waleed bin Abdulkarim El Khereiji, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Maldives Abdulla Khaleel iyo Wasiiru Dowlaha Arrimaha Dibadda ee Bangladesh Humayun Kabir, iyagoo ka wada hadlay xiriirka labada dhinac iyo arrimaha gobolka. Kulaklıkaya wuxuu sidoo kale la kulmay Xoghayaha Guud ee Ururka Iskaashiga Islaamka Ismacil Ould Sheikh Axmed, Wasiir ku xigeenka Arrimaha Dibadda Indonesia Anis Matta, Wasiirka Arrimaha Dibadda Senegal Sheikh Niang iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Gambia Sering Modou Njie. Intii uu socday wadahadalka wasiirka arrimaha dibadda Falastiin, Kulaklıkaya wuxuu xaqiijiyay taageerada Turkiga ee qadiyadda Falastiin wuxuuna ku nuuxnuuxsaday muhiimadda ay leedahay in la sii wado cadaadiska diblomaasiyadeed ee saaran dowladda Israa'iil si ay u fuliso ballanqaadyadeeda una gudubto wejiga labaad ee qorshaha nabadda Gaza. Intaa waxaa dheer, sida Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Falastiin ay sheegtay, Aghabekian waxay ka wada hadashay horumarka ka socda Gaza iyo Daanta Galbeed , dadaallada lagu joojinayo sii socoshada Israa'iil iyo siyaabaha lagu xoojin karo taageerada diblomaasiyadeed ee Falastiiniyiinta. Waxay sidoo kale kulamo gaar ah la yeelatay mas'uuliyiin ka kala socda Sacuudiga, Imaaraadka Carabta (UAE), Senegal, Indonesia iyo Soomaaliya, iyadoo ku baaqday in la xoojiyo dadaallada lagu sugayo gargaarka bani'aadamnimada, lagu taageerayo dowladda Falastiin iyo wax ka qabashada hawlaha dejinta Israa'iil.

URURKA ISKAASHIGA ISLAAMKA:

Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) waxaa lagu aasaasay shir madaxeed ka dhacay Rabat, ee dalka Marooko, Sebtembar 25, 1969, kaas oo looga jawaabayay gubista Masjidka AL-Aqsa ee Bariga Qudus oo ay Israa'iil qabsatay. Sida ku cad Axdiga OIC, xarunta ururka waxaa loo asteeyay inay tahay Qudus, inkastoo Xoghaynteeda Guud ay ka shaqeyneysay Jeddah tan iyo markii la aasaasay. Turkiga wuxuu ka mid ahaa 25-ka xubnood ee aasaasay OIC. Hawlgalkeeda Joogtada ah ee OIC wuxuu ka bilowday Jeddah Luulyo 24, 2015. Iyadoo ay xubno ka yihiin 57 waddan, OIC waa hay'adda labaad ee ugu weyn adduunka ee dowladaha ka tirsan marka laga reebo Qaramada Midoobay, waana hay'adda kaliya ee rasmiga ah ee matalaysa dunida Muslimiinta. Ruushka, Bosnia-Herzegovina, Thailand, Jamhuuriyadda Turkiga ee Waqooyiga Qubrus (TRNC) iyo Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika ayaa haysta darajada kormeerayaasha ururka. Turkiga ayaa martigeliya hay'adaha ugu badan ee xiriirka la leh OIC marka loo eego dalalka xubnaha ka ah, marka laga reebo Sacuudi Carabiya.

ISHA-DS.